Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ I.BÖLÜM RİSK ALGILAMA.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ I.BÖLÜM RİSK ALGILAMA."— Sunum transkripti:

1 RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ I.BÖLÜM RİSK ALGILAMA

2 TEHLİKE: İnsanların yaralanması, sağlığının bozulması veya bunların gerçekleşmesine sebep olabilecek kaynak, durum veya işlem.(TS 18001) Tanımlar: (TS İSG Yönetim Sistemleri) 1-RİSK ALGILAMA

3 Bir iş faaliyetinin veya işle ilgili durumun yol açtığı ve/veya kötüleştirdiği belirlenebilir, olumsuz fiziksel veya ruhsal durum. (TS 18001) Sağlığın Bozulması

4 Olay: Yaralanmaya, sağlığın bozulmasına veya ölüme sebep olan veya sebep olacak potansiyele sahip olan işle ilgili durum. Yaralanmaya, sağlığın bozulmasına veya ölüme sebep olmadan gerçekleşen olaylara ise “Hasarsız olay- Ramak kaldı” denilmektedir..(TS 18001)

5 Kaza: Yaralanmaya, sağlığın bozulmasına veya ölüme sebep olan olaydır.(TS 18001)

6 RİSK Tehlikeli bir olayın veya maruz kalma durumunun meydana gelme olasılığı ile olay veya maruz kalma durumunun yol açabileceği yaralanma veya sağlık bozulmasının ciddiyet derecesinin birleşimi.(TS 18001) ŞİDDET(Yaralanma-Ölüm) İHTİMALİHTİMAL Risk = İ x Ş İ: İhtimal Ş: Şiddet RİSK:

7 TEHLİKE VE RİSK RİSK

8 Tehlikelerden kaynaklanan riskin büyüklüğünü tahmin etmek ve mevcut kontrollerin yeterliliğini dikkate alarak riskin kabul edilebilir olup olmadığına karar vermek için kullanılan proses. (TS 18001)

9 Kabul Edilebilir Risk: Kuruluşun Yasal zorunluluklara ve kendi İSG politikasına göre, tahammül edebileceği düzeye indirilmiş risk. (TS 18001)

10 İşin yapılması ve yürütümü sırasında oluşan risk yada risklerin, tanımlanmış bir zaman aralığı süresince, kabul edilemez düzeyin dışında kalma yeteneği RR R R KABUL EDİLEBİLİR RİSK NORMAL ÇALIŞMA KOŞULLARI: …tasarımlanan amaç doğrultusunda ……… GÜVENLİK

11 RİSKLER İNSANLAR TARAFINDAN NASIL ALGILANIR ?

12 RİSK ALGILAMASI (I,II,III) Riskin nasıl algılandığını anlamak için; insanların riski nasıl tanımladıklarına bakmak gereklidir. Risk insanlarca oldukça farklı şekilde tanımlanmaktadır. Üzerinde uzlaşılan manada risk; güvenliğin zıddı bir durumdur ve güvenlikle ters orantılı olarak değişir. (Kumamoto ve Henley 1996)

13 RİSK ALGILAMASINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER Korkutuculuk düzeyi Anlaşılabilirlik düzeyi Etkilenecek kişi sayısı Tehlikenin ve riskin ne ölçüde anlaşılabildiği Riskin ne derece eşit dağıldığı Riski ne derece önlenebileceği Riskin kişisel olarak kabullenilip kabullenilmediği

14

15 RİSKLER İNSANLAR TARAFINDAN NASIL ALGILANIR

16 2 1

17 Risk algılama Zaman RİSK ALGILAMASININ ZAMANLA AZALMASI RİSK-1 Risk belirlendiğinde bir önem Seviyesinde algılanır. Ancak zamanla önem seviyesinde bir düşüş gözlenir. (kanıksama)

18 Risk algılama RİSK Zaman Ciddi kaza RİSK ALGILAMASI-KAZA İLİŞKİSİ Ciddi bir kaza sonrası risk algılama Seviyesi aniden yükselir.

19 RİSK ALGILAMASI- KAZA İLİŞKİSİ Ciddi kaza RİSK Zaman Risk Algılama ? Risk algı seviyesinin zamanla azalmasına KANIKSAMA denir.

20 Ömür boyu bir nükleer santralin yakınında yaşamak Uçak düşmesi İş Kazaları Normal ölçüye göre küçük araba kullanmak Motorlu taşıt kazaları Madencilik yada inşaat işçiliği Tüm kazalar Yoksul olmak 15 kilo fazla ağırlık Kanser Kömür madeninde çalışmak Sigara (günde 1 paket) Bekar olmak (ABD’de) Beyaz değil siyah olmak Kadın değil erkek olmak Kalp hastalığı RİSK ALGILAMASI İSTATİSTİĞİ

21 • Gökdelenlerin ilk yapılmaya başlandığı yıllarda riski kabullenmek olumlu bir imaj olarak reklamlarda kullanılabiliyordu. RİSK ALGILAMADA İNSAN FAKTÖRÜ

22

23 JAPONYA TÜRKİYE RİSK ALGILAMADA İNSAN FAKTÖRÜ

24

25

26

27

28 RİSK DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARINDA ÜST YÖNETİMİN ROLÜ NEDİR ? ÜST YÖNETİM; Kuruluşta İSG Yönetim Sistemi oluşturmak ve Risk Değerlendirme uygulamasına geçmek için, bu konuda üst yönetim stratejik bir karar almak zorundadır

29 • Yönetici; yükümlülüklerinin ve sorumluluklarının neler olduğunu belirlemeli, dikkate alması gerekli hususları değerlendirerek, öncelik sıralaması yapmalı ve • Öncelikler arasında İSG konusuna hangi sırada yer vereceğine karar vermelidir RİSK YÖNETİMİ – YÖNETİCİNİN ROLÜ

30 Güvenlik Maliyet Üretim/ Hizmet Kalite RİSK YÖNETİMİ – YÖNETİCİNİN ROLÜ

31 Azami Üretim ve Kar İŞÇİLER / ÇALIŞANLAR DENETMEN İŞVEREN / YÖNETİM YÖNETİCİ HER İKİSİNİ BİRLİKTE SAĞLAMALIDIR. İş Tatmini İyi Maaş Konforlu Çalışma Ortamı RİSK YÖNETİMİ – YÖNETİCİNİN ROLÜ

32

33 • Suçlamayalım • Sorumluluk alalım • Sadece kendimiz için değil • Başkaları için de yapalım • İşyerini yaşanacak bir yer yapalım SORUMLULUK HERKESİNDİR

34 RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ II.BÖLÜM

35 Çalışma ortamı gözle görünen veya görünmeyen tehlikelerle doludur NEDEN RİSK DEĞERLENDİRMESİ?

36 Bu tehlikelerden kaynaklanan riskler; Acil kontrol altına alınması gereken yüksek risk midir?? c

37 NEDEN RİSK DEĞERLENDİRMESİ? Yoksa, alınan bir takım önleyici koruyucu tedbirler ile sadece kontrol önlemlerini gözden geçirmem gereken düşük risk midir?

38 TEHLİKELERDEN KAYNAKLANAN RİSKLERİ TAHMİN ETMEK ve KABUL EDİLEMEZ OLANLARI ORTADAN KALDIRMAK İÇİN RİSK DEĞERLENDİRMESİ

39 Neden Risk Değerlendirmesi? • YASAL NEDENLER • ETİK NEDENLER • FİNANSAL NEDENLER

40

41 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Resmi Gazete Tarihi: Resmi Gazete Sayısı: BÖLÜM Amaç • MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği yönünden yapılacak risk değerlendirmesinin usul ve esaslarını düzenlemektir. Kapsam • MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki işyerlerini kapsar. Dayanak • MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 10 uncu ve 30 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

42 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği c) Kanun: 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununu, ç) Önleme: İşyerinde yürütülen işlerin bütün safhalarında iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili riskleri ortadan kaldırmak veya azaltmak için planlanan ve alınan tedbirlerin tümünü, d) Ramak kala olay: İşyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olayı,

43 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Tanımlar • MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını, b) Kabul edilebilir risk seviyesi: Yasal yükümlülüklere ve işyerinin önleme politikasına uygun, kayıp veya yaralanma oluşturmayacak risk seviyesini,

44 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği e) Risk: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini, f) Risk değerlendirmesi: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,

45 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği g) Tehlike: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini, ifade eder

46 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği 2. BÖLÜM-İşveren Yükümlülüğü ve Risk Değerlendirmesi Ekibi İşveren yükümlülüğü MADDE 5 – (1) İşveren; çalışma ortamının ve çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlama, sürdürme ve geliştirme amacı ile iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır

47 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği 2. BÖLÜM-İşveren Yükümlülüğü ve Risk Değerlendirmesi Ekibi İşveren yükümlülüğü (2) Risk değerlendirmesinin gerçekleştirilmiş olması; işverenin, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz

48 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği 2. BÖLÜM-İşveren Yükümlülüğü ve Risk Değerlendirmesi Ekibi İşveren yükümlülüğü • (3) İşveren, risk değerlendirmesi çalışmalarında görevlendirilen kişi veya kişilere risk değerlendirmesi ile ilgili ihtiyaç duydukları her türlü bilgi ve belgeyi temin eder.

49 Risk değerlendirmesi ekibi MADDE 6 – (1) Risk değerlendirmesi, işverenin oluşturduğu bir ekip tarafından gerçekleştirilir. Risk değerlendirmesi ekibi aşağıdakilerden oluşur. a) İşveren veya işveren vekili. b) İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri. c) İşyerindeki çalışan temsilcileri. ç) İşyerindeki destek elemanları. d) İşyerindeki bütün birimleri temsil edecek şekilde belirlenen ve işyerinde yürütülen çalışmalar, mevcut veya muhtemel tehlike kaynakları ile riskler konusunda bilgi sahibi çalışanlar

50 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği 2. BÖLÜM-İşveren Yükümlülüğü ve Risk Değerlendirmesi Ekibi (2) İşveren, ihtiyaç duyulduğunda bu ekibe destek olmak üzere işyeri dışındaki kişi ve kuruluşlardan hizmet alabilir 3) Risk değerlendirmesi çalışmalarının koordinasyonu işveren veya işveren tarafından ekip içinden görevlendirilen bir kişi tarafından da sağlanabilir

51 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği 2. BÖLÜM-İşveren Yükümlülüğü ve Risk Değerlendirmesi Ekibi (4) İşveren, risk değerlendirmesi çalışmalarında görevlendirilen kişi veya kişilerin görevlerini yerine getirmeleri amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli bütün ihtiyaçlarını karşılar, görevlerini yürütmeleri sebebiyle hak ve yetkilerini kısıtlayamaz. (5) Risk değerlendirmesi çalışmalarında görevlendirilen kişi veya kişiler işveren tarafından sağlanan bilgi ve belgeleri korur ve gizli tutar.

52 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği 3. Bölüm – Risk Değerlendirme Aşamaları MADDE 7 – (1) Risk değerlendirmesi; tüm işyerleri için tasarım veya kuruluş aşamasından başlamak üzere tehlikeleri tanımlama, riskleri belirleme ve analiz etme, risk kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması, dokümantasyon, yapılan çalışmaların güncellenmesi ve gerektiğinde yenileme aşamaları izlenerek gerçekleştirilir. (2) Çalışanların risk değerlendirmesi çalışması yapılırken ihtiyaç duyulan her aşamada sürece katılarak görüşlerinin alınması sağlanır.

53 Tehlikelerin tanımlanması MADDE 8 – (1) Tehlikeler tanımlanırken çalışma ortamı, çalışanlar ve işyerine ilişkin ilgisine göre asgari olarak aşağıda belirtilen bilgiler toplanır. a) İşyeri bina ve eklentileri. b) İşyerinde yürütülen faaliyetler ile iş ve işlemler. c) Üretim süreç ve teknikleri. ç) İş ekipmanları d) Kullanılan maddeler. e) Artık ve atıklarla ilgili işlemler. f) Organizasyon ve hiyerarşik yapı, görev, yetki ve sorumluluklar. g) Çalışanların tecrübe ve düşünceleri

54 ğ) İşe başlamadan önce ilgili mevzuat gereği alınacak çalışma izin belgeleri. h) Çalışanların eğitim, yaş, cinsiyet ve benzeri özellikleri ile sağlık gözetimi kayıtları. ı) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumu. i) İşyerinin teftiş sonuçları. j) Meslek hastalığı kayıtları. k) İş kazası kayıtları. l) İşyerinde meydana gelen ancak yaralanma veya ölüme neden olmadığı halde işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan olaylara ilişkin kayıtlar.

55 m) Ramak kala olay kayıtları. n) Malzeme güvenlik bilgi formları. o) Ortam ve kişisel maruziyet düzeyi ölçüm sonuçları. ö) Varsa daha önce yapılmış risk değerlendirmesi çalışmaları. p) Acil durum planları. r) Sağlık ve güvenlik planı ve patlamadan korunma dokümanı gibi belirli işyerlerinde hazırlanması gereken dokümanlar.

56 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirme Yönetmeliği 3. BÖLÜM – RİSK DEĞERLENDİRME AŞAMALARI TEHLİKELERİN TANIMLANMASI (2) Tehlikelere ilişkin bilgiler toplanırken aynı üretim, yöntem ve teknikleri ile üretim yapan benzer işyerlerinde meydana gelen iş kazaları ve ortaya çıkan meslek hastalıkları da değerlendirilebilir.

57 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirme Yönetmeliği 3. BÖLÜM – RİSK DEĞERLENDİRME AŞAMALARI TEHLİKELERİN TANIMLANMASI (3) Toplanan bilgiler ışığında; iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuatta yer alan hükümler de dikkate alınarak, çalışma ortamında bulunan fiziksel, kimyasal, biyolojik, psikososyal, ergonomik ve benzeri tehlike kaynaklarından oluşan veya bunların etkileşimi sonucu ortaya çıkabilecek tehlikeler belirlenir ve kayda alınır.

58 TEHLİKELERİN TANIMLANMASI Bu belirleme yapılırken aşağıdaki hususlar, bu hususlardan etkilenecekler ve ne şekilde etkilenebilecekleri göz önünde bulundurulur: a) İşletmenin yeri nedeniyle ortaya çıkabilecek tehlikeler. b) Seçilen alanda, işyeri bina ve eklentilerinin plana uygun yerleştirilmemesi veya planda olmayan ilavelerin yapılmasından kaynaklanabilecek tehlikeler. c) İşyeri bina ve eklentilerinin yapı ve yapım tarzı ile seçilen yapı malzemelerinden kaynaklanabilecek tehlikeler. ç) Bakım ve onarım işleri de dahil işyerinde yürütülecek her türlü faaliyet esnasında çalışma usulleri, vardiya düzeni, ekip çalışması, organizasyon, nezaret sistemi, hiyerarşik düzen, ziyaretçi veya işyeri çalışanı olmayan diğer kişiler gibi faktörlerden kaynaklanabilecek tehlikeler.

59 TEHLİKELERİN TANIMLANMASI d) İşin yürütümü, üretim teknikleri, kullanılan maddeler, makine ve ekipman, araç ve gereçler ile bunların çalışanların fiziksel özelliklerine uygun tasarlanmaması veya kullanılmamasından kaynaklanabilecek tehlikeler. e) Kuvvetli akım, aydınlatma, paratoner, topraklama gibi elektrik tesisatının bileşenleri ile ısıtma, havalandırma, atmosferik ve çevresel şartlardan korunma, drenaj, arıtma, yangın önleme ve mücadele ekipmanı ile benzeri yardımcı tesisat ve donanımlardan kaynaklanabilecek tehlikeler. f) İşyerinde yanma, parlama veya patlama ihtimali olan maddelerin işlenmesi, kullanılması, taşınması, depolanması ya da imha edilmesinden kaynaklanabilecek tehlikeler. g) Çalışma ortamına ilişkin hijyen koşulları ile çalışanların kişisel hijyen alışkanlıklarından kaynaklanabilecek tehlikeler. ğ) Çalışanın, işyeri içerisindeki ulaşım yollarının kullanımından kaynaklanabilecek tehlikeler. h) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yeterli eğitim almaması, bilgilendirilmemesi, çalışanlara uygun talimat verilmemesi veya çalışma izni prosedürü gereken durumlarda bu izin olmaksızın çalışılmasından kaynaklanabilecek tehlikeler.

60 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirme Yönetmeliği 3. BÖLÜM – RİSK DEĞERLENDİRME AŞAMALARI TEHLİKELERİN TANIMLANMASI (4) Çalışma ortamında bulunan fiziksel, kimyasal, biyolojik, psikososyal, ergonomik ve benzeri tehlike kaynaklarının neden olduğu tehlikeler ile ilgili işyerinde daha önce kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırma çalışması yapılmamış ise risk değerlendirmesi çalışmalarında kullanılmak üzere; bu tehlikelerin, nitelik ve niceliklerini ve çalışanların bunlara maruziyet seviyelerini belirlemek amacıyla gerekli bütün kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmalar yapılır.

61 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirme Yönetmeliği 3. BÖLÜM – RİSK DEĞERLENDİRME AŞAMALARI Risklerin belirlenmesi ve analizi MADDE 9 – (1) Tespit edilmiş olan tehlikelerin her biri ayrı ayrı dikkate alınarak bu tehlikelerden kaynaklanabilecek risklerin hangi sıklıkta oluşabileceği ile bu risklerden kimlerin, nelerin, ne şekilde ve hangi şiddette zarar görebileceği belirlenir. Bu belirleme yapılırken mevcut kontrol tedbirlerinin etkisi de göz önünde bulundurulur. (2) Toplanan bilgi ve veriler ışığında belirlenen riskler; işletmenin faaliyetine ilişkin özellikleri, işyerindeki tehlike veya risklerin nitelikleri ve işyerinin kısıtları gibi faktörler ya da ulusal veya uluslararası standartlar esas alınarak seçilen yöntemlerden biri veya birkaçı bir arada kullanılarak analiz edilir. (3) İşyerinde birbirinden farklı işlerin yürütüldüğü bölümlerin bulunması halinde birinci ve ikinci fıkralardaki hususlar her bir bölüm için tekrarlanır. (4) Analizin ayrı ayrı bölümler için yapılması halinde bölümlerin etkileşimleri de dikkate alınarak bir bütün olarak ele alınıp sonuçlandırılır. (5) Analiz edilen riskler, kontrol tedbirlerine karar verilmek üzere etkilerinin büyüklüğüne ve önemlerine göre en yüksek risk seviyesine sahip olandan başlanarak sıralanır ve yazılı hale getirilir.

62 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirme Yönetmeliği 3. BÖLÜM – RİSK DEĞERLENDİRME AŞAMALARI Risk kontrol adımları MADDE 10 – (1) Risklerin kontrolünde şu adımlar uygulanır. a) Planlama: Analiz edilerek etkilerinin büyüklüğüne ve önemine göre sıralı hale getirilen risklerin kontrolü amacıyla bir planlama yapılır. b) Risk kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması: Riskin tamamen bertaraf edilmesi, bu mümkün değil ise riskin kabul edilebilir seviyeye indirilmesi için aşağıdaki adımlar uygulanır. 1) Tehlike veya tehlike kaynaklarının ortadan kaldırılması. 2) Tehlikelinin, tehlikeli olmayanla veya daha az tehlikeli olanla değiştirilmesi. 3) Riskler ile kaynağında mücadele edilmesi.

63 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirme Yönetmeliği 3. BÖLÜM – RİSK DEĞERLENDİRME AŞAMALARI Risk kontrol adımları c) Risk kontrol tedbirlerinin uygulanması: Kararlaştırılan tedbirlerin iş ve işlem basamakları, işlemi yapacak kişi ya da işyeri bölümü, sorumlu kişi ya da işyeri bölümü, başlama ve bitiş tarihi ile benzeri bilgileri içeren planlar hazırlanır. Bu planlar işverence uygulamaya konulur. ç) Uygulamaların izlenmesi: Hazırlanan planların uygulama adımları düzenli olarak izlenir, denetlenir ve aksayan yönler tespit edilerek gerekli düzeltici ve önleyici işlemler tamamlanır. (2) Risk kontrol adımları uygulanırken toplu korunma önlemlerine, kişisel korunma önlemlerine göre öncelik verilmesi ve uygulanacak önlemlerin yeni risklere neden olmaması sağlanır. (3) Belirlenen risk için kontrol tedbirlerinin hayata geçirilmesinden sonra yeniden risk seviyesi tespiti yapılır. Yeni seviye, kabul edilebilir risk seviyesinin üzerinde ise bu maddedeki adımlar tekrarlanır.

64 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirme Yönetmeliği 3. BÖLÜM – RİSK DEĞERLENDİRME AŞAMALARI Dokümantasyon MADDE 11 – (1) Risk değerlendirmesi asgarî aşağıdaki hususları kapsayacak şekilde dokümante edilir. a) İşyerinin unvanı, adresi ve işverenin adı. b) Gerçekleştiren kişilerin isim ve unvanları ile bunlardan iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi olanların Bakanlıkça verilmiş belge bilgileri. c) Gerçekleştirildiği tarih ve geçerlilik tarihi. ç) Risk değerlendirmesi işyerindeki farklı bölümler için ayrı ayrı yapılmışsa her birinin adı.

65 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirme Yönetmeliği 3. BÖLÜM – RİSK DEĞERLENDİRME AŞAMALARI DOKÜMANTASYON d) Belirlenen tehlike kaynakları ile tehlikeler. e) Tespit edilen riskler. f) Risk analizinde kullanılan yöntem veya yöntemler. g) Tespit edilen risklerin önem ve öncelik sırasını da içeren analiz sonuçları. ğ) Düzeltici ve önleyici kontrol tedbirleri, gerçekleştirilme tarihleri ve sonrasında tespit edilen risk seviyesi.

66 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirme Yönetmeliği 3. BÖLÜM – RİSK DEĞERLENDİRME AŞAMALARI DOKÜMANTASYON 2) Risk değerlendirmesi dokümanının sayfaları numaralandırılarak; gerçekleştiren kişiler tarafından her sayfası paraflanıp, son sayfası imzalanır ve işyerinde saklanır. (3) Risk değerlendirmesi dokümanı elektronik ve benzeri ortamlarda hazırlanıp arşivlenebilir. Risk değerlendirmesinin yenilenmesi MADDE 12 – (1) Yapılmış olan risk değerlendirmesi; tehlike sınıfına göre çok tehlikeli, tehlikeli ve az tehlikeli işyerlerinde sırasıyla en geç iki, dört ve altı yılda bir yenilenir.

67 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirme Yönetmeliği 3. BÖLÜM – RİSK DEĞERLENDİRME AŞAMALARI Risk değerlendirmesinin yenilenmesi (2) Aşağıda belirtilen durumlarda ortaya çıkabilecek yeni risklerin, işyerinin tamamını veya bir bölümünü etkiliyor olması göz önünde bulundurularak risk değerlendirmesi tamamen veya kısmen yenilenir.

68 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirme Yönetmeliği 3. BÖLÜM – RİSK DEĞERLENDİRME AŞAMALARI Risk değerlendirmesinin yenilenmesi a) İşyerinin taşınması veya binalarda değişiklik yapılması. b) İşyerinde uygulanan teknoloji, kullanılan madde ve ekipmanlarda değişiklikler meydana gelmesi. c) Üretim yönteminde değişiklikler olması. ç) İş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olay meydana gelmesi. d) Çalışma ortamına ait sınır değerlere ilişkin bir mevzuat değişikliği olması. e) Çalışma ortamı ölçümü ve sağlık gözetim sonuçlarına göre gerekli görülmesi. f) İşyeri dışından kaynaklanan ve işyerini etkileyebilecek yeni bir tehlikenin ortaya çıkması.

69 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirme Yönetmeliği 4. BÖLÜM – ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER Büyük kaza önleme politika belgesi veya güvenlik raporu hazırlanması gereken işyerlerinde risk değerlendirmesi MADDE 13 – (1) Kanunun 29 uncu maddesi gereğince büyük kaza önleme politika belgesi veya güvenlik raporu hazırlanan işyerlerinde; bu belge ve raporlarda değerlendirilmiş riskler, bu Yönetmeliğe göre yapılacak risk değerlendirmesinde dikkate alınarak kullanılır.

70 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirme Yönetmeliği 4. BÖLÜM – ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER Birden fazla işveren olması durumunda risk değerlendirmesi çalışmaları MADDE 14 – (1) Aynı çalışma alanını birden fazla işverenin paylaşması durumunda, yürütülen işler için diğer işverenlerin yürüttüğü işler de göz önünde bulundurularak ayrı ayrı risk değerlendirmesi gerçekleştirilir. İşverenler, risk değerlendirmesi çalışmalarını, koordinasyon içinde yürütür, birbirlerini ve çalışan temsilcilerini tespit edilen riskler konusunda bilgilendirir. (2) Birden fazla işyerinin bulunduğu iş merkezleri, iş hanları, sanayi bölgeleri veya siteleri gibi yerlerde, işyerlerinde ayrı ayrı gerçekleştirilen risk değerlendirmesi çalışmalarının koordinasyonu yönetim tarafından yürütülür. Yönetim; bu koordinasyonun yürütümünde, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği yönünden diğer işyerlerini etkileyecek tehlikeler hususunda gerekli tedbirleri almaları için ilgili işverenleri uyarır. Bu uyarılara uymayan işverenleri Bakanlığa bildirir.

71 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirme Yönetmeliği 4. BÖLÜM – ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER Asıl işveren ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu işyerlerinde risk değerlendirmesi MADDE 15 – (1) Bir işyerinde bir veya daha fazla alt işveren bulunması halinde: a) Her alt işveren yürüttükleri işlerle ilgili olarak, bu Yönetmelik hükümleri uyarınca gerekli risk değerlendirmesi çalışmalarını yapar veya yaptırır. b) Alt işverenlerin risk değerlendirmesi çalışmaları konusunda asıl işverenin sorumluluk alanları ile ilgili ihtiyaç duydukları bilgi ve belgeler asıl işverence sağlanır. c) Asıl işveren, alt işverenlerce yürütülen risk değerlendirmesi çalışmalarını denetler ve bu konudaki çalışmaları koordine eder. (2) Alt işverenler hazırladıkları risk değerlendirmesinin bir nüshasını asıl işverene verir. Asıl işveren; bu risk değerlendirmesi çalışmalarını kendi çalışmasıyla bütünleştirerek, risk kontrol tedbirlerinin uygulanıp uygulanmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

72 İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirme Yönetmeliği 4. BÖLÜM – ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER Çalışanların bilgilendirilmesi MADDE 16 – (1) İşyerinde çalışanlar, çalışan temsilcileri ve başka işyerlerinden çalışmak üzere gelen çalışanlar ve bunların işverenleri; işyerinde karşılaşılabilecek sağlık ve güvenlik riskleri ile düzeltici ve önleyici tedbirler hakkında bilgilendirilir.

73 NEDEN RİSK DEĞERLENDİRMESİ? İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIKLARININ MALİYETİ İş kazası ve meslek hastalığı sonucu meydana gelen toplam maliyeti buz dağına benzetirsek, asıl maliyetin suyun üstünde kalan kısımda değil suyun altında kalan kısımda olduğunu görürüz. İşte bu maliyetler olmadan önleyici faaliyet başlatabilmenin bilimsel yolu risk değerlendirmesidir.

74

75 dikkatsizlik durumları 300 Tıbbi tedavi Durumu güvensiz koşullar İşçi düşüp kolunu metal çekmecenin köşesine vurur ve kolunda kesik oluşur, ilk yardım 1 ölümcül kaza 30 Kayıp İş Günü Durumu İlk yardım durumu İşçi düşünceli bir halde kahve yapmaktadir. İşçi düşüp başını masanın köşesine vurur ve boynu kırılır. Ölümcül. İşçi yere düşüp kolunu kırar. İki haftalık izin. İşçi kayıp düşer, yaralanır. İşçi yere kahve döker ve üzerinden yürür. NEDEN RİSK DEĞERLENDİRMESİ?

76

77 RİSK; Bir tehlikenin ortaya çıkma olasılığı ve bu tehlikenin ortaya çıktığı anda sebep olacağı etkinin şiddeti arasındaki bağlantıdır. RİSK DEĞERLENDİRMESİNİN TEMEL FORMÜLÜ RİSK = OLASILIK X ŞİDDET

78  Tehlikelerin belirlenmesi,  Her bir tehlikenin ortaya çıkma olasılığıyla, olası sonuçların şiddet derecesinin değerlendirilmesi,  Mevcut kontrollerin etkinliğinin gözden geçirilmesi,  Acil önlem gerektiren yüksek risklerle,  Orta vadede önlem alınması gereken risklerin belirlenmesi  Bu risklerin kabul edilebilir seviyelere indirilmesi için alınacak önlemlerin belirlenerek uygulanması ve izlenmesidir. RİSK DEĞERLENDİRMESİNİN AMACI

79 RİSK DEĞERLENDİRMESİ NE ZAMAN YAPILMALI? • İşe başlarken veya daha önce hiç yapılmamışsa, • İşte herhangi bir değişiklik halinde, • İş kazası,meslek hastalığı veya bir ramak kaldı olayından sonra, • Düzenli aralıklarla.

80

81  Risk Değerlendirmesi birey tarafından yapılmalıdır ?  Risk Değerlendirmesi takım tarafından yapılmalıdır ? X X

82 BİREY YAKLAŞIMININ YARARLARI • Çabuk netice alınmasını sağlar • Kişinin diğer uzmanlar tarafından yönlendirilmesini engeller • Kişinin kendisini bir takımın parçası olarak hissetmesini sağlar • Maliyeti düşüktür

83 BİREY YAKLAŞIMININ DEZAVANTAJLARI • Teknik uzmanlık gerektirir. • Yönetimin “İSG iş güvenliği uzmanının işidir” anlayışının yerleşmesini sağlar. • Tek boyutlu olması yetersizlik getirebilir. • Katılım sağlanamadığından çalışanlar kendi bölümlerinde tehlike ve risklerin olmadığını savunurlar. • Kişilerin farklı kavrama seviyeleri değerlendirmeyi etkileyebilir.

84 TAKIM YAKLAŞIMININ YARARLARI • Gerekli bilgi tüm çalışanlar tarafından sağlanabilir. • Herkesi tatmin edecek sonuçlar elde edilebilir. • Katılanlara aidiyet ve işbirliği ruhu kazandırır • Yöneticilerin katılımı, yapılan çalışmalara ve sonuçlarına herkesin sahip çıkmasını sağlar.

85 TAKIM YAKLAŞIMININ DEZAVANTAJLARI • Takım çalışmalarından netice daha geç alınabilir. • Takım içi etkileşim sonucu etkileyebilir • Çalışılması gereken zaman ve maliyet yüksek olur.

86 TEHLİKENİN BÜYÜKLÜĞÜ İLE UZMANLIK DÜZEYİ ARASINDAKİ İLİŞKİ Çalışan  Şef  Yönetici  Uzman ekip TEHLİKE

87 GÖZDEN KAÇAN TEHLİKE TİPLERİ I. UZMAN OLMAYANLARCA FARK EDİLEMEYENLER Araştırma ve gözlem gerekir 5N-K soruları sorulmalıdır II. RUTİN DIŞI DURUMLAR Tehlikeli davranışlar, kaba şakalar III. GİZLİ VE İNDİREK TEHLİKELER Diğer olaylar neticesinde ortaya çıkanlar

88 RİSK DEĞERLENDİRMESİ BEŞ temel adımdan oluşur 1.ADIM TEHLİKELERİ TESPİT ET 5.ADIM İZLE VE TEKRAR ET 2.ADIM RİSKLERİ BELİRLE Ve DERECELENDİR 4.ADIM KONTROL TEDBİRLERİNİ TAMAMLA 3.ADIM KONTROL TEDBİRLERİNE KARAR VER Tanımladığınız tehlikelerle ilgili olarak herhangi bir mevzuat, standart, rehber veya madde güvenlik bilgi formu var mı ? Bu konuda elinizdeki kaynakları takip edin Evet e Hayır

89 Şu üç soru tehlikeleri tanımlamamıza olanak tanır; 1.Tehlike Kaynakları nelerdir? 1.Bu tehli ke den kim yada ne zarar görebilir? 2.Zarar nasıl ortaya çıkabilir? 1. ADIM TEHLİKELERİN TESPİT EDİLMESİ (I) Tehlike Kaynağı Tehlike Risk Zarar Hasar Tehlike Risk

90 MAKİNALARDAN KAYNAKLANAN TEHLİKELER KİMYEVİ MADDELER ISI ETKİLERİ DİĞERLERİ GÜRÜLTÜ BASINÇLI AKIŞKANLAR LAZER VE NON İYONİZAN IŞINLAR GAZLAR BUHARLAR TİTREŞİM ELEKTRİK TEHLİKELERİ İYONİZAN RADYASYON MEKANİK TEHLİKELER

91 a-Geçmiş kayıtları inceleyerek b-Mevcut durumu inceleyerek c-Mevzuat ve literatürü inceleyerek Toplam = İşyeri Tehlikeleri TEHLİKELERİN TESPİT EDİLMESİ (II)

92 A. GEÇMİŞ KAYITLARIN İNCELENMESİ • Ortam ölçüm raporlarının incelenmesi • İş kazası ve ramak kaldı raporlarının incelenmesi, • İSİG Kurulu yıllık faaliyet raporlarının değerlendirilmesi, • Kamu ve özel denetim elemanları raporlarının incelenmesi, • Teknik periyodik kontrol raporlarının incelenmesi, • Benzeri diğer işyerlerinden elde edilen veriler, TEHLİKELERİN TESPİT EDİLMESİ (III)

93 B.MEVCUT DURUMUN İNCELENMESİ • Kimyevi, fiziki ve biyolojik etkenlerin listesi • İş ekipmanlarının incelenmesi, • Çalışma çevresinin incelenmesi, • Ergonomik şartların incelenmesi • İş aktivitelerinin gözden geçirilmesi • İmalatçı verilerinin değerlendirilmesi • Organizasyonun incelenmesi TEHLİKELERİN TESPİT EDİLMESİ (IV)

94 C. MEVZUATIN İNCELENMESİ • İSG mevzuatının incelenmesi, • İlgili diğer mevzuatların incelenmesi, • Standartların incelenmesi, • ILO normlarının incelenmesi, • Literatür taraması, • İmalatçı verilerinin değerlendirilmesi, • Uzman yorumlarından yararlanılması, TEHLİKELERİN TESPİT EDİLMESİ (V)

95 TEHLİKELERİN GRUPLANDIRILMASI 1. Mevzuat esaslı gruplama 2. Proses esaslı gruplama 3. Yerleşim esaslı gruplama 4. Bilimsel esaslı gruplama 5. Karma gruplama TEHLİKELERİN TESPİT EDİLMESİ (VI)

96 1.Mevzuat Esaslı Risk Gruplandırma Mevcut İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmelikleri: 1)İş Sağlığı Ve Güvenliği Yönetmeliği 2)Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık Ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik 3)İşyeri Bina Ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık Ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik 4)Yapı İşlerinde Sağlık Ve Güvenlik Yönetmeliği 5)İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği 6)Asbestle Çalışmalarda Sağlık Ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik 7)Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık Ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik

97 8)Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği 9)Gürültü Yönetmeliği 10)Titreşim Yönetmeliği 11)Güvenlik Ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği 12)Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik 13)Yeraltı Ve Yerüstü Maden İşletmelerinde Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği 14)Sondajla Maden Çıkarılan İşletmelerde Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği 15)Kişisel koruyucu donanım yönetmeliği 16)Kişisel koruyucu donanımların kullanılması hakkında yönetmelik

98 17)Kanserojen ve mutajen maddeler hakkında yönetmelik 18)Biyolojik etkenlere maruziyet risklerinin önlenmesi hakkında yönetmelik 19)Geçici veya belirli süreli işlerde iş sağlığı ve güvenliği hakkında yönetmelik 20)Balıkçı Gemilerinde Yapılan Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik 21)Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik 22)İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimleri ile Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri Hakkında Yönetmelik

99 2. Proses Esaslı Gruplama İşyerinde bir yönetim sistemi • Kalite TS ISO 9001 • Çevre TS ISO • İSG TS OHSAS kurulmuş ve Proseslerin belirlenmiş olması halinde bu yaklaşım uygulanabilir

100 3.Yerleşim Esaslı Gruplama Dökümhane İmalat Montaj İdariBinalar Kazan Dairesi jeneratör. Sosyal Tesisler Mutfak Yemekhane Soyunma Mahalli

101 TEHLİKELER MEKANİK TEHLİKELER İDARİ TEHLİKELER FİZİKSEL TEHLİKELER BİYOLOJİK TEHLİKELER KİMYASAL TEHLİKELER ORGANİZASYONEL TEHKİKELER İNSAN HATALARI ELEKTRİK TEHLİKELERİ ÇEVRESEL TEHLİKELER 4. BİLİMSEL ESASLI GRUPLAMA

102 5- KARMA GRUPLAMA - En çok kullanılan yöntemdir - İşyerinin girişinden başlayarak yerleşim ve iş akışına göre sıra ile başlanıp, gerekirse her bir bölüm içerisinde bilimsel esaslı gruplandırma veya mevzuat esaslı gruplandırmaların iç içe yapıldığı gruplandırmadır

103 RİSK DEĞERLENDİRMESİ BEŞ temel adımdan oluşur 1.ADIM TEHLİKELERİ TESPİT ET 5.ADIM İZLE VE TEKRAR ET 2.ADIM RİSKLERİ BELİRLE Ve DERECELENDİR 4.ADIM KONTROL TEDBİRLERİNİ TAMAMLA 3.ADIM KONTROL TEDBİRLERİNE KARAR VER Tanımladığınız tehlikelerle ilgili olarak herhangi bir mevzuat, standart, rehber veya madde güvenlik bilgi formu var mı ? Bu konuda elinizdeki kaynakları takip edin Evet e Hayır

104 2. ADIM RİSKLERİ BELİRLE ve DERECELENDİR R MAKİNA TEHLİKELERİ MEKANİK TEHLİKELER KIRILMA EZİLME ŞOK BATMA RISKLER

105 Risk = O x Ş O: Olabilirlik Ş: Şiddet 2. ADIM RİSKLERİ BELİRLE ve DERECELENDİR

106 TEHLİKERİSK Çalışma ortamı: Kapalı alanBir kuyuda benzinle çalışan bir pompayı kullanan (yetersiz havalandırılmış alan) işçilerin karbon monoksitten zehirlenme olasılığı Enerji: Elektrikİzolasyonu yetersiz olan elektrikli bir el aletinin kullanan işçiyi çarpma olasılığı Elle Taşıma40 Kg ‘lık yükleri taşıyan bir işçinin sırt incinmesine maruz kalma olasılığı GürültüSürekli ses şiddet düzeyi 80 dB(A)’nın üzerinde olan bir makinanın yanında çalışan işçilerin sürekli işitme kaybına maruz kalma olasılığı GürültüBir ofiste çalışanların sabit 75 dB(A)’nın altında düşük gürültü düzeyinde maruz kalmaları sonucu yorgunluk, endişe, kaygı ve/veya saldırganlık şeklinde strese girme olasılığı Madde: Bulaşıcı kanBulaşıcı bir hastalığı bulunan bir hastadan kan örneği alırken enjeksiyon yaralanmasına bağlı olarak ortaya çıkabilecek bulaşıcı hastalık olasılığı İşyeri Pres makinesiKoruyucusu olmayan bir preste çalışan işçinin parmaklarını kaybetme olasılığı 2. ADIM RİSKLERİ BELİRLE ve DERECELENDİR

107 Aşağıdaki faktörler bir kaza ya da olayın meydana gelme ihtimalini etkileyebilir;  Riske maruz kalan kişiler,  Riske maruz kalmanın tipi, sıklığı ve süresi,  Riske maruz kalma ile tesirleri arasındaki ilişki,  İnsan faktörleri,  Güvenlik fonksiyonlarının güvenilirliği,  Güvenlik tedbirlerinin işlemez hale getirilme veya yanıltılma imkanları,  Güvenlik tedbirlerinin idame ettirilebilme kabiliyeti 2. ADIM RİSKLERİ BELİRLE ve DERECELENDİR

108 SONUÇLARA KARAR VERİLMESİ Muhtemel bir olay sonrası beklenen zararın derecelendirilmesi için aşağıdaki skala kullanılabilir. SONUÇDERECELENDİRME (1) ÇOK HAFİF:İş saati kaybı yok, ilkyardım gerektiren (2) HAFİF :İş günü kaybı yok, ilk yardım gerektiren (3) ORTA :Hafif yaralanma, tedavi gerekir (4) CİDDİ :Ölüm, Ciddi yaralanma, meslek hastalığı (5) ÇOK CİDDİ :Birden çok ölüm veya sürekli iş göremezlik 2. ADIM RİSKLERİ BELİRLE ve DERECELENDİR

109 SONUÇLARA KARAR VERİLMESİ Muhtemel bir olayın meydana gelme olasılığının derecelendirilmesi için aşağıdaki skala kullanılabilir. OLABİLİRLİK DERECELENDİRME (1) Çok küçük olasılık : Yılda bir (2) Küçük olasılık : Ayda bir (3) Orta dereceli olasılık : Haftada bir (4) Yüksek olasılık : Her gün (5) Çok yüksek olasılık : İş yapıldığı sürece 2. ADIM RİSKLERİ BELİRLE ve DERECELENDİR

110 5 Çok yüksek yüksek Orta Düşük Çok Düşük Çok Hafif 2 Hafif 3 ORTA 4 Ciddi 5 Çok Ciddi RİSK MATRİSİ İHTİMALİHTİMAL ŞİDDET

111

112 İHTİMALİ SONUÇARIN ŞİDDETi Yüksek Düşük 1. Kabul Edilebilir Risk Alanı 2.Transferi Gereken Risk Alanı 4. Kabul Edilemez Risk Alanı 3. Azaltılabilir Risk Alanı BÖLGELERİN ÖZELLİKLERİ Düşük Yüksek

113 1. BÖLGE: KABUL EDİLEBİLİR RİSKLER  İhtimal ve şiddeti düşük bölge  Risk skoru küçük olan bu bölgede yer alan riskler genellikle KABUL EDİLEBİLİR RİSKLER olarak tanımlanmaktadır  Bu bölgedeki riskler, inceleme anında kontrolü yeterli olup, gerçekleşmesi halinde işletme için önemli bir zarar doğurmayacak risklerdir

114 2. BÖLGE: TRANSFERİ GEREKEN RİSKLER  İhtimali düşük - şiddeti yüksek bölge  Risk skoru orta  Bu bölgede yer alan riskler genellikle TRANSFER EDİLMESİ GEREKLİ RİSKLER olarak tanımlanmaktadır

115 2. BÖLGE: TRANSFERİ GEREKEN RİSKLER İhtimal asgari düzeye indirilmesine rağmen gerçekleştiğinde işyeri için kabul edilemez nitelikte sonuçlar doğurabilecek olan riskler. Bu sonuçlardan korunmak için; 1. Risk sonuçları sigorta şirketiyle paylaşılır veya tamamı devredilir 2. Risk teknolojiye transfer edilir 3. Proses veya işlem kısmen uzman bir kuruluşa verilir 4. Ürün tamamen piyasadan temin edilebilir

116 3. BÖLGE: AZALTILABİLİR RİSKLER  İhtimali yüksek - şiddeti düşük bölge  Risk skoru orta  Bu bölgede yer alan riskler genellikle AZALTILMASI GEREKLİ RİSKLER olarak tanımlanmaktadır

117 3. BÖLGE: AZALTILABİLİR RİSKLER İnceleme anında kontrol önlemleri yetersiz olup, risk kontrol önlemlerinden hiyerarşik sıraya uygun olarak bir veya bir kaçının uygulanması ile risklerin kabul edilebilir sınırlara getirilmesi mümkün olan riskler

118 4. BÖLGE: KABUL EDİLEMEZ RİSKLER  Mevcut şekliyle çalışılması halinde güvenlik kontrolünün mümkün olamayacağı düşünülen yüksek düzeyli riskler  İhtimali ve şiddeti yüksek bölge  Risk skoru yüksek  Bu bölgede yer alan riskler KABUL EDİLEMEZ RİSKLER olarak tanımlanmaktadır

119 RİSK DEĞERLENDİRMESİ BEŞ temel adımdan oluşur 1.ADIM TEHLİKELERİ TESPİT ET 5.ADIM İZLE VE TEKRAR ET 2.ADIM RİSKLERİ BELİRLE Ve DERECELENDİR 4.ADIM KONTROL TEDBİRLERİNİ TAMAMLA 3.ADIM KONTROL TEDBİRLERİNE KARAR VER Tanımladığınız tehlikelerle ilgili olarak herhangi bir mevzuat, standart, rehber veya madde güvenlik bilgi formu var mı ? Bu konuda elinizdeki kaynakları takip edin Evet e Hayır

120 Bu adımda risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesi için gerekli kontrol tedbirlerine karar verilir 1.Önleyici Tedbirler: İhtimali azaltıcı tedbirler 2. Koruyucu Tedbirler: Şiddeti azaltıcı tedbirler 3. ADIM KONTROL TEDBİRLERİNE KARAR VER

121 Risk kontrol önlemlerinin hiyerarşik düzeni 1- Tehlikelerin ortadan kaldırılması (Riskleri kaynağında yok etmeye çalışmak) 2- Tehlikeli olanı daha az tehlikeli olanla değiştirmek (İkame) 3- Mühendislik önlemlerini uygulamak; • Otomasyon, • Tecrit (ayırma) • Uzaklaştırma, • Havalandırma, • Ergonomik yaklaşımlardan yararlanma.

122 Alınan önlemlere rağmen riski kabul edilebilir düzeylere düşüremiyorsak; 4-İdari önlemler/İşaretler/uyarılar • Çalışma süreleri, • İşyeri düzeni, • Eğitim ve Öğretim, • Planlı bakım-onarım • Mental riskler,monotonluk,iletişim • Denetim-Disiplin, SON ÇARE 5- Kişisel koruyucu donanımlar (Temin-Kullandırma) 3. ADIM

123 Bu adımda seçilen kontrol tedbirleri işyerinde uygulanarak tamamlanır Kontrol tedbirlerinin tamamlanması şu hususları içerir;  Çalışma yöntemlerinin geliştirilmesi Çalışma yöntemlerinin geliştirilmesi  İletişim İletişim  Eğitim ve öğretimin sağlanması Eğitim ve öğretimin sağlanması  Denetim Denetim  Bakım Bakım 4. ADIM KONTROL TEDBİRLERİNİ TAMAMLA

124 Son adım tedbirlerin etkinliğinin izlenmesi ve tekrar edilerek gözden geçirilmesidir  Bu adımda en azından şu sorular cevaplandırılmalıdır:  Seçilen kontrol tedbirleri planlandığı gibi tamamlanmış mı  Seçilen kontrol tedbirleri yerinde tedbirler mi ?  Bu kontrol tedbirleri doğru bir şekilde uygulanmış mı ?  Seçilen yöntem çalışıyor mu ?  Kontrol tedbirleri yeni ve ilave riskler çıkarmış mı?  Değerlendirilen risklere maruziyet ortadan kaldırılmış veya yeterince azaltılmış mı ? 5. ADIM İZLE VE TEKRAR ET

125 RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ III-BÖLÜM RİSK DEĞERLENDİRME METOTLARI

126 150’den fazla Risk Değerlendirme Metodunun varlığından söz edilmektedir. Risk Değerlendirme Metotları; -Nitel Risk Değerlendirme Metotları, -Nicel Risk Değerlendirme Metotları, -Karma Risk Değerlendirme Metotları olarak sınıflandırılabilir. RİSK DEĞERLENDİRME METOTLARI

127 • Matris • Kontrol Listeleri (Check- List) • Fine - Kinney • Hata Modu ve Etkileri Analizi (FMEA) • Hata Ağacı Analizi (FTA) • Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi (HAZOP) • Olay Ağacı Analizi (ETA) • Neden-Sonuç Analizi • Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları (HACCP), • Ön Tehlike Analizi (PrHA) RİSK DEĞERLENDİRME METOTLARI

128 1-Matris Metodu:  Kullanımı kolay ve uygulaması en yaygın metotlardan birisidir  Bu metot diğer bir çok metodun temelini teşkil eder  Karma bir RD metodudur  Risk skoru R: O x Ş elde edilir O = Olasılık Ş = Sonucun şiddeti

129 2- Kontrol Listeleri - Çeklist Metodu (Birincil Risk Analizi)  Bir tesisin veya prosesin tüm donanımının ve aletlerinin tam olup olmadığını veya kusursuz işleyip işlemediğini saptar  İki adımda gerçekleştirilir  Check listelerindeki özel sorularla, analizi yapılan tesisin eksiklikleri saptanır  Bir önlemler katalogu ile, yapılması gereken düzeltmeler önerilir  En verimli sonuçlar, uzun deneyimlere dayalı veya deneyimli uzmanlar tarafından hazırlanmış listelerden alınır (örnek:uçaklarda pilotların kullandığı check listler gibi)

130 ÇEK-LİST İLE RİSK ANALİZİ ÖRNEĞİ UygunYetersizYok Kontrolü yapılan konuDüşünceler Tehlikeli alan yeterince tanımlanmış-sınırlanmış mı? Alana girişler kontrol altında mı? Gerekli uyarı işaretleri var mı?Uyarı işaretleri doğru ve görülebilir mi? Yangın tedbirleri prosedürlere uygun mu? Alanda çalışanlar uygun ve yeterli eğitimleri almışlar mı? Kişisel koruyucular var mı? Uygun mu? Acil durum planı var ve görülebilir mi?

131 3- FİNE- KİNNEY METODU • Kullanımı kolay, yaygın olarak kullanılan bir metottur • İşyeri istatistiklerinin kullanımına imkan sağlar Risk Değeri= İ x F x D olarak hesaplanır İ= İhtimal, (0,2-10 arası bir değer) F=Frekans, (0,5-10 arası bir değer) D=Sonuçların Derecesi

132 Değer Kategori 0,2Pratik Olarak İmkansız 0,5Zayıf İhtimal 1Oldukça Düşük İhtimal 3Nadir fakat Olabilir 6Kuvvetle Muhtemel 10Çok Kuvvetli İhtimal Tablo 1-İhtimal Skalası ş ihtimal : Zarar ya da hasarın zaman içinde gerçekleşme ihtimali

133 DeğerAçıklama Kategori 0,5 Çok Nadir Yılda bir ya da daha az 1 Oldukça Nadir Yılda bir ya da birkaç kez 2 Nadir Ayda bir ya da birkaç kez 3 Ara sıra Haftada bir ya da birkaç kez 6 Sıklıkla Günde bir ya da daha fazla 10 Sürekli Sürekli ya da saatte birden fazla Tablo: 2 Frekans (maruziyet) Skalası Frekans: Tehlikeye maruz kalma sıklığı

134 Tablo: 3 Etki/Zarar-Sonuç Skalası 134 Değer Açıklama Kategori 1 Dikkate Alınmalı Hafif-Zararsız veya önemsiz 3 Önemli Minör-Düşük iş kaybı, küçük hasar, ilk Yrd. 7 Ciddi Majör-Önemli Zarar, Dış tedavi, işgünü kaybı 15 Çok Ciddi Sakatlık, uzuv kaybı, çevresel etki 40 Çok Kötü Ölüm, Tam maluliyet, Ağır çevr. etkisi 100 Felaket Birden çok ölüm, önemli çevre felaketi Derece: Tehlikenin gerçekleşmesi halinde insan, işyeri ve çevre üzerinde oluşturacağı zarar ya da hasarın şiddeti

135 Risk Düzeyine Göre Karar ve Eylem Sı ra Risk Değeri KararEYLEM 1R<20Kabul Edilebilir Risk Acil tedbir gerekmeyebilir 220400Çok Yüksek Risk Çalışmaya ara verilerek derhal tedbir alınmalı 135

136 İşyeri Bölümü : Değerlendiren : Tarih : RİSK DEĞERLENDİRME FORMU Nu TEHLİKELER RİSK RİSK DEĞERLENDİRMESİ Aksiyonlar ve Ek Kontroller Sorumlu Süre İhtimalFrekansEtki Risk Değeri ONAYLAYAN Adı Soyadı : İmza : Tarih:

137 4- Olası Hata Türleri ve Etki Analizi (Failure Mode and Effects Analysi s- FMEA)  En yaygın kullanılan metodlardan biridir  Herhangi bir sistemin tamamı veya bölümleri ele alınıp, bunlardaki kısımlar, aletler, kompenentlerde ortaya çıkabilecek arızalardan hem bölümlerin hemde bütün sistemin nasıl etkilenebileceği ve ortaya çıkabilecek sonuçlar analiz edilir

138 FMEA ÇEŞİTLERİ 3) Proses FMEA 4) Servis FMEA 2) Tasarım FMEA 1) Sistem FMEA

139 Sistem FMEA AMACI; Sistem ve alt sistemleri analiz ederek, sistemin eksiklerinden doğan sistem fonksiyonları arasındaki potansiyel hata türlerini belirlemektir HEDEFİ;Sistemin kalitesini, güvenirliğini ve korunabilirliğini artırmaktır

140 Tasarım FMEA AMACI: Bir makine veya ekipmanın tasarım aşamasında olası hatalarını ortadan kaldırmak ve daha tasarım aşamasında sistemin analiz edilerek üretime geçmeden hataların ortadan kaldırılmasını sağlamaktır HEDEFİ: İmalatın ilk aşaması olan tasarım aşamasında ekipmanın kalitesini ve güvenilirliğini garanti etmektir

141 Servis FMEA AMACI; Organizasyondaki aksaklıkların analiz edilmesidir HEDEFİ; Organizasyonun kalitesini, güvenirliğini ve korunabilirliğini artırmaktır

142 Proses FMEA AMACI; Üretim veya montaj prosesindeki eksiklerden doğabilecek hata türlerini ortadan kaldırmak ve üretim ve montaj prosesini analiz etmektir HEDEFİ; Prosesin kalitesini, güvenirliğini ve korunabilirliğini artırmaktır

143 FMEA Metodunun Unsurları FMEA’nın üç temel unsuru vardır: a. İhtimal: İ Hatanın zaman içinde gerçekleşme sıklığını gösteren değer, (1-10 arası) b. Şiddet: Ş Hatanın gerçekleşmesi durumunda sonuçların derecesini gösteren değer, (1-10 arası) c. Tespit edilebilirlik: T Hatanın istenmeyen sonuçlara sebep olmadan tesbit edilebilme derecesini gösteren değer, (1-10 arası)

144 SİSTEM FMEA ŞİDDET ETKİ SINIFLAMASI ETKİŞİDDETİN ETKİSİDERECE Uyarısız Gelen Tehlike Felakete yol açabilecek etkiye sahip ve uyarısız gelen potansiyel hata 10 Uyarısız Gelen Tehlike Yüksek hasara ve toplu ölümlere yol açabilecek etkiye sahip ve uyarısız gelen potansiyel hata 9 Çok Yüksek Sistemin tamamen hasar görmesini sağlayan yıkıcı etkiye sahip ağır yaralanmalara,3.derece yanık,akut ölüm vb. etkiye sahip hata 8 Yüksek Ekipmanı tamamen hasar görmesine sebep olan ve ölüme,zehirlenme,3.derece yanık,akut ölümcül hastalık vb. etkiye sahip hata 7 Orta Sistemin performansını etkileyen,uzuv ve organ kaybı,ağır yaralanma,kanser vb. yol açan hata 6 Düşük Kırık,kalıcı küçük iş görmemezlik,2.derece yanık,beyin sarsıntısı vb. etkiye sahip hata 5 Çok Düşük İncinme, küçük kesik ve sıyrıklar,ezilmeler vb. hafif yaralanmalar ile kısa süreli rahatsızlıklara neden olan hata 4 Küçük Sistemin çalışmasını yavaşlatan hata 3 Çok Küçük Sistemin çalışmasında kargaşaya yol açan hata 2 Yok Etki yok 1

145 HATA OLASILIĞIHKS HATA KÜMÜLATİF SAYISI DERECE Çok Yüksek:Kaçınılmaz Hata½’ den fazla10 1/39 Yüksek:Tekrar Tekrar Hata1/88 1/207 Orta:Ara Sıra Olan Hata1/806 1/4005 1/ Düşük:Nispeten Az Olan Hata1/ / Pek Az:Olası Olmayan Hata1/ ’den düşük1

146 TESBİT EDİLEBİLİRLİK TESBİT EDİLEBİLİRLİK OLASILIĞIDERECE Tespit Edilemez Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedilebilirliği mümkün değil 10 Çok Az Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedilebilirliği çok uzak 9 Az Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedilebilirliği uzak 8 Çok Düşük Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedilebilirliği düşük 7 Düşük Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedilebilirliği çok düşük 6 Orta Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedilebilirliği orta 5 Yüksek Ortalama Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedilebilirliği yüksek ortalama 4 Yüksek Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedilebilirliği yüksek 3 Çok Yüksek Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedilebilirliği çok yüksek 2 Hemen Hemen Kesin Potansiyel hatanın nedeninin ve takip eden hatanın keşfedilebilirliği hemen hemen kesin 1

147 Risk Öncelik Değeri (RÖD) Risk Öncelik Değeri R.Ö.D.= İ x D x T arasında bir değer alabilir

148 Risk Öncelik Değeri (RÖD) Sıra Risk Öncelik Değeri Karar arasıDüşük Riskli arasıOrta Riskli arasıYüksek Riskli arasıÇok Yüksek Riskli

149 ÖRNEK FMEA 149 Sistem /Parça Hata Türü Hatanın Sonuçları Pompa Enerji Kaynağı Arızası Pompa çalışmıyor İ Hataların Nedenleri 9 jeneratör arızası 5 Ş Kontrol Önlemleri Yedek jeneratör alınması T 2 RÖDRÖD Tavsiye Edilen İyileştirmeler/ Eylemler Jeneratör mazot tankının doluluk takibinin yapılması için prosedür hazırlanması Sorumlu & Tamamlama Tarihi Teknik Emniyet, Hareket Tarihi Yeni (İ) Yeni (Ş) Yeni (T) Yeni RPN

150 ÖRNEK FMEA 150 Sistem /Parça Hata Türü Hatanın Sonuçları İ Hataların Nedenleri Ş Kontrol Önlemleri T RÖTRÖT Tavsiye Edilen İyileştirmeler/ Eylemler Sorumlu & Tamamlama Tarihi Hareket Tarihi Yeni (İ) Yeni (Ş) Yeni (T) Yeni RPN Pompa Sigorta Hatası Devre Aşırı Yükleniyor Kablo Arızası Bakım ve Onarım Bölümünün gerekli gördüğü hatların derhal değiştirilmes i (Mühendislik Kontrolü) Belirli aralıklarla elektrik tesisatının kontrolünün yapılması Teknik Emniyet,

151 4-Hata Ağacı Analizi (Fault Tree Analysis - FTA)  1962 Yılında Bell Telefon Laboratuvarlarında Amerikan Hava Kuvvetleri için geliştirilmiştir  Bir tepe olayın gerçekleşmesi veya gerçekleşmemesi için alınması gereken önlemler ayrıntılı bir şekilde analiz edilir  Olmaması istenen tepe olay saptanıp, bu olaya neden olabilecek tüm faktörler analiz edilir

152 İstenilmeyen olay Testerede Parmakların Kesilmesi Testere dönüyor VEVE Parmaklar testereye temas ediyor Kullanım Hatası Parça Ufak Parça Kırılıyor Parça Sıkışıyor Koruyucu yok Tezgahın Koruyucusu Yok Tezgahla Birlikte Verilmemiş Umursanmamı ş VEVE Koruyucu Çıkartılmış Koruyucu işe uygun değil Çalışan Çıkartmış VE İşveren Aldırmamış İşveren Çıkartmış VEYA

153 5-Tehlike ve Çalışabilirlik Analizi(Hazard and Operability Studies- HAZOP)  Kimya endüstrisi tarafından,bu sanayinin özel tehlike potansiyelleri dikkate alınarak geliştirilmiştir  Multi disipliner bir tim tarafından,kaza odaklarının saptanması, analizleri ve ortadan kaldırılmaları için uygulanır  Belirli kılavuz kelimeler kullanarak yapılan sistemli bir beyin fırtınası çalışmasıdır  Çalışmaya katılanlara, belirli yapıda sorular sorulup, bu olayların olması veya olmaması halinde ne gibi sonuçların ortaya çıkacağı sorulur

154 HAZOP AKIM ŞEMASI FİZİKSEL PARAMETRELERKİMYASAL PARAMETRELER HAZOP SAPMA MATRİKSİ (ANAHTAR KELİMELER + KLAVUZ KELİMELER) TEHLİKELİ SAPMA PROSESİN VEYA OPERASYONUN BİR BÖLÜMÜ NEDEN ARAŞTIRMASI SONUÇ ARAŞTIRMASI

155 ANAHTAR KELİMELER ANLAMI FAZLA (MORE)Kantitatif Çoğalma AZ (LESS)Kantitatif Azalma HİÇ (NONE)Mevcut Değil Ters (Reverce)Öngörülen Yönün Aksine PARÇASI (PART OF)Sistemin Bir Bölümü Olması Gerekenden Farklı...Kadar İyi (As Well As)Aynı Derecede...DAN BAŞKA (OTHER THAN) Tamamen Farklı HAZOP METODOLOJİSİ  Akış  Basınç  Sıcaklık  Viskozite  Seviye, Kompozisyon veya Durum  Reaksiyon  Zaman  Sıra KILAVUZ KELİMELER

156 C Soğutma Suyu Deposu A Kimyasalı Deposu B Kimyasalı Deposu Reaktör

157 C Kimyasal A, kimyasal B reaksiyona girerek kimyasal C’yi üretmektedir. Reaksiyon; ekzotermik reaksiyondur ve bundan dolayı reaktörün sıcaklığı ile kullanılan soğutma suyunun sıcaklığının kontrol edilmesi gerekmektedir. A + B C + H Kimyasal A ve B'nin eklenme oranı tepkime yolunu etkilemektedir. Tepkime yolu değişmekte ve D kimyasalı oluşaktadır, D kimyasalı yanıcı normal şartlar aldında patlayıcıdır.

158 HAZOP UYGULAMA ŞEKLİ ANAHTAR KELİME KILAVUZ KELİME TEHLİKELİ SAPMA

159 HAZOP UYGULAMA ŞEKLİ HİÇ AKIŞ AKIŞ YOK

160 Anahtar Kelime Kılavuz Kelime Tehlikeli Sapma Olası NedenlerSonuçlar Gerekli Aksiyonlar 160 HİÇAKIŞ YOK A Kimyasalı depolama takında yeterli hammadde yok 2) Reaktöre beslemenin kesilmesi 1) Akış olmaması sebebiyle reaktör içerisinde D kimyasalı oluşumu 1) A kimyasalı hammade tankına düşük seviye alarmının kurulması 2) Depolama alanı operatörü ile iletişimin sağlanması

161 HAZOP UYGULAMA ŞEKLİ ANAHTAR KELİME KILAVUZ KELİME TEHLİKELİ SAPMA

162 HAZOP UYGULAMA ŞEKLİ FAZLA SICAKLIK YÜKSEK SICAKLIK

163 Anahtar Kelime Kılavuz Kelime Tehlikeli Sapma Olası NedenlerSonuçlarGerekli Aksiyonlar 163 FAZLASICAKLIK YÜKSEK SICAKLIK 1) Su deposunda yeterli su yok 2) Soğutma suyu pompasında arıza 3)Soğutma suyu borulama hattında kırılma Reaktör içerisinde sıcaklık ve basınç artışı 1) Su deposununa alt seviye alarmının kurulması 2) Soğutma suyu pompası üzerine ters tepki hattı kurulması 3) Belli aralıklarla boru hatlarının denetlenmesinin sağlanması

164 6-Olay Ağacı Analizi (Event Tree Analysis - ETA)  Her hangi bir tehlikeli olayın yaratabileceği çeşitli senaryolar analiz edilir  İdeal olarak, birden fazla proses ve koruma sistemlerinin olduğu tesislerde kullanılır  Kazaların sıklığı ve/veya olasılıkları sayısal olarak belirlenebilir P(P2) Q(P2) P(P2) Q(P2) P(P1) Q(P1) P(D) Q(D) P(EP) Q(EP) Başlatma 1-S 2-P 3-P 4-F 6-F 5-F

165 Springler Sistem Duman Dedektör ü YANGIN BAŞLADI ALARM

166 EVET HAYIR YANGIN BAŞLADI EVET HAYIR YANGIN DEDEKTÖR Ü ALGILADI YANGIN ALARMI ÇALIŞTI SPRİNGLER SİSTEM ÇALIŞTI Düşük Oranda Zarar Büyük Oranda Zarar ve Muhtemel İnsan Kaybı (İnsanların büyük kısmının acil çıkıştan çıkabileceği var sayılmıştır.) Düşük Oranda Zarar, Dumandan Etkilenme ve Islak İnsanlar Büyük Oranda Zarar ve İnsan Kaybı

167 8-Neden – Sonuç Analizi (Cause-Consequence Analysis) •Hata Ağacı Analizi ile Olay Ağacı Analizinin bir harmanıdır. •Amacı, olaylar arasındaki zinciri tanımlarken istenilmeyen sonuçların nelerden meydana geldiğini belirlemektir. 9-Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları (HACCP) •Özel olarak yiyecek ve içecek endüstrileri için geliştirilmiş bir metottur. •Bir çok biyolojik,kimyasal,fiziksel ve mekanik tehlikeleri dikkate alır. •Adı geçen tehlikeleri ortadan kaldırmak veya azaltmak amacı ile kritik kontrol noktaları belirlenir •Kabul edilebilir ve edilmeyebilir tehlike limitlerini de belirler. 10-Ön Tehlike Analizi ( PrHA ) Ön tehlike analizi, tesisin son tasarım aşamasında yada daha detaylı çalışmalara model olarak kullanılabilecek olan hızla hazırlanabilen kalitatif bir risk değerlendirme metodolojisidir. Bu yöntemde olası sakıncalı olaylar önce tanımlanır daha sonra ayrı ayrı kendi içinde çözümlenir. Her bir sakıncalı olay veya tehlike, mümkün olan düzelmeler ve önleyici ölçümler formüle edilir. Bu metodolojiden çıkan sonuç, hangi tür tehlikelerin sıklıkla ortaya çıktığını ve hangi analiz metotlarının uygulanmasının gerektiğini belirler. Tanımlanan tehlikeler, sıklık/sonuç diyagramının yardımı ile sıraya konur ve önlemler öncelik sırasına göre alınır.

168 RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ IV.BÖLÜM RİSK DEĞERLENDİRMESİ UYGULAMALARI

169

170 TEHLİKE KAYNAĞI TEHLİKE → RİSKÖNLEM 170 TORNA TEZGAHI 1-Çapak fırlaması 2-Elektrik 3-Mekanik tehlikeler 4-Sıvı sıçraması Paravan, İşçinin eğitimi 1-Göze Çapak Kaçması, Yüzde yaralanma 2-Elektrik Çarpması 3-parça etkisiyle kırılmalar,ezilmel er 4-Allerji ve egzama

171 TEDBİR NE OLMALI? Operasyon noktası koruyucu (siper) Gözlük Gövde topraklaması V. Lamba

172 172 TEHLİKE- YÜKSEKTE ÇALIŞMA

173 Yüksekte Çalışma TehlikeRiskSonuçMevcut önlem Risk kontrolü SorumluZaman Yüksekte çalışma Denge kaybı sonucu Düşme ÖlümYokKorkuluk, Ağ, KKD Proje Müd. Hemen

174 TEDBİR NE OLMALI? Sabitleme ekipmanı Güvenlik halatı Paraşüt tipi emniyet kemeri

175

176 SU VE ELEKTRİK BİRLİKTE ÖLDÜRÜCÜDÜR !!!

177 Bir Tehlike Kaynağına göre ( Elektrik kablosu ) TehlikeRisk Mevcut önlemler Risk kontrolü Sorumlul uk Zamanla ma Düzensiz ve ıslanmış ara kablosu Takılıp düşme riski, elektrik çarpma sı Yok yok Kabloyu topla, Süreci gözden geçir, Daha fazla priz yap Yönetici Bakım Hemen 10 gün 177

178 FORKLİFTLE YAPILAN ÇALIŞMALARDA RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEĞİ

179 1.Gece çalışmaları için çevre aydınlatması yoktur 2.Bakımcı ustanın eğitim belgesi yoktur 3.Forklift ile çalışanlar aynı yolu kullanmaktadır 4.İşyeri zemininde çukurluklar oluşmuştur 5.Yükleme ve boşaltma yerlerinde işaretçi yoktur Forklift ile malzeme taşıma işine özel TEHLİKELER - 1

180 6- İşyerinde güvenlik işaretleri yoktur 7- Aşırı ve yanlış yükleme yapılmaktadır 8- İşyerinde iş ve İSG organizasyonu sıkıntıları yaşanmaktadır 9- Kapalı alanlarda disel motorlu fokliftler kullanılmaktadır (Ortamda CO gazı birikmektedir) Forklift ile malzeme taşıma işine özel TEHLİKELER - 2

181 10. İki operatörden birinin ehliyeti(sertifikası) yoktur 11. İş Makineleri üzerinde insan taşınmaktadır 12. Forkliftler süratli kullanılmaktadır 13. Forkliftlerin, işe başlamadan önce lastik havası, frenler, farlar gibi kontrolleri yapılmamaktadır 14- Geri vites uyarı ve ikaz sistemleri çalışmamaktadır

182 Sıra FAALİYET/ TEHLİKE Kimler MARUZ Kal. İHTİMLZARAR ŞİDDETi RİSK DEĞ. SONUÇ 1 GECE ÇALIŞMA/ GÖRÜŞ AZLIĞI Opr./Sürücü/ Yayalar 4520 Yüksek 2 TEHL. HAREKET/ EĞİTİM Operatör/ Tam.Ustası 236 Düşük 3 YAYA YOLU AYRILMAMIŞ Yayalar 5315 Yüksek 4 YOLDA ÇUKURLARSürücüler 339 Orta 5 İŞARETÇİ YOKOperatör ve Sürücüler 4416 Yüksek 6 GÜVENLİK İŞARETLERİ Operatör/ Yayalar 4416 Yüksek 7 AŞIRI YÜK/ KAPASİTE AŞIMI Opr./ Sürücü/ Yayalar 2510 Orta RİSK DERECELENDİRİLMESİ

183 Sıra FAALİYET/ TEHLİKE Kimler MARUZ Kal. İHTİMLZARAR ŞİDDETi RİSK DEĞ. SONUÇ 8 ORGANİZASYONHerkes 339 Orta 9 KAPALI ALANLARDA DİSEL ARAÇ Herkes 326 Düşük 10 EHLİYETOpr./ Sürücü/ Yayalar 4416 Yüksek 11 NAKLİYE/İNSAN TAŞIMA Yayalar 2510 Orta 12 ARAÇLARIN SÜRATLİ KULLANILMASI Opr./Sürücü/ Yayalar 4520 Yüksek 13 ARAÇLARIN KONTROLLERİ Operatör/ Yayalar 248 Orta 14 GERİ VİTES UYARI SİSTEMİ Yayalar 3412 Orta 183 RİSK DERECELENDİRİLMESİ

184 RİSK DEĞERLENDİRME VE KONTROL FORMU SıraFaaliyet/TehlikeRisk Skoru Kontrol Önlemi Taml. Tarihi Sorum lu 1Aydınlatma yok20Çevre ayd.yapılmalıHemenBakım 12Araçların Süratli kul.. 20Eğitim – Gözetim1 haftaİSG Müh. 5İşaretçi yok16Eleman yetiştirilecek15 günİdare 6İşaretleme yok16Traf. işaretleri yerleşt.Bir ayİhale 10Ehliyetsiz opr./Sür. 16Ehliyetli opr. Sürücü sağ.5 GünPers. 3Yaya yolu ayrılmamıştır. 15Yollar boyanarak ayrılacak Bir ayBakım 14Geri Vites Uyarı Sistemi yok 12Işıklı ve sesli otomatik uyarı sistemi takılacak 10 günBakım 7Aşırı Yükleme10Eğitim/ Yük.Kap.Araç Alımı Derhal /1 ay Per./İ hale

185 RİSK DEĞERLENDİRME VE KONTROL FORMU SıraFaaliyet/TehlikeRisk Skoru Kontrol Önlemi Taml. Tarihi Sorumlu 11İnsan taşınıyor10Disipline edilecekderhalİdari 4Yolda çukur var9Tamir edilecekBir ayBakım 8Org. Uygun değil9Uygun org. İçin araş. Ypl. 20 GünPersl. 13Araç Kontrolü8Periyodik Bakım20 günBakım 9Disel araç eksozt gazları 6Ekzosta filtrasyon10 günSatın alma- Bakım 2Ustanın eğt. Ytz.6Eğitime gönderilecek2 ayPers. 185

186 UYGULAMALAR

187 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Malzemeler uygun bir yere konmamış. 2. Tamirci B ’ nin kumanda kolunu kullanırken yapacağı hatalı bir hareket, tamirci A ’ nın ç atal ile kabin arasına sıkışmasına neden olabilir. 1. Silindir Kontrol ü Tamirci A, forklift silindirini kontrol ederken, tamirci B forkliftin kumanda kolunu kullanarak, ç atalları aşağı yukarı hareket ettirmek i ç in bekliyor.

188 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Tamirci forkliftin etrafında korkuluk ve herhangi bir uyarı işareti olmaksızın yol ortasında forklifti kontrol etmektedir. 2. Çatallar havada askıda bırakılmıştır. 3. Forkliftin hareketini önleyecek takoz kullanılmamıştır. 2. Araç Kontrolü Bir tamirci yola park etmiş bir forkliftin altına yatarak onu kontrol etmektedir. Bu arada bir işçi diğerine seslenerek yol kenarına istiflenmiş kargoların taşınmasını istiyor.

189 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Motor çalışır vaziyette bırakılmış. 2. Kepçe havada askıda bırakılmış. 3. Her iki operatör de aynı anda hareket etmektedir. 4. Kabinin olduğu bölüm biraz sağa doğru yatmış. 3. İş makinesinde dış kontrol Rutin operatör değişimi sırasında diğer operatörün iş makinesinin dış cephesini kontrol etmesi.

190 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Kepçe havada askıda bırakılmış. 2. Tamirci kişisel koruyucu-baret kullanmıyor. 3. İş makinesi güvenli bir şekilde park edilmemiş. 4. Eğimli bir yere park etmiş iş makinesinin kontrolü Bir tamirci eğimli bir yerde park etmiş hidrolik ekskavatörü altına girerek kontrol etmektedir.

191 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Aracın devrilme riskine karşı destek kolonları kullanılmamış. 2. Bu uygulamada kepçe doğru açıda konumlandırılmamış. 5. Paletlerin kontrolü Bir operatör kaldıraç vasıtasıyla iş makinesini kaldırarak, hidrolik ekskavatörün taşıyıcı aksamını kontrol ediyor.

192 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Makine parçası (boom) kararsız bir şekilde tutturulmuş. Vinç kaldırmaya başladığında sağa sola savrulma ihtimali yüksek. 2. İşçi sağ elini taşıyıcı iplere kaptırabilir 6. Taşıma Hidrolik ekskavatörden sökülen bir parçanın-boom vinç vasıtasıyla taşınması

193 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Tamirci yüksek bir konumda dengesiz bir şekilde çalışıyor. İşçi dengesini kaybedip düşebilir. 2. Silindir kararsız bir şekilde askıda tutulmaktadır. Taşıyıcı sapanlar-çelik halatlar ileri geri hareket edebilirler 7. Silindirin değiştirilmesi Bir tamirci bağlantı pimini çekiç kullanarak yerine takıyor

194 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Ek yapılan borunun çapı kullanılan anahtarın sap çapından büyüktür. Sıkma işlemi sırasında işçinin uyguladığı kuvvete bağlı olarak uzatma borusu aniden çıkabilir ve işçinin savrulmasına neden olabilir. 8. Borunun değiştirilmesi Bir işçi hidrolik yağ borusunun cıvatasını, bir boruyu anahtara ek yaparak sıkmaya çalışıyor.

195 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Uygun bir demir çubuk kullanılmadığından, demir çubuğun, eğilip bükülmesi ya da çubuğu tutan işçinin eline çarpması olasılık dâhilinde. 9. Pimin değiştirilmesi Kepçe bağlantı pimini çıkarmak amacıyla, işçilerden birisi balyoz kullanırken diğeri pimin üzerinde bir demir çubuk tutmaktadır.

196 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. İşçinin dengesiz bir çalışma pozisyonu seçerek çalışması. 2. İşçi uygun bir iskele ya da merdiven kullanmıyor. Anahtarın sıkma işlemi sırasında kayması işçinin dengesini kaybedip düşmesine neden olabilir. 10. Cıvata sıkma Bir işçi silindir piminin cıvatasını sıkmaktadır. üzerinde bir demir çubuk tutmaktadır.

197 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Operatör yanlış adım atarak rahatlıkla düşebilir. 2. Operatörün kabin kapısını trabzan gibi algılayarak sıkıca tutması düşmesine neden olabilir 11. Motor yağı değişimi Bir operatör motor yağını değiştirmiş ve ekskavatörden inmek üzere

198 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Asetilen tüpleri yerde yatar vaziyette durmaktadır. 2. İşçi şalumayı bükülmüş boru parçasını tutan diğer işçiye doğru tutmaktadır 12. Makine parçalarına kaynak yapılması İki işçinin kaynak yapması.

199 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1.Hortum oldukça gerilmiş. Bu durum tüplerin devrilmesine neden olabilir. 2. Tamirci şalumayı tek elle tutmaktadır. Bu durum işçinin aniden kıvılcımları etrafa sıçratmasına neden olabilir. 13. Yerinde asetilen kesme işlemi Bir işçi tamir amacıyla çelik bir levhaya asetilen kesme işlemi uyguluyor

200 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. İşçi koruyucu gözlük kullanmamaktadır. Göze çapak kaçma ihtimali her zaman var. 2. İşlenen parça sabitlenmemiş. İşçinin sol eli işlem sırasında savrulabilir. 3. İşçi bu işi yaparken eldiven kullanıyor. Eldivenli ellerin matkaba yakalanma ihtimali oldukça yüksek. 14. Sütunlu matkap tezgâhında çalışma Matkap tezgâhında çalışan bir işçi.

201 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. İşlem destek noktası-iş dayama parçası zımpara taşından biraz uzakta. İşlem sırasında parçanın fırlama ihtimali oldukça yükek. 2. Pense vasıtasıyla yapılan işlem tam olarak güvenli değil. İşlem sırasında parçanın fırlama ihtimali yüksek. 15. Zımpara tezgahında çalışma Bir işçi küçük parçaları bir pense vasıtasıyla zımparalamaktadır.

202 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Çalışma şekli tam olarak güvenli değil. İşlenen parçanın ve desteğin fırlama ihtimali yüksek. 2. İşlem sırasında avuç taşlamanın savrulması sonucu işçinin ayağına zar verebilir. 16. Taşlama Avuç taşlama ekipmanı kullanan bir işçi çapak temizliği yapmaktadır.

203 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Palet uygun bir şekilde forkliftin bıçaklarına tutturulmadığı için taşınma sırasında kayıp düşme ve çevresindekilere zarar verme ihtimali oldukça yüksek. 2. İşaret vererek yönlendiren işçi tehlikeli bir konumda durmaktadır. Operatörün manevrasına bağlı olarak yaralanma ihtimali oldukça yüksek. 17. Forkliftle taşıma Bir işçi forklift operatörünü yönlendirerek bir iş makinesinin paletlerinin taşınmasına yardımcı olmaktadır.

204 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Makine parçası ağır olduğu için işçinin elinin ahşap kutunun kenarı ile parçanın altında kalma ihtimali oldukça yüksek. 2. Uygun olmayan elle taşıma pozisyonu. Bel incinmesi olasılığı oldukça yüksek. 18. Ağır parçaların taşınması Bir işçi 60 kg ağırlığındaki bir makine parçasını yatık bir şekilde ahşap bir kutunun içerisine koymaya çalışıyor. olmaktadır.

205 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Tüpleri taşımada uygun araçlar kullanılmamaktadır. Tüpler hasar görebilir. Güvensiz taşıma şekli. İşçiler taşıma şekli nedeniyle yaralanabilirler. 2. Yüksek basınçlı gaz bulunan tüplerin yerde yuvarlanarak taşınmasında her zaman sızıntı riski vardır. 19. Oksijen tüplerinin taşınması A ve B işçileri oksijen tüplerini, tüplerin güvenli bir şekilde muhafaza edildiği bölmeden alarak boş olanlarla değiştirmekteler. İşçi A, 50 kg boş tüpü yerinden çıkartırken diğer işçi dolu tüpü ( santimetrekareye 150 kg basınçlı) ayağıyla bölmeye doğru yuvarlayarak götürmektedir.

206 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. İki işçi de farklı yüksekliklerde durmaktalar. Silindirin ağırlık merkezi dikkate alındığında, bu taşıma şekli neticesinde parçanın yere düşürülme riski oldukça yüksek. 2. Malzemenin ağırlığı düşünüldüğünde iki işçinin de uzun süre bu taşıma pozisyonunda çalışmaları sonucu malzemenin düşürülme riski oldukça yüksek. 20. İş makinelerinin ağır parçalarının yüklenmesi-boşaltılması İki tamirci işçi 73 kg ağırlığındaki silindir parçasını kamyondan indirmeye çalışmaktalar. İşçilerden biri kamyondan elle tutarak aşağıda bekleyen işçiye doğru silindiri uzatmaktadır.

207 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Kullanılan matkap ucu çapı dikkate alınmaz ise ucun kırılması sonucu parça fırlaması ve yaralanma ihtimali. 2. Çalışma şekli bu haliyle güven vermiyor. Dengesiz çalışma şekli. İşlenen parçanın sağa sola fırlama ihtimali her zaman var. 21. Matkapla çalışma Bir işçinin matkap kullanarak makine parçasına delik açmaya çalışması

208 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Destek sehpaları biraz fazla açılmış. Silindirin yere düşürülme ihtimali oldukça yüksek. 2. İşçinin kuvvetle asılması sonucu tuttuğu boru hasar görebilir. 22. Silindirin konumunun değiştirilmesi Bir işçi elleriyle ağır bir makina parçasını-silindiri destek sehpalarının üzerinden kaldırmaya çalışıyor. Fakat bu işlem sırasında, silindirin konumu nedeniyle (tuttuğu boru aşağıya doğru ve destek sehpaları hareket etmesini engelliyor) zorlanıyor ve silindiri çevirmeye çalışıyor.

209 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. İşçi askıda duran parçayı tezgâhın üzerine yerleştirmek isterken tezgâh parçanın ağırlığına bağlı olarak aniden işçinin üzerine doğru devrilebilir. 2. İşçinin sol eli aşağı indirilen parçanın altında kalabilir. 23. Vinç kullanarak parçanın taşınması Bir işçi, iş makinesinden çıkardığı ağır parçayı, ceraskal vasıtasıyla tezgâhın üzerine yerleştirmeye çalışıyor.

210 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Taşınan malzemeler operatörün görüş açısını engelliyor. Yerdeki arkadaşına çarpma ihtimali oldukça yüksek. 3. Forkiftin bıçakları geriye doğru yükseltilmemiş. Malzemeler forklift ilerlerken her an devrilebilir. 24. Forkliftle taşıma Bir forklift operatörü acele bir şekilde malzeme taşıyor.

211 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Araç çalışır vaziyette ve tehlikeli bir konumda bırakılmış. İşçiler her an düşme ve sıkışma riskine maruz kalabilirler. 25. Grup halinde çalışma Tamir ve bakım amacıyla bir grup işçi buldozerin üzerinde çalışıyor

212 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Boruların bu şekilde kaldırılması ekskavatörün amaç dışı kullanıldığını göstermektedir. Borular halatlardan kurtulup yola saçılabilir. 2. Boruları taşıyan sapan uygun değil. Muhtemelen bu bağlayış boruların kayıp düşmelerine yol açacaktır. 3. Yol kenarında çalışma yapıldığını gösteren herhangi bir işaret ya da uyarı levhası yok. Bu şartlarda trafik kazası riski her zaman mevcut. 26. Yeraltı boru döşeme çalışması Yol kenarında boruları döşenmesi amacıyla yapılan kazı çalışması.

213 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Kepçenin bu şekilde operatör kabinin dışından kontrol edilmesi her an yanlış bir manevraya neden olabilir. Çukurdaki işçiye kepçe kovası her an çarpabilir. 27. Kazı işi İşçiler ve iş makinesi aynı anda bir hendek açmak için çalışıyorlar.

214 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Tümsekten geçerken araç devilebilir. 2. Arkadaki işçi sarsıntı ile düşebilir. 28. Tekerlekli buldozerle çalışma Operatör bir başka işçi arkada olduğu halde çalışmaktadır.

215 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. İş makinelerinin yetersiz aydınlatma nedeniyle kaza ihtimali. 2. Yakın plandaki buldozeri operatör çalışır vaziyette terk ediyor. İş makinesi operatör olmaksızın hareket edebilir. 29. Gece çalışma Gece devam eden inşaat çalışması.

216 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Sandalye güvenli bir çalışma ortamı sağlamıyor. İşçinin dengesini kaybedip düşme ihtimali oldukça yüksek. 30. Flüoresan lamba değişimi Bir işçi masanın üzerine koyduğu sandalyeye çıkarak flüoresan lambayı değiştirmeye çalışıyor.

217 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Parçalar kasaya gelişigüzel atılmış. Hareket halinde düşebilir ya da savrulabilir. 2. Hidrolik silindirler kamyonun kasasından dışarı sarkmış durumda. Hareket halinde bu araçlar bir işçi ya da işyerindeki ekipmana çarpabilir. 31. Yedek parçaların kontrol amaçlı taşınması Tamirci işçi bakım amacıyla yedek parçaları bir kamyonun kasasına doldurarak hareket ediyor.

218 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Paletin etrafında koruyucu bir kafes yok. İşçi her an aşağı düşebilir. 2. Palet sabit olmadığı için çatal bıçaklardan her an kurtulabilir. 32. Bir forklifti asansör gibi kullanarak yüksekte çalışma Depo işçisi raflardaki yedek parçaları bir forkliftin çatallarına geçirilmiş paletin üzerine basarak almaya çalışıyor.

219 Tehlikeli Olabilecek Hususlar 1. Kaynak yaparken ortama yayılan kıvılcımlar parça temizlemekte kullanılan yağa sıçrayabilir. 2. İşçi koruyucu eldiven kullanmıyor. 33. Parça temizleme işleri Bir tamirci tezgâhta parçaları temizliyor.

220

221

222 Soru 1 Aşağıdakilerden hangisi risk analizi amacını en kapsamlı şekilde belirtmektedir? a-İş yerindeki tehlikelerin tanımlanması ve çalışanların sağlığı ve güvenliğini en üst seviyede tutmaktır b-İş yeri ortamlarının düzenlenmesini sağlamaktır c-İş yerinde uyulması gereken kuralları belirleyerek yapılmasını sağlamaktır d-İşe başlama ve molaların düzenlenmesini sağlamaktır

223 Soru 1 Aşağıdakilerden hangisi risk analizi amacını en kapsamlı şekilde belirtmektedir? a-İş yerindeki tehlikelerin tanımlanması ve çalışanların sağlığı ve güvenliğini en üst seviyede tutmaktır b-İş yeri ortamlarının düzenlenmesini sağlamaktır c-İş yerinde uyulması gereken kuralları belirleyerek yapılmasını sağlamaktır d-İşe başlama ve molaların düzenlenmesini sağlamaktır

224 Soru 2 İş kazası meydana geldikten sonra aşağıdaki hukuk sistemlerinden hangileri uygulanmaktadır? a-Ceza Hukuku, Aile Hukuku, SGK Hukuku b-Aile Hukuku, İş Hukuku, Ceza Hukuku c-Ceza Hukuku, İş Hukuku, SGK Hukuku d-Aile Hukuku, İş Hukuku, Ceza Hukuku

225 Soru 2 İş kazası meydana geldikten sonra aşağıdaki hukuk sistemlerinden hangileri uygulanmaktadır? a-Ceza Hukuku, Aile Hukuku, SGK Hukuku b-Aile Hukuku, İş Hukuku, Ceza Hukuku c-Ceza Hukuku, İş Hukuku, SGK Hukuku d-Aile Hukuku, İş Hukuku, Ceza Hukuku

226 Soru 3 Aşağıdakilerden hangisi iş kazası maliyet hesaplamasına görünen maliyetler arasında yer almaz? a-İşin durması b-Sigorta ödemeleri c-Mahkeme masrafları d-Kişide sonradan oluşacak sakatlık

227 Soru 3 Aşağıdakilerden hangisi iş kazası maliyet hesaplamasına görünen maliyetler arasında yer almaz? a-İşin durması b-Sigorta ödemeleri c-Mahkeme masrafları d-Kişide sonradan oluşacak sakatlık

228 Soru 4 İşletmelerin sağlık ve güvenliğini yönetmelerinin nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz? a-Yasal nedenler b-Etik nedenler c-Finansal nedenler d-Ruhsal nedenler

229 Soru 4 İşletmelerin sağlık ve güvenliğini yönetmelerinin nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz? a- Yasal nedenler b- Etik nedenler c- Finansal nedenler d- Ruhsal nedenler

230 Soru 5 Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği yaklaşımı arasında yer almaz? a-Önleme politikası b-İş birliği yapılması c-Çalışanların katılımı d-Kazalara müdahale edilmemesi

231 Soru 5 Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği yaklaşımı arasında yer almaz? a-Önleme politikası b-İş birliği yapılması c-Çalışanların katılımı d-Kazalara müdahale edilmemesi

232 Soru 6 Aşağıdakilerden hangisi risk analizinde proaktif izlemede yer alır? a- Gerçekleşecek olayları önceden belirleme ona göre önlem alma b- Tesis varlıklarının zarar görmesi c- Performans standartlarındaki noksanlıklar ihmaller d- Yaralanmalar ve hastalıklar

233 Soru 6 Aşağıdakilerden hangisi risk analizinde proaktif izlemede yer alır? a- Gerçekleşecek olayları önceden belirleme ona göre önlem alma b- Tesis varlıklarının zarar görmesi c- Performans standartlarındaki noksanlıklar ihmaller d- Yaralanmalar ve hastalıklar

234 Soru 6 Aşağıdakilerden hangisi risk analizinde proaktif izlemede yer alır? a- Gerçekleşecek olayları önceden belirleme ona göre önlem alma b- Tesis varlıklarının zarar görmesi c- Performans standartlarındaki noksanlıklar ihmaller d- Yaralanmalar ve hastalıklar

235 Soru 7 Aşağıdakilerden hangisi risk yönetimi temel esasları arasında bulunmamaktadır? a- Tehlikelerin tanımlanması b- Tehlikelere önlem alınmaması c- Tehlikelerden kaynaklanan risklerin değerlendirilmesi d- Kontrol tedbirlerinin tamamlanması

236 Soru 7 Aşağıdakilerden hangisi risk yönetimi temel esasları arasında bulunmamaktadır? a- Tehlikelerin tanımlanması b- Tehlikelere önlem alınmaması c- Tehlikelerden kaynaklanan risklerin değerlendirilmesi d- Kontrol tedbirlerinin tamamlanması

237 Soru 8 Risk nedir? a-Tehlike dolayısıyla ortaya çıkan hasar derecesi ve olayın oluşma olasılığının bileşkesidir b-Çalışan insanın kazanma gücünün hasar görmesi c-Kazaların maddi hasarlarının ortaya çıkarma olasılığıdır d-Yapılan işlerde çalışanın zarar görmeme İyileştirme olayıdır

238 Soru 8 Risk nedir? a-Tehlike dolayısıyla ortaya çıkan hasar derecesi ve olayın oluşma olasılığının bileşkesidir b-Çalışan insanın kazanma gücünün hasar görmesi c-Kazaların maddi hasarlarının ortaya çıkarma olasılığıdır d-Yapılan işlerde çalışanın zarar görmeme İyileştirme olayıdır

239 Soru 9 Risk matrisinde çok yüksek olasılığı hangi frekansta ne zaman yapılmaktadır? a- Her gün olduğunda b- Haftada bir olduğunda c- Ayda bir olduğunda d- Üç ayda bir olduğunda

240 Soru 9 Risk matrisinde çok yüksek olasılığı hangi frekansta ne zaman yapılmaktadır? a- Her gün olduğunda b- Haftada bir olduğunda c- Ayda bir olduğunda d- Üç ayda bir olduğunda

241 Soru 10 Risk matrisinin sonuç değerlendirmesinde ciddi sonucu hangi derecelendirmeye denk gelmektedir? a-Tedavi gerekir, sürekli iş göremezlik b-Hafif yaralanma, tedavi gerekir c-Ölüm, yaralanma, meslek hastalığı d-İş günü kaybı yok, ilk yardım gerektiren

242 Soru 10 Risk matrisinin sonuç değerlendirmesinde ciddi sonucu hangi derecelendirmeye denk gelmektedir? a- Tedavi gerekir, sürekli iş göremezlik b- Hafif yaralanma, tedavi gerekir c- Ölüm, yaralanma, meslek hastalığı d- İş günü kaybı yok, ilk yardım gerektiren

243 Soru 11 Risk matrisinde kırmızı renkte olan risk hangi risk gurubuna girmektedir? a- Dikkate değer risk b- Kabul edilebilir risk c- Kabul edilemez risk d- Öngörülen risk

244 Soru 11 Risk matrisinde kırmızı renkte olan risk hangi risk gurubuna girmektedir? a- Dikkate değer risk b- Kabul edilebilir risk c- Kabul edilemez risk d- Öngörülen risk

245 Soru 12 Risk faktörünün hesaplanması neye göre yapılır? a- Risk faktörlerinin toplanıp şiddetle çarpılmasıyla b- Şiddetin olasılığa bölünmesiyle c- Olasılık ve şiddetin toplanmasıyla d- Olasılık ve şiddetin çarpılmasıyla

246 Soru 12 Risk faktörünün hesaplanması neye göre yapılır? a- Risk faktörlerinin toplanıp şiddetle çarpılmasıyla b- Şiddetin olasılığa bölünmesiyle c- Olasılık ve şiddetin toplanmasıyla d- Olasılık ve şiddetin çarpılmasıyla

247 Soru 13 Risk analizinde kararlaştırılan önlemlerin uygulanmasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz? a- Bir eylem planı yapılması ve bir takvim oluşturulması b- Eylem planının her bir safhasının görevlileri belirlenmeli c- Eylem planında zorlanılan durumla karşılaşıldığında askıya alınmalı d- Belirlenen eylem planının uygulamaya konulması

248 Soru 13 Risk analizinde kararlaştırılan önlemlerin uygulanmasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz? a- Bir eylem planı yapılması ve bir takvim oluşturulması b- Eylem planının her bir safhasının görevlileri belirlenmeli c- Eylem planında zorlanılan durumla karşılaşıldığında askıya alınmalı d- Belirlenen eylem planının uygulamaya konulması

249 Soru 14 Tehlike - Risk bağlantısı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur? a) Bir tehlikeden ancak bir risk ortaya çıkabilir b) Bir tehlikeden birden fazla risk ortaya çıkabilir c) Birden çok tehlikelerden bir risk çıkabilir d) Bir riskin bir tek kontrol yöntemi vardır

250 Soru 14 Tehlike - Risk bağlantısı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur? a) Bir tehlikeden ancak bir risk ortaya çıkabilir b) Bir tehlikeden birden fazla risk ortaya çıkabilir c) Birden çok tehlikelerden bir risk çıkabilir d) Bir riskin bir tek kontrol yöntemi vardır

251 Soru 15 Ürünler üzerine yerleştirilen CE işaretinin anlamı için aşağıdakilerden hangisi doğru değildir? a) Ürünlerin kaliteli olduğunu gösterir b) Ürünlerin insan can ve mal güvenliğine zarar vermeyeceğini ifade eder c) Ürünlerin çevreye zarar vermeyeceğini anlatır d) Ürünlerin bitki ve hayvan varlığı zarar vermeyeceğini gösterir

252 Soru 15 Ürünler üzerine yerleştirilen CE işaretinin anlamı için aşağıdakilerden hangisi doğru değildir? a) Ürünlerin kaliteli olduğunu gösterir b) Ürünlerin insan can ve mal güvenliğine zarar vermeyeceğini ifade eder c) Ürünlerin çevreye zarar vermeyeceğini anlatır d) Ürünlerin bitki ve hayvan varlığı zarar vermeyeceğini gösterir

253 Soru 16 Aşağıdakilerden hangisi iş ekipmanı tanımına uygundur? a) Her türlü iş makinaları ve parçaları b) İşin yapılmasında kullanılan herhangi bir makina, alet ve tesisi c) İşyerindeki üretim makinalarını d) Elektrikle çalışan makina ve tezgahları

254 Soru 16 Aşağıdakilerden hangisi iş ekipmanı tanımına uygundur? a) Her türlü iş makinaları ve parçaları b) İşin yapılmasında kullanılan herhangi bir makina, alet ve tesisi c) İşyerindeki üretim makinalarını d) Elektrikle çalışan makina ve tezgahları

255 Soru 17 Aşağıdakilerden hangisi imalatçıların güvenlikle ilgili sorumluluklarından birisi değildir? a) Kullanıcılara bakiye riskler hakkında ikazlarda bulunmak b) Kullanıcıların iş başında eğitimi c) Ürünlerin uygun şekilde işaret ve etiketlenmesi d) Ürünlerin işletme talimatlarının hazırlanarak kullanıcılara verilmesi

256 Soru 17 Aşağıdakilerden hangisi imalatçıların güvenlikle ilgili sorumluluklarından birisi değildir? a) Kullanıcılara bakiye riskler hakkında ikazlarda bulunmak b) Kullanıcıların iş başında eğitimi c) Ürünlerin uygun şekilde işaret ve etiketlenmesi d) Ürünlerin işletme talimatlarının hazırlanarak kullanıcılara verilmesi

257 Soru 18 Aşağıdakilerden hangisi ürünlerin imalatçıları tarafından hazırlanması zorunlu olan işletme talimatlarında belirtilmesi zorunlu hususlardan biri değildir? a) Operatörler tarafından kullanılabilecek çalışma yerleri b) Makinanın önceden belirtilen şekilde kullanılması c) İşletmeye alma prosedürleri d) İmalat amacı dışında nasıl kullanılması gerektiği

258 Soru 18 Aşağıdakilerden hangisi ürünlerin imalatçıları tarafından hazırlanması zorunlu olan işletme talimatlarında belirtilmesi zorunlu hususlardan biri değildir? a) Operatörler tarafından kullanılabilecek çalışma yerleri b) Makinanın önceden belirtilen şekilde kullanılması c) İşletmeye alma prosedürleri d) İmalat amacı dışında nasıl kullanılması gerektiği

259 Soru 19 Risk aşağıdaki hangi faktörlerin bileşkesidir? I- Meydana gelme olasılığı II- Meydana gelme süresi III- Zarar verme derecesi IV- Zarar verme süresi a- I-III b- I-II c- II-IV d- I-IV

260 Soru 19 Risk aşağıdaki hangi faktörlerin bileşkesidir? I- Meydana gelme olasılığı II- Meydana gelme süresi III- Zarar verme derecesi IV- Zarar verme süresi a- I-III b- I-II c- II-IV d- I-IV

261 Soru 20 Risk değerlendirme aşağıdaki beş temel adımda oluşmaktadır. Risk değerlendirmesinde ilk önce aşağıdaki beş temel faktörün hangisinden başlanmalıdır? I- Riskleri değerlendirme, II- Tehlikeleri tanımlama, III- Kontrol tedbirlerini tamamlama, IV- Kontrol Tedbirlerine karar verme V- İzleme ve tekrar etme a- I b- II c- III d- IV

262 Soru 20 Risk değerlendirme aşağıdaki beş temel adımda oluşmaktadır. Risk değerlendirmesinde ilk önce aşağıdaki beş temel faktörün hangisinden başlanmalıdır? I- Riskleri değerlendirme, II- Tehlikeleri tanımlama, III- Kontrol tedbirlerini tamamlama, IV- Kontrol Tedbirlerine karar verme V- İzleme ve tekrar etme a- I b- II c- III d- IV

263 Soru 21 Kaçınılmaz risk düzeyi ne kadardır? a. %4 b. %6 c. %8 d. %2

264 Soru 21 Kaçınılmaz risk düzeyi ne kadardır? a. %4 b. %6 c. %8 d. %2


"RİSK YÖNETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ I.BÖLÜM RİSK ALGILAMA." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları