Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

IX. BÖLÜM DERS NOTLARI: DÜNYA TİCARETİNİN SERBESTLEŞTİRİLMESİ VE KÜRESEL TİCARET Öğr. Gör. Elşen BAĞIRZADE Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi Türk.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "IX. BÖLÜM DERS NOTLARI: DÜNYA TİCARETİNİN SERBESTLEŞTİRİLMESİ VE KÜRESEL TİCARET Öğr. Gör. Elşen BAĞIRZADE Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi Türk."— Sunum transkripti:

1 IX. BÖLÜM DERS NOTLARI: DÜNYA TİCARETİNİN SERBESTLEŞTİRİLMESİ VE KÜRESEL TİCARET Öğr. Gör. Elşen BAĞIRZADE Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi Türk Dünyası İşletme Fakültesi Türk Dünyası İşletme Fakültesi Bakü Bakü Ders: Uluslararası İktisat ve Dış Ticaret Politikası Sunumlarda Paul R. Krugman ve Maurice Obstfeld tarafından yazılmış “International Economics: Theory and Policy” ve Halil Seyidoğlu tarafından yazılmış “Uluslararası İktisat: Teori, Politika ve Uygulama” isimli ders kitabları temel alınmıştır.

2 Slide 8-2Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. İçindekiler  Giriş  Çok Taraflı Ticaret Sistemi  Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ-WTO)  DTÖ’nün amaçları  DTÖ'nün İşlevi  GATT ve DTÖ (WTO) neoklasik teoriye dayanr  DTÖ’nün temel faaliyetleri  DTÖ’nün iki temel kuralı  DTÖ’nün yönetim yapısı  DTÖ: karar süreci  GATT’dan DTÖ’ye varan gelişmeler  GATT (WTO) olmadığında dünya ticareti  GATT'ın Amaçları  GATT'ın Temel İlkeleri  GATT’ın dünya ticaretini serbestleştirme mekanizması  GATT ve ticaret görüşmeleri  Çeşitli GATT politika ve uygulamaları  Uruguay Görüşmeleri ve DTÖ sonrası  Anlaşmazlıkların Halli Mekanizması  DTÖ( WTO) ile dünya ticareti

3 Slide 8-3Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. Giriş  II.Dünya savaşından sonra ortaya çıkan dünya ticaretini serbestleştirme eğilimleri günümüzde de hızlı bir biçimde sürmektedir.  ’lı yıllardan itibaren başlayan küreselleşme sürecinin ekonomik boyutu daha kabarıktır.  Ekonomik küreselleşmenin üç böyutu dikkat çekmektedir: Ticari küreselleşme Mali küreselleşme Üretimin küreselleşmesi (çokuluslu şirketler)  Ticari küreselleşme süreci 1947’de GATT’ın oluşturulmasıyla başlar.  Ticari küreselleşme iki ayrı doğrultuda gelişmektedir: GATT veya sonradan DTÖ doğrulutusundaki çoktaraflı görüşmeler İktisadi birleşmeler

4 Slide 8-4Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. Çok Taraflı Ticaret Sistemi  Bugünkü çok taraflı ticaret sistemi üç aşamada oluşmuştur: GATT (Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması – 1948) GATT (Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması – 1948) Ticaret müzakereleri turları Ticaret müzakereleri turları 1994 Marakeş Konferansı DTÖ’nün kurulması ve Uruguay Raund Anlaşmaları 1994 Marakeş Konferansı DTÖ’nün kurulması ve Uruguay Raund Anlaşmaları

5 Slide 8-5Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ-WTO)  1 Ocak 1995 yılında Urugvay Görüşmeleri (Raundu) sonucu ve GATT’ın temelinde oluşturulmuştur.  GATT sanayi malları üzerindeki dünya ticaretini serbestleştirmeye yönelikti.  DTÖ yaptırım gücü artırılmış, sanayi, tarım ve hizmet ticaretinin serbestleştirilmesile birlikte fikri mülkiyet haklarını da kapsamaktadır.  GATT 1947 Urugvay Toplantılarında yenilenerek GATT 1994 adıyla DTÖ bünyesine dahil edilmiştir.  Tüm Batılı sanayileşmiş ülkeler dahil olmakla, dünya ticaretinin %90’nı kapsayan 150 den fazla ülke örgütün üyesidir.

6 Slide 8-6Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. DTÖ’nün amaçları  Ticarette engellerin, kısıtlamaların ve yasaklamaların kaldırılması  Dünya ticaretinin kural ve disiplinlere dayalı saydam ve tahmin edilebilir bir sisteme oturtulması  Kaynakların daha verimli kullanılması  Ticaretin serbestleştirilmesi ve arttırılması  Ticarette engellerin, kısıtlamaların ve yasaklamaların kaldırılması  Dünya ticaretinin kural ve disiplinlere dayalı saydam ve tahmin edilebilir bir sisteme oturtulması  Kaynakların daha verimli kullanılması  Ticaretin serbestleştirilmesi ve arttırılması

7 Slide 8-7Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. DTÖ'nün İşlevi  Uruguay Raund ile birlikte GATT kurumsal bir yapıya kavuşmuş ve Dünya Ticaret Örgütü'ne dönüşmüştür  DTÖ Marakeş Anlaşmalarının uygulanmasından sorumludur  DTÖ'yü Kuran Anlaşmanın hükümleri uyarınca, ticaretin liberalleştirilmesi bir “süreç”tir  Bu yönde ilerleme sağlanması yeni müzakere süreçlerini gerektirecek ve bu müzakereler de yine DTÖ çatısı altında yapılacaktır  Kararların üyeler tarafından alınması  Üyelerin çoğunluğu “Gelişme Yolunda Ülkeler”  “Consensus” İlkesi  Sekretaryanın tarafsızlığı

8 Slide 8-8Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. GATT ve DTÖ (WTO) neoklasik teoriye dayanr  Tüm ülkeler ticaretten kazanır  Daha fazla ticaret = daha fazla fayda  Tüm sektörler eşittir  Serbest ticaret optimaldır  Karşılaştırmalı üstünlük alanlarında uzmanlaşma optimaldır.

9 Slide 8-9Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. DTÖ’nün temel faaliyetleri  Örgütün kapsamına giren (GATT’dan devralınan) anlaşmaların uygulanması, yönetimi ve işleyişinin sağlanması.  Yapılacak yeni çok yanlı ticaret görüşmeleri için bir forum oluşturma, ticareti serbestleştirme çabalarına yeni alanlar katma.  Üyeler arasında çıkabilecek anlaşmazlıkları çabuk ve etkili biçimde çözmek üzere bir arabuluculuk mekanizması kurma (Anlaşmazlıkların Çözüm Organı).  Üyelerin dış ticaret politikalarını gözden geçirme ve değerlendirme (Ticaret Poltikalarını Gözden Geçirme Mekanizması – TPRM, Ticaret Poltikalarını Gözden Geçirme Organı).  Sürekli bir kurumsal yapı olarak IMF, Dünya Bankası ve bunlara bağlı kuruluşlarla yakın işbirliği yapma.  Uluslararası ticaret sisteminin faydalarından yararanmaları için gelişmekte olan ülkelere ve dönüşüm ekonomilerine yardımcı olma.

10 Slide 8-10Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. DTÖ’nün iki temel kuralı  GATT’dan devralınan iki temel kural var: En çok kayrılan ülke kuralı Ulusal işlem kuralı

11 Slide 8-11Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. DTÖ’nün yönetim yapısı  Bakanlar Konferansı (Ministerial Conference) Üye ülkelerin ilgili bakanlarından oluşur En yüksek karar mevkidir En az 2 yılda bir toplanır  Genel Konsey (General Council) Daha sık toplanr ve tüm ülke temsilcilerinden oluşur Bakanlar Konferansı adından faaliyet gösterir Cenevrede toplanır  Genel Direktör Örgütü temsil eder ve ilgili bakanlar tarafından atanır  Konseyler Mal ticareti Hizmet ticareti Ticaretin fikri mülkiyet hakları  Çeşitli komiteler  Yönetim üyelik ve konsensusa dayanmaktadır.  Merkezi Cenevrededir.

12 Slide 8-12Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. Bakanlar Konferansı Anlaşmazlıkların Halli Organı Ticaret Politikalarını Gözden Geçirme Organı GenelKonsey Mal Ticareti Konseyi Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları Konseyi HizmetlerTicaretiKonseyi DTÖ’NÜN KURUMSAL YAPISI Komiteler: Finansal HizmetlerFinansal Hizmetler Ticareti Ticareti Özel TaahhütlerÖzel Taahhütler Ulusal Düzenlemeler Ulusal Düzenlemeler Komitesi Komitesi GATS Kuralları GATS Kuralları Çalışma Grubu Çalışma Grubu Çoklu Anlaşmalar Sivil Havacılık Komitesi Kamu Alımları Komitesi Komiteler: Ticaret ve ÇevreTicaret ve Çevre Ticaret ve KalkınmaTicaret ve Kalkınma Bölgesel TicaretBölgesel Ticaret Anlaşmaları Anlaşmaları Ödemeler DengesiÖdemeler Dengesi Bütçe, Finans veBütçe, Finans ve Yönetim Yönetim Çalışma Grupları: KatılmalarKatılmalar Komiteler: Pazara GirişPazara Giriş TarımTarım Sağlık ÖnlemleriSağlık Önlemleri Ticarette Teknik EngellerTicarette Teknik Engeller Subvansıyonlar ve Telafi Edici ÖnlemlerSubvansıyonlar ve Telafi Edici Önlemler Anti-DumpingAnti-Dumping Gümrük DeğerlemeGümrük Değerleme Menşe KurallarıMenşe Kuralları İthalat Lisanslarıİthalat Lisansları Ticaretle Bağlantılı Yatırım ÖnlemleriTicaretle Bağlantılı Yatırım Önlemleri Korunma ÖnlemleriKorunma Önlemleri Çalışma Grupları: Devlet Ticari Teşekkülleri Sevk Öncesi İncelemeSevk Öncesi İnceleme

13 İkametgah: Cenevre, İsviçre Kuruluş: 1 Yanvar 1995 Oluşmuştur: Urugvay raundu görüşmeleri ( ) Oluşmuştur: Urugvay raundu görüşmeleri ( ) Üyelik: 150 ülke Bütçe: 175m İsviçre frankı, 2006 Sekreterlik: ~630 Genel Direktör: Paskal Lami Fonksyonları: DTÖ ticaret anlaşmalarını yönetmek DTÖ ticaret anlaşmalarını yönetmek Ticaret müzakereleri üzre forum Ticaret müzakereleri üzre forum Ticaret müzakerelerini yönetmek Ticaret müzakerelerini yönetmek Ulusal ticaret politikalarını gözden geçirmek Ulusal ticaret politikalarını gözden geçirmek Teknik destek ve GOÜ’ler için eğitim Teknik destek ve GOÜ’ler için eğitim Diğer uluslararası örgütlerle işbirliği Diğer uluslararası örgütlerle işbirliği DTÖ

14 500 sayfalık kurallar 500 sayfalık kurallar / 23,000 sayfalık yorumlar DTÖ: karar süreci Uluslararası ticaret kuralları üyeler tarafından müzakere yoluyla anlaşmaya bağlanır.

15 Slide 8-15Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. DTÖ: karar süreci

16 Slide 8-16Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. GATT’dan DTÖ’ye varan gelişmeler  1930’larda dünya ticaretinde yoğun koruyuculuk ve iktisadi milliyyetçilik hareketleri yaygınlaşmıştır.  Bu durumdan özellikle Batılı sanayileşmiş ülkeler şikayetçiydi.  1944’te Bretton Woods Konferanslarında IMF ve WB oluşturulmuştur.  arasında Havana’da toplanan elli kadar ülkenin temsilcisi Uluslararası Ticaret Örgütü (ITO) oluşturulması kararı aldılar.  ITO yasasında kurumun temel görevinin uluslararası ticaretin liberalleştirilmesiydi. Fakat yasa yoğun muhalefet nedeniyle ülke parlamentolarından geçmedi.  1948’de uluslararası ticaretin liberalleşmesine yönelik olarak geçici GATT anlaşması imzalandı ve onun parlamentolar tarafından onaylanması gerekmiyordu.  GATT giderek süreklilik kazandı ve Cenevrede bir daimi sekretaryası oluşturulmuştur.

17 GATT (WTO) olmadığında dünya ticareti Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim kasım Aralık $3.0 mlrd $0.9 mlrd Dünya ticaretine korumacılığın etkisi, 1929–1933 Ticaret göstergeleri: her ay

18 Slide 8-18Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. GATT'ın Amaçları  Ticaretin serbestleştirilmesi  Engellerin kaldırılması ve uluslararası ticaretin kural ve disiplinlere dayandırılması  Şeffaf ve öngörülebilir bir ticaret sistemi oluşturulması  Miktar kısıtlamaları yerine tarifeler yoluyla koruma sağlanması  Tarifelerin bağlanması ve zaman içinde aşağı çekilmesi

19 Slide 8-19Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. GATT'ın Temel İlkeleri  En Çok Kayrılan Ülke Prensibi Herhangi bir ülkeye tanınan herhangi bir hak ya da lehte muamelenin diğer üye ülkelere de tanınması  Ulusal Muamele hükmü Yerli ürün ile ithal ürün arasında doğrudan veya dolaylı olarak vergilendirme veya diğer kesintiler açısından yerli ürün lehine ayrımcı bir muamele yapılmaması

20 Slide 8-20Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. GATT’ın dünya ticaretini serbestleştirme mekanizması  Üyel ülkeler arasında belirli aralıklarla yapılan çok yanlı tarife görüşmeleri yoluyla yürütüyordu.  Görüşme tekniği “karşılıklı ödün” (reciprocity) ilkesi olmuştur.  Yani belirli malların önemli ihracatçısı olan ülke veya ülke grupları başlıca ticaret ortaklarından, onlara sattıkları mallar üzerinde gümrük indirimleri talep ederler, karşı tarafa, onlar da kendi mallarından ödün verirler.  GATT görüşmelerinde asıl pazarlıklar ABD ile AB ve Japonya gibi ülkeler veya ülke grupları arasında yapılmıştır.  Belli başlı ithalatçı ve ihracatçılar arasında sağlanan tarife uzlaşmaları daha sonra genel bir tarife anlaşmasıyla tüm üyelere yaygınlaştırılmıştır.  Karşılıklı ödün ilkesinin bir istisnası az gelişmiş ülkelerle ilgiliydi. Urugvay rauduna kadar bunlar karşılık olarak bir tarife indiriminde bulunmadan ödünlerden yaralanıyorlardı. Bu raunddan sonra onlar da sürece katılmıştır.

21 Slide 8-21Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. GATT ve ticaret görüşmeleri  1947 yılında Cenevrede yapılan ilk toplantı ile birlikte gerçekleştirilen GATT görüşmelerinin sayısı sekizdir.  Önceki görüşmeler özellikle ABD ve Batı Avrupa ülkeleri arasında yoğunlaşıyordu. Sonradan buna Japonya da katıldı.  Zamanla bölgesel ekonomik gruplar oluşmuş ve bu gruplar toplantılara tek bir sözcü ile katılmışlardır (AB, EFTA, Nordik Topluluğu ve ASEAN).  Kennedy Görüşmelerile tarife indirimleri tek tek maddeler üzerinde değil, tüm tarifeler üzerinde belirli oranlardan yapılması yöntemi benimsendi.

22 Slide 8-22Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. GATT ve ticaret görüşmeleri GATT KONFERANSLARI ToplantıSüresi 1. İlk konferans, Cenevre, İsviçre 2. İkinci konferans, Annecy, Fransa 3. Üçüncü konferans, Torquay, İngiltere 4. Dördüncü konferans, Cenevre, İsviçre 5. Dillon Görüşmeleri, Cenvere, İsviçre 6. Kennedy Görüşmeleri, Cenevre, İsviçre 7. Tokyo Görüşmeleri, Cenevre, İsviçre 8. Uruguay Görüşmeleri, Punta del Este, Uruguay

23 Slide 8-23Copyright © 2003 Pearson Education, Inc.

24 Slide 8-24Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. GATT ve ticaret görüşmeleri  İlk toplantılarda yalnız sanayi ürünleri ele alınmış ve tarife indirimleri üzerinde durulmuştur. Zamanla bu alanda sınırlı bir ilerleme oldu. Örneğin, Kennedy Görüşmelerinde dampinge karşı Anti-Damping Kodu benimsenmiş, Tokyo Görüşmelerinde de ilk kez tarife dışı engeller konusu tartışılmıştır.  En kapsamlı Uruguay Görüşmelerinde ise mal ticaretine ek olarak, hizmet ticareti, sınai ve fikri mülkiyet haklarının korunması ve tarımsal sübvansiyonlarla diğer tarife dışı araçlar tartışılmıştır.

25 Slide 8-25Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. Çeşitli GATT politika ve uygulamaları  Koruma Aracı Olarak Gümrük Tarifelerinin Tercih Edilmesi Yani tarife kotadan daha üstündür.  GATT ve “Haksız Rekabet” Uygulamaları GATT 1947’de yer almış, Dampinge karşı anti-damping vergisi yetkisi verilmiştir. İhracat subvansiyonlarına karşı ithalatçı ülkenin telafi edici vergi uygulama hakkı verilmiştir. Tokyo Görüşmelerinde Anti-Damping Kodu ve Sübvansiyonlar ve Telafi Edici Vergiler Kodu benimsenmiştir.

26 Slide 8-26Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. Çeşitli GATT politika ve uygulamaları  GATT ve Çevre Korunması Cevre konusunda GATT politikalarına önemli çapta eleştiri yapılmıştır. Çevre konusu Uruguay Görüşmelerinde ele alınsa da bir karara varılamamıştır.  GATT ve Yeni Korumacılık Akımı Bir üye ülkenin ihracatı, ithalatçı üye ülkede ciddi bir zarara yol açıyor veya böyle bir tehlike doğuruyorsa, bu durumda ithalatçı ülke hükümeti iç piyasasını korumak amacıyla kısıtlayıcı önlemler alma hakkına sahip olmuştur.

27 Slide 8-27Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. Uruguay Görüşmeleri ve DTÖ sonrası  1986 Eylül ayında Uruguay’ın Punta del Este kentinde başlamış ve 15 Nisan 1994’de Fas’ın Marakeş kentinde 125 ülkenin nihai anlaşmayı imzalamasıyla sonuçlanmıştır.  Başlanğıçta görüşmelerin dört yıl sürmesi planlanmıştı. Ancak, tarımsal sübvansiyonların kaldırılması konusunda ABD ile AB (özellikle Fransa) arasında çıkan görüş ayrılıkları nedeniyle dört yıl daha uzandı.  Burada tarımsal subvansiyonlarla birlikte hizmet ticaretinin serbestleştirilmesi ilk kez tartışılmışdır.  Ayrıca tarife ve tarife dışı engellerin kaldırılarak yeni korumacılığın yayılışının önlenmesi, fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması ve resmi ihalelerde yerel firmalar lehine konulan ayrıcalıkların giderilmesi, diğer önemli konular arasında yer almıştır.

28 Slide 8-28Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. Uruguay Görüşmeleri ve DTÖ sonrası  Uruguay Görüşmelerinin diğer bir sonucu da DTÖ’nün kurulmasıdır.  Görüşmelerde GATT 47 szleşmesine değişiklik yapılmış ve bu şekilde oluşan GATT 94 DTÖ’nün kapsamına alınmıştır.

29 Slide 8-29Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. Uruguay Görüşmeleri ve DTÖ sonrası  Görüşmelerde elde edilen sonuçları aşağıdaki biçimde özetlemek mümkündür: Sanayi Malları Üzerindeki Gümrük Tarifeleri -Gelişmiş ülkeler sanayi ürünleri üzerindeki tarifelerde yeniden ortalama %34 dolayında bir indirim yapmayı kabül ettiler. Böylece bu alandaki tarife oranı Urugvay öncesi %4.7’den Uruguay sonrasındaki indirimlerle %3’e düşürülmüş olacaktır. Gönüllü İhracat Kısıtlamaları -Genellikle “gri alan önlemleri” de denen gönüllü ihracat kısıtlamaları veya iç piyasa düzenlenmesi anlaşmaları gibi önlemler 4 yıllık bir süre içerisinde kaldırılacaktır. Az Gelişmiş Ülkeler -Az gelişmiş ülkelere bağlayıcı tarife indirimleri öngörülmüştür. Tarım - Tarımla ilgili taahhütler üç grupta toplanmıştır: pazara giriş, iç destekler ve ihracattaki sübvansiyonlar.

30 Slide 8-30Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. Uruguay Görüşmeleri ve DTÖ sonrası  NİHAİ SENET = [29 Anlaşma + Mutabakat metinleri ]  Türkiye DTÖ’nün kurucu üyesi olarak Nihai Senet’in onay işlemlerini 1995 yılında tamamlamıştır  NİHAİ SENET = [29 Anlaşma + Mutabakat metinleri ]  Türkiye DTÖ’nün kurucu üyesi olarak Nihai Senet’in onay işlemlerini 1995 yılında tamamlamıştır

31 Slide 8-31Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. Nihai Senet  DTÖ’yü Kuran Anlaşma  EK 1A Mal Ticaretine İlişkin Anlaşmalar (GATT 94) Tarım Anlaşması Tarım Anlaşması Sağlık Önlemleri Anlaşması Sağlık Önlemleri Anlaşması Tekstil ve Giyim Anlaşması Tekstil ve Giyim Anlaşması Ticarette Teknik Engeller Anlaşması Ticarette Teknik Engeller Anlaşması Ticaretle Bağlantılı Yatırım Tedbirleri Anlaşması Ticaretle Bağlantılı Yatırım Tedbirleri Anlaşması Anti-Damping Anlaşması Anti-Damping Anlaşması Gümrük Kıymetinin Belirlenmesi Anlaşması Gümrük Kıymetinin Belirlenmesi Anlaşması Sevk Öncesi İnceleme Anlaşması Sevk Öncesi İnceleme Anlaşması Menşe Kuralları Anlaşması Menşe Kuralları Anlaşması İthalat Lisansları Anlaşması İthalat Lisansları Anlaşması Sübvansiyonlar ve Telafi Edici Önlemler Anlaşması Sübvansiyonlar ve Telafi Edici Önlemler Anlaşması Korunma Önlemleri Anlaşması Korunma Önlemleri Anlaşması

32 Slide 8-32Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. Nihai Senet  EK 1B Hizmetler Ticareti Genel Anlaşması (GATS) GATS’ın içerdiği sektörler: hava taşımacılığı, mali hizmetler, denizcilik hizmetleri, telekomünikasyon, turizm, sağlık, eğitim, mesleki hizmetler ve benzeri sektörler GATS’ın içerdiği sektörler: hava taşımacılığı, mali hizmetler, denizcilik hizmetleri, telekomünikasyon, turizm, sağlık, eğitim, mesleki hizmetler ve benzeri sektörler  EK 1C Fikri Mülkiyet Hakları Anlaşması (TRIPS)  EK 2 Anlaşmazlıkların Halli Kural ve Prosedürlerine İlişkin Mutabakat Metni  EK 3 Ticaret Politikalarının Gözden Geçirilmesi (TPRM)  EK 4 Çoklu Anlaşmalar +  Diğer Bakanlar Konferansı Kararları ve Uzlaşma Metinleri

33 Slide 8-33Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. Uruguay Görüşmeleri ve DTÖ sonrası Tekstil ve Giyim Sektörü -Bu mallar üzerindeki, Çok Elyaflılar Anlaşmasına dayanılarak konulan ihracat kotaları 10 yıllık bir sürede daha az kısıtlayıcı olan tarifelere dönüştürülecek ve bu sürede tarifeler de %25 oranında indirilecektir. Hizmetler Ticareti -Hizmetler alanında liberalleşmeyi gerçekleştirmek üzere Hizmetler Ticareti Genel Anlaşması (General Agreement on Trade inServices –GATS) kabül edilmiştir. Sınai ve Fikri Mülkiyet Hakları Paris Anlaşması, 1971 Bern Anlaşması, Roma Anlaşması ve ilgili diğer anlaşmalar kabül edilmekte ve üye ülkelerin uyacakları bazı standartlar konulmaktadır. Miktar Kısıtlamaları -Kural dışı olarak belirli durumlarda uygulanabilecek miktar kısıtlamalarının sanayileşmiş ülkelerde 2 yıl, gelişmekte olan ülkelerde 5 yıl içinde kaldırılması öngörülmüştür. Ticaret Politikalarının Gözden Geçirme Mekanizması (TPRM) -İlk kez bu çerçevede çalışacak bir organa yer verilmiştir. Ticaretle İlişkili Yatırım Önlemleri - İmalat sanayideki yabancı sermaye işletmelerinin uymak zorunda oldukları yerel malzeme kullanma veya ihrcat yapma gibi zorunlulukları da aşamalı biçimde kaldırılmaktadır.

34 Slide 8-34Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. Anlaşmazlıkların Halli Mekanizması  Etkin ve efektif olarak işlemektedir  “Negative consensus” ilkesi  Süreç, otomatik olarak işlemekte ve tek başına bir üyenin sistemi tıkaması mümkün olmamaktadır  Yalnızca üye ülkelerarası uyuşmazlıklar için uygulanır  Yaptırım gücü: alınan kararlar bağlayıcıdır

35 GATT ’48DTÖ ’95 DTÖ( WTO) ile dünya ticareti Dünya ticaret hacmi 1948–2003 ABŞ $ trln, cari fiyatlarla 1997 DAHA fazla ticaret? Tabi ki, ancak … … İSTİKRARA DİKKAT > Eğer % 67 silinmiştirsə

36 İlk adım görüşmedir. Nerelerdese görüşmeler yapılır ve sonuçlar elde edilir. Öyle bir yerdir ki, hükümetler kendi ticaret sorunlarını görüşmek için müracat etmektedirler. DTÖ yalnız ticareti liberalleştirmemektedir. Bazen kuralar ticari baryerleri desteklemektedir– Örneğin. Tüketicileri himaye etme veya hastalığa önleme. DTÖ Skip >>>>>>

37 Slide 8-37Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. DTÖ (The World Trade Organization) The World Trade Organization Centre William Rappard rue de Lausanne 154 CH–1211 Geneva 21 Switzerland Tel: +41 (0) Fax: +41 (0) website:

38 Slide 8-38Copyright © 2003 Pearson Education, Inc. Kaynaklar  P. Krugman and M. Obstfeld, International Economics: Theory and Policy, Seventh Edition Pearson – Addison Weasley.  H. Seyidoğlu, Uluslararası İktisat: Teori, Politika ve Uygulama, XV. Baskı, İstanbul,  R. Karluk, Uluslararası Ekonomi: Teori ve Politika, VI. Baskı, İstanbul, 


"IX. BÖLÜM DERS NOTLARI: DÜNYA TİCARETİNİN SERBESTLEŞTİRİLMESİ VE KÜRESEL TİCARET Öğr. Gör. Elşen BAĞIRZADE Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi Türk." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları