Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SİGARA BIRAKMA YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SİGARA BIRAKMA YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı."— Sunum transkripti:

1 SİGARA BIRAKMA YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı

2 Bağımlılık Hastalık ve ölüm KarsinojenlerKarsinojenler Zehirli gazlar Tüm kanserlerin %30’u Kronikbronşitlilerin%66’sıKronikbronşitlilerin%66’sı Damar hastalıklarının %13’ü Sigara içme arzusu arzusu Sigara içimi Nikotin KISIR DÖNGÜ SİGARANIN ZARARLARI Peto R et al. Mortality from smoking in developed countries : Indirect estimates from National Vital Statistics. Oxford University Press 1994

3 SİGARANIN ZARARLARI Her 5 ölümden biri sigara içimine bağlı Her 5 ölümden biri sigara içimine bağlı Sigara içenlerin yarısı sigara ile ilgili hastalıklardan erken yaşta ölürler. Sigara içenlerin yarısı sigara ile ilgili hastalıklardan erken yaşta ölürler.

4 NİKOTİN=bağımlılık yapıcı madde Beyinde norepinefrin ve dopamin düzeylerini direkt olarak yükseltir Beyinde norepinefrin ve dopamin düzeylerini direkt olarak yükseltir Uyarıcıdır, stimülan ve öforik etki oluşur Uyarıcıdır, stimülan ve öforik etki oluşur İnsana keyif verici etkiler oluşturur İnsana keyif verici etkiler oluşturur

5 Nikotinin fizyolojik etkileri  Noradrenalin ve dopamin salgısını arttırır  Enerjiyi arttırır  Konsantrasyonu arttırır  El - göz koordinasyonunu artırır  Öfori yapar  İştahı azaltır

6 SİGARA İÇME ALIŞKANLIĞI SİGARA İÇME ALIŞKANLIĞI Sigara alışkanlığına yol açan faktörler Psikolojik Sosyal Davranışsal

7 Sigarayı bırakmaya doğru değişen davranış modeli Düşünme öncesi dönem Düşünme öncesi dönem Düşünme dönemi Düşünme dönemi –Basın, yayın organları –Arkadaş –Aile –Sağlık çalışanı –Hamilelik, çocuklar –Hastalıklar…. Hazırlık dönemi Hazırlık dönemi Harekete geçme dönemi Harekete geçme dönemi

8 SİGARA İÇENLER SİGARAYI BIRAKMAK İSTİYORLAR MI? Sigara içenlerin %67’si sigarayı bırakmak istiyor. Sigara içenlerin %67’si sigarayı bırakmak istiyor. Günde 10 adetten daha az sigara içenlerin sigara bırakma istekleri az bulunmuştur. Günde 10 adetten daha az sigara içenlerin sigara bırakma istekleri az bulunmuştur.

9 ÇOĞU SİGARA İÇİCİSİNİN YARDIMA İHTİYACI VARDIR Hughes JR et al. Smoking cessation among self-quitters. Health Psychol 1992; 11: Sigarayıkendiliğindenbırakanlar (%) Sigarayı bıraktıktan sonra geçen günler

10 Sıkıntı hissi Sıkıntı hissi Sinir bozukluğu, kızgınlık Sinir bozukluğu, kızgınlık Hassasiyet Hassasiyet Uyuma güçlüğü Uyuma güçlüğü Konsantrasyon bozukluğu Konsantrasyon bozukluğu Baş ağrısı Baş ağrısı Yorgunluk Yorgunluk İştah artışı İştah artışı Yoksunluk belirtileri birkaç saatte başlar, 2-3 günde en yüksek düzeye ulaşarak genellikle 3-4 haftada sona erer. Nikotin yoksunluk belirtileri

11 Sigara bıraktırma polikliniği ZAMANLAMA ZAMANLAMA GÖRÜŞME GÖRÜŞME İNCELEMELER İNCELEMELER –Solunum fonksiyon testi –Akciğer grafisi –Hemogram, kan yağları –Karbonmonoksit ölçümü DANIŞMA+İLAÇ TEDAVİSİ DANIŞMA+İLAÇ TEDAVİSİ TAKİP TAKİP

12 Bağımlılık derecesi- Fagerström Skalası Günde ne kadar sigara içiyorsunuz? Günde ne kadar sigara içiyorsunuz? < 100 < > 3 31> 3 İlk sigaranızı sabah kalktıktan ne kadar sonra içersiniz? İlk sigaranızı sabah kalktıktan ne kadar sonra içersiniz? İlk 5 dk içinde 3 İlk 5 dk içinde dk dk dk dk 1 1 saatten > 0 1 saatten > 0

13 Bağımlılık derecesi- Fagerström Skalası Bağımlılık derecesi- Fagerström Skalası Sigara içme yasağı olan yerlerde zorlanıyor musunuz? Sigara içme yasağı olan yerlerde zorlanıyor musunuz? Evet1 Evet1 Hayır0 Hayır0 En fazla vazgeçmek istemediğiniz sigara hangisi? En fazla vazgeçmek istemediğiniz sigara hangisi? Sabah ilk sigara1 Sabah ilk sigara1 Diğerleri0 Diğerleri0 Günün ilk saatlerinde daha sonraki saatlere göre daha sık mı içiyorsunuz? Günün ilk saatlerinde daha sonraki saatlere göre daha sık mı içiyorsunuz? Evet1 Evet1 Hayır0 Hayır0 Günün büyük bölümünü yatakta geçirmenize yolaçan bir hastalığınız olsa da içer misiniz? Günün büyük bölümünü yatakta geçirmenize yolaçan bir hastalığınız olsa da içer misiniz? Evet1 Evet1 Hayır0 Hayır0

14 Bağımlılık derecesi- Fagerström Skalası 0-2Çok düşük 0-2Çok düşük 3-4Düşük 3-4Düşük 5Orta 5Orta 6-7Yüksek 6-7Yüksek 8-10Çok yüksek 8-10Çok yüksek

15 KARBONMONOKSİT ÖLÇÜMÜ

16 Akciğer grafisi Normal Kronik obstrüktif akciğer hastalığı

17 Bilgisayarlı akciğer tomografisi

18 normal KOAH

19 normal KOAH

20 normal KOAH

21 Sigarayı bırakma şekli Başarı oranı Sigarayı bırakma şekli Başarı oranı Aniden bırakma % 80 Aniden bırakma % 80 Azaltarak bırakma % 6 Azaltarak bırakma % 6 Sigara birden bırakılmalıdır

22 SİGARA BIRAKMA YÖNTEMLERİ-farmakoterapi Nikotin replasman tedavisi Nikotin replasman tedavisi –Nikotin bantları –Nikotin sakızı –Nikotin nazal sprey –Nikotin inhaler Nikotin dışı tedaviler Nikotin dışı tedaviler –Yavaş salınan bupropion –Nortriptilin? –Klonidin?

23 Plazma nikotin düzeyleri

24 Nikotin bantları ( mg) En az adet/gün sigara kullananlarda daha yararlı En az adet/gün sigara kullananlarda daha yararlı 8 haftalık tedavi yeterli 8 haftalık tedavi yeterli 24 saat takmak ile sadece uyanıklık döneminde takmak arasında fark yok 24 saat takmak ile sadece uyanıklık döneminde takmak arasında fark yok Doz azaltılarak ya da aniden kesilebilir. Doz azaltılarak ya da aniden kesilebilir.

25 Nikotin sakız (2-4mg) Gerektiğinde ya da belli zaman aralıklarında düzenli olarak kullanılabilir. Gerektiğinde ya da belli zaman aralıklarında düzenli olarak kullanılabilir. Günde 24 adete kadar kullanılabilir Günde 24 adete kadar kullanılabilir Ağır içicilerde (25adet/gün) 4mg’lık Ağır içicilerde (25adet/gün) 4mg’lık Sigaraya göre orta derecede kan nikotin düzeyi sağlar. Sigaraya göre orta derecede kan nikotin düzeyi sağlar haftalık tedavi 8-12 haftalık tedavi

26 Nikotin nazal sprey ve inhalasyon formu Nikotin en hızlı burun mukozasından emilir. Nikotin en hızlı burun mukozasından emilir. İnhalasyon formu akciğerlere ulaşamaz ve ağız mukozasından emilir. İnhalasyon formu akciğerlere ulaşamaz ve ağız mukozasından emilir. 3-6 ay tedavi 3-6 ay tedavi

27 NİKOTİN REPLASMAN TEDAVİSİNİN (NRT) SİGARA BIRAKTIRMAYA ETKİSİ SADECEİRADE NRTKULLANIMI NRT’nin kullanımı sigarayı bırakma oranını NRT’nin kullanımı sigarayı bırakma oranını 2 katına çıkarır.  2

28 NİKOTİN REPLASMAN TEDAVİSİ KONTRENDİKASYONLARI Nikotin replasman tedavisi sigara içmekten daha güvenlidir. Nikotin replasman tedavisi sigara içmekten daha güvenlidir. Hamilelik Hamilelik Kontrolsüz kardiyovasküler hastalık Kontrolsüz kardiyovasküler hastalık

29 BUPROPİON (150 mg tablet) Antidepresan Antidepresan Dopaminerjik ve noradrenerjik etkili Dopaminerjik ve noradrenerjik etkili Sigara bırakma tarihinden 1 hafta önce başlanır Sigara bırakma tarihinden 1 hafta önce başlanır 3 gün 1 tablet/gün, daha sonra 12 saatte bir 1 tablet 3 gün 1 tablet/gün, daha sonra 12 saatte bir 1 tablet Epilepside kontrendike Epilepside kontrendike 6 aya kadar kullanılabilir 6 aya kadar kullanılabilir Plaseboya göre sigara bırakma oranını 2 kat arttırır Plaseboya göre sigara bırakma oranını 2 kat arttırır

30 BUPROPİONUN SİGARA BIRAKTIRMAYA ETKİSİ SADECEİRADE BUPROPİONKULLANIMI Bupropion kullanımı sigarayı bırakma oranını Bupropion kullanımı sigarayı bırakma oranını 2 katına çıkarır.  2

31 BAŞARI ORANLARI Danışma+ilaç tedavisi ile 1 yılda %25-30 Danışma+ilaç tedavisi ile 1 yılda %25-30

32 Sigarayı bıraktıktan sonra kilo artışı Beklenen kg Beklenen kg 13 kg üzeri nadir (kadın, beyaz olmayanlar ve aşırı sigara içenler) 13 kg üzeri nadir (kadın, beyaz olmayanlar ve aşırı sigara içenler) Nikotin yoksunluk semptomlarının erken dönemlerinde ek öneri yapılmaz Nikotin yoksunluk semptomlarının erken dönemlerinde ek öneri yapılmaz Diyet Diyet Egzersiz Egzersiz

33 20 dakika sonra… 20 dakika sonra… 8 saat sonra… 8 saat sonra… 24 saat sonra saat sonra... Kan basıncı ve kalp atışları düzelir. Kan basıncı ve kalp atışları düzelir. Kandaki nikotin ve CO miktarı yarıya düşer. Kandaki nikotin ve CO miktarı yarıya düşer. CO vücuttan tamen atılır; CO vücuttan tamen atılır; Akciğer sigara kaynaklı mukusu temizlemeye başlar; Akciğer sigara kaynaklı mukusu temizlemeye başlar; Kalp krizi riski azalmaya başlar. Kalp krizi riski azalmaya başlar. SİGARAYI BIRAKMANIN YARARLARI

34 48 saat sonra… 48 saat sonra… 72 saat sonra… 72 saat sonra… 2-12 hafta sonra hafta sonra... Vücut nikotinden tamamen temizlenir. Vücut nikotinden tamamen temizlenir. Nefes almak kolaylaşır, enerji seviyesi yükselir. Nefes almak kolaylaşır, enerji seviyesi yükselir. Kan dolaşımı daha sağlıklı gerçekleşir; Kan dolaşımı daha sağlıklı gerçekleşir; Yürümek ve koşmak kolaylaşır. Yürümek ve koşmak kolaylaşır.

35 SİGARAYI BIRAKMANIN YARARLARI 3-9 ay sonra… 3-9 ay sonra… 1 yıl sonra… 2-4 yıl sonra… 10 yıl sonra… 10 yıl sonra… Öksürük ve göğüsteki hırıltı azalır; Öksürük ve göğüsteki hırıltı azalır; Nefes alma sorunları iyileşir. Nefes alma sorunları iyileşir. Kalp hastalığı riski yarıya iner. Kalp hastalığı riski yarıya iner. İnme riski büyük oranda düşer. İnme riski büyük oranda düşer.. Ölüm riski hiç içmeyenler ile aynı olur.


"SİGARA BIRAKMA YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları