Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

 Bu konu; Meteoroloji, Jeoloji, Hidroloji, Zooloji, Astronomi, Kimya, Halk Sağlığı Bilimi, Bitki Bilimi gibi çok sayıda bilim dalının ortak konusudur.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: " Bu konu; Meteoroloji, Jeoloji, Hidroloji, Zooloji, Astronomi, Kimya, Halk Sağlığı Bilimi, Bitki Bilimi gibi çok sayıda bilim dalının ortak konusudur."— Sunum transkripti:

1

2

3  Bu konu; Meteoroloji, Jeoloji, Hidroloji, Zooloji, Astronomi, Kimya, Halk Sağlığı Bilimi, Bitki Bilimi gibi çok sayıda bilim dalının ortak konusudur. Bu sebeple, konu hakkında çok sayıda kitap, bildiri, istatistik, resim, vb. yayınlanmıştır. Yayınlar devam etmektedir.  Bu konu; akademik bir konudur. Konu, akademik çevrelerde ele alındığında her kelime/cümle ve rakam üzerinde açıklamalar, tartışmalar yapılır.  Bu seminer, akademik çevrelerin dışındaki (konunun birebir tarafı) geniş kitleye, onların anlayabileceği seviyede “Küresel Isınma ve Etkileri”ni anlatmak maksadıyla hazırlanmıştır.  Bu konu; Meteoroloji, Jeoloji, Hidroloji, Zooloji, Astronomi, Kimya, Halk Sağlığı Bilimi, Bitki Bilimi gibi çok sayıda bilim dalının ortak konusudur. Bu sebeple, konu hakkında çok sayıda kitap, bildiri, istatistik, resim, vb. yayınlanmıştır. Yayınlar devam etmektedir.  Bu konu; akademik bir konudur. Konu, akademik çevrelerde ele alındığında her kelime/cümle ve rakam üzerinde açıklamalar, tartışmalar yapılır.  Bu seminer, akademik çevrelerin dışındaki (konunun birebir tarafı) geniş kitleye, onların anlayabileceği seviyede “Küresel Isınma ve Etkileri”ni anlatmak maksadıyla hazırlanmıştır.

4 doğa üzerinde mutlak hâkimiyet kurmak ● Bilim ve teknolojideki gelişme, insanın “doğa üzerinde mutlak hâkimiyet kurmak” isteğini artırmış ve enerji kaynaklarını yoğun olarak kullanmasının gerekçesi olmuştur. Hava kirlenmez ki fosil yakıtlarsprey gazları sera etkisiozon tabakasının delinmesi ● “Hava kirlenmez ki” anlayışı ile tüketilen “fosil yakıtlar”, “sprey gazları” vb. atmosferi kirletmiş, günümüzde “sera etkisi” ve “ozon tabakasının delinmesi” gibi iki temel sorunu ortaya çıkarmıştır. Küresel Isınma İklim Değişikliği ● Dünyamız normalin dışında ısınmaktadır. “Küresel Isınma” denilen bu olayın sonucu “İklim Değişikliği” olmaktadır. ● İklim değişimi, insanoğlunun doğaya verdiği zararların bir sonucudur. Doğa, kendi doğal dengesine müdahale eden insandan intikam almaya başlamıştır.

5

6 ● ● Güneşten gelen ışınların bir kısmı dış atmosferce yansıtılırken, bir kısmı da atmosferi geçerek yer yüzeyine ulaşır. ● ● Güneş ışını, yüzeye çarptığı an “ısı enerjisi”ne dönüşür. Isı enerjisinin çoğu yüzeyce emilirken, bir kısmı da yansıma yoluyla alt atmosfere yayılır. ● ● Bu ısının bir bölümü atmosferin üst tabakalarına geçerken, bir kısmı da “su buharı, karbondioksit, metan ve diğer gazların” (Sera Gazları) etkisiyle yeniden alt atmosfere döner. (Sera Etkisi) ● ● Atmosfer, bu yolla yeryüzü sıcaklığını sabit tutarak yaşamın devam etmesini sağlar.

7 ATMOSFER KATMANLARI Gelen ışın ısı enerjisine dönüşür. (yer ısınır) Gelen ışının bir kısmı geçer. Isı enerjisinin bir kısmı sera gazlarınca geri yollanır. Alt atmosfer ısınır. (ısınma) Yansıyan ısı enerjisinin bir kısmı uzaya gider. (soğuma) Atmosfer, gelen ışının bir kısmını yansıtır. (koruma)

8 Bu tabakanın kirlenmesi ile ● İnsan organizmasıyla uyumlu yaratılan dünyanın “doğal denge”si dışardan bozulabilir mi? ● Evet… Şayet atmosfer içindeki “sera gazları” (bilhassa CO 2 ) normalin üzerine çıkarsa, yerden gelen ısı enerjisinin çoğu muhafaza edilir. Sonuçta; alt atmosfer fazladan ısınır…Yeri fazladan ısıtır. Fazladan ısınır Soğuma azalır

9 ● Son 30 yılda fosil yakıtların (kömür, doğal gaz, akaryakıt) kullanımı yaklaşık olarak 5 kat artmıştır. ● Bugün fosil yakıtlardan ortaya çıkıp atmosfere yayılan (CO 2 ) miktarı; yaklaşık altı milyar ton / yıl. ● CO 2 miktarı son yılın en yüksek seviyesine (280 ppm’den 330 ppm’e) ulaştı. Gün geçtikçe de artmaya devam ediyor. Son 30 yılda 379 ppm’e yükseldi. Bazı bilim çevrelerine göre “eşik (geri dönülemez sınır)” 400 ppm. ● CO 2 miktarındaki artış, insan nüfusundaki artışla ilgili olmakla beraber, daha ziyade tüketimdeki çılgın artışla orantılıdır. Sanayinin Arıtılmayan Baca Gazları Taşıtların Egzoz Gazları Konutların Baca Gazları Ekolojik Dengeye Saygı Duymayan İnsan Karbondioksit (CO 2 ) en etkili “sera gazı” olup ısınmanın % 60’ından sorumludur

10 ABD % 23 AB (15 ülke) % 13 Hindistan % 5 Çin % 16 Türkiye % 1 (artış hızı fazla) Marmara Bölgesi % 31 Karadeniz Bölgesi % 13 D.Anadolu Bölgesi % 3 Ege Bölgesi % 19 Akdeniz Bölgesi % 14 G.D.Anadolu Bölgesi % 2 İç Anadolu Bölgesi % 17 TÜRKİYE GENELİNDE (CO 2 ) KAYNAĞI Endüstri % 35 Isınma % 34 Santraller % 20 Dört ülke toplamı: % 57 Rusya-D.Avrupa % 10 Avust.+ Kanada % 10 Sera gazlarının % 75’i ABD, AB, Kanada, Rusya, Japonya, Çin ve Hindistan tarafından salınmaktadır. fosil yakıt 2003 yılı itibariyle “fosil yakıt” Kullanımı ile atmosfere salınan CO 2

11 ● Karbon emisyonları (karbon salınımı), doğanın karbon soğurma ( okyanus ve ormanların doğal karbon döngüsü içinde CO 2 kullanarak değiştirme / zararını yok etme) kapasitesinin çok üstündedir. ● Önlem alınmaz ise; yıllık CO2 deki artış, bu yüzyılda ikiye katlanacaktır. ● Normal dengelerinin dışına çıkıldığından doğa “ALARM” vermektedir.

12

13 Normal şartlarda sera gazları, alt atmosferi ısıtıp dünya sıcaklığının ortalama 14 0 C’de kalmasını sağlar. Daha önce anlattığımız sebeplerle sera gazlarının artması, alt atmosferin ısısını artırmaktadır. Geçtiğimiz yüzyılda yeryüzü sıcaklığı yaklaşık 0,5 0 C artmıştır. Önümüzdeki yüzyılda 4 0 C ve kutuplardaki artışın ise 8 0 C olacağı tahmin edilmektedir. Normal şartlarda sera gazları, alt atmosferi ısıtıp dünya sıcaklığının ortalama 14 0 C’de kalmasını sağlar. Daha önce anlattığımız sebeplerle sera gazlarının artması, alt atmosferin ısısını artırmaktadır. Geçtiğimiz yüzyılda yeryüzü sıcaklığı yaklaşık 0,5 0 C artmıştır. Önümüzdeki yüzyılda ortalama sıcaklık artışı 4 0 C ve kutuplardaki artışın ise 8 0 C olacağı tahmin edilmektedir. “Küresel Isınma” ile doğa kendini yenileyebilme özelliğini yitirmeye başladı. Son 20 yılda “hava olaylarının” hızla değişmesi (sıcak gün sayısının artması, hava soğukluğu, don yaşanan gün sayısındaki azalma, yağmurların düzensizleşmesi, artan kuraklık, kasırga / hortum gibi felaketlerdeki artış, deniz seviyesindeki yükselmeler, vs.) küresel iklimin değiştiğinin göstergeleridir.

14 yağış buharlaşma / yoğunlaşma sel erozyon kuraklık Atmosferdeki su buharı miktarı, buharlaşma ile artar ve yağış ile de azalır. Su buharı “buharlaşma / yoğunlaşma” ile öyle dengelenir ki, su buharının atmosferdeki miktarı daima sabit kalır. Küresel ısınmayla birlikte nem dengesi bozuldu. Yağışlar ani, şiddetli ve mevzi olmaya başladı. Yağışın şiddetli ve mevzi olması “sel” demektir. Sel, çok yönlü zarar (kayıp, hasar) doğurur. Seller, bitki için çok önemli olan yüzey toprağını alıp götürür(erozyon), gıda üretiminde ciddi kayıplara sebep olur. Yağışın mevzi olarak yağması pek çok bölgedeki yağış miktarının düşmesi demektir. Bu ise kuraklık ve çölleşme demektir.

15 su kaynakları ● Bölgesinin su rejimini düzenleyen su kaynakları, başta “yağış” ve “klima etkisi” olmak üzere iklime olumlu etki yapar. Maalesef, su kaynakları insan tarafından kirletilmenin yanında, iklim değişimi ile de kurumakla yüz yüzedir. Tarım alanları ● Tarım alanları, kötü kullanımın verdiği zararlarla kirlenirken, buna iklim değişikliğinin zararları da ilave oluyor. Her geçen gün baskı artıyor… orman ● Yüksek ısının orman yangınlarına olumsuz etkisi ve kirli havanın oluşturduğu asit yağmurlarının zararları, ormanları öldürmektedir. Hayvanların ● Hayvanların bazı türleri çoğalıyor, bazıları ise (saatte 3 tür) yok oluyor.

16 Sıcaklık artışı dünya üzerine eşit oranda dağılmaz. Bazı bölgeler ısınırken, bazı bölgeler daha soğur. Ekvator çevresinde fazla bir değişiklik olmazken, yukarı enlemlerde ısı artışı iki kat olabilmektedir. Bu sıcaklık artışı kutuplardaki ve dağlardaki buzulları hızla eritmektedir. Örnek: ● ● Alp Buzulları % 50 oranında azaldı. ● ● Kuzey Yarım Küre’deki kar örtüsü son 40 yılda % 10 oranında azaldı. OKYANUSLARDAKİ DENGE Okyanuslarda kuzey-güney yönünde su akımı vardır. Bu akım, güneydeki sıcak suyu kutuplara, oradaki soğuk suyu da güneye taşır. Buzulların hızla erimesi okyanustaki tatlı su / tuzlu su dengesini bozmakta, bu akıntıyı yavaşlatmaktadır. Bu yüzyıl sonunda kuzey Avrupa’nın buzul dönemine girmesi beklenmektedir. Buzulların içinde donmuş vaziyette bekleyen bakterilerin, buzulların erimesiyle ortaya çıkma riski vardır. Bu bakterilere, karşı ne yapılacağı henüz bilinmemektedir. BUZUL BAKTERİLERİ

17 ● ● Küresel ısınma sebebiyle son 30 yılda 39 çeşit yeni bulaşıcı hastalık türü ortaya çıktı. Buna hava sıcaklığının artması da eklenince enfeksiyon hastalıkları çoğaldı. ● ● Hastalıklar, insanlık tarihinde hiç görülmemiş bir hızla yayılmaktadır. Binlerce Yıllık Buzul Kütlesinin Erimesi Sonucu Ortaya Çıkan İnsan İskeleti 1991

18 Buzulların erimesi sonucu deniz seviyesi ortalama 10 – 20 cm yükselmiştir. Yükselme, 2030 yılına kadar 20 –100 cm’ ye kadar çıkabilecektir. Denizdeki yükselme, kıyı bölgelerindeki verimli tarım alanlarının tuzlu su altında kalması demektir. Bu tuzlu su, kıyı şeritlerindeki yeraltı/yerüstü su kaynaklarındaki tuzluluk oranını artıracak, tatlı su bulmada sıkıntı çekilecektir. Dünya nüfusunun yaklaşık 2/3 kısmının kıyı ve kıyılara yakın bölgelerde yaşadığı dikkate alınırsa, tehlikenin boyutları daha iyi anlaşılır. Yaşam şartlarının bozulması, insanı “göç”e zorlamaktadır. İç Göç: Bugün dünya nüfusunun % 46’sı şehirlerde yaşamaktadır (2025’de % 65). Az gelişmiş ülke şehirlerinde; işsizlik, barınma, ısınma, kötü beslenme vb. sorunlar “göçmenleri” beklemektedir. Dış Göç: Farklı sebeplerle ülkeden ülkeye göç edenlerin sayısı her geçen gün artmaktadır. İklim değişikliği sebebiyle göçenlerin sayısının bugün için 25 milyon olduğu tahmin edilmektedir. ÖRNEK 1999’da Hindistan’da o güne kadar görülmemiş büyüklükte tayfun oldu. 10 bin kişi öldü, 8 milyon kişi de evsiz kaldı. Binlerce kişi iç bölgelere göç etmek zorunda kaldı.

19

20

21   Doğa, kendini yenileyerek insana hizmet ederken; insan, kendini doğa karşısında “efendi” ilan edip, doğayı insafsızca sömürdü.   İnsan, uzun yıllar verdiği zararlardan habersiz yaşarken, doğanın bir gün “vitesten atacağını” düşünmedi.  (ekolojik denge)  Bugün “çevre” olarak tanımlanan; atmosfer, ormanlar, tarım alanları, otlaklar, su kaynakları, denizler, vb. insan tarafından öyle yok ediliyor ki; “doğanın pozitif davranışı” (ekolojik denge) hızla bozuluyor.   Çevreye verilen zarar “bumerang” gibi geri dönerek, bugün insanı vurmaktadır. SORUNLAR, DOĞANIN İLİŞKİLER VE DENGELER SİSTEMİNİN İNSAN TARAFINDAN ZORLANMASI SONUCU ORTAYA ÇIKMAKTADIR.

22 ÖRNEK 2003’de Avrupa'da kişi sıcak hava dalgasından hayatını kaybetti. ● ● Aşırı sıcaklık insan sağlığı üzerinde olumsuz etki yapar. ● ● Vücut sıcaklığının fazla yükselmesi söz konusu olduğunda, terleme yoluyla ısı havaya verilerek vücut sıcaklığı dengelenir. ● nem ● Ancak nem aşırı yükselirse terleme yeterli düzeyde olmaz. Bu durumda ısı kaybı yetersiz kalacağından bazı sağlık problemleri başlar. ● su ihtiyacını ● Terleme insanın su ihtiyacını artırır.(İçme, serinleme ve temizlik) ● ● Atmosfere karışan kirleticiler, kimyasal reaksiyonlar oluşturur ve hava akımları ile yayılır. ● ultraviole ışınları ozon tabakası ● Atmosferdeki kimyasal reaksiyonların bazıları, güneşten gelen zararlı “ultraviole ışınları” na karşı yeryüzünü koruyan “ozon tabakası” nda tahribat yapıyor. ● ● Nitekim ozon tabakası, kutup bölgesinde delinmiş ve insanı koruma özelliği zayıflamıştır. ● asit yağmuru ● Azot Oksitler, atmosferde kimyasal reaksiyona girerek asit oluşturur ve “asit yağmuru” olarak iner. ● ● Asit, toprakta ve göllerde başkaca reaksiyona girerek nitritasit’e dönüşürse etkisi 4 kat artar. ● ● Asit, toprağın verimini düşürür, ağaç köklerinin besin toplama yeteneğini azaltır. ● zehir etkisi ● Asit, besin zinciri veya içme suyu yoluyla insana ulaşırsa “zehir etkisi” yapar.

23 ● ● ● Bir diğer sorunda su kaynaklarının hızla azalmaya başlamasıdır. ● İklim değişikliğinden kaynaklanan kuraklık (16 ülkede yağışlar son 25 yılda % 20 azalmıştır), “temiz su temini” problemini beraberinde getirmektedir. Çünkü son 50 yılda (nüfus artışı ve tüketime bağlı olarak) insanlığın su ihtiyacı 3 kat artmıştır. ● ● Az su; kişi/çevre temizliğin yapılamaması, üretimin düşmesi, …… ● ● Erozyon, çölleşme, toprakların amaç dışı kullanımı, tarım alanlarını elden çıkarıyor. Küresel Isınma bunu daha da hızlandırıyor. Bu duruma su sıkıntısı da eklenince gıda üretiminde ciddi düşüşler meydana geliyor. ● ● Bugün dünyada 800 milyon insan yetersiz besleniyor. ● ● Bazı yerlerde (Afrika, Asya) AÇLIK tehlikesi daha da artıyor. ● ● Sağlıklı ve rahat yaşam için teneffüs edilen havanın mutlaka temiz olması gerekir. ● ● Atmosferdeki yüksek miktardaki zararlı maddelerin solunması; akciğer kanseri, astım, burun ve boğaz hastalıkları, mide hastalıkları, vb. sağlık sorunlarına neden olmaktadır. Özellikle yaşlılarda (kalp, şeker ve böbrek yetmezliği olan kişilerde) sorunlar daha da büyümektedir.

24

25

26 Kişi Başına Kullanılabilir Temiz Su Miktarı ( m 3 / yıl ) >8.000 ise su zengini ülke ise su stresi çeken ülke <1.000 ise su fakiri ülke ( ) TÜRKİYE’de ( ) TÜRKİYE’de m 3 /yıl-kişi İnsan su ihtiyacını yer üstü ve yer altı su kaynaklarından kontrolsüz bir şekilde karşılamaktadır. Yerüstü su kaynaklarının yetersiz kalması, insanı yer altına yönlendirmektedir. Örneğin; Konya Havzası’nda beslenme miktarı 1.2 trilyon m 3 /yıl iken, tüketim 1.8 trilyon m 3 /yıl dır. Açık, yer altı suyundan karşılanmaktadır. Bunun sonucu olarak son 25 yılda yeraltı su seviyesi 27 m düşmüştür. İnsan su ihtiyacını yer üstü ve yer altı su kaynaklarından kontrolsüz bir şekilde karşılamaktadır. Yerüstü su kaynaklarının yetersiz kalması, insanı yer altına yönlendirmektedir. Örneğin; Konya Havzası’nda beslenme miktarı 1.2 trilyon m 3 /yıl iken, tüketim 1.8 trilyon m 3 /yıl dır. Açık, yer altı suyundan karşılanmaktadır. Bunun sonucu olarak son 25 yılda yeraltı su seviyesi 27 m düşmüştür.

27 <1.000 m 3  m 3  m 3

28 ● ● Bugün dünya nüfusunun % 20’si su kıtlığı ile karşı karşıya yılında bu oran % 30’a ulaşacak. ● ● Her yıl 250 milyon insan, kirli sularla bulaşan hastalıklara yakalanıyor ve 5 milyon kişi bu yüzden ölüyor. ● ● İnsan atık suları arıtmadan doğaya atıyor. Her sene km 3 temiz su kirlilikten dolayı kullanılamaz hale geliyor. (1 litre atık su, 8 litre temiz suyu kirletir.) ● ● 3215 adet belediye sınırları içinde kullanılan suyun % 98’i arıtılmadan çevreye atılıyor. Sanayi, kirlettiği suyun % 22’sini arıtıyor. Bu rakamlar suyu nasıl kirlettiğimizin ispatı değil mi? ANLAYIŞINI YIKMAKTA YATAR…

29

30

31 ● ● Konya ovasında, kuru tarım (Buğday) yerine 6 kat daha fazla su isteyen şeker pancarına/mısıra dönüldü. Sayısız kuyu açıldı. Vahşi sulama (oranı % 90) için acımasızca su kullanıldı (Tarım, suyun % 74’ünü kullanıyor). Sonuç; ova kuruyor. ● gıda güvenliği ● Yer altı su seviyesi Tuz Gölünün seviyesinin altına düştüğü için, bölgede tuzlanma başlamıştır. Bu da “gıda güvenliği” açısından bir felakettir.TarihNüfus Tarım Arazisi Buğday Üretimi Gıda Nüfus artıyor… Su azalıyor… Açlık kapıda… Milyon 24 Milyon Ha 190 kg/kişi Milyon 20 Milyon Ha 150 kg/kişi Değişim + % 2.17 (Artış ) - % 15 ( Azalış ) - % 30 ( Azalış )

32

33

34 İnsanın yaşam kalitesini artırmak öncelikli görevleri olmasına rağmen, bugünkü şartlarda yöneticilerden radikal tedbirler beklenemez. Çünkü; yöneticiler, alacakları kararlarda seçmenin tercihlerini dikkate alır. Örnek olarak: Doğal gaz gelen şehirlerde her konutun bunu kullanma mecburiyeti uygulanmamaktadır. Çünkü; kömür ucuzdur, kötüsü daha da ucuzdur ve halk ekonomik gerekçeler arkasına sığınarak en kötüsünden kömür kullanmaktadır. Buna karşın aynı şahıslar, sigara dahil her türlü lüzumsuz harcamayı yapabilmektedir. Bize düşen; halkı (bihaber olduğu) “küresel ısınma” hakkında bilgilendirmek, örgütlemek ve sivil baskı unsuru yapabilmektir.

35 Lüksemburg Polonya Kore Yunanistan AB (15 ülke) Almanya ABD Bin $ Türkiye ● Gelişmiş ülkeler, iklim değişiminden en fazla sorumlu olanlardır. ● Bu ülkeler, gelişmekte olan ülkelere baskı yaparak “üretimlerini kısmaları”nı istiyorlar. İstekleri kabul edilirse, zengin ve fakir ülkeler arasındaki gelir adaletsizliği daha da artacaktır. ● Gelişmiş ülkeler zenginliklerini bizlerle paylaşmayacaklarına göre, kendi kalkınmamızdan taviz veremeyiz.

36 ● Isınmada kömürden doğalgaza geçilmesi, elektrik enerjisi elde edilmesinde rüzgâra, jeotermal enerjiye, hidroelektrik santrallere öncelik verilmesi. Nükleer enerji santrallerinin biran önce kurulması. ● Mevcut termik (kömür) santrallerinin elden geçirilmesi. ● Toplu taşımada metro ve raylı sistemlerinin artırılması. ● Deniz yolu taşımacılığının önemsenmesi. ● Şehir içi ulaşımında önceliklerin gözden geçirilmesi. ● Yakıtlarda yeni standartların oluşturulması. ● Binalarda ısı yalıtımı mecburiyetinin yaygınlaştırılması. ● Ve diğer önlemler.

37 su tasarrufu Kişi yılda ortalama litre suyu wc’de tüketir. Arabayı hortumla yıkamak, yaklaşık 550 litre su demektir. Örnekler çoğaltılabilir. Banyoda, wc’de, temizlikte, bahçe sulamasında, vs. işlerde istersek tahminin üstünde su tasarrufu yapabiliriz. israf Dişleri fırçalarken, bulaşık yıkarken ya da traş olurken açık bırakılan musluk, suyun boşa akmasına sebep olur. Bozuk musluk ve rezervuar kaçakları, su tüketiminin % 5'i kadardır. Suyu israf etmeyiniz. israf Her ortam için doğru büyüklükte ampul (tasarruf ampulü) kullanın. Gerekmediği zamanlarda ışığı kapatın. Kullanmadığınız zamanlarda tüm elektrikli cihazları anahtarından kapatın. Cihazlar bekleme konumunda da enerji tüketirler. Enerjiyi israf etme. Uyanma zamanı Türkiye’nin elektrik ihtiyacı hızla artmaktadır. Yerli enerji kaynakları artan talebi karşılamakta yetersiz kaldığından, büyük ölçüde ithal enerji (doğal gaz) alıyoruz. Bağımlılık 2004’de % 72’ye ulaşmıştır. (Bu konuda dünya birincisi olduk. Uyanma zamanı…)

38 geri dönüşüm Geri dönüştürülmüş kağıt, hava kirliliğini % 74, su kirliliğini % 35, enerji sarfiyatını % 28 oranında azaltacak demektir. Metal, cam, plastik, kağıt vb. atık maddelerinizi geri dönüşüm kutularına atınız. atık kağıt Yazı kağıtları ve fotokopilerden yılda milyonlarca ton atık kağıt çıkıyor. Avrupa atık kağıdını geri kazanarak % 65'ini kullanabilmektedir. Biz ise; çöplüklerde çürütüyoruz veya yakıyoruz. Halbuki bir ton kağıt 17 ağacın yaşaması ve 27 m 3 suyun tasarrufu demektir. ağaç dikmek Bir ağaç ömrü boyunca bir ton CO 2 emerek faydalı olurken, insan günlük ortalama 1,5 kg ağaç ürünü tüketerek zararlı olmaktadır. Ormanları korumak ve her fırsatta ağaç dikmek görevimiz olmalıdır. ( Bir paket sigara parasına bir ağaç fidanı alabiliriz.) Gıdayı tüket!.. İsraf etme!.. Herhangi bir gıdanın yemek masamıza gelmesine kadar geçen sürede “enerji / su” kullanıldığı, çevrenin kirletildiği unutulmamalı ve gıdanın kıymeti bilinmelidir. Gıdayı tüket!.. İsraf etme!..

39 ihmal etmeyin Olabildiğince toplu taşıma araçlarını tercih edin. Kısa mesafelere arabayla gitmek yerine, yürüyün. Satın alırken kurşunsuz benzinle çalışan araçları tercih edin. Günümüz araçlarında motorun ısınmasını beklemek gereksizdir. Motor bakımını ihmal etmeyin. ithal Petrol hem pahalı, hem de ithal maddedir. Ekonomi ve çevre sağlığı için tasarruf edilmesi gerekir. Uzun duraklamalarda kontağı kapatın. Düzgün şişirilmiş lastikler, alınan yolu % 3 artırır. Sonuna kadar açık camlar, fazladan yükler, klima yakıt tüketimini artırır. kirlilik Isınmada kaliteli (kükürt’ü az ve temiz) kömür kullan. (Ucuz etin tadı yavan olur). Soba ve kazanların nasıl yakılacağı öğren ve uygula/uygulat. Yanlışlıklar; daha az ısınma, daha pahalı ısınma ve daha çok kirlilik demektir. ısı kaybını Evlerde en büyük enerji harcaması ısınma için yapılır. Ev içinde daha kalın giyinip oda sıcaklığını düşür. Binalarda basit önlemlerle (kapı/pencere bantları ile) ısı kaybını daha aza indirebilirsin. Her önlem daha az harcama ve daha az kirlilik demektir.

40 İşten değil dişten artar Tüketim alışkanlıklarınızı gözden geçirin. Tasarrufu hayatınızın önüne alın. (İşten değil dişten artar). Modası geçti diye yepyeni eşyalarınızı atmayın, kullanın. Kullanmıyor iseniz, ona ihtiyacı olan birileri muhakkak vardır. Yardımlaşmanın zevkini alın. ● AYRINTILARI ÖĞRENİN! ● ÇEVRENİZLE PAYLAŞIN!

41 (-) Tavır (+) Tavır

42 Kararı Negatif Yönde Olanlar: SİZİN İÇİN NE DENİLEBİLİR Kİ? Kararı Pozitif Yönde Olanlar: TEBRİKLER!.. İNSANCA KARAR VERDİNİZ.

43

44

45 Su (H 2 O); iki hidrojen ve bir oksijenden oluşan bir sıvıdır. Suyun ısısı düştüğünde sıvı halini kaybederek katılaşır, buz haline geçer. Suyun ısısı yükseldiğinde de gaz (buhar) haline geçer. Su, buz ve buhar; işlevleri birbirinden çok farklı üç ayrı maddedir ve insan için her üçü de gereklidir. İnsan suyu ve özelliklerini yaratmamış; sadece, onun sırrını çözmüş ve adına suyun “fiziksel / kimyasal / ….” özellikleri demiştir. ● ● “Doğa Kanunları” dediğimiz maddeye ait özellikler; dini literatürde “sünnetullah” (Allah’ın koyduğu kanunlar) olarak anılır. İnsan, Allah’ın verdiği akılla bir kısım maddenin sırrını çözmüş, bilgisini gruplandırmış ve adına; Fizik, Kimya, Matematik, Genetik,... demiştir. ● ● Sünnetullah; ne fiziksel, ne kimyasal, ne de başka nedenlerle (mucizeler istisna) değişmeden kıyamete kadar devam edecektir. İnsan, “maddenin sırrı”nı çözdükçe sünnetullah’ın bilmediği bölümlerine ulaşacaktır.

46 Yerçekimi; yeryüzündeki tüm canlı / cansızları ve atmosferi tutmak için vardır. Bu çekim kuvvetini dikkate almaz ve yüksekten kendinizi boşluğa bırakırsanız, düşer ölürsünüz. Havanın direncini kullanır, paraşütle atlarsanız; yer çekimine rağmen, yere yumuşak inersiniz. Her ikisi de (çekim / direnç) sünnetullah’tır ve insanın faydalanması içindir.

47

48

49 İdeal Müslüman, Peygamberini rehber edinendir.

50 ●iyiliğin hâkim kılınmasıkötülüğün önlenmesi ● Toplumda iyiliğin hâkim kılınması ve kötülüğün önlenmesi; İslam’ın öngörüsüdür. ● yararlı ve olumlu davranışlar ● Böyle bir toplumun inşası için; Hz. Peygamber, Müslümanları yararlı ve olumlu davranışlar sergilemeye çağırmış ve kendisi de bizzat örnek olmuştur. ● günahkul hakkı ihlâli ● Çevrenin korunmasında en güçlü kontrol aracı, insanın kendi vicdanıdır. Vicdan; yapılacak yanlış işin Allah katında günah ve insanlara karşı kul hakkı ihlâli olduğunun şuuruna varılmasıyla oluşur.

51 Çevrenizde sebepsiz yere ağaç kesenleri görürsünüz. Onları uyarsanız, size “Sana ne?” derler. O ağacın dolaylı olarak “tüm insanlığa ait olduğunu” anlatsanız da anlamazlar. Çevrenizde sebepsiz yere ağaç kesenleri görürsünüz. Onları uyarsanız, size “Sana ne?” derler. O ağacın dolaylı olarak “tüm insanlığa ait olduğunu” anlatsanız da anlamazlar. ● ağacın ve gıdanın ● İslam Peygamberi, binlerce yıl öncesinden bugünlere hitap ederek “ağacın ve gıdanın” önemini vurgulamıştır. ●ekolojik çevreyi ● Bu hadis; ekolojik çevreyi bir bütün olarak ele almaktadır. (Doğa = İnsan + Hayvan + Bitki) ● ağacı (ormanları) korumak ● Müslüman, ekolojik dengenin en önemli bir parçası olan ağacı (ormanları) korumak, olabildiğince ağaç dikmek zorundadır.

52

53 ● ● Bir Müslüman olarak nasıl davranmalıyım? ● ● Emanetçisi olduğum “makamın” hakkını nasıl verebilirim? ● ● Çevremdeki insanları (pozitif anlamda) nasıl etkileyebilirim? haddi aşmamak GÖREVİMİZ: Lüks ve israfın “toplumsal cinnet” halini aldığı günümüzde, “haddi aşmamak” prensibiyle doğaya saygı göstermektir. ● ● Konumuzla ilgili Ayet / Hadis sayısı yukarıda verilen kadar değildir. Onlarca, yüzlerce örnek verilebilir. ●İSRAF HARAMDIR ● Sadece “İSRAF HARAMDIR” emrinden bile binlerce uygulama örneklenebilir.

54 ● ● Yaşadığım şehirde; “Çayırbağı Suyu” denilen memba suyu, özel döşenmiş borularla “Tatlı Su Çeşmesi” denilen sokak çeşmelerine taşınır. Vatandaş bu suyu bidonlarla evine taşır ve içme / çay suyu olarak kullanır. Kaynağı itibariyle debisi çok az olan bu su kıymetlidir ve her mahallede yoktur. ● ● Bir gün 18 yaşlarında üç gencin çeşmeye hortum takarak otomobillerini yıkadıklarını gördüm. sana ne Yanlışlığı dile getirdiğimde “sana ne” dediler. Israrım sonunda “haydi öbür çeşmeye gidelim” dediler ve gittiler. ● ● Bu milletin çocukları ne hale gelmiş?

55 ● ● Şehrin içinde otomobilimle hareket halinde iken belediye işçilerinin yol kenarlarına “ağaç fidanları” dikmekte olduğunu gördüm. ● Bana ne ● “Fırça sapı kalınlığındaki bu fidanların belim kalınlığında ağaç olduklarını görebilecek miyim” diye düşünürken, yolun uç taraflarında bir gencin fidanın birini kırdığını gördüm. “Belli ki kendine oyun için sopa yapacak, sonra da atacak”. “Bana ne” demedim, durdum. ● sana ne ● Çocuğa yaptığı işin yanlış olduğunu anlatmak isterken, pişkince “sana ne” dedi. Bu ağaç hepimizin malı deyince de “Sen belediye misin?” dedi ve koşarak uzaklaştı…

56 Abdest alırken bile suyun israfını yasaklayan Namazın ön şartı abdestli olmaktır. “Abdest alırken bile suyun israfını yasaklayan” bir dinin müntesipleri (mensupları) nasıl olur da tatlı su çeşmesinde araç yıkar? Kıyametin koptuğunu görüyor olsanız dahi, elinizdeki fidanı dikin “Kıyametin koptuğunu görüyor olsanız dahi, elinizdeki fidanı dikin” diyen bir peygamberin ümmetinin çocukları, nasıl olur da dikilmiş fidanı kırar?

57 ● nasıl kullanacağını da ● Çocuklarınızın kullandığı elektriğin, suyun faturasını ödüyorsunuz da, nasıl kullanacağını da öğretiyor musunuz? ●israf çılgınlığına ● Tüketimin israf çılgınlığına dönüşmemesinin yollarını öğretiyor musunuz? ●pişmanlık duyabilmeyi ● Yanlışlık yapıldığında pişmanlık duyabilmeyi öğretiyor musunuz? ● Ağaç dikmeyi de ● Ağaç altında piknik yapmayı öğretiyorsunuz. Ağaç dikmeyi de öğretiyor musunuz? ● Emanetinizi yarınlara hazırlıyor musunuz?

58

59 Bugün bir ağaç fidanı bir paket sigara parasıdır. Günde 2 adet (paket değil) sigara daha az içerseniz, sağlığınıza katkı yanında, ayda 3 paket tasarruf edersiniz. Bunun karşılığı ayda 3 ağaç, yılda 36 ağaç eder… Sizi şimdiden tebrik ederim…

60 İnsanın kendi kusurlarını bilip kibirden (kendini üstün görmeden) vazgeçip “alçak gönüllülükle Allah’a (c.c.) yönelmesi”, açık veya gizli bir şekilde, “samimiyetle hayır ve rahmet dilemesi”dir. Bir işin olmasını istiyorsak “gereğini” yapmalıyız. Gereğini Yapmak Nedir? “Plan / uygulamaya / denetleme / değerlendirme” aşamalarını sırasıyla yerine getirmektir. Örnek Yağmur istiyorsak; önce, yeterince ağaç dikeceğiz. Örnek Ağaç diktikten sonra dua yapacağız.

61 Birazdan masadan kalktığında gereksiz yanan bir lambayı kapatacak mısın? Lavaboda suyu israf edecek misin? Bozuk sifonun contasını değiştirecek misin? Bunu yapamıyorsan usta gelinceye kadar vanasını kapatacak mısın? Vs…Vs…

62 Müslüman ebedi ikinci hayatını bu kısa dünya hayatı için feda etmemeli. Bunun için “ne yapması gerekiyorsa yapmalı ve ne yapmaması gerekiyorsa yapmamalıdır”. Bunun sonunda umulur ki “ebedi hayatını” cennette geçirir… Haydi biraz daha gayret…

63 Ya Rab! Sen bizleri var ettin, varlığından haberdar ettin. Sayısız nimetlerle donattın. Bizler ise nimetlerinin kıymetini bilemedik. Tabiatın dengesini bozduk. Doğal kaynakları Sorumsuzca ve hoyratça kullandık. Küresel ısınmaya ve kuraklığa sebep olduk. Ya Rab! Nimetlerinin değerini bilmeyi, doğal kaynakları dikkatlice kullanmayı, bizlere ve insanlığa nasip eyle. Ey bağışlaması bol Rabbimiz! Sen, hata ve günahlarına rağmen kullarına sürekli nimet verensin! Affedicisin, affı seversin, bizleri affeyle! Diyanet İşleri Başkanlığı 2007 yılı ARAFAT VAKFE DUASI’ndan özetlenerek alınmıştır.

64 Faydalandıklarıma teşekkürlerimle...


" Bu konu; Meteoroloji, Jeoloji, Hidroloji, Zooloji, Astronomi, Kimya, Halk Sağlığı Bilimi, Bitki Bilimi gibi çok sayıda bilim dalının ortak konusudur." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları