Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Günümüzde Bulaşıcı Hastalıklar Neden Sorun Olmaya Devam Ediyor? Kızamık, Sıtma ve Polio Üzerinden Bir Değerlendirme. Prof.Dr.Muzaffer Eskiocak Trakya Üniversitesi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Günümüzde Bulaşıcı Hastalıklar Neden Sorun Olmaya Devam Ediyor? Kızamık, Sıtma ve Polio Üzerinden Bir Değerlendirme. Prof.Dr.Muzaffer Eskiocak Trakya Üniversitesi."— Sunum transkripti:

1 Günümüzde Bulaşıcı Hastalıklar Neden Sorun Olmaya Devam Ediyor? Kızamık, Sıtma ve Polio Üzerinden Bir Değerlendirme. Prof.Dr.Muzaffer Eskiocak Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AbD 18.Pratisyen Hekimlik Kongresi, 16.11.2013, Antalya

2 2

3 Sunumun amacı O Türkiye’de Bulaşıcı hastalıkların yönetimine yaşanan son Kızamık, Sıtma salgınları ve Polio tehdidinin değerlendirilmesi üzerinden katkı sunmak 3

4 Başarılı bir Mücadele Geçmişi O … O Sıtma O Lepra O Çiçek hastalığı O Çocuk felci O Kızamık Prof.Dr. Nusret Fi ş ek Etkinlikleri, 3 Kasım 2013

5 Dünya’da Beklenen Yaşam Süresi ve Ölüm Nedenlerinin Dağılımı Bulaşıcı hastalıklar Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Yaralanma, şiddet

6 Türkiye ve Avrupa Bölgesinde Ölüm Nedenlerinin Dağılımı Prof.Dr. Nusret Fi ş ek Etkinlikleri, 3 Kasım 2013 http://www.who.int/gho/countries/tur.pdfhttp://www.who.int/gho/countries/tur.pdf, 02.11.2013

7 Dünya’da başta gelen ölüm nedenlerinin ağırlıklandırılmış dağılımı Prof.Dr. Nusret Fi ş ek Etkinlikleri, 3 Kasım 2013 Stevens P. Diseases of poverty and the 10/90 Gap, International Pğolicy Network, 2004,

8 Enfeksiyon zinciri EtkenKaynakçıkış yolu Bulaşma yolu Konak giriş yolu Duyarlı konak 8

9 ENFEKSİYON AJANI SAĞLAM KİŞİBULAŞMA YOLU YENİ PATOJEN AJAN GİRİŞİ POPULASYON HASSASİYETİNDE DEĞİŞME LOKAL PATOJENLERİN HIZLANMIŞ GEÇİŞİ Uçku R, Ünal B.ODD Bulaşıcı Hastalıklar,, ODD Sağlık Çalışanının El Kitabı, TTB

10 HASTALIĞIN DAHA ÖNCEKİ DÜZEYİ NÜFUS YOĞUNLUĞU NÜFUS HAREKETLERİ BİRİNCİL SAĞLIK HİZMETLERİNDE YETERSİZLİK EKOLOJİK DEĞİŞİKLİKLER ALTYAPI SORUNLARI Uçku R, Ünal B.ODD Bulaşıcı Hastalıklar,, ODD Sağlık Çalışanının El Kitabı, TTB

11 EPİDEMİYOLOJİK SÜRVEYANS HASTALIK KONTROLÜ BİRİNCİL SAĞLIK HİZMETLERİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ ÇEVRE SAĞLIĞI ÖNLEMLERİ Uçku R, Ünal B.ODD Bulaşıcı Hastalıklar,, ODD Sağlık Çalışanının El Kitabı, TTB

12 http://www.saglik.gov.tr/extras/dokuman/ bhastalik_tedavi.pdf Bulaşıcı Hastalıkların Bildirimi Sistemi Yönergesi 24.02.2004/1534

13 Kızamık salgını 13

14 14

15

16 16 http://data.euro.who.int/cisid/Default.aspx?TabID=307522http://data.euro.who.int/cisid/Default.aspx?TabID=307522, 14.11.2013 Country monthly aggregate notification for measles

17 17

18 Kızamık Salgınında Olguların Aylara Göre Dağılımı (N=7228) 18 Olgu sayısı

19 Endemik dolaşım O Bir bölgede importe ya da yerli kızamık virüsü dolaşımının 12 ay ya da daha uzun süredir devam edişi World Health Organization. Monitoring progress towards measles elimination. Weekly Epidemiological Record, 2010, 85(49):490–495 http://www.who.int/wer/2010/wer8549.pdf

20 20 Yaş grubu İnsidans, milyonda

21 21

22 Salgının görüldüğü iller O 42 il; Olguların % 81,9’u (823 olgu) 7 ilde: Ankara. Gaziantep, İstanbul, Adana, Amasya, Batman, Şanlıurfa; O Olguların kümelendiği diğer iller: Amasya, Ağrı, Diyarbakır, Elazığ, Kars, Kayseri, Konya, Kütahya, Samsun, Siirt, Van, Yozgat, Kilis, Muş, Iğdır, İzmir, Adıyaman, Hakkâri, Gümüşhane ve Osmaniye 22 THSK. Türkiye'de görülen kızamık vakaları konusunda bilgi notu 13.02.2013.

23 Kızamık morbiditesi ve mortalitesi O Gelişmiş ülkelerde O Hospitalizasyon; % 10-30 O Mortalite; %0 1 (Global measles and rubella strategic plan: 2012-2020, WHO, 2012) 23

24 Kızamık mortalitesi 24 O Haziran 2013 itibarıyla: O 6547 olgu O İki Ölüm WHO EpiBrief, 2013, 3:1–5 http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0003/214833/EpiBrief- Issue-3,-2013.pdf http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0003/214833/EpiBrief- Issue-3,-2013.pdf

25 Kızamık Olgularının Yıllara Göre Dağılımı 25

26 Kızamık sınıflaması ve bildirim performansı 26 A monthly summary of the epidemiological data on selected vaccine-preventable diseases in the European Region WHO EpiData, No:.8/2013

27 TTB ve HASUDER O Şubat 2011 O İstanbul’da görülen kızamık vakaları üzerine değerlendirme O 2012-2013 O Basın açıklamaları O Değerlendirmeler O Eğitim materyali O Bakanlık önünde eylem O Çalıştay

28 28

29 Bazı Sağlık Göstergeleri 29 T.C. SB Stratejik Plan, 2013-2017 http://sbu.saglik.gov.tr/Ekutuphane/kitaplar/stratejikplanturk.pdfT.C. SB Stratejik Plan, 2013-2017 http://sbu.saglik.gov.tr/Ekutuphane/kitaplar/stratejikplanturk.pdf, 26.10.2013

30 30

31 Salgın 31 Birbiriyle virolojik ya da epidemiyolojik bağlantısı olan ve aralarında (döküntülerin başlamasından itibaren 7-21 gün olan) 2 ya da daha fazla olgu olması Guidelines for measles and rubella outbreak investigation and response in the WHO European Region, WHO, 2013

32 DSÖ’nün Salgın İletişimi raporundan: 1. Güven inşa edin (build trust) 2. Erken duyurun/ ilan edin (announce early) 3. Şeffaf olun (be transparent) 32 Outbreak Communication Guidelines, WHO, http://www.who.int/infectious- disease-news/IDdocs/whocds200528/whocds200528en.pdf

33 Kızamık Eliminasyon Aşamasında Salgın Kontrolü 33

34 Etkili sürveyans, izleme ve değerlendirme Eliminasyon fazında ek olarak: O Alınmış haftalık bildirimler ≥ 80 O Döküntüler başladıktan 48 saatten kısa bir süre sonra bildirim ≥ 80 O Bildirimden 48 saatten kısa bir sonra filyasyon incelemesi ≥ 80 O Yedi gün içinde Yeterli bir örnek ve laboratuvar sonucu olan olgular ≥ 80 O İnfeksiyon kaynağı belirlenmiş doğrulanmış olgular ≥ 80 WHO–recommended standards for surveillance of selected vaccine-preventable diseases. Geneva, World Health Organization, 2003 WHO/V&B/03.01, http://whqlibdoc.who.int/hq/2003/WHO_V&B_03.01.pdf http://whqlibdoc.who.int/hq/2003/WHO_V&B_03.01.pdf

35 Salgın İncelemesinde amaç O Bağışıklama programını değerlendirmek O Sürveyansı güçlendirmek O Uygun olgu yönetiminden emin olmak

36 Türkiye’de Kızamık içeren aşı ile 1. dozda aşılama durumu DSÖ-UNICEF tahmini Resmi bildirim DSÖ-UNICEF Aşı Uygulayıcı Anketi Saha araştırması (TNSA) Güven derecesi 19977976-78 2000878681-++ 2001919084-++ 20028382 -++ 200375 79+++ 200481 -+++ 200591 -+++ 200698- -+ 200796 89+++ 200897 -+++ 200997 -+++ 201097 UDR+D+ 2011 98 UD+ 201298UD R+

37 Türkiye’de 2. doz kızamık aşısı ile aşılananların oranı (%) 20012002200320042005200620072008200920102011 Aşılama Oranı (%) 918397 98849492889186

38 Zamana ve Bölgelere Göre Kızamık 1 Aşılama Oranları Bölgeler20022008200920102011 İstanbul 839697,199100 Doğu Karadeniz 879798,510099 Batı Marmara 8410097,79899 Akdeniz 8910098,198 Batı Karadeniz 839495,098 Orta Anadolu 849696,910097 Doğu Marmara 9210098,297 Ege 859697,09697 Güneydoğu Anadolu 689296,09297 Batı Anadolu 909496,69596 Kuzeydoğu Anadolu 789590,69896 Ortadoğu Anadolu 669393,29693 Türkiye 829796,59798 38

39 Türkiye’de Kızamık Aşılama Oranları ve Duyarlılığı Birikimi (%) 200120022003200420052006200720082009201020112012 1.doz Aşılı 9183758191989697 98 Bağışık77,3570,5563,7568,8577,3583,381,692,15 93,1 Duyarlı22,6529,4536,2531,1522,6516,718,47,85 6,90 2.doz Aşılı 918397 98849492889186- Bağışık19,5823,2233,4028,7021,0913,3216,436,866,566,805,64- Duyarlı6,232,842,451,563,371,970,991,291,061,266,90- Yığılımlı duyarlı 6,29,111,513,116,518,419,420,721,823,029,9 - 39

40

41 Mardin Savur İlçesi Sıtma Salgını 41

42 42

43 http://data.euro.who.int/cisid/?TabID=323574http://data.euro.who.int/cisid/?TabID=323574, 25.10.2013 CISID veritabanında Sıtma

44 Olgu sınıflaması Yerel olgu (local, autochthonous) : Ülke içinde sivrisinek sokması ile oluşan olgu Yerli (indigenous) olgu: Yaşanan yerde yakalanılan hastalık, bölge/ülke dışından bir olguyla (hariçten gelen) güçlü doğrudan bağlantı kanıtı olmayan olgu Hariçten gelenden türeyen (introduced) olgu: Bilinen hariçten gelen bir olguyla güçlü doğrudan epidemiyolojik bağlantısı olan (hariçten gelen bir olgudan kan emmiş bir sivrisineğin sokması ile oluşan olgu) Yerli ve/veya hariçten gelenden türeyen olguların varlığı yerel bulaşın (local transmission) olduğunu gösterir. 44

45 45 Sağlık Bakanlığı 2013 Mali Yılı Bütçe Sunumu, R.Akdağ, 14.12.2013

46 46

47 Mardin’de sıtma olgularının en son görüldüğü yerleşim yerleri: O 2009 Kızıltepe Yolaldı köyünde yaklaşık 5 olgu görüldüğü bildirilmiştir. O Sağlık Bakanlığı yetkililerinin belirttiklerine göre; 2012 yılında Savur ilçesi Başkavak köyünde 200’ü aşkın ve aynı ilçenin Dereiçi köyünde bir; Savur ilçe merkezinde 6 sıtma olgusu olgu kalın ve ince yayma ile teşhis edilmiş, PCR ile de doğrulanmıştır. O Tedaviye alınan hasta sayısı 250’nin üzerindedir. 47

48 Olguların yaşa ve cinsiyete göre dağılımı Bakanlığın bildirimine göre Kesin 206 sıtma vakasının 115’i erkek, 91’i kadındır, 38 hasta 2-9 yaş grubundadır 21 hasta 65 yaştan büyüktür. 2-9 yaş grubunda parazit prevelansı % 10.9’dur. Bu sıklık orta ve yüksek düzey olarak nitelenmektedir. Bu durumda vektörlerin etkili olduğu ve hastalanma ve ölüm azaltmanın öncelikli olduğu bildirilmektedir. 48 Consepts of malaria Surveillance in the elimination phase, An operational manual, WHO, 2012:

49 Bölgemizde Yeniden Görülmeye Başlayan Çocuk Felci Hastalığı

50 Bildirim için şüpheli olgu (Akut Flask Paralizi) O 15 yaşın altında bir kişide, travma öyküsü olmaksızın yumuşak felç O Sıklık: Polio dışı nedenlerle yılda en az 1/100.000

51 51 Akut Flask Paralizi (AFP) Nedenleri İncelemenin amacı, nedenin polio virüsünün varlığını genotipi dahil aramaktır!

52 Türkiye’de Çocuk Felcine Karşı Bağışıklama Takvimi Ölü aşı (IPV): O Beşli karma aşının içinde 2,4,6 ve 18.aylarda O Dörtlü karma aşının içinde İlkokul 1. sınıfta O Toplam 5 doz Canlı aşı (OPV): O Beşli karma aşı ile birlikte 6. ve 18. aylarda iki kez, O Toplam 2 doz http://www.hisam.hacettepe.edu.tr/chbhastalik/sunum/AhmetOzlu.pdfhttp://www.hisam.hacettepe.edu.tr/chbhastalik/sunum/AhmetOzlu.pdf, 08.1.2013

53 Aşılamada kontrendikasyonlar O Aşı içeriğine karşı ciddi allerji O Önceki aşılamadan sonra ciddi hastalık geçirme. O OPV immün sistemi baskılanmış kişilere yapılmaz.

54 http://www.polioeradication.org/Dataandmo nitoring/Poliothisweek/Poliocasesworldwide. aspx#fragment-2http://www.polioeradication.org/Dataandmo nitoring/Poliothisweek/Poliocasesworldwide. aspx#fragment-2, 07.11.2013

55 Wild Poliovirus (WPV) olguları Toplam olgular2013 Dünya’da322 Endemik ülkelerde 110 Endemik olmayan ülkelerde 212 - See more at: http://www.polioeradication.org/Dataandmonitoring/Poliothisweek.aspx#sthash.qcbPlyXE.dpuf

56 Endemik ülkeler ve 2013 olgu sayıları ÜlkeSayı Pakistan53 Suriye Arap Cumhuriyeti10 Kamerun1 Somali180 Afganistan8 Eyopya7 Nijerya49 http://www.polioeradication.org/Portals/0/Document/Data&Monitor ing/Wild_poliovirus_list_2008_2013_29Oct.pdfhttp://www.polioeradication.org/Portals/0/Document/Data&Monitor ing/Wild_poliovirus_list_2008_2013_29Oct.pdf, 07.11.2013

57 Türkiye ve DSÖ Avrupa Bölgesinde Polio Sürveyansı Göstergeleri (01.11.2013) ÜlkeYıl Bildirilen AFP olgu sayısı Polio Dışı AFP Hızı İnceleme için Specimeni yeterli AFP % Toplam Doğrulanmış Polio sayısı Wild virüs doğrulanmış olgu saysı Türkiye2013 148 0.9 76 0 0 DSÖ Avrupa Bölgesi 2013 1278 1.3 88 0 0 Türkiye2012 172 0.9 81 0 0 DSÖ Avrupa Bölgesi 2012 1512 1.3 89 0 0 Türkiye2011 196 1.0 81 0 0 DSÖ Avrupa Bölgesi 2011 1544 1.3 87 0 0 Türkiye2010 215 1.1 74 0 0 DSÖ Avrupa Bölgesi 2010 2087 1.2 86 478 Türkiye2009 169 0.8 76 0 0 DSÖ Avrupa Bölgesi 2009 1363 0.9 84 0 0 http://apps.who.int/immunization_monitoring/en/diseases/poliomyelitis/afpextract.cfmhttp://apps.who.int/immunization_monitoring/en/diseases/poliomyelitis/afpextract.cfm, 08.11.2013

58 Suriye Polio Sürveyansı Göstergeleri Yıl AFP olgusu sayısı Karar aşamasında bekleyen Non polio AFP hızı <15 yıl (yüzbinde) İnceleme için örnek yeterliliği % Guillian Barre Hızı <15 yıl (yüzbinde) 2013 88221,272,70,6 2012 10901,184,40,7 2011 16801,793,51,0 2010 19402,095,41,2 2009 20302,193,11,1 http://www.emro.who.int/polio/strategy-surveillance/http://www.emro.who.int/polio/strategy-surveillance/, 07.11.2013

59 ECDC Polio Riskine karşı Avrupa Bölgesine aşağıdaki önerileri sunmuştur: O Kamplarda Suriye yurttaşlarını konuk eden ülkeler wild polio virüsünün dolaşımını değerlendirmelidir. Bu değerlendirme, güçlendirilmiş klinik sürveyans, çevresel sürveyans ve belirtisi olan/olmayanlardan sistematik dışkı örneği toplamakla yapılabilir. O Suriye yurttaşlarını sığınmacı olarak kabul eden ülkeler kabulde aşı durumunu değerlendirmeli ve bağışıklama hizmeti sunmalıdır. O Bu çabalar ve diğer halk sağlığı hizmetleri desteklenmelidir. http://ecdc.europa.eu/en/publications/Publications/RRA%20poliomyelitis %20Syria%2021%2010%202013.pdf

60 Sonuçlar O Savaşın çökerttiği temel sağlık hizmetleri (bağışıklama, atıkların zararsızlaştırılması, sağlık bakımı…) yalnızca Suriye yurttaşları için değil, Türkiye dahil komşuları için 1990’ların sonunda eradike edilmiş polio hastalığını ciddi bir tehdit olarak yeniden ortaya çıkarmıştır. O Geçmişte Polio eradikasyonu bağlamında yürütülmüş başarılı çalışmaların agressif bir biçimde yürütülmesine gereksinim vardır.

61 Türkiye’de yürütülmesi gerekli önlemler O Akut Flask Paralizi sürveyansı aktif bir biçimde güçlendirilerek sürdürülmelidir. Olgu bulma hızı 15 yaşındaki nüfus için 2/100 000 ya da daha yüksek düzeyde tutulmalıdır. O Suriye ya da diğer endemik bölgelerden insanların dolaştığı yerlerde çevresel sürveyans yapılmalıdır.

62 O Sığınmacıların yerleştirildiği kampların olduğu illerde ve kamp dışında yerleşimin olduğu illerde mop-up türü ek aşılama aktiviteleri yürütülmelidir. Kızamık salgının durumu değerlendirilerek aşılamada OPV ve KKK aşılarının birlikte yapılabilirliği gözden geçirilmelidir. O DSÖ önerilerine uygun bir biçimde salgın iletişimi gerçekleştirilmelidir. O Hekimlerimizi AFP bildirimleri konusunda duyarlı ve istekli olmaya, Sağlık Bakanlığının yürüttüğü salgın kontrol önlemlerine katkı vermeye davet ediyoruz. 62

63 Herkese Sağlık ve Güvenli Bir Gelecek diliyorum

64 64 Ercan Akyol, ODTÜ'de ağaç dikme şenliğiODTÜ'de ağaç dikme şenliği http://siyasikarikaturler.blogspot.com/


"Günümüzde Bulaşıcı Hastalıklar Neden Sorun Olmaya Devam Ediyor? Kızamık, Sıtma ve Polio Üzerinden Bir Değerlendirme. Prof.Dr.Muzaffer Eskiocak Trakya Üniversitesi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları