Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

DİYABETÜS MELLÜTÜS BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ DİYABET HEMŞİRESİ SAFİYE ÇATALÇAM.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "DİYABETÜS MELLÜTÜS BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ DİYABET HEMŞİRESİ SAFİYE ÇATALÇAM."— Sunum transkripti:

1 DİYABETÜS MELLÜTÜS BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ DİYABET HEMŞİRESİ SAFİYE ÇATALÇAM

2 DİYABET İnsülin hormonunun yetersizliği, yokluğu ve/veya eksikliği sonucu oluşan karbonhidrat, protein ve yağ metabolizmasında bozukluklara yol açan, kronik hiperglisemiyle karakterize bir metabolik sendromdur. 12.01.20152

3 Diyabetes mellitus` a tarih yapraklarında ilk kez M.Ö. 1500 yıllarında Mısır papirüslerinde rastlanmıştır. Bu papirüslerde bol su içme ve aşırı idrara çıkma ile seyreden bir hastalıktan bahsedilmektedir. M.Ö. 5. yüzyılda Hint uygarlığında "Medhumeh" adı verilen, aşırı susama ve ağız kokusu ile birlikte "ballı idrarla" seyreden bir hastalıktan bahsedilmiştir. Bu hastalığa sahip kişilerin genelde şişman insanlar olduğu ve hastaların kuruyarak ve ağızlarının kokarak öldükleri belirtilmektedir. Hastalığa ilk kez diyabet adını M.S. 130 - 200 yılları arasında yaşayan Kapadokyalı hekim Arataeus vermiştir. Dört ciltlik eserinde diyabeti "hastalık nemli vücut ve uzuvlardan oluşur. Salgılar böbrek ve mesane aracılığı ile dışarı atılır. Hastalardaki su yapımı asla kesilmez, fakat su kaybı bir bendin açılmış kapağı gibi sürer gider. Bir süre sonra zayıflama, daha sonra da ölüm gelir." diyerek tanımlarken diyabetle ilgili ilk önemli belgeyi hazırlamıştır. (1)

4 DİYABET NEDEN ÖNEMLİ BİR HASTALIK? 12.01.20154

5 5 DÜNYADA Dünyada 1985 yılında 30 milyon olan diyabetli birey sayısı 2007 yılında 246 milyona, 2011 yılında 320 milyona ulaşmıştır. IDF’e göre 20-79 yaş arası diyabet prevelansı %7.3’tür. DÜNYADA Dünyada 1985 yılında 30 milyon olan diyabetli birey sayısı 2007 yılında 246 milyona, 2011 yılında 320 milyona ulaşmıştır. IDF’e göre 20-79 yaş arası diyabet prevelansı %7.3’tür.

6 Türkiye Diyabet Epidemiyoloji (TÜRDEP) Çalışması Genel Sonuçları (20 yaş üstü ) 12.01.20156 Diyabet% 7.2 (2.600.000) Diyabet% 7.2 (2.600.000) Yeni DM% 32.3 (832.000) Yeni DM% 32.3 (832.000) Bilinen DM% 67.7 (2,400.000) Bilinen DM% 67.7 (2,400.000) IGT% 6.7 (2.8milyon) IGT% 6.7 (2.8milyon)

7 Diyabet ağır organ hasarlarına ve erken ölümlere sebep olabilir Avrupa’da 20 yaş üstü grupta körlük nedenleri arasında ilk sıradadır. Diyabetlilerde alt ekstremite ampütasyonları olmayanlara göre 10–15 kat fazla ABD’de yılda 60 binden fazla diyabetliye bacak ampütasyonu yapılmaktadır. Hemodiyaliz tedavisi altındaki Son Dönem Böbrek Yetmezliğinin 1/3’ünü Diyabetliler oluşturmaktadır. 12.01.20157

8 Diyabet Maliyeti çok yüksek bir hastalıktır. Türkiye’de diyabetiklere yapılan total harcama 1.1 milyar dolar’dır. Komplikasyon sıklığında her %10’luk artış, maliyette yılda 180-190 milyon dolar’lık artışa neden olacaktır Aylık harcama 200-250 TL 12.01.20158

9 Diyabet her yaşta görülebilen bir hastalıktır. 0-90 yaş arasında görülebilir 12.01.20159

10 Glukoz ve İnsülin Vücut, sürekli olarak kanda bir miktar şekere (glukoza) ihtiyaç duyar. İnsülin kan dolaşımındaki glukozu hücrelere taşımakla görevlidir. İnsülin pankreas tarafından üretilen bir hormondur. Hücrelerdeki glukoz, günlük yaşamımızı devam ettirmeyi sağlayacak enerji kaynağıdır.

11 Diyabetin Etyolojik Sınıflaması 1. Tip 1 Diabetes Mellitus 2. Tip 2 Diabetes Mellitus 3. Diğer Spesifik Tipler 4. Gestasyonel Diabetes Mellitus

12 Tip 1 Diyabet Pankreastan salınan insülinin eksikliğine veya yokluğuna bağlı gelişir. Tedavide mutlaka insülin gereklidir. Her yaşta ortaya çıkabileceği gibi en sık 30 yaş öncesi gelişir. Diyabetik semptomlar ani olarak başlar. Hastalarda sıklıkla kilo kaybı vardır. Bir kısım hastada tanı ve tedavinin gecikmesi ile diyabetik ketoasidoz tablosu gelişebilir.

13 Tip 1 Diyabet’in Belirtileri Sık idrara çıkma Aşırı acıkma Aşırı susama Açıklanamamış kilo kaybı Zayıflık veya yorgunluk Ani ve hızlı başlayabilir.

14 Tip 2 Diyabet En sık görülen diyabet tipidir. Gelişiminde 3 önemli faktör rol oynar; -Pankreas beta hücresi insülin salgısının bozukluğu -Salınan insülinin periferik dokudaki etkisizliği -Karaciğerde glukoz üretiminin artması Hastalar genellikle aile öyküsü pozitif olan, kilolu, 45 yaşın üstündeki kişilerdir. Çoğu vaka asemptomatiktir, tanı rastlantısal olarak konabilir.

15 Tip 2 Diyabet’in Belirtileri Zayıflık, yorgunluk ve kırıklık, Kuru kaşıntılı deri, Artan açlık, susama ve idrara çıkma, El ve ayaklarda karıncalanma veya his kaybı, Deride iyileşmeyen enfeksiyon durumu,

16 Gestasyonel Diyabet Gestasyonel diyabet ilk kez gebelik sırasında ortaya çıkan diyabettir. Gebelikten önce diyabeti olanlar bu tanıma girmez Genellikle gebeliğin ikinci yarısından sonra ortaya çıkar ve doğumu takiben düzelir. Gestasyonel diyabetten sonra tip 2 diyabet gelişme insidansı %40–60’dır. Gestasyonel diyabet taraması yapılması gereken risk grupları; -Ailesinde diyabet öyküsü olanlar -Şişmanlık -30 yaş üzeri gebelikler -İntrauterin ölüm -İri doğum (>4 kg) hikayesi bulunanlar

17 Diyabet Risk Grupları Obezite Anamnezde gebelik diyabeti ve/veya iri bebek anamnezi İleri yaş Ailede genetik yüklülük Erken yaşta hipertansiyon Dislipidemi Daha önceden bozulmuş açlık glukozu veya glukoz toleransı anamnezi

18 DİYABET TANISI?

19 12.01.201519 RASTLANTISAL KAN ŞEKERİ  200 mg/dl 111-199 mg/dl  110 mg/dl İki kez açlık kan şekeri ölçün DİYABET VAR DİYABET YOK

20 AÇLIK KAN ŞEKERİ (ADA 2005 ) 12.01.201520 ≥126 mg/dl111-125 mg/dl<110 mg/dl DİYABET VAR 75 gr glukoz ile OGTT yapın DİYABET YOK

21 DİYABET TEDAVİ PLANI EĞİTİMBESLENMEEGZERSİZİLAÇ Diyabet Tedavisi

22 Eğitim Bir yıl sonrası ise düşündüğün, tohum ek; Ağaç dik, on yıl sonrası ise tasarladığın; Ama düşünüyorsan yüzyıl sonrasını, halkı eğit. Kuan Şu Hastanın hastalığı konusunda bilgilenmesi,hastalığını daha iyi yönetmesi anlamına gelir. Eğitim alan hastaların metabolik kontrolleri daha iyidir. Sn Vincent Bildirgesi; “Diyabet yönetimi ve bakımı konusunda bütün diyabetik bireyleri,aileleri, yakın çevreleri, sağlık personeli için eğitim organize etmek;Diyabetin bakımı,eğitimi ve araştırmalarına yönelik var olan merkezleri yeniden yapılandırmak ve yenilerini açmak....

23 GENLER S İ LAHI DOLDURUR.YA Ş AM TARZI TET İ KLER. DR.ELL İ OT JOSL İ N

24 TIBBİ BESLENME TEDAVİSİ Diyabetik diyete ihtiyaç yoktur. Diyabetli bireylerin kendi yaşam tarzlarına uygun bireyselleştirilmiş plan oluşturulmalıdır. Halk ve diyabetliler için önerilenler aynıdır. 12.01.201524

25 TIBBİ BESLENME TEDAVİSİ Kişiye özel olarak düzenlenir. TBT’inde günlük enerjinin - < %45-55’ının CHO - %15-20’sini protein (0.8gr/kg), - %25-35’unu yağ 12.01.201525

26 Yiyecek Piramidi Yağlar ve tatlılar Kısıtlı kullanın Süt, yoğurt ve peynir grubu 2-3 öğün Sebze grubu 3-5 öğün Meyve grubu 2-4 öğün Yağlar (doğal ve asitli) Şeker (eklenmiş) Bu semboller gıdalara eklenmiş yağları ve şekerleri göstermektedir. Anahtar Et, kümes hayvanları, balık, kuru bakliyat, yumurta ve kuruyemiş grubu 2-3 öğün Ekmek, tahıl, pirinç ve makarna grubu 6-11 öğün

27 TIBBİ BESLENME TEDAVİSİ Ana ve ara öğünlerin zamanının belirlenmesi Ana ve ara öğünlerde hedef kan glukoz değerini koruyacak karbonhidrat düzeyinin belirlenmesi, Öğünlerde bol posa tüketimi Yeterli vitamin ve mineral desteğinin alınması CHO sayımının öğretilmesi Glisemik indeksi düşük gıdalar 12.01.201527

28 EGZERSİZ Daha önce aktif olmayan diyabetliler için yürümek iyi bir egzersizdir, Hoşa giden aktiviteler yapılmalıdır, Diyabetlinin yaşam tarzına uygun spor türü seçilmelidir. Haftada 5 gün 30 dk yapılan spor yeterlidir. 12.01.201528

29 EGZERSİZ Egzersiz öncesi kan şekeri kontrolü yapmalı Hipoglisemi ve hiperglisemiye karşı önlem alınmalı,ek gıda bulundurulmalı Açlık döneminde yada yemekten hemen sonra egzersiz yapmamalı, Uygun ayak malzemeleri seçerek egzersize başlamalı Egzersiz sırasında yeterli sıvı alımının sağlanması 12.01.201529

30 ORAL ANTİDİYABETİK TEDAVİ OAD’ler İNSÜLİN değildir. İnsülin yerine kullanılmazlar. Başarılı etki gösterebilmeleri için yenilen gıdalara dikkat edilmesi gereklidir. 12.01.201530

31 Tip 2 Diyabet Tedavisi 1 - 2 ay içinde anlamlı değişiklik yoksa veya 3 ay içinde hedef glisemi değerlerine ulaşılmadıysa DİYET + EGZERSİZ OAD Submaksimal dozda 2 – 4 hafta içinde hedef değerlere ulaşılamıyorsa İNSÜLİN

32 ORAL ANTİDİYABETİK TEDAVİ OAD’ler Sülfonilüreler Biguanidler Alfa-glikozidaz inhibitörleri Glitazonlar Meglitinidler/Glinidler 12.01.201532

33 Sülfonilüreler Pankreastan insülin salınımını artırırlar ve vücudu insüline daha duyarlı hale getirirler Aç karnına yemekten 20-30 dakika önce, genelde sabahları alınmalıdır.Genelde günde tek doz şeklinde verilir. Uzamış hipoglisemi yapabilirler. Piyasada kullanılan sülfanüre grubu ilaçlar: Diamicron,Betanorm,Glimax,Amarly, Glutril,Glutrol XL,Glukonorm,Diameprid 12.01.201533

34 Biguanidler (Metformin) İnsülinin salınımı üzerinde etkisi yoktur. Çevre dokularda insüline duyarlılığı artırarak etki gösterirler İnsülinin varlığında hücrelere glikoz (şeker) girişini arttırırlar ayrıca bağırsaktan şeker emiliminde ve iştahı azaltmakta kullanılır. 12.01.201534

35 Biguanidler (Metformin) Günde 1,2 veya 3 kez yemek arası yada tok karnına alınmalıdır. Günlük maximum dozu 2-3 gr dır Hipoglisemiye yol açmazlar Glucophage, Glukofen, Diaformin,Glifor, Matofin vb. 500, 850, 1000mg. tabletleri vardır. 12.01.201535

36 Alfa Glukozidaz İnhibitörleri (Acarbose) Glukobay 50-100 mg., yemeğin ilk lokmasıyla alınmalıdır. Mide boşalmasını, ince barsakta kompleks karbonhidratların sindirim ve emilimini geciktirerek yada engelleyerek tokluk kan şekerini düzenlerler Günde 3 kez alınmalı, Tokluk kan şekeri üzerine etki eder. 12.01.201536

37 Glitazonlar (Tiazolidinedionlar; Troglitazone, Pioglitazone, Rosiglitazone) Piagglitazon:Piondia 45 mg,Dropia yemeklerden 30 dk sonra alınmalıdır. İnsülin salınımına etkisi yoktur Karaciğer, kas ve yağ dokusunda insüline olan duyarlılığı artırarak hücrenin glikozu daha iyi kullanmasını sağlarlar ; özellikle tokluk kan şekerini düşürürler Hipoglisemiye yol açmazlar Kilo artışına ve periferal ödeme yol açabilirler 12.01.201537

38 Meglitinidler/Glinidler (repaglinide, nateglinide) Repaglinide: Novonorm tb,Diafree 2 mg tb. Nateglinide: Starlix 120 mg tb,Naglid 120 tb İnsülin salınımını artırırlar SU’lerden farkı etki sürelerinin çok kısa olmasıdır. 1 saatte doruk değere ulaşır ve süratle atılırlar. Post prandiyal hiperglisemiyi önlerler Aç karnına (yemekten 30 dk önce) alınmalıdır. 12.01.201538

39 İnsülin salınımını arttıran diğer ajanlar DPP-4 inhibitörü içeren vildagliptin.Piyasa adı Galvus GALVUS, bütün halinde su ile yutulmalı; çiğnenmemeli, ezilmemeli ve bölünmemelidir. GALVUS, yemeklerle birlikte ya da ayrı olarak uygulanabilir. Exanitidin içeren BYETTA Günde 1 sefer enjeksiyonluk form şeklindedir.

40 ORAL ANTİDİYABETİKLERİN KİMLERDE KULLANILMAZ Krc ve böbrek fonk. bozukluğu olanlar, Tip 1 DM si olanlar, Gebeler DKA ve HHGK olanlarda, Enfeksiyon durumlarında, GIS şikayeti olanlar

41 İNSÜLİN TEDAVİSİ ETKİSİ Glikozun yağ, kas ve karaciğer hücresine girişini artırır, Karaciğerden glikoz çıkışını baskılar Glikozun glikojene çevrilerek depolanmasını, Yağların yağ asitlerine çevrilmesini ve trigliserid olarak depolanmasını, Protein sentezini artırarak depolanmasını sağlar. 12.01.201541

42 İnsülin Mucizesi J.L., 15 Aralık 1922 15 Şubat 1923

43 İnsülin Tedavisi Endikasyonları Tip 1 DM Tip 2 DM (OAD’lere sekonder cevapsızlık) Akut metabolik durumlar Diyabetik ketoasidoz koması Hiperozmolar Hiperglisemik Durum Özel durumlar Enfeksiyon Travma Cerrahi girişim KCFT VE BFT bozukluğu olanlar Diyabetli gebe veya emziren kadınlar 12.01.201543

44 İnsülin Pankreastaki Beta hücreleri tarafından salgılanan bir hormondur Kandaki glikozun ya da amino asitlerin artması durumunda salgılanır İnsülin 60 0 20 40 KahvaltıÖğle yemeği Akşam yemeği

45 İnsülin Normal insülin salınımı, iki şekilde devam eder. – Bazal insülin salınımı: Yemek yenmediği dönemlerde ve gece ihtiyaç duyulan düşük dozdaki insülini sağlar. – Bolus insülin salınımı: Yemeklerden sonra ihtiyaç duyulan yüksek dozdaki insülini sağlar. İnsülin 60 0 20 40 KahvaltıÖğle yemeği Akşam yemeği

46 İnsülin Türleri ve Etkileri Jenerik adı Piyasa adı Etki Başlangıc Pik Etki süresi Uygulama zamanı İnsülin glusilin apidra 5-15 dk30- 60 2-4Yemekten önce İnsülin lispro humolog 5-15 dk30- 60 3-4Yemekten Önce İnsülin aspart novarapid5-10 dk30- 60 3-5Yemekten önce HIZLI ETKİLİLER

47 İnsülin Türleri ve Etkileri Jenerik adı Piyasa adı Etki Başlangıcı Pik etki Etki süresi Uygulama zamanı kristalizeHumulin R30-60 dk2-4 saat 5-7saatYemekten 20-30 dk kristalizeActrapid30-60 dk2-4 saat 5-7saatönce yapılır KISA ETKİLİLER(REGÜLER İNSÜLİN)

48 İnsülin Türleri ve Etkileri Jenerk adı Piyasa adı Etki Başlangıcı Pik etki Etki süresi Uygulama zamanı NPHHumulin N1-3 saat8 saat 10-16 saat Yemekten 30- 40 dakika NPHinsulatard2-4 saat10 saat 10-16 saat Önce yapılır ORTA ETKİLİLER

49 İnsülin Türleri ve Etkileri KARIŞIM İNSÜLİNLER Jenerik adı Piyasa adı Etki Başlangıcı Pik etki Etki süresi Uygulama zamanı Human karışım Humulin M 70/30 30-60 dkfarklı12-18 saat Yemekten 20-30 dk Mixtard 70/30 30-60 dkfarklı12-18 saat önce yapılabilir Analog karışım humolog Mix25- 50 10-15 dkfarklı10-16 saat Yemeğin hemen novamix 30 10-15 dkfarklı10-16 saat Öncesinde yapılır.

50 İnsülin Türleri ve Etkileri Jenerik adı Piyasa adı Etki Başlangıcı Pik etki Etki süresi Uygulama zamanı GlargineLantus1-2 saat****20-24 saat Yemekle ilişkili DetemirLevemir1-2 saat****20-24 saat değil. UZUN ETKİLİLER

51 Sabah hiperglisemisine dikkat! Nedenleri 1. İnsülin dozu fazlalığı 2. İnsülin dozu yetersizliği Etkisi 1. Gece yarısı hipoglisemi 2. Gece boyunca yüksek kan şekeri Ne Yapılmalı? Gece yarısı kan şekerine bakılmalı Düşükse son yapılan orta etkili insülin azaltılır.(SOMAGY OLAYI) Yüksekse son yapılan orta etkili insülin arttırılır.(DAWN FENOMENİ)

52 İnsülin Dozunun Hesaplanması Tip 1 diyabetlilerde ; 0,5-1ünite/kg/gün Tip 2 diyabetlilerde ; 0,3-1,5ünite/kg/gün Bazal insülin desteği için 0,1-0,2 IU/kg/gün

53 İnsülin Uygulama Araçları İnsülin 4 şekilde uygulanabilir İnsülin enjektörü insülin kalemi İnhaler insülin İnsülin pompası

54 Geçmişten bugüne insülin pompaları Pompalar 1979-1987 Günümüzde kullanılan pompalar İlk insülin pompası

55

56 Cildi kaldırma yöntemi Cildi 2-3 parmakla tutup hafifçe kaldırınız. Yanlış! Tüm elle kavranarak kaldırılmış. Kas içi enjeksiyon riski yüksek. Doğru 2-3 parmakla kaldırılmış, böylece SC doku kastan uzaklaştırılmış.

57 İnsülin Emilimini Etkileyen Faktörler Enjeksiyon yeri Enjeksiyon derinliği İnsülin tipi –dozu Enjeksiyon aleti Deri ısısı Egzersiz Lipohipertrofi yada atrofi

58 İnsülin Tedavisinin Komplikasyonları Hipoglisemi, Kilo artışı, Masif hepatomegali, Ödem, Anti insülin antikorları ve alerji, Lipoatrofi ve lipohipertorfi, Kanama,ağrı,

59 Açılmamış şişeler son kullanma tarihine kadar buzdolabında 2-8 o C arasında saklanmalıdır. Şişe açıldıktan sonra buzdolabında ya da 30  C'nin altında, oda sıcaklığında 28 gün saklanabilir (hastanede kullanırken açtığınız tarihi üzerine yazınız ve açılmış şişeyi kullanırken tarihi kontrol ediniz) Kesinlikle dondurulmamalıdır Isı kaynağından uzak tutulmalıdır Direk güneş ışığından ya da kuvvetli çalkalamadan hasar görebilir İnsülinin Saklanması

60 12.01.201560 Diyabetli Bireylerde Glisemi Kontrol Hedefleri (*) IDF ve AACE/ACE ‘ye göre A1C %6.5, öğün öncesi ve açlık kan glikozu 70-120mg/dl ve öğün sonrası 2.st. KG <140 mg/dl olmalıdır. (**) ADA’ya göre öğün sonrası pik (öğün sonrası 90-120 dk) KG <160mg/dl olmalı ve öğün öncesi KG hedefleri sağlandığı halde A1C hedefine ulaşılmazsa ölçülmelidir. (***) Gebelerde öğün sonrası 1.st KG hedef alınmalıdır. İdealHedefGebelikte A1C Öğün Öncesi KG Öğün Sonrası 1.st. KG Öğün Sonrası 2.st. KG <%6 70–100 gr/dl <120 mg/dl <130 mg/dl <%6,2 (*) (tercihen <%6) 70-120 mg/dl(*) - <160 mg/dl (**) <%7 (tercihen <%6) 60-90 mg/dl <140 mg/dl(***) (tercihen <120 mg/dl) <120 mg/dl

61 12.01.201561 HbA1C (%)Komplikasyon <6.2Risksiz alan 6.3-7.5Makrovasküler komplikasyon >7.6Makro ve mikrovasküler komp. HbA1C – Komplikasyon İlişkisi

62 12.01.201562 KAN ŞEKERİ ÖLÇÜMÜ Glikoz Test Sonuçlarını Etkileyen Faktörler Çubuk üzerindeki kan yeterli olmalı ve uygun dağılım göstermeli, Glukometrenin camı temiz olmalı, Çubukların kullanım tarihi geçmemeli, Çubuklar uygun şekilde saklanmalı, Glikometrelerin kod ayarları doğru olmalı, Kan alınacak parmak temiz olmalı Cihazın Güvenirliği kontrol edilmeli

63 12.01.201563 Tedavi Hedefleri Sonucunda Amaçlanan Akut ve kronik komplikasyonların önlenmesiAkut ve kronik komplikasyonların önlenmesi Yaşam kalitesinin yükseltilmesiYaşam kalitesinin yükseltilmesi Büyüme, fizik, mental ve sosyal gelişmenin sağlanmasıdır.Büyüme, fizik, mental ve sosyal gelişmenin sağlanmasıdır.

64 DİYABETİN AKUT KOMPLİKASYONLARI

65 Kan şekeri 200 mg/dl’nin üstünde olduğunda Şekerin hücrelere girişini sağlayacak yeterli insülin olmadığında ortaya çıkar. Hiperglisemi

66 Normalden daha fazla yorgun olmak veya daha fazla uyumak, Normalden daha fazla susamak veya açıkmak, Sık idrara çıkmak, Kuru veya kaşınan deri, Bulanık görme, Mide bulantısı. Hiperglisemi Semptomları

67 Kan şekeri 60 mg/dl ‘nin altına düşer. Diyabetli kişiler; - az yemek yediğinde -fazla insülin veya diyabet ilacı aldığında -fazla egzersiz yaptığında ortaya çıkabilir. Hipoglisemi

68 Hipoglisemi Belirtileri Görme bozukluğu Anksiyete Titreme Güçsüzlük/yorgunluk Açlık Kalp çarpıntısı Terleme İrritabilite Başağrısı Başdönmesi

69 12.01.201569 Hipoglisemi Nasıl Yönetilir ? Hafif belirtilerde; Hasta bilinçli ve yutabiliyorsa 15 gr CHO; 2-3 adet kesme şeker yada glikoz tablet 1 bardak meyve suyu 1 su bardağı süt Orta ve ciddi belirtilerde; Hasta bilinçli ve yutabiliyorsa 30 gr çabuk emilen CHO ; İlk verilecek CHO yüksek şeker içermeli.

70 12.01.201570 Hipoglisemi Nasıl Yönetilir ? Yanıtsız, yutamayan hastalarda ; IM veya SC Glukagon (5 yaş 0.5 mg, 5 yaşın  1 mg) %50 Dekstroz dan 30-50 cc perfüzyon Yanıt verene kadar yanında sürekli biri kalmalı ve yanıt verdiğinde 30 gr CHO ve proteinli gıda ile beslenmeli.

71 Diyabetik Ketoasidoz (DKA) İnsülinin belirgin bir biçimde azlığı ya da yokluğu sonucu * hiperglisemi, * hiperketonomi, * dehidratasyon ve * asidozla seyreden, Hastaneye yatış nedenleri arasında ilk sırada yer alan ciddi bir komplikasyondur. 12.01.201571

72 12.01.201572 Hazırlayıcı Faktörler İnfeksiyonlar, Yeni başlayan Tip 1 DM (%20-25 vakada), İnsülin tedavisindeki hatalar, Kalp damar hastalıkları, Alkol, Pankreatit, Miyokard infarktüsü

73 12.01.201573 Hazırlayıcı Faktörler Travma, Karbonhidrat toleransını bozan ilaç kullanma, Yeme bozuklukları (özellikle tekrarlayan DKA öyküsü olan Tip 1 Diyabetli genç kızlarda).

74 12.01.201574 Belirti ve Bulgular Poliüri, Polidipsi, Polifaji, Kilo kaybı, Bulantı, kusma. Karın ağrısı, Şuur bulanıklığı, Koma, Halsizlik, Dehidratasyona bağlı deri turgorunun Taşikardi, Hipotansiyon, Kussmaul solunum, Nefeste aseton kokusu,

75 DKA’un Tedavisi insülin tedavisi: Regüler insülin 6-10 ünite bolus 5-10 ünite/st iv olarak verilir.(genellikle 250 ml sf içine 25 ünite konularak.10 ml 1 ünite insülin olur.) Kan şekekri 250 mg/dl oluncaya kadar iv insülin tedavisine devam edilir. 250 mg/dl olunca sf yerine %5 lik dextroz içine insülin konularak mayi hazırlanır. Kan şekeri ilk 4-5 st 250 nin altına indirilmez.(ozmatik uyumsuzluğa bağlı beyin ödemi gelişir

76 DİYABETİN KRONİK KOMPLİKASYONLARI 12.01.201576

77 RETİNOPATİ Diyabet, gözün arkasında retina olarak adlandırılan bölümdeki kan damarlarına zarar verir. Diyabetik Retinopatinin semptomları; bulanık, karanlık ve çarpık görüntü. Görüntüde uçuşan cisimler görmek yaygındır. Diyabetliler, diyabetik retinopati semptomlarının erken teşhis edilebilmesi için senelik göz muayenesinden geçirilmelidir. Diyabet körlüğün başlıca nedenidir.

78 Diyabetik Nefropati DM’lilerin yaklaşık %20-50’sinde. Ülkemizde de 1991 yılında HD giren hastaların %4.7 si DM’ye bağlı böbrek yetmezliği iken 1999 yılında bu oran %16,5  12.01.201578

79 NEFROPATİ TEDAVİ Hastaların KŞ tam regüle olmalıdır. KŞ istenilir düzeylerde tutularak mikroalbuminürinin ilerlemesi yavaşlatılabilir. Nefropatinin ilerlemesinde HT rolü çok fazladır bu nedenle HT kontrol altına alınmalı. SDBY ise diyaliz tedavisi veya transplantasyon 12.01.201579

80 Sinir Rahatsızlığı Diyabet, bacaklarda ve ayaklarda yaralanmaya sebebiyet vererek his kaybı veya acıya ve bazı zor durumlarda ampütasyonla sonuçlanabilecek ayak ülserine sebep olabilir. Kalp, ciğerler, mesane ve barsaklarda sinir zedelenmesi görülebilir. Diyabet, erkeklerde iktidarsızlığa neden olabilir.

81 Ayak ve Sinir Rahatsızlığı Sinir rahatsızlıkları ayaklarda ülsere neden olabilir, Kan damarı problemlerinin iyileşmesi gecikir, Yüksek kan şekeri iyileşmeyi geciktirir, Ayak ülseri diyabetlilerin %15’ini etkiler, Ayak amputasyonlarına liderlik eden sebep travma değildir.

82 Genel Ayak Bakımı Her gün ayaklar ayna yardımıyla gözlenmeli Kuruluğu önleyici krem kullanılmalıdır. Tırnaklar düz olarak kesilmeli, İskemi varsa evde kesme işlemi yapılmamalıdır. 12.01.201582

83 Genel Ayak Bakımı Ayaklar her gün yıkanmalı, kurulanmalıdır Tırnakların düzgün kesilip kesilmediği kontrol edilmelidir. Banyo sıcaklığı kontrolü Aşırı sıcak ve soğuk !!! 12.01.201583

84 Ayakkabılar Ayakkabı seçimi Ayakkabıların içinde yabancı cisim olup olmadığı her sabah giyilmeden önce kontrol edilmelidir. Mümkünse iki günden fazla aynı ayakkabı giyilmemelidir. 3-4 saatten fazla giyilmemelidir. Önü açık ayakkabı giyilemez 12.01.201584

85 Çoraplar Çoraplar yırtık, kırışık olmamalı, ayağa büyük gelmemelidir. Deride drenaj, kanama vb problemlerin erken saptanması açısından beyaz çoraplar tercih edilmelidir. Çoraplar iritan olmayan deterjanlarla yıkanmalı, iyice durulanmalı. Evde terliksiz dolaşılmamalı 12.01.201585

86 Diyabetle İlgili Yeni Yaklaşımlar Kök hücre nakli Pankreas nakli Adacık nakli

87 TEŞEKKÜRLER


"DİYABETÜS MELLÜTÜS BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ DİYABET HEMŞİRESİ SAFİYE ÇATALÇAM." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları