Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Bugün dünyada 150’den fazla Risk Değerlendirme Metodunun varlığından söz edilmektedir. Bu Risk Değerlendirme Metotları; - Nitel Risk Değerlendirme Metotları:

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Bugün dünyada 150’den fazla Risk Değerlendirme Metodunun varlığından söz edilmektedir. Bu Risk Değerlendirme Metotları; - Nitel Risk Değerlendirme Metotları:"— Sunum transkripti:

1 Bugün dünyada 150’den fazla Risk Değerlendirme Metodunun varlığından söz edilmektedir. Bu Risk Değerlendirme Metotları; - Nitel Risk Değerlendirme Metotları: - Nicel Risk Değerlendirme Metotları, - Karma Risk Değerlendirme Metotları olarak sınıflandırılabilir. RİSK DEĞERLENDİRME METOTLARI

2 Bu risk değerlendirme metotlarından bazıları aşağıda verilmiştir. Nitel Risk Değerlendirme Metotları: -Çheck-List, -Hata Modu ve Etkileri Analizi (FMEA) -Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi (HAZOP) Karma Risk Değerlendirme Metotları: -Matris -Fine – Kinney -Hata Ağacı Analizi (FTA)-(Tümdengelim) -Kaza Sonuç Analizi (ETA) Karma risk değerlendirmesi metotları aynı zamanda Nicel Risk Değerlendirme metodu olarak ta kullanılabilir. RİSK DEĞERLENDİRME METOTLARI

3 TEHLİKE VE RİSK ÖRNEKLERİ

4

5

6 TEHLİKE VE RİSK DERECELENDİRMESİ ÖRNEĞİ

7 RİSK DEĞERLENDİRME KONTROL ÖRNEĞİ

8 1-MATRİS METODU: Kullanımı kolay ve uygulaması en yayın metotlardan birisidir. Bu metot diğer bir çok metodun temelini teşkil eder. Karma bir Risk Değerlendirme metodudur. Daha önce tüm detayları ile anlatıldığı için burada yeniden anlatılmamıştır. Risk skoru R= İ x D formulü ile elde edilir. İ = İhtimal, D= Sonucun derecesi veya şiddeti

9 ÇEK-LİST İLE RİSK ANALİZİ ÖRNEĞİ 2- KONTROL LİSTELERİ - ÇEKLİST METODU (Birincil Risk Analizi ) Bir tesisin veya prosesin tüm donanımının ve aletlerinin tam olup olmadığını veya kusursuz işleyip işlemediğini saptar. İki adımda gerçekleştirilir. Check listelerindeki özel sorularla, analizi yapılan tesisin eksiklikleri saptanır. Bir önlemler katalogu ile, yapılması gereken düzeltmeler önerilir. En verimli sonuçlar, uzun deneyimlere dayalı veya deneyimli uzmanlar tarafından hazırlanmış listelerden alınır. (örnek:uçaklarda pilotların kullandığı check listler gibi)

10 3-Fine - Kinney METODU Kullanımı kolay, yaygın olarak kullanılan bir metottur. İşyeri istatistiklerinin kullanımına imkan sağlar. Risk Değeri, R= İ x F x D olarak hesaplanır. İ= İhtimal, (0,2-10 arası bir değer), F=Frekans, (0,5-10 arası bir değer) D=Sonuçların Derecesi İhtimal Değeri (İ) Kategori 0,2Pratik Olarak İmkansız 0,5Zayıf İhtimal 1Oldukça Düşük İhtimal 3Nadir fakat Olabilir 6Kuvvetle Muhtemel 10Çok Kuvvetli İhtimal Tablo-1 İhtimal Skalası İhtimal: Zarar ya da hasarın zaman içinde gerçekleşme ihtimali

11 Frekans Değeri (F) AçıklamaKategori 0,5Çok NadirYılda bir ya da daha az 1Oldukça NadirYılda bir ya da birkaç kez 2NadirAyda bir ya da birkaç kez 3Ara sıraHaftada bir ya da birkaç kez 6SıklıklaGünde bir ya da daha fazla 10SürekliSürekli ya da saatte birden fazla Tablo: 2 Frekans (Maruziyet) Skalası Frekans: Tehlikeye maruz kalma sıklığı

12 Sonuç Derecesi Değeri (D) AçıklamaKategori 1Dikkate Alınmalı Hafif-Zararsız veya önemsiz 3ÖnemliMinör-Düşük iş kaybı, küçük hasar, ilk Yrd. 7CiddiMajör-Önemli Zarar, Dış tedavi, işgünü kaybı 15Çok CiddiSakatlık, uzuv kaybı, çevresel etki 40Çok KötüÖlüm, Tam maluliyet, Ağır çevr. etkisi 100FelaketBirden çok ölüm, önemli çevre felaketi Tablo: 3 Etki/Zarar-Sonuç Skalası Derece: Tehlikenin gerçekleşmesi halinde insan, işyeri ve çevre üzerinde oluşturacağı zarar ya da hasarın şiddeti

13 SıraRisk DeğeriKararEYLEM 1R<20Kabul Edilebilir RiskAcil tedbir gerekmeyebilir 220400Çok Yüksek RiskÇalışmaya ara verilerek derhal tedbir alınmalı Fine - Kinney METODU / Risk Düzeyine Göre Karar ve Eylem

14 RİSK DEĞERLENDİRME FORMU: NuTEHLİKELERRİSKRİSK DERECELENDİRMESİAksiyonlar ve Ek KontrollerSorumluSüre İhtimalFrekansEtkiRisk Değeri ONAYLAYAN Adı Soyadı : İmza :Tarih: İşyeri Bölümü : Değerlendiren : Tarih : Fine - Kinney METODU/ RİSK DEĞERLENDİRME FORMU:

15 En yaygın kullanılan metotlardan biridir. Özellikle otomotiv sektöründe imalat sırasında ve sonrasında olası hataların tespit edilmesi amacıyla çok fazla kullanılan bir metottur. Genel manada problem çözme tekniklerinden biri olarak da çok fazla kullanılmaktadır. Herhangi bir sistemin tamamı veya bölümleri ele alınıp, bunlardaki kısımlar, aletler, kompenentlerde ortaya çıkabilecek arızalardan hem bölümlerin hem de bütün sistemin nasıl etkilenebileceği ve ortaya çıkabilecek sonuçlar analiz edilir. FMEA ÇEŞİTLERİ: 1) Sistem FMEA 2) Tasarım FMEA 3) Proses FMEA 4) Servis FMEA 4-OLASI HATA TÜRLERİ VE ETKİ ANALİZİ (FAILURE MODE AND EFFECTS ANALYSIS- FMEA)

16 1-Sistem FMEA AMACI; Sistem ve alt sistemleri analiz ederek, sistemin eksiklerinden doğan sistem fonksiyonları arasındaki potansiyel hata türlerini belirlemektir. HEDEFİ;Sistemin kalitesini, güvenirliğini ve korunabilirliğini artırmaktır. 2- Tasarım FMEA: AMACI: Bir makine veya ekipmanın tasarım aşamasında olası hatalarını ortadan kaldırmak ve daha tasarım aşamasında sistemin analiz edilerek üretime geçmeden hataların ortadan kaldırılmasını sağlamaktır. HEDEFİ: İmalatın ilk aşaması olan tasarım aşamasında ekipmanın kalitesini ve güvenilirliğini garanti etmektir. 3-Proses FMEA AMACI; Üretim veya montaj prosesindeki eksiklerden doğabilecek hata türlerini ortadan kaldırmak ve üretim ve montaj prosesini analiz etmektir. HEDEFİ; Prosesin kalitesini, güvenirliğini ve korunabilirliğini artırmaktır. 4-Servis FMEA AMACI; Organizasyondaki aksaklıkların analiz edilmesidir. HEDEFİ; Organizasyonun kalitesini, güvenirliğini ve korunabilirliğini artırmaktır. 4-OLASI HATA TÜRLERİ VE ETKİ ANALİZİ (FMEA)

17 FMEA’nın üç temel unsuru vardır: a.İhtimal: İ Hatanın zaman içinde gerçekleşme sıklığını gösteren değer, (1-10 arası) b.Şiddet: Ş Hatanın gerçekleşmesi durumunda sonuçların derecesini gösteren değer, (1-10 arası) c.Tespit edilebilirlik: T Hatanın istenmeyen sonuçlara sebep olmadan tespit edilebilme derecesini gösteren değer, (1-10 arası) OLASI HATA TÜRLERİ VE ETKİ ANALİZİ (FMEA) FMEA METODUNUN UNSURLARI

18 SİSTEM FMEA ŞİDDET ETKİ SINIFLAMASI (Ş) ETKİŞİDDETİN ETKİSİDERECE Uyarısız Gelen Tehlike Felakete yol açabilecek etkiye sahip ve uyarısız gelen potansiyel hata 10 Uyarısız Gelen Tehlike Yüksek hasara ve toplu ölümlere yol açabilecek etkiye sahip ve uyarısız gelen potansiyel hata 9 Çok YüksekSistemin tamamen hasar görmesini sağlayan yıkıcı etkiye sahip ağır yaralanmalara,3.derece yanık,akut ölüm vb. etkiye sahip hata 8 YüksekEkipmanı tamamen hasar görmesine sebep olan ve ölüme,zehirlenme,3.derece yanık,akut ölümcül hastalık vb. etkiye sahip hata 7 OrtaSistemin performansını etkileyen,uzuv ve organ kaybı,ağır yaralanma,kanser vb. yol açan hata 6 DüşükKırık,kalıcı küçük iş görmemezlik,2.derece yanık,beyin sarsıntısı vb. etkiye sahip hata 5 Çok Düşükİncinme, küçük kesik ve sıyrıklar,ezilmeler vb. hafif yaralanmalar ile kısa süreli rahatsızlıklara neden olan hata 4 KüçükSistemin çalışmasını yavaşlatan hata3 Çok KüçükSistemin çalışmasında kargaşaya yol açan hata2 YokEtki yok1 OLASI HATA TÜRLERİ VE ETKİ ANALİZİ FMEA METODUNUN UNSURLARI

19 HATA OLASILIĞI (İHTİMAL-İ)HKS HATA KÜMÜLATİF SAYISI DERECE Çok Yüksek:Kaçınılmaz Hata½’ den fazla10 1/39 Yüksek:Tekrar Tekrar Hata1/88 1/207 Orta:Ara Sıra Olan Hata1/806 1/4005 1/ Düşük:Nispeten Az Olan Hata1/ / Pek Az:Olası Olmayan Hata1/ ’den düşük1 FMEA METODUNUN UNSURLARI

20 TESBİT EDİLEBİLİRLİK TESBİT EDİLEBİLİRLİK OLASILIĞI (T) DERECE Tespit EdilemezPotansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedilebilirliği mümkün değil 10 Çok AzPotansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedilebilirliği çok uzak 9 AzPotansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedilebilirliği uzak 8 Çok DüşükPotansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedilebilirliği düşük 7 DüşükPotansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedilebilirliği çok düşük 6 OrtaPotansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedilebilirliği orta 5 Yüksek OrtalamaPotansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedilebilirliği yüksek ortalama 4 YüksekPotansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedilebilirliği yüksek 3 Çok YüksekPotansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedilebilirliği çok yüksek 2 Hemen Hemen Kesin Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedilebilirliği hemen hemen kesin 1 FMEA METODUNUN UNSURLARI

21 SıraRisk Öncelik DeğeriKarar arasıDüşük Riskli arasıOrta Riskli arasıYüksek Riskli arasıÇok Yüksek Riskli Risk Öncelik Değeri (RÖD) R.Ö.D.= İ x Ş x T İhtimal: İ, Şiddet: Ş, Tespit edilebilirlik: T arasında bir değer alabilir. R isk Öncelik Değeri (RÖD) FMEA METODUNUN UNSURLARI

22 RÖDRÖD OLASI HATA TÜRLERİ VE ETKİ ANALİZİ (FMEA)

23 -1962 Yılında Bell Telefon Laboratuvarlarında Amerikan Hava Kuvvetleri için geliştirilmiştir. -Bir tepe olayın gerçekleşmesi veya gerçekleşmemesi için alınması gereken önlemler ayrıntılı bir şekilde analiz edilir. -Olmaması istenen tepe olay saptanıp, bu olaya neden olabilecek tüm faktörler analiz edilir. Hata ağacı analizinde tümdengelim mantığı kullanılır. Hata Ağacı Analizi 3 temel adımda uygulanır. -Sistem Analizi -Hata ağacının oluşturulması, -Hata ağacının değerlendirilmesi. 5-HATA (OLAY) AĞACI ANALİZİ (FAULT TREE ANALYSIS - FTA)

24 HATA AĞACI ANALİZİ ÖRNEĞİ

25

26 -Kimya endüstrisi tarafından, bu sanayinin özel tehlike potansiyelleri dikkate alınarak geliştirilmiştir. -Multi disipliner bir tim tarafından,kaza odaklarının saptanması, analizleri ve ortadan kaldırılmaları için uygulanır. -Belirli kılavuz kelimeler kullanarak yapılan sistemli bir beyin fırtınası çalışmasıdır. -Çalışmaya katılanlara, belirli yapıda sorular sorulup, bu olayların olması veya olmaması halinde ne gibi sonuçların ortaya çıkacağı sorulur. 6-TEHLİKE VE ÇALIŞABİLİRLİK ANALİZİ (HAZARD AND OPERABILITY STUDIES- HAZOP)

27 FİZİKSEL PARAMETRELERKİMYASAL PARAMETRELER HAZOP SAPMA MATRİKSİ (ANAHTAR KELİMELER + KLAVUZ KELİMELER) TEHLİKELİ SAPMA PROSESİN VEYA OPERASYONUN BİR BÖLÜMÜ NEDEN ARAŞTIRMASISONUÇ ARAŞTIRMASI HAZOP AKIŞ ŞEMASI

28 ANAHTAR KELİMELERANLAMI FAZLA (MORE)Kantitatif Çoğalma AZ (LESS)Kantitatif Azalma HİÇ (NONE)Mevcut Değil Ters (Reverse)Öngörülen Yönün Aksine PARÇASI (PART OF)Sistemin Bir Bölümü Olması Gerekenden Farklı...Kadar İyi (As Well As)Aynı Derecede...DAN BAŞKA (OTHER THAN) Tamamen Farklı HAZOP METODOLOJİSİ KILAVUZ KELİMELER  Akış  Basınç  Sıcaklık  Viskozite  Seviye, Kompozisyon veya Durum  Reaksiyon  Zaman  Sıra 6-TEHLİKE VE ÇALIŞABİLİRLİK ANALİZİ- HAZOP

29 A Kimyasalı Deposu B Kimyasalı Deposu Soğutma Suyu Deposu Kimyasal A, kimyasal B reaksiyona girerek kimyasal C’yi üretmektedir. Reaksiyon; ekzotermik reaksiyondur ve bundan dolayı reaktörün sıcaklığı ile kullanılan soğutma suyunun sıcaklığının kontrol edilmesi gerekmektedir. Kimyasal A ve B'nin eklenme oranı tepkime yolunu etkilemektedir. Tepkime yolu değişmekte ve D kimyasalı oluşmaktadır, D kimyasalı yanıcı normal şartlar altında patlayıcıdır. 6-TEHLİKE VE ÇALIŞABİLİRLİK ANALİZİ- HAZOP

30 KILAVUZ KELİME TEHLİKELİ SAPMA AKIŞ AKIŞ YOK HAZOP UYGULAMA ŞEKLİ

31

32 SICAKLIK YÜKSEK SICAKLIK HAZOP UYGULAMA ŞEKLİ

33 KAYNAKLAR: Fazıl ÖLMEZ, DERS NOTLARI, Emekli Baş İş Müfettişi A Sınıfı İSG Uzmanı

34 ÖRNEK İŞYERİNDE 5 ADIMDA RİSK YÖNETİMİ Tanımladığınız tehlikelerle ilgili herhangi bir mevzuat, standart, rehber veya madde güvenlik bilgileri var mı? Bu konuda elinizde bulunan rehber,mevzuat uygulama kodu veya standardı takip edin Adım-2 Riskleri Değerlendir Adım-3 Kontrol tedbirlerine karar ver Adım-4 Kontrol tedbirlerini tamamla ve dokümantasyon yap Adım-5 İzle ve tekrar et Adım-1 Tehlikeleri Tanı Evet Hayır

35 ADIM 1: Tehlikeleri tanı  İşyerinizi iş akışına uygun olarak hiçbir noktayı atlamadan dolaşın ve mantıken nelerin çalışanlara, ürünlere ve iş ekipmanlarınıza zarar verebileceğine bakın.  Öncelikle bütün tehlikeleri ve tehlike kaynaklarını büyük-küçük, önemli-önemsiz ayırt etmeden belirleyin ve bir tehlike listesi oluşturun.  Bu iş için işle ilgili herkesin düşüncelerini dikkate alın.  İş kazası ve meslek hastalıkları kayıtlarını dikkate alın.  Üreticilerin talimatları ve malzeme güvenlik bilgi formları tehlikelerin tespit edilmesinde ve risklerin doğru bir şekilde ele alınmasında yardımcı olacaktır.

36 ADIM 1: Örnek Tehlike KaynağıRisk 1 Asma kat platform korkuluğu yokY ü ksekten d ü şme 2 Preste a ç ık kalıpla ç alışma yapılıyor. El - Parmak kopması 3 - İşyerinde solvent i ç eren cila kullanılıyor. - Cilanın i ç eriği belli değil. - Solvent buharlarından etkilenme - Buharın parlaması 4 3 yerde kırık fiş-priz var - Elektrik ç arpması - Kısa devre - Yangın 5 Seyyar kablolar yerlerde ve kontrols ü z bulunuyor. - Ka ç ak akım - Takılıp d ü şme 6 Kaynakhanede havalandırma sistemi yok. Kaynak dumanları sonucu solunum yolu hastalanmaları

37 ADIM 2: Riskleri değerlendir Riskleri değerlendirirken tehlikenin neden olduğu olayın sonuçları (şiddeti) ve olasılığı dikkate alınmalıdır. R= O X Ş

38 ADIM 2: Riskleri değerlendir - olasılık Olasılık Ortaya çıkma olasılığı / frekans için derecelendirme basamakları 1.ÇOK KÜÇÜK Yılda bir 2.KÜÇÜK Üç ayda bir 3.ORTA Ayda bir 4.YÜKSEK Haftada bir 5.ÇOK YÜKSEK Her gün

39 ADIM 2: Riskleri değerlendir - sonuç SONUÇDERECELENDİRME 1.ÇOK HAFİF :İş saati kaybı yok, ilkyardım gerektiren 2.HAFİF:İş günü kaybı yok, ilk yardım gerektiren 3.ORTA :Hafif yaralanma, tedavi gerekir 4.CİDDİ:Ölüm, Ciddi yaralanma, meslek hastalığı 5.ÇOK CİDDİ :Birden çok ölüm, sürekli iş göremezlik

40 RİSK DÜZEYİ ZARARIN AĞIRLIĞI OLASILIK Çok Hafif (1) Hafif (2) Orta (3) Ciddi (4) Çok Ciddi (5) Çok Küçük (1) Anlamsız 1 Düşük 2 Düşük 3 Düşük 4 Düşük 5 Küçük (2) Düşük 2 Düşük 4 Düşük 6 Orta 8 Orta 10 Orta (3) Düşük 3 Düşük 6 Orta 9 Orta 12 Orta 15 Yüksek (4) Düşük 4 Orta 8 Orta 12 Yüksek 16 Yüksek 20 Çok Yüksek (5) Düşük 5 Orta 10 Orta 15 Yüksek 20 Tolore Edilemez 25 SONUÇ OLASILIK ÇOK HAFİFHAFİF ORTACİDDİ ÇOK CİDDİ ÇOK YÜKSEK ORTA KÜÇÜK ÇOK KÜÇÜK YÜKSEK YÜKSEK 2015 ORTA 10 DÜŞÜK 5 20 YÜKSEKDÜŞÜKORTA ORTA DÜŞÜK ORTA DÜŞÜK

41 SONUÇ EYLEM 15,16,20,25 KABUL EDİLEMEZ RİSK Bu risklerle ilgili hemen çalışma yapın 8,9,10,12 DİKKATE DEĞER RİSK Bu risklere mümkün olduğu kadar çabuk müdahale edin 1,2,3,4,5,6 KABUL EDİLEBİLİR RİSK Acil tedbir gerektirmeyebilir KABUL EDİLEMEZ RİSK DİKKATE DEĞER RİSK KABUL EDİLEBİLİR RİSK

42 ADIM 3: Kontrol tedbirlerine karar ver Bu adımda risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesi için gerekli kontrol tedbirlerine karar verilir. Kontrol Öncelikleri; temel kural tehlikenin tamamen ortadan kaldırılmasıdır bu mümkün değilse aşağıdaki yöntem yada yöntemler kullanılarak riske maruziyet en aza (kabul edilebilir düzey) indirilir;  Daha az riskli yöntem, madde, makine ve teçhizat ile ikame  Çalışma yönteminin, prosesin veya makine ve teçhizatın tekrar tasarımı  Tehlikenin izole edilmesi-yalıtım

43 ADIM 3: Kontrol tedbirlerine karar ver Son çare olarak riske maruziyeti diğer tedbirlerle istenen düzeylere düşüremiyorsak;  İdari tedbirlerle çözüme gidilmelidir yada  Uygun kişisel koruyucu donanım kullanımı sağlanmalıdır. UYGULADIĞINIZ YÖNTEM BİR RİSKİ ÖNLERKEN BAŞKA BİR TEHLİKEYE YOL AÇMASIN !!!

44 ADIM 4: Kontrol tedbirlerini tamamla Kontrol tedbirlerinin tamamlanması şu hususları içerir;  Çalışma yöntemlerinin geliştirilmesi  İletişim  Eğitim ve öğretimin sağlanması  Denetim  Bakım

45 ADIM 5: İzle ve tekrar et Bu adımda en azından şu soruların cevabını verebilmelisiniz;  Seçilmiş kontrol tedbirleri planlandığı gibi tamamlanmış mı?  Seçilmiş kontrol tedbirleri yerinde tedbirler mi?  Bu kontrol tedbirleri uygulanmış mı?  Bu kontrol tedbirleri doğru bir şekilde uygulanmış mı?  Değerlendirdiğiniz risklere maruziyet ortadan kaldırılmış veya yeterince azaltılmış mı?  Yaptığınız değişiklikler amaçlarınıza uygun olarak sonuçlanmış mı?

46 KAYIT VE DOKÜMANTASYON Alınan önlemlerin etkinliğinin ölçülebilmesi için mutlaka kayıt tutulmalı, veriler doküman haline getirilmelidir.

47 İNSAN FAKTÖRÜ JAPONYA TÜRKİYE

48 Kazaların;  %10 u tehlikeli durumlardan  %2 si kaçınılmaz durumlardan  %88 i tehlikeli davranışlardan kaynaklanmaktadır.


"Bugün dünyada 150’den fazla Risk Değerlendirme Metodunun varlığından söz edilmektedir. Bu Risk Değerlendirme Metotları; - Nitel Risk Değerlendirme Metotları:" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları