Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

AFETLERDE HALK SAĞLIĞI HİZMETLERİ TÜRKİYE HASTANE AFET PLANI EĞİTİMLERİ Prof.Dr.Recep AKDUR.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "AFETLERDE HALK SAĞLIĞI HİZMETLERİ TÜRKİYE HASTANE AFET PLANI EĞİTİMLERİ Prof.Dr.Recep AKDUR."— Sunum transkripti:

1 AFETLERDE HALK SAĞLIĞI HİZMETLERİ TÜRKİYE HASTANE AFET PLANI EĞİTİMLERİ Prof.Dr.Recep AKDUR

2 2 AFETİN DÖNEMLERİ  Sessiz Dönem  Alarm Dönemi  İzolasyon Dönemi  Dış yardım Dönemi  Rehabilitasyon Dönemi Afete etkili yanıt verebilmek; sessiz dönemde gerçekleşecek plan ve hazırlıkğı ile olanaklıdır.

3 3 ETKİLİ YANIT = PLAN ADIMLAR  Planlama takımı kurma  Mevcut planları gözden geçirme  Kaynakları tanımlama  Afet senaryoları yazma  Yanıt için gereksinimleri hesaplama  Tatbikatlar

4 4 AFETİN SAĞLIK ETKİLERİ Hastalık ve Ölüm Nedenleri;  Travma- Olayın direkt etkileri  Emosyonel stres  Bulaşıcı hastalıklar -Su -Gıda -Solunum yolu -Vektörler

5 5 AFETLERDE SAĞLIK HİZMETLERİ 1.Olaya Bağlı Travmalara Acil Tıbbi Müdahaleler 2.Halk Sağlığı Hizmetleri (İkincil hastalık ve ölümlerin önlenmesi)

6 6 ACİL TIBBİ MÜDAHALELER  Kurtarma sırasında bakım  Triaj (kırmızı,yeşil,sarı,siyah)  Yaşam idamesi  Yaralıların bakımı  Hasta sevki  İkincil triaj  Hastane hizmetleri

7 7 HALK SAĞLIĞI HİZMETLERİ  Çevreye yönelik koruyucu hizmetler (Barındırma,su güvenliği, gıda güvenliği, vektör kontrolü, atık kontrolü vb)  Kişiye yönelik koruyucu hizmetler (aşılar, kemoprofilaksi, sağlık eğitimi vb)  Olağan hizmetler düzeyine ulaşma  Sağlık alt yapısının yeniden inşaası

8 8 AFET SAĞLIK HİZMETLERİNDE ÖNEMLİ BAŞLIKLAR  Kurtarma  Acil tıbbi bakım  Tehlikeleri ortadan kaldırma (yangın, gaz sızıntısı vb.)  Devam etme riski varsa toplumu güvenlik altına alma  Koruyucu ve rutin bakım sağlama  Sağlıklı su, yiyecek, barınak sağlama  İnsan atıklarını yok etme  Vektörlerle yayılan hastalıkları önleme  Katı atıkları zararsızlaştırma  Tıbbi atık yönetimi  Enfeksiyon kontrolü  Durum ve deneyimleri kayıt ve raporlama  Materyallerin depolanma ve dağıtımı  İletişim  Ulaşım  Bilgilendirme  Trafik düzenlemesi  Güvenlik hizmetleri  Ölülerle ilgili hizmetler

9 9 RİSK GRUPLARI  0-5 yaş grubu çocuklar  Gebeler  Lohusalar  Yaşlılar  Kronik hastalığı olanlar  Engelliler  Akut hastalık geçirenler

10 10 Eksternal Afet Hastaneyi Etkileyen Major Afetler  Geçici bir sağlık birimi oluşturulmalıdır.  Seyyar hastaneler kurulmalıdır.  Çevre sağlığı hizmetleri üzerinde durulmalıdır. -Sağlıklı su -Sağlıklı gıda -Atık kontrolü -Vektör kontrolü

11 11 GEÇİCİ YERLEŞİMİN KABULU  Zamanında-gecikmeyen,  Mal güvenliği,  Malına mülküne sahip çıkabilme,  İşine gücüne devam edebilme  Komşu akraba-sosyal ilişkilere devam  Organize olma-katkı ve katılımını alma

12 12 AFETTE YERLEŞİM TÜRLERİ  Sabit yapılar: Okul, kamp, otel gibi yerlere geçici yerleştirme  Çadır kentler:Kısa erimli yerleştirme  Prefabrik konutlar: Orta erimli yerleştirme  Kalıcı yerleştirme: Yeni konutlar-yeni yerleşim yerleri

13 13 SABİT YAPILARA YERLEŞTİRME  SULU ALANLAR HİJYENİ  TOPLU BESLEME  ÇAMAŞIRHANE  KALABALIK FAKTÖRÜ  GRUBUN ÖRGÜTLENMESİ  GRUP FAALİYETLERİ

14 14 ÇADIR KENTLER 1  Yer seçimi  Uygun çadırlar  Araziye yerleşme  Toplumun örgütlenmesi

15 15 ÇADIRKENTLER 2  Önceden hazırlanmış, alt yapısı inşa edilmiş alanlar  Önceden planlanmış, uygun araziler

16 16 ÇADIR KENTLER 3 Yer Seçimi  1000 kişiye 3-4 hektar alan,  Su, elektrik, ulaşım sağlanabilen  Eğimli, su drenajına uygun, zemin çamuru, çimen ve ot olmayan arazi  Su basma, toprak kayma, çığ, kaya düşme olasılığı yok  Çöplük, hava kirliliği, kokusu ve jitlerinden uzak  Gürültü ve yoğun trafikten uzak  Hava akımı olmayan, güneye bakan  Eski yerleşime yürüme mesafesinde

17 17 ÇADIR KENTLER 4 Uygun Çadırlar  Çadırlar aile tipi olmalı  Kişi başına en az 3-3,5 m 2 alan 10 m 3 hacim sağlamalı  Soğuk, rüzgar ve yağmurdan koruyan  Doğal havalandırmaya uygun  Gereğinde ısıtmaya uygun.

18 18

19 19 ÇADIRLARI YERLEŞTİRMEK YAN YANA DİZMEK DEĞİLDİR

20 20 ÇADIR KENTLER 5 Araziye yerleşme  10 metrelik, kaplanmış yollar  Çadırlar bu yola iki metre mesafede  Çadırlar arasında sekiz metre aralık  Çadır dizileri uygun drenajlarla korunmalı  Sokaklar ve çadırlar aydınlatılmalı

21 21

22

23 23

24 24

25 25

26 26

27 27 ÇADIR KENTLER 6 sosyal tesisler  Mutfak- yemekhane  Tuvaletler  Banyolar  Çamaşırhaneler  Yönetim (İdare, sağlık istasyonu, haberleşme, güvenlik)  Lokal (toplanma, eğleme)  Okul çadırları  Spor alanları

28 28 PREFABRİK KONUTLAR  Yer seçimi ilkelerine uygun  Su, kanalizasyon, elektrik merkezi  Uygun büyüklükte konutlar (sulu alanların içinde olduğu)  Konutların araziye yerleştirilmesi (cadde ve sokak sistemi)  Yönetim (İdare, sağlık istasyonu, haberleşme, güvenlik)  Okul  Kantin-Lokal- toplantı yeri  Spor alanları

29 29 KALICI YERLEŞİMLER  OLAĞAN KENT,ÇEVRE, KONUT, İNŞAAT ve SAĞLIK KURALLARI

30 30 VAR OLAN ŞEBEKE SUYU 1  Sistem ve şebeke hızla kontrol edilmeli- bozukluk, arıza ve riskler derhal giderilmeli  Kirlenme olasılığı dikkate alınmalı, giderilmeli  Başlangıç ve rutin analizler  Başlangıç, süper ve olağan klorlama  Şebeke çalışıncaya dek seyyar su sağlama ve bunlarda su güvenliği Çözümlenmesi gereken en acil ve önemli sorundur

31 31 SU SAĞLAMA YÖNTEMLERİ 2 1.AMBALAJLI SULAR 2.TANKERLERLE TAŞIMA 3.MOBİL ARITMA DÜZENEKLERİ 4.ŞEBEKE BAĞLAMA

32 32 OLAYDAN HEMEN SONRA SU 3  Durumun belirsiz olduğu ilk saatlerde ambalajlı sular dışında kullanılmamalı  Geçici su şebekesi çekilebiliyor ise kurulmalı  Mobil hastane kurulacaksa kişi başına lt/kişi/gün su verilmeli  Çadır yerleşimlerde kişi başına en az lt/kişi/gün litre su sağlanmalı  Suyu alma yeri her bir çadıra en fazla 100 m uzakta olmalıdır.

33 33 AMBALAJLI SU 4  RUHSATLI  MARKALI  ORJİNAL ŞİLLİNG KAPAKLI  KULLANIM SÜRESİ GEÇMEMİŞ  UYGUN TAŞIMA-SAKLAMA

34 34 SU TANKERİ 5  Su taşımaya uygun,  Dolum ve başaltım sistemleri kirlenmeye yol açamayacak tipte,  Su aldığı yer uygun ve denetlenmiş,  Dolumdan sonra klorlama,  Yerleşim girişlerinde klor kontrolü,  Personel eğitimli.

35 35 TAŞINABİLİR SU DÜZENEKLERİ 6  İçme suyu düzenekleri  Atık su arıtma düzenekleri  Su analiz laboratuvarları İÇME SUYU DÜZENEKLERİ  KAYNAĞA UYGUN  KAPASİTESİ YETERLİ  DEZENFEKTE EDEBİLEN  PAKETLEYEBİLEN

36 36 SU HİJYENİ 7  Afet durumunda şebekelere -su şebekesinde bozukluk olmasa bile- süperklorlama (1 ppm) yapılmalıdır  Günde iki kez serbest kalıcı klor düzeyi denetlenmelidir.  bakteriyolojik muayeneler sık aralıklarla yapılmalıdır  Sık aralıklarla bakteriyolojik muayeneler yapılmalıdır Kuşkulu kaynaklardan elde edilen suyun dezenfeksiyonu için birinci seçenek klorlamadır

37 37

38 38 BESLENME 1  Afetlerde gıda kirliliği olasılığı daha yüksektir  Gıda stokları değerlendirilmeli, Kontamine gıdalar imha edilmeli  Uygun saklama, hazırlama pişirme,dağıtım koşulları sağlanmalı  Önce saklanması güç besinler tüketilmeli  Gıda temini için plan yapılmalı  Kirlenme olasılığı olan yerler; üretim, hasat, taşıma, işleme, depolama, dağıtım, kullanım  Özellikle kimyasal üretim, taşıma ve depoları  Biyolojik kirlilik (geleneksel gıda hijyeni önlemleri)  Fırsatçılara olağandan daha fazla dikkat

39 39

40 40 BESLENME 2  İZOLASYON EVRESİ  KISA ERİMLİ  UZUN ERİMLİ

41 41 BESLENME 3  Örgütsüzlük ve olanaksızlıklar nedeniyle İlk günler, yiyecekler korunamaz kuru ve paketlenmiş yiyecekler tercih edilmeli  Örgütlü, sistemli ve dayanışma duygusunu pekiştiren dağıtım yapılmalı.  En kısa sürede seyyar mutfak kurulmalı  Orta ve uzun erimli yerleşime dek beslenme merkezi olmalı

42 42 BESLENME 4 hijyen  Gıdalar uygun koşullarda saklanmalı  Vektörler mutfak ve gıdaya ulaşamamalı  Mutfak temiz olmalı  Tezgahlar hem yemek hazırlamadan önce hem de sonra temizlenmelidir  Kaplar olağandan daha özenle temizlenmeli

43 43 BESLENME 5 hijyen  El, araç gereç ve tezgah kurulamada kağıt havlu kullanılmalı  Mutfak bezleri amacına göre sınıflanmalı karıştırılmamalı  Bezler günlük değiştirilemiyor ise kullanmadan önce klorlu suya yatırılmalıdır.  Fırça ve paspas benzeri araçlar mutfağa özgü olmalı diğer alanların araçları kesinlikle mutfağa sokulmamalıdır

44 44 BESLENME 6 ÇALIŞANLAR  Çalışmaya uygunluk-Portörlük muayenesi  Çalışanların beden, giysi temizliği  El bakımı ve kontrolü  El yıkama ve eldiven kullanma  Bone kullanma  Sıvı sabun-Kağıt havlu kullanma  EĞİTİM

45 45 DAĞTIMDA HAKKANİYET VE DÜZEN, DAYANIŞMA DUYGUSU

46 46 MERKEZİ VE TOPLU BESLENME DAHA HİJYENİKTİR

47 47 YETERLİ DENGELİ BESLENME Gıda hijyeni uygulamaları yapılırken yeterli dengeli beslenme ilkeleri de unutulmamalıdır.

48 48 ENKAZLAR MOLOZLAR  Enkaza ve molozlara dezenfektan, ensektisit sıkmaya gerek yoktur  Çöplüğe, dere yatağına, denize,sarp vadilere dökülmemeli  Tekrar almaya uygun ve olabildiğince tasnif edilmiş depolama  Toprağı ve diğer atıkları kirletecek (radyoaktif,kimyasal, parlayıcı patlayıcı,biyolojik) atıkları özel toplama ve uzaklaştırma

49 49 Özel kirlilik riski taşıyan yapıların hızlı ve doğru biçimde değerlendirilmesi ve zararsızlaştrılması gerekir.

50 50 DEFİN  Cesetlerin kontamine (biyolojik/kimyasal) olabileceği unutulmamalı, kirli olanlar dekontamine edilmeli  Kirli olmayan ölülere sönmemiş kireç, dezenfektan vb uygulamasına gerek yoktur. Uygun koşullarda -soğukta bekletilmesi yeterlidir.  Cesetler için yeteri sayıda torba bulunmalı/temin edilmeli  Yakınları alana dek morgda bekletilmelidir- Çok sayıda ve geçici morga gereksinim vardır. 72 saatten fazla tutulmamalıdır. Defin işlemleri hızla yapılmalıdır.  Kayıt ve kimlik tespiti çok önemlidir.  Belirlenen yerler dışına gömme yapılmamalıdır.

51 51 TUVALET–BANYO-ÇAMAŞIRHANE  Her 10 kişiye bir tuvalet her 50 kişiye bir duş sağlanmalıdır. Açık çukurlu hela için her 50 kişiye 3 metre çukur kazılır ve  10 kişiye bir yıkanma musluğu 100 kişiye bir banyo 50 kişiye bir duş yazın duş sayısı 30 kişiye bir olacak şekilde ayarlanmalıdır.  Merkezi çamaşırhane ve yeterli çamaşır makinesi  Deşarj noktaları belirlenmeli  Yerel koşullara uygun arıtım önlemleri alınmalı

52 52 KANALİZASYON ATIKLARI  Şebekenin zarar görüp görmediği derhal araştırılmalı.  Zarar görmüşse onarıma gidilmelidir.  Sıvı sabun, su, kağıt temizlik maddeleri sağlanmalıdır. VAR OLAN YAPILAR HASARANMIŞ İSE  Açık çukurlu tuvaletler  Seyyar tuvaletler kullanılabilir.  Atık suların kontrollü uzaklaştırıması sağlanmalıdır.  Yeni tuvaletler yapılıp, kanalizasyona bağlanmalıdır.

53 53

54 54 ÇÖP-VEKTÖRLER  Kapalı kaplar yerleştirinceye dek çöpleri çukurlara biriktirme ve toprakla örtme  Atıklar poşetlere ve kapalı kaplarda toplanmalı  Her 4-8 çadıra (25-50 kişi) litrelik kapaklı çöp kabı yerleştirilmeli  Her gün ve düzenli alınmalı.  Uygun yerlerde biriktirilmeli ve birktirme alanlarında çevre gözetilmeli  Eğitim yapılmalı

55 55 ÇÖP-VEKTÖRLER  Afetlerden sonra vektör insan teması artar  Uygun alanlar seçilmiş ise vektörler sorun olmaz  Jit yok etme ve kimyasal mücadele yapılmalı  Yapay jit yaratmamak (çöpler, tuvaletler, atık su, gıda hazırlama depolama)  Erişkin mücadelesi için ensektisidler kullanmak gerekebilir (duyarlılık, maliyet, elde edilebilirlik, zararasız kullanım)  Şüpheli hayvan ölüleri yetkili kişilerce kaldırılmalı ve temas ettiği yerlerle ilgili önlemler alınmalı, gerekirse veterinerlik önlemleri devreye sokulmalıdır

56 56 ÖZEL ATIKLAR ATIKLAR 1 Hastanelerde tıbbi, tehlikeli, radyoaktif ve evsel atıklar birbirine karıştırılmamalı  Tıbbi atıklar için; Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği  Tehlikeli atıklar için; Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği  Radyoaktif atıklar için TAEK düzenlemeleri UYGULANMALIDIR

57 57 TIBBİ ATIKLAR Tıbbi Atık Yönetimi İlkeleri, afette de aynen uygulanmalıdır.  Sorumlu kişiler belirlenmeli  İlgili personel eğitimden geçmeli  Atık miktarı kayıt altına alınmalıdır  Kaynağında en aza indirilmeli  Kaynağında ayrı, toplanıp, taşınmalı, biriktirilmeli

58 58 BULAŞICI HASTALIK KONTROLÜ 1 En sık ortaya çıkan bulaşıcı hastalıklar  Tifo  Kolera  Kızamık  İnfluenza  Besin zehirlenmesi  Hepatit A,B,C  Kuduz  Polio  Sıtma  Meningokoksik menenjit  Tüberküloz  Parazitozlar  Skabies  Tetanoz

59 59 BULAŞICI HASTALIK KONTROLÜ 2  Laboratuvarın kesintisiz çalışması  Gerekirse mobil laboratuvarlar kurulması  İşbirliği sağlanabilecek laboratuvarların belirlenmesi  Çevreye ve kişilere ait örneklerin alınabileceği kapasitenin sağlanması  Bulaşıcı hastalık kontrol ekipleri oluşturulması  İshal ile başvuran hastalardan gaita örnekleri alınması,

60 60 BULAŞICI HASTALIK KONTROLÜ 3 Bulaşıcı Hastalık Çıkmaması İçin Önlemler  Yeterli ve temiz su sağlama  Gıda hijyeni sağlama  Vektörlerle mücadele  Veteriner Müdürlüğü ile işbirliği  Çevrenin olumsuzluklarını etkisiz kılma  Sağlık eğitimi  Hastalık semptomlarını izleme  Portör muayeneleri  Laboratuvar olanakları sağlama

61 61 BULAŞICI HASTALIK KONTROLÜ 4 B ulaşıcı Kaynak  Olgu ve taşıyıcı tanıma  Olgu ve taşıyıcı tedavisi  İzolasyon  Filyasyon  Bildirim  Sağlık eğitimi Bulaş Yolu  Su hijyeni  Gıda hijyeni  Kişisel temizlik  Vektör kontrolü  Atık kontrolü Sağlam Kişi  Bağışıklama  Kemoprofilaksi  Beslenme  Sağlık eğitimi  Kişisel bariyerler

62 62 BAĞIŞIKLAMA  Yaralılarda ve kurtarma çalışmalarına katılanlarda tetanoz aşısı  Ceset ve yaralılarla yakın teması olanlara Hepatit B aşısı  On beş yaş altı için ek bir doz kızamık aşısı  Kolera ve tifo aşıları önerilmez.  Tetanoz serumu, kuduz aşısı ve serumu, yılan ve akrep serumu bulundurulmalıdır.  Rutin bağışıklama hizmetlerinin kaldığı yerden devamı sağlanmalıdır.

63 63 Veri toplama ve kayıt  Düzenli günlük semptomlara dayalı veri toplama, kayıt, sonuçların izlenmesi ve bildirim mutlaka yapılmalı  İlgili bölgedeki endemik bulaşıcı hastalıklara karşı surveyans planı hazırlanmalı  Sorunlar, nedenleri, etkilenenler, müdahaleler, gereksinimler ayrıntılı rapor edilmeli,  Sürekli izleme, değerlendirme yapılmalıdır.

64 64 Toplumun Eğitimi Toplumun afetlere hazırlıklı olması sağlanmalıdır.  Afet bilinci oluşturmak  Paniğe kapılmamak  İşleri kolaylaştırmak  Kendi rollerinin önemini kavratmak  Afet sonrası ortaya çıkabilecek sağlık sorunlarını ve bunlardan korunmayı öğretmek açısından önemlidir

65 65 Ruh Sağlığı Hizmetleri  Travma sonrası stres bozukluğu başta olmak üzere çeşitli ruh sağlığı sorunları sıklıkla görülmektedir.  Yaralılar, hasta yakınları, personel için gereklidir.  Bu konu ile ilgilenen bir birim kurulmalı ve görevlendirmeler yapılmalıdır

66 66 Üreme Sağlığı Hizmetleri  Doğum öncesi bakım  Sağlık personeli yardımlı ve sağlıklı koşullarda doğum  Doğum sonrası bakım  Aile planlaması hizmetleri-danışmanlık Bu hizmetlerin aksamadan yürütülmesi için gerekli mekan, malzeme, personel gereksinimi karşılanmalıdır.

67 67 Halk Sağlığı Hizmetleri İçin İşbirliği  Tesisat sorunları yönünden;lojistik hizmetleri  Gıda,su, malzeme, korunması, olası yasakların uygulanması yönünden güvenlik hizmetleri  Halk eğitimi, iletişimi için halkla ilişkiler  İkincil hastalıkların önlenmesi, çevre sağlığı ve dokümentasyon için planlama hizmetleri  Psikososyal destek yönünden operasyon hizmetleri ve Psikiyatri bölümü ile işbirliği ve koordinasyon gereklidir.

68 68 SONUÇ Hastane Afet Planında,  İnternal ve eksternal afetler göz önüne alınmalı  Birden fazla senaryo hazırlanmalı  Ekip motivasyonu sağlanmalı  Tekrar tekrar gözden geçirilmeli  Tahliye planlarını içermeli  Basit ve net organizasyon sağlanmalı  Karar alma ve uygulama kısa yollardan olmalı  Altyapı ve gereksinimler iyi tanımlanmalı

69 69 SONUÇ-2  Her hastane tektir  Her afet tektir  Afetler planlandığı gibi gitmez Ancak; afete en etkili yanıtı sağlamada planlama en önemli faktördür.

70 70 SONUÇ-3  Halk Sağlığı ile ilgili uygulamalar afetin tıbbi ve ekonomik olumsuzluklarını önemli ölçüde azaltır.  Sağlık hizmetleri planlanırken çok sektörlü yaklaşımın ve birinci basamak sağlık hizmetlerinin önceliği unutulmamalıdır.  Hastane Afet Planları da bu önceliğin unutulmayacağı bir anlayışta hazırlanmalıdır.


"AFETLERDE HALK SAĞLIĞI HİZMETLERİ TÜRKİYE HASTANE AFET PLANI EĞİTİMLERİ Prof.Dr.Recep AKDUR." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları