Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 KISINTILI SULAMA. 2 SULAMADA TEMEL AMAÇ 1. Çiftçiye en yüksek gelirin sağlanması 2. İletim ve uygulamanın en az su kaybı ile yapılması 3. Tarım alanının.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 KISINTILI SULAMA. 2 SULAMADA TEMEL AMAÇ 1. Çiftçiye en yüksek gelirin sağlanması 2. İletim ve uygulamanın en az su kaybı ile yapılması 3. Tarım alanının."— Sunum transkripti:

1 1 KISINTILI SULAMA

2 2 SULAMADA TEMEL AMAÇ 1. Çiftçiye en yüksek gelirin sağlanması 2. İletim ve uygulamanın en az su kaybı ile yapılması 3. Tarım alanının uzun dönemdeki verimliliğinin, toprak yapısı bozulmadan, tuzluluk ve taban suyu düzeyinin yükselmesi önlenerek yapılmasıdır.

3 3 SULAMADA «SU KULLANIMINI İSTENEN DÜZEYİ» 1.Agronomist ve diğer üretime yönelik araştırmacıların çalışmalarında birim alandan en yüksek (maksimum) verimin alındığı su miktarı, su kullanımının istenen düzeyi olarak kabul edilir. 2. Diğer bir tanımlama su kullanım randımanıdır. Birim suyu karşılık en yüksek verimin alındığı koşullarda su kullanımının istenen düzeyde olduğu varsayılır. 3. Su kullanımının istenen düzeyi ile ilgili bir diğer tanımlama, ekonomistler tarafından geliştirilmiştir. Buna göre, sulama suyu en son verilen suyun birim fiyatının bundan elde edilen gelire eşit olduğu noktaya kadar uygulanmalıdır.

4 4 Toprakta oluşan rutubet eksikliğine tüm bitkiler aynı ölçüde ve aynı şekilde tepki gösterme zler. Su noksanlığı koşullarında, farklı bitki türlerinin aynı tepkiyi göstermesi bir tarafa, ayni türe ait çeşitler arasında dahi, kuraklığa dayanım bakımından farklılaşmalar vardır.

5 5 KISINTILI SULAMA 1.Sulama suyu miktarlarını azaltmak 2.Sulama aralıklarını geniş tutmak 3.Bitkinin bazı dönemlerinde sulama yapmamak 4.Bazı verim potansiyeli düşük alanlar üretim dışı bırakılarak su diğer alanlara su vermek

6 6 Y=a+bc (doğrusal) Y=a+bx+cx 2 (quadratik) Eşitliklerde Y: verim (kg/da) X: Sulama suyu miktarı (mm)’dir.

7 7 Eksik veya yeterli sulama Fazla aşırı sulama

8 8 ÖRNEK Pamukta Harran Ovası koşullarında karık sulaması ile ilgili yapılan araştırma sonuçlarına göre sulama suyu ile pamuk kütlü verimi arasında y=-43,1+0,62X- 0,000215x2 ile tanımlanan quadratik bir ilişki tespit edilmiştir.

9 Pamuk karık sulamada kısıntılı sulama ile verim arasındaki ilişki (Çetin, 1996)

10 10 1.Sulama suyunda % 10 kısıntı yapıldığında =138 mm, artırılan sulama suyu =9 kg/da verimde beklenen azalma 138 mm/1242 mm/da = 0,11 da, artırılan su ile aynı koşullarda sulanabilecek alan (395-(-43))x0,11= 48 kg sulamaya açılacak alandan elde edilen üretim artışı Kısıtlama sonucu : 48-9 = 39 kg/da üretim artışı sağlanmıştır. 2. Sulama suyunda % 20 kısıntı yapıldığında =276 mm, artırılan sulama suyu =25 kg/da verimde beklenen azalma 276 mm/1104 mm/da = 0,25 da, artırılan su ile aynı koşullarda sulanabilecek alan (379-(-43))x0,25= 106 kg sulamaya açılacak alandan elde edilen üretim artışı Kısıtlama sonucu : = 81 kg/da üretim artışı sağlanmıştır.

11 11 3. Sulama suyunda % 30 kısıntı yapıldığında =414 mm, artırılan sulama suyu =49 kg/da verimde beklenen azalma 414 mm/966 mm/da = 0,43 da, artırılan su ile aynı koşullarda sulanabilecek alan (355-(-43))x0,43= 171 kg sulamaya açılacak alandan elde edilen üretim artışı Kısıtlama sonucu : =122 kg/da üretim artışı sağlanmıştır. Sulama suyunda kısıntı yapılırken, yetiştirilen bitkilerin (ürünler) maliyetleri de gözönüne alınmalıdır. Su artırımı öyle bir düzeyde tutulmalıdır ki, elde edilen verim maliyetin % 50 oranında kar getirebilsin.

12 yılı fiyatlarına göre, pamuğun satış fiyatı 2 TL/kg ve üretim masrafı ise 440 TL/da’dır. Bu masrafların karşılığı 220 kg/da kütlü pamuk karşılığıdır. Sulamada % 10 kısıntı yapıldığında bunun üretim değeri (395 kg/da x 2 TL) 790 TL’dir. Buna göre = 350 TL kar sağlanmaktadır. Bu kar maliyetin % 80’ine karşılık gelir. Sulamada % 20 kısıntı yapıldığında bunun üretim değeri (379 kg/da x 2 TL/da) 758 TL’dir. Buna göre = 318 TL kar sağlanmaktadır. Bu kar maliyetin % 72’ine karşılık gelir. Aynı şekilde % 30 su kısıntısı yapıldığında kar maliyetin % 61 ve % 40 kısıntı yapıldığında ise kar maliyetin % 37’sine karşılık gelir.

13 13 II. Bitki kök bölgesinde tutulan kullanılabilir suyun bitkiye yararlılığı 2 farklı kuram ile açıklanmaya çalışılır. 1.Bitkiler kök bölgesinde tutulan kullanılabilir suyun her düzeyinden eşit olarak yararlanır. 2.Bitkiler kullanılabilir suyun farklı düzeylerinden farklı biçimde ve büyüme hızı ile mevsim sonu ürün miktarı su düzeyine bağlıdır. Su-verim ilişkileri kavramı ikinci kuramdan doğmuştur. Sulama planlaması açısından çok önemli olan bitki verim tepki etmeni (ky) değerleri o dönemde oluşan su eksikliğinin bitki verimine etki derecesinin bir göstergesidir. Buna “Su-Verim fonksiyonu” mevsim sonunda kullanılan toplam su ile verim arasındaki ilişkiyi gösteren fonksiyona da “mevsimlik su-verim fonksiyonu” denir.

14 14 Bu yöntemde bitkideki su eksikliği gerçek su tüketiminin (ETa), maksimum su tüketimine (ETm) oranı olarak belirlenir. Bitki su gereksinimi topraktaki kullanılabilir nem (su) tarafından tamamen karşılınıyorsa ETa=ETm olur. Su kaynağı yetersiz kaldığında ETa

15 15 Ekonomik etmenler üretimi kısıtlamadığı ve su gereksiniminin tam olarak karşılandığında Ya=Ym olur. Su kaynağı yetersiz ise bu durumda Ya

16 16 Bitki yetişme periyodunun herhangi bir döneminde görülen su eksikliğine karşı verimde görülen azalış, anılan dönemin su eksikliğine ne kadar duyarlı olduğuna bağlıdır. Genel olarak bitkiler çimlenme, çiçeklenme ve meyve bağlama başlangıcı dönemlerinde vejetatif gelişme ve geç olgunlaşma dönemlerine oranla su eksikliğine daha fazla duyarlıdırlar. Eskişehir koşullarında mısırda yapılan araştırmada: Vejetatif gelişmede : 0,395, Tepe püskülünde : 0,931, Koçan oluşumunda:0,911, Süt olumunda : 0,390 Mevsimlik : 1,017 Harran Ovası pamukta yapılan araştırmada : İlk sulama-Çiçeklenme arası : 0,31, Çiçeklenme başlangıcı-Koza oluşumu: 1,77, Koza oluşmu-% 10 koza açımı: 1.08 Mevsimlik : 1,25

17

18

19 19 Örnek çözümler Harran Ovasında ETm= 1200 mm, Ym= 400 kg/da Çiçeklenme döneminde 400 m sulama suyu kısıntısı yapılmıştır. Buna göre ETa= 800 mm Buna göre bu koşullarda elde edilmesi gereken olası verim kaç kg/da’dır?

20 20

21

22

23

24 24 Çizelge 1. Ülkemizde Yetiştirilen Bazı Bitkilerin Su Stresine Karşı Duyarlı Oldukları Fenolojik Devreler (Doorenbos ve Kassam, 1979 Çizelge 1. Ülkemizde Yetiştirilen Bazı Bitkilerin Su Stresine Karşı Duyarlı Oldukları Fenolojik Devreler (Doorenbos ve Kassam, 1979) Bitki TürüSu Eksikliğine Duyarlı Fenolojik Dönemler YoncaHer biçimden sonra Yonca Çiçeklenme Fasulye Çiçeklenme ve Bakla Oluşumu Lahana Ürün oluşumu Limon Çiçeklenme ve meyve bağlama  meyve büyümesi Portakal Çiçeklenme ve meyve bağlama  meyve büyümesi Pamuk Çiçeklenme ve elma oluşumu BağVejetatif gelişme, özellikle sürgünlerin uzaması ve çiçeklenme Yer fıstığı Çiçeklenme ve ürün oluşumu Mısır Tepe püskülü ve koçan oluşumu  dane doldurma Zeytin Çiçeklenme öncesi ve ürün oluşumu, özellikle çekirdek sertleşmesi SoğanSoğan gelişmesi

25 25 Bezelye (taze) Çiçeklenme ve ürün oluşumu  vejetatif gelişme Bezelye (kuru) Çiçeklenme ve ürün oluşumu  dane olgunlaşması Patates Yumru oluşumunun başlangıcı ve ürün oluşumu Çeltik Salkım oluşumu ve çiçeklenme  vejetatif ve olgunlaşma Aspir Dane doldurma  Çiçeklenme  vejetatif Soya Ürün oluşumu ve çiçeklenme, özellikle bakla oluşumu Şeker pancarı Çıkışı takip eden ay içerisinde? Ayçiçeği Çiçeklenme  ürün oluşumu  geç vejetatif, özellikle tabla oluşumu Tütün Hızlı vejetatif gelişimi  ürün oluşumu ve olgunlaşma Domates Çiçeklenme  ürün oluşumu  vejetatif Karpuz Çiçeklenme ve meyve gelişmesi  vejetatif Buğday Çiçeklenme  ürün oluşumu  vejetatif

26 26 Çizelge 2. Colorado Koşullarında Yetiştirilen Bazı Bitkilerin Su Eksikliğine Karşı Kritik Devreleri ve Stres Göstergeleri (Kaisi ve Broner, 1999)

27 27

28 28 Çizelge 3. Bazı Bitkileri Değişik Fenolojik Devrelerinde İzin VerilenMaksimum Tüketim Seviyeleri (p) (Kaisi ve Broner, 1999) BitkiGelişme Devresip (%)Su Stresinin Etkisi YoncaÇıkış-1. Biçim65 Verim azalması 1.biçim-2.biçim 50 2.biçim-3.biçim 40 3.biçim-4.biçim BaklagillerÇıkış-dallanma Verim azalışı Çiçeeklenme-dane doldurma55 Dane doldurma-olgunlaşma PatatesErken vejetatif devre40-60 Verim azalışı Yumruların koyulaşması Olgunlaşma 65 MısırÇıkış-12. Yaprak bushel/acre 12 yaprak-süt olumu 50 ölçüsünde verim süt olumu-olgunlaşma azalışı

29 29 Küçük daneli Çıkış-1.boğum bushel/acre hububatlar 1.boğum-çiçeklenme ölçüsünde verim süt olumu-olgunlaşma50-70 azalışı SoyaÇiçeklenme öncesi 65-70Verim Çiçeklen. başı-Kapsül oluş azalışları Kapsül oluşumu-olgunlaşma60-70 Yukarıda sıralanan bilgiler ışığında, sulama yönetimi ve su- verim ilişkileri bakımından bitki özelliklerinin önemi, aşağıdaki maddelerde olduğu gibi özetlenebilir: 1. Su stresi açısından kritik olan devreler süresince toprakta oluşan su eksikliği verim düşüşüne neden olmaktadır 2. Bitkilerin strese girmesini önlemek için, bitkilerin kritik devreleri esnasında tükettikleri su miktarları (ET) ile ilgili bilgiler, sulama programlamasında kullanılmalıdır. 3. Bitki su tüketiminin iklim, toprak, su ve bitki koşulları tarafından belirlendiği unutulmamalıdır

30 30 4. Yetiştirilen bitkilerin kritik devrelerde su stresine girmelerini önlemek için, düzenli olarak toprağın etkili kök derinliğinde mevcut olan nem miktarları kontrol edilmelidir

31 31 Çizelge 5. Ülkemizin farklı yörelerinde ve dünyada yapılan bazı çalışmalarda mısır bitkisi için elde edilen mevsimlik k y değerleri çalışmalarda mısır bitkisi için elde edilen mevsimlik k y değerleri Araştırma Tesbit Edilen Düşünceler Kaynak Bölgesi Ort. Mevsimlik K y Çukurova0.98 II. ürün, TarsusKanber ve ark (1990) Orta Anadolu1.07 AnkaraYıldırım (1993) Orta Anadolu 1.02 Eskişehir Öğretir (1996) Trakya- sahil 0.76 Tekirdağ’da İstanbulluoğlu ve Kocaman (1996) Trakya (1.29) KırklareliÇakır (1999) Ege (1.19) Balıkesir Gündüz ve Beyazgül (1999) Gneydoğu 1.18 Harran, Değirmenci ve ark Anadolu II.Ürün (1999) Belirtilmemiş1.25 karşılaştırma Doorenbos ve amacı ile Kassam (1979) ABD Utah,karşılaştırma Retta ve Hanks (1980)


"1 KISINTILI SULAMA. 2 SULAMADA TEMEL AMAÇ 1. Çiftçiye en yüksek gelirin sağlanması 2. İletim ve uygulamanın en az su kaybı ile yapılması 3. Tarım alanının." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları