Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Prof.Dr. Kemal GÜVEN Dicle Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Moleküler Biyoloji ABD Başkanı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Prof.Dr. Kemal GÜVEN Dicle Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Moleküler Biyoloji ABD Başkanı."— Sunum transkripti:

1 Prof.Dr. Kemal GÜVEN Dicle Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Moleküler Biyoloji ABD Başkanı

2 Genel Anlamda Çevre Sorunları Hava Kirliliği Hava Kirliliği Su Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Toprak Kirliliği Katı Atık Sorunu Katı Atık Sorunu Sıvı Atık Sorunu Sıvı Atık Sorunu Gürültü Kirliliği Gürültü Kirliliği

3 HAVA KİRLİLİĞİ

4 Hava kirliliği; canlıların sağlığını olumsuz yönde etkileyen ve/veya maddi zararlar meydana getiren havadaki yabancı maddelerin, normalin üzerindeki miktar ve yoğunluğa ulaşmasıdır. Bir başka deyişle hava kirliliği; havada katı, sıvı ve gaz şeklindeki yabancı maddelerin insan sağlığına, canlı hayatına ve ekolojik dengeye zarar verecek miktar, yoğunluk ve sürede atmosferde bulunmasıdır. İnsanların çeşitli faaliyetleri sonucu meydana gelen üretim ve tüketim aktiviteleri sırasında ortaya çıkan atıklarla hava tabakası kirlenerek, yeryüzündeki canlı hayatı olumsuz yönde etkilenmektedir. HAVA KİRLİLİĞİ

5

6 ŞEHİRLERİMİZDEKİ HAVA KİRLİLİĞİNİN TEMEL NEDENLERİ oFABRİKALAR oOTOLAR oPARFÜMLER oYANLIŞ ISINMA

7 ŞEHİRLERİMİZDEKİ HAVA KİRLİLİĞİNİN TEMEL NEDENLERİ

8

9 Hava Kirliliğinin Başlıca Nedenleri Evsel Isıtma ; Ülkemizde özellikle ısınma amaçlı, düşük kalorili ve kükürt oranı yüksek kömürlerin yaygın olarak kullanılması ve yanlış yakma tekniklerinin uygulanmasi hava kirliliğine yol açmaktadır. Linyit, fuel-oil, taş kömürü, odun türü yakıtların emisyonu. Evsel Isıtma ; Ülkemizde özellikle ısınma amaçlı, düşük kalorili ve kükürt oranı yüksek kömürlerin yaygın olarak kullanılması ve yanlış yakma tekniklerinin uygulanmasi hava kirliliğine yol açmaktadır. Linyit, fuel-oil, taş kömürü, odun türü yakıtların emisyonu. Endüstriyel Faaliyetler; Sanayi tesislerinin kuruluşunda yanlış yer seçimi, çevre korunması açısından gerekli tedbirlerin alınmaması (baca filtresi, arıtma tesisi olmaması vb.), uygun teknolojilerin kullanılmaması Enerji üretim tesisleri, Gübre, demir-çelik, çimento, petrokimya ve metan endüstrileri gibi sanayii işletmeleri hava kirliliğinde rol oynarlar Endüstriyel Faaliyetler; Sanayi tesislerinin kuruluşunda yanlış yer seçimi, çevre korunması açısından gerekli tedbirlerin alınmaması (baca filtresi, arıtma tesisi olmaması vb.), uygun teknolojilerin kullanılmaması Enerji üretim tesisleri, Gübre, demir-çelik, çimento, petrokimya ve metan endüstrileri gibi sanayii işletmeleri hava kirliliğinde rol oynarlar Motorlu araçlar; Nüfus artışı ve gelir düzeyinin yükselmesine paralel olarak, sayısı hızla artan motorlu taşıtlardan çıkan egzoz gazları, hava kirliliğinde önemli bir faktör oluşturmaktadır. SO, NO, CO, organik kirleticiler, kurşun ve partiküler madde. Motorlu araçlar; Nüfus artışı ve gelir düzeyinin yükselmesine paralel olarak, sayısı hızla artan motorlu taşıtlardan çıkan egzoz gazları, hava kirliliğinde önemli bir faktör oluşturmaktadır. SO, NO, CO, organik kirleticiler, kurşun ve partiküler madde. Ziraai ilaçlar, radyoaktif maddeler Ziraai ilaçlar, radyoaktif maddeler

10 Primary Pollutants Secondary Pollutants SourcesNatural Stationary COCO 2 SO 2 NONO 2 Most hydrocarbons Most suspended particles SO 3 HNO 3 H 2 SO 4 H2O2H2O2 O3O3 PANs MostandsaltsNO 3 – Mobile SO 4 2 –

11 Solar radiation Ultraviolet radiation NO Nitric oxide H 2 O Water NO 2 Nitrogen dioxide Hydrocarbons O 2 Molecular oxygen HNO 3 Nitric acid PANs Peroxyacyl nitrates Aldehydes (e.g., formaldehyde) O 3 Ozone O Atomic oxygen

12 Year

13 Hava Kirliliğinin İnsan SağlığıÜzerindeki Etkileri Havada taşınan kurşun, ozon, CO, SO2, Hidrokarbonlar, Kanserojen maddeler gibi kirleticiler insanların solunum yollarını etkileyerek bronşlarda iltihaplanma ve dolayısıyla nefes darlığına (örn. astım) ve sıkıntılara yol açabilmektedir. Havada taşınan kurşun, ozon, CO, SO2, Hidrokarbonlar, Kanserojen maddeler gibi kirleticiler insanların solunum yollarını etkileyerek bronşlarda iltihaplanma ve dolayısıyla nefes darlığına (örn. astım) ve sıkıntılara yol açabilmektedir. Akciğer kanserinin ortaya çıkmasında büyük bir rolü vardır. Ayrıca, kansızlık, kalp yetmezliği gibi hastalıklara da yol açar. Akciğer kanserinin ortaya çıkmasında büyük bir rolü vardır. Ayrıca, kansızlık, kalp yetmezliği gibi hastalıklara da yol açar. En ilginç olanı kirliliğin yoğun olarak yaşandığı yerlerde kurşundan dolayı beyin etkilendiğinden şiddet olaylarında 3 kat artış gözlendiği kaydedilmiştir. En ilginç olanı kirliliğin yoğun olarak yaşandığı yerlerde kurşundan dolayı beyin etkilendiğinden şiddet olaylarında 3 kat artış gözlendiği kaydedilmiştir. Erken ölüm insidansında artış Erken ölüm insidansında artış

14

15 Kirli hava, insanlarda solunum yolu hastalıklarının artmasına sebep olmaktadır. Örneğin; kurşunun kan hücrelerinin gelişmesini ve olgunlaşmasını engellediği, kanda ve idrarda birikerek sağlığı olumsuz yönde etkilediği, karbonmonoksit (CO)'in ise, kandaki hemoglobin ile birleşerek oksijen taşınmasını aksattığı bilinmektedir. Bununla birlikte kükürtdioksit (SO 2 )'in, üst solunum yollarında keskin, boğucu ve tahriş edici etkileri vardır. Özellikle duman akciğerden alveollere kadar girerek olumsuz etki yapmaktadır. Ayrıca kükürtdioksit ve ozon bitkiler için zararlı olup; özellikle ozon, ürün kayıplarına sebep olmakta ve ormanlara zarar vermektedir.

16

17 Tablo. Hava Kirliliği ve Risk Grupları  Bebekler ve gelişme çağındaki çocuklar  Gebe ve emzikli kadınlar  Y aşlılar   Kronik solunum ve dolaşım sistemi hastalığı olanlar   Endüstriyel işletmelerde çalışanlar   Sigara kullananlar   Düşük sosyoekonomik grup içinde yer alanlar

18 Asit Yağmuru Ozone Eksilmesi Küresel ısınma Çevre Üzerindeki Diğer Etkileri

19 Acid Rain Chemistry Wind Transformation to sulfuric acid (H 2 SO 4 ) and nitric acid (HNO 3 ) Nitric oxide (NO) Acid fog Ocean Sulfur dioxide (SO 2 ) and NO Windborne ammonia gas and particles of cultivated soil partially neutralize acids and form dry sulfate and nitrate salts Dry acid deposition (sulfur dioxide gas and particles of sulfate and nitrate salts) Farm Lakes in deep soil high in limestone are buffered Lakes in shallow soil low in limestone become acidic Wet acid deposition (droplets of H 2 SO 4 and HNO 3 dissolved in rain and snow)

20 Emission Acid deposition SO 2 H 2 O 2 PANs NO X O 3 Other s Direct damage to leaves and bark Reduced photosynthesis and growth Increased Susceptibility to drought, extreme cold, insects, mosses, and disease organisms Soil acidification Leaching of Soil nutrients Acid Release of toxic metal icons Root damage Reduced nutrient and water uptake Tree death Groundwater

21 contains high levels of sulfuric or nitric acids contaminate drinking water and vegetation damage aquatic life erode buildings Alters the chemical equilibrium of some soils Acid rain

22

23

24 Hava Kirliliğini Önlemek İçin Alınabilecek Tedbirler:  Sanayi tesislerinin bacalarına filtre takılması sağlanmalı,  Evleri ısıtmak için yüksek kalorili kömürler kullanılmalı, her yıl bacalar ve soba boruları temizlenmeli,  Pencere, kapı ve çatıların izolasyonuna önem verilmeli,  Kullanılan sobaların TSE belgeli olmasına dikkat edilmeli,  Doğalgaz kullanımı yaygınlaştırılarak, özendirilmeli,  Kalorisi düşük olan ve havayı daha çok kirleten kaçak kömür kullanımı engellenmeli,  Kalorifer ve doğalgaz kazanlarının periyodik olarak bakımı yapılmalı,  Kalorifercilerin ateşçi kurslarına katılımı sağlanmalı, 

25 Yeni yerleşim yerlerinde merkezi ısıtma sistemleri kullanılmalı,  Yeşil alanlar arttırılmalı, imar planlarındaki hava kirliliğini azaltıcı tedbirler uygulamaya konulmalı,  Toplu taşım araçları yaygınlaştırılmalı, Bütün bu etkenlerin yanında; atıkların uygun olmayan tesislerde yakılarak bertaraf edilmesinin önlenmesi, sanayi tesisi yer seçiminin yerleşim alanları dışında ve hakim rüzgarlar dikkate alınarak yapılması, imar planlarında bu alanların çevresinde yapılaşmaların önlenmesi ve araçların egzoz emisyon ölçümlerinin periyodik olarak yapılması sağlanmalı, bununla birlikte; alternatif enerji kullanan motorlu taşıtlar geliştirilmeli ve özendirilmelidir. (LPG vb.)

26 “HERHANGİ BİR İNSANIN ÖLÜMÜ BENİ DE YARALAR EY İNSANLAR, ÇÜNKÜ PARÇASIYIM BEN İNSANLIĞIN, SORMA KİMİN İÇİN ÇALIYOR ÇANLAR OLA Kİ SENİN İÇİNDİR, SANA DA TEHLİKE VAR” John DONNE


"Prof.Dr. Kemal GÜVEN Dicle Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Moleküler Biyoloji ABD Başkanı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları