Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yapı İşletmesi Anabilim Dalı Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri - 1.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yapı İşletmesi Anabilim Dalı Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri - 1."— Sunum transkripti:

1 Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yapı İşletmesi Anabilim Dalı Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri - 1

2 Mühendislik nedir? •Çalışmakla, deneyimle ve pratikle elde edilen matematiksel ve doğa bilimleri ile ilgili bilginin, kişisel yargıyla birleştirilerek insanlık yararına çevredeki malzemeden ve doğa güçlerinden ekonomik olarak yararlanma yollarının geliştirilmesidir (Mühendislik ve Teknoloji Akreditasyon Kurumu). •Arthur Mellen Wellington mühendislik tanımını şu şekilde yapar: “Beceriksiz birinin iki dolara kötü yaptığı bir şeyi bir dolara iyi yapma sanatıdır.” Bu tanımlardan da anlayacağımız gibi bir mühendis iş süreci boyunca ekonomiyi sürekli göz önünde tutmalıdır.

3 Bir Mühendisin İş Hayatındaki Rolü  Çeşitli karar aşamalarında yer almak; (proses, üretim, pazarlama, finans gibi),  Ekipman tedariğinde bulunmak,  Ürün tasarımı yapmak.

4 Ekonomi İnsan ihtiyaçlarını karşılamak, içinde bulunduğu maddi şartları düzeltmek, toplumun refahını en üst seviyeye çıkartmak için, eldeki mevcut ekonomik kaynaklardan optimum faydayı sağlamayı planlayan bilim dalıdır.

5 Mühendislik Ekonomisi •Mühendislik ekonomisi, mühendislik dalının ekonomik cephesiyle ilgilenen mühendislik disiplinidir, önerilen teknik bir projenin masrafının ve yararlarının sistematik olarak değerlendirilmesini içerir. •Mühendislik ekonomisinin prensipleri ve metodolojisi mühendislik tasarımında, teknik ve genel yönetimde çok geniş bir uygulama alanına sahiptir. •Bir mühendislik firmasında, gelir ve giderin olduğu her yerde mühendislik ekonomisi prensiplerinden yararlanılır.

6 Mühendislik Ekonomisi •Unutulmaması gereken bir nokta da, gelecek ile ilgili kararları sizin vermeniz gerektiğidir. •Mühendislik ekonomisi sizin karar vermenize yardım eden araçlar bütünüdür, diğer bir deyişle bu araçlar sizin için karar veremezler. •Mühendislik ekonomisi, gelecek ile ilgili kararların tahmin edilmesine dayanır, diğer bir deyişle gelecekle ilgili riskler ve belirsizliklerle ilgilenir. •Mühendislikle ilgili bir çok parametre ise zamanla değişir.

7 Mühendislik Ekonomisi Neden Gerekli? •Mühendislerin verdiği kararlar genellikle finansal kaynakların nasıl kullanılacağını tayin eder. Mesela: ▫Yeni ürün geliştirme, ▫Eskiyen ekipmanın yenilenmesi, ▫Yap veya satın al kararları, ▫Yeni bir üretim hattı veya fabrikanın yapılması, ▫Birkaç tasarım alternatifinden birisinin seçilmesi, gibi •Mühendisler kısıtlı finansal kaynaklarla çalışırlar. Bu sınırlı finansal kaynakların en verimli şekilde kullanılması gerekir.

8 Mühendislik Ekonomisi Neden Gerekli? •Ayrıca bu kısıtlı kaynaklar firmalara ait değildir. Finansal kaynaklarının çoğunu bankalardan aldığı kredilerle sağlarlar. Hatta, firmalara ait olduğunu düşündüğümüz anaparalar firma sahipleri tarafından firmalara borç olarak verilirler ve bu paraların şirketlere bir maliyeti vardır. •Mühendislik ekonomisi bu karar verme süreçlerinde sistematik bir yaklaşım ve matematiksel araçları sağlar.

9 Mühendislik Ekonomisi Neden Gerekli? •Büyük Ölçekli Mühendislik Projeleri; ▫Büyük yatırım maliyetleri gerektirir, ▫Finansal sonuçlarını görmek uzun zaman alır, ▫Gelir ve gider akışlarının öngörmek zordur. •Ayrıca, bireyler için de özellikle büyük ölçekli parasal yatırım /alış-verişlerde işe yarar: ▫Yeni ev/araba alınması veya kiralanması, ▫Kredi kartının taksitlendirilmesi, ▫Yatırım fonu seçimi, ▫Hazine bonosu alımı.

10 Karar verme sürecinin aşamaları •Problemin belirlenmesi, •Problemin analize tabi tutulması, ▫Hedef ve amaçlar belirlenir, ▫İlgili bilgi ve veriler toplanır. •Problem için değişik alternatiflerin geliştirilmesi, •Karar verme kriterlerinin belirlenmesi, •En iyi seçeneğin belirlenmesi, •Çözümün uygulanması, •Sonuçların izlenmesi.

11 Karar verme sürecinin aşamaları 1.Problemin tanımlanması: Arabaya ihtiyaç var. 2.Problemin analize tabi tutulması: 1.Dayanıklı ve düşük aylık ödemeleri olan bir araba kiralamak 2.Teknik ve finansal verilerin toplanması (aylık kira, peşinat, vb.) 3.Yapılabilir seçeneklerin tanımlanması ve gerçekçi tahminlerin yapılması: (Saturn veya Honda’nın kiralanması) 4.Karar verme kriterlerinin belirlenmesi: (Şimdiki ve yakın gelecekteki ihtiyaçları karşılamak ve belirli kısıtlar dahilinde kalmak) 5.En iyi seçeneğin belirlenmesi: (Honda) 6.Çözümün uygulanması 7.Sonuçların izlenmesi

12

13 Paranın Zaman Değeri •Paranın zaman değeri vardır, çünkü para zaman içerisinde daha fazla para kazandırabilir (kazanma gücü). •Paranın zaman değeri faiz oranı cinsinden ölçülür. •Faiz paranın maliyetidir. Borç alan için maliyet, borç veren için ise kazançtır. •Faiz borç verene parasının kullanıldığı için ödenmesi gereken ücrettir.

14 Faiz Hesaplama Y ö ntemleri •Basit faiz: Belirli bir dönem için, belirli bir sermaye üzerinden hesaplanan faizdir. •Birleşik faiz: Bileşik faiz hesaplamasında her devre sonunda kazanılan faiz anaparaya eklenir ve faiz, faiz kazanır. Yıl Sonu Başlangıç Bakiye FaizSonuç Bakiye 0$1,000 1 $80$1,080 2 $80$1,160 3 $80$1,240 YılBaşlangıç Bakiye Biriken Faiz Yıl Sonu Bakiye 0$1,000 1 $80$1,080 2 $86.40$1, $93.31$1, Basit faizBileşik faiz

15 Basit Faiz F = Gelecekteki değer P= Bugünkü değer i= Faiz oranı N= Süre F = P + [(N.i.P) / 100]

16 Bileşik Faiz F = Gelecekteki değer P= Bugünkü değer i= Faiz oranı N= Süre F = P  (1+i/100) N

17 Ö rnek 1 Bay A, 100 bin lira, yıllık %40 faizle, 5 yıl vadeli kredi almıştır. a)Geri ödemelerde, ödeyeceği faizin basit faiz olarak hesaplanması durumunda, beş yıl sonunda toplam ödeyeceği faiz miktarı ne olur? b)Faizin, bileşik faiz olarak hesaplanması durumunda, beş yıl sonunda toplam ödeyeceği faiz miktarı ne olur?

18 Örnek 1 a)F= P+ P.i.n F=  0,4  5 F= TL b)F= P(1+i) n F =  (1+0,4) 5 F =  5,37824 F = TL İki örnek karşılaştırıldığı zaman ödenen faiz açısından büyük bir fark olduğu gözlemlenebilmektedir. Görüleceği üzere bileşik faizle yapılan hesaplama sonucunda elde edilen değer basit faize göre çok daha fazladır. Bu nedenle gerçek hayat uygulamalarında bileşik faiz uygulanmaktadır. Bu çerçevede bu ders içerisinde de bileşik faiz temel alınarak uygulamalar yapılacaktır.

19 Nakit Akış (Cash Flow) Diyagramı •Nakit akış diyagramı, bir proje süresince meydana gelen bütün girdilerin ve çıktıların görsel olarak gösterilmesine yarar. •Nakit akış diyagramlarının kullanılması şiddetle tavsiye edilir ve mühendislik ekonomisi için çok önemlidir. Çünkü, alternatiflerin karşılaştırılmasında temel bir rol üstlenir.

20 Nakit Akış (Cash Flow) Diyagramı Aşağıda bir nakit diyagramı örneği gösterilmektedir. Bu nakit akış diyagramında firma tarafından kazanılan değerler ve harcanan değerler oklarla gösterilmektedir. Kazanılma periyodu ise yatay çizgi üzerinde gösterilmiştir. Ayrıca bu diyagram için geçerli olan faiz oranı da mutlaka nakit akış diyagramında gösterilmelidir.

21 Örnek 2 •Ş imdi borç alınan 2,000 liranın, yıllık %6 faiz oranında, 5 yıl sonra geri ödenecek toplam miktarını nakit akış diyagramı üzerinde gösteriniz.

22 Örnek 2 2, N (yıl) F i= %6

23 Ö rnek 3 •%7 yıllık faiz oranı ile şimdiden başlayarak her yıl 1,000 lira tasarruf edilirse ve toplam beş kere yapılırsa. En son yapılan tasarrufla birlikte biriken yapılan tasarruflar geri alınacağına göre nakit akış diyagramını çiziniz.

24 Ö rnek N (yıl) F i= %7 1,000

25 Ö rnek 4 •Bir firma 10,000 liralık bir yatırım yapmaktadır. Bu yatırımın yıllık kazancı 5,310 liradır ve beş yıl sonunda bu yatırımın 2,000 liralık hurda getirisi vardır. Bu beş yıl boyunca senelik olarak bakım ve operasyon maliyetleri 3,000 lira olacaktır. Buna göre bu yatırımın nakit akış diyagramını çiziniz.

26 Ö rnek N (yıl) 3,000 5,310 2,000 10,000

27 Ekonomik Eşdeğerlik •E konomik eşdeğerlik, iki nakit akışının aynı ekonomik etkiye sahip olması ve bu yüzden birbiriyle değiştirilebilmesidir. •Eşdeğerlilik belirlenirken hedef bir zaman belirlenir. Akış diyagramındaki bütün hareketler belirlenen zamana getirilerek eşdeğerlilik değerlendirilmesi yapılır. Eğer bugünü seçersek “bugünkü değeri” (present worth) hesaplamış oluruz, gelecekte bir zamanı seçersek “gelecekteki değeri” (future worth) hesaplarız. •Karşılaştırılan nakit akışlarının birbirine eşdeğer olması seçilen zamana bağlı değildir. Yani belirlenen hedef zamanın değiştirilmesi iki nakit akış diyagramının eşdeğerliliğini değiştirmez.

28 Ekonomik Eşdeğerlik •Eşdeğeri hesaplarken birden fazla ödemeyi tek bir ödemeye değiştirmemiz gerekebilir. •Eşdeğerlilik seçilen faiz oranına bağlıdır. •Nakit akışındaki miktarlar ve zamanlar farklı olmasına rağmen, uygun bir faiz oranı iki nakit akışını birbirine eş değer yapılabilir. Birbirinden çok farklı gibi gözükse iki akış diyagramı bile uygun bir faiz oranı ile birbirine eşlenebilir.

29 Örnek Örnek olarak yukarıdaki iki nakit akış diyagramı birbirinden çok farklı gözükmekle beraber, %32,04 faiz oranı için birbirine eşdeğer olmaktadır.

30 Örnek 5 •Yıllık %10 faiz oranı ile, 4 yıl için 8,000 liralık bir borç alırsak aşağıdaki ödeme şekillerine göre ödeyeceğimiz toplam tutarları bulalım: a)Yıl sonunda 2,000 lira ve o yılki faiz ödenirse b)Yıl sonunda o yılın faizi ve ana para ise 4 sene sonunda ödenirse c)Bütün ödemeler 4 yıl sonunda yapılırsa.

31 a)Yıl sonunda 2,000 lira ve o yılki faiz ödenirse; YılYıl başındaki Borç Yılın faizi Yıl sonundaki toplam borç Ana paradan ödeme Yıl sonundaki toplam ödeme 18,0008,008,8002,0002,800 26,0006,006,6002,0002,600 34,0004,004,4002,0002,400 42,0002,002,2002,0002,200 2,00010,000

32 b)Yıl sonunda o yılın faizi ve ana para ise 4 sene sonunda ödenirse; YılYıl başındaki Borç Yılın faizi Yıl sonundaki toplam borç Ana paradan ödeme Yıl sonundaki toplam ödeme 18, , , , , , , , ,800 3,20011,200

33 c)Bütün ödemeler 4 yıl sonunda yapılırsa; YılYıl başındaki Borç Yılın faizi Yıl sonundaki toplam borç Ana paradan ödeme Yıl sonundaki toplam ödeme 18, , , , ,64,811,712,88,00011,712,8 3, ,712,8

34 Ekonomik Eşdeğerlik •Görüleceği gibi, üç seçenek de farklı nakit akışlarına sahiptir. Karar verebilmek için üç seçeneği karşılaştırılabilir şekilde düzenlemek gerekir. Bizim bütün seçeneklerin zaman içinde bazı noktalardaki karşılaştırılabilir denklik değerini bulmamız gerekir. •Aslında, buradaki bütün seçeneklerin şimdiki değeri 8000 liraya denktir, yani aynı çekiciliğe sahiptir. Bu da göstermektedir ki, sadece nakit akışlarla doğru bir sonuca ulaşmak imkansızdır. Sonuca ulaşabilmek için nakit akışlarının şimdiki denk değerini hesaplamak gerekir. Hesaplanan değerlerin karşılaştırılması sonucunda doğru bir sonuca ulaşılabilir.

35 Örnek 6 •Size, bugün için P dolar ödeme veya 5 yıl sonunda $3,000 ödeme alternatifleri sunulmuş olsun. Şu anda paraya ihtiyacınız olmadığı için size verilen P doları %8 yıllık faizle bankaya yatırmaya karar vermiş olun. Hangi P değeri bu iki alternatif ödeme planını eşdeğer kılacaktır?

36 “Eşdeğer Nakit Akışları Herhangi Bir Zaman Noktasında Eşdeğerdir” P = F / (1+i) N P = 3,000 / ( ) 5 P = 2,042$ Görüldüğü gibi işlem sonunda bulunan P değeri ile eşdeğerliliği sağlanan iki nakit akış diyagramın farklı zamanlar içinde aynı eşdeğerliliği sağlamaktadır.

37 Nakit Akış Türleri •Tek nakit akışı •Eş (uniform/equal) ödeme serisi •Doğrusal artımlı (Linear Gradient) seri •Geometrik artımlı seri •Düzensiz ödemeli seri

38 Tek Nakit Çıkışlı Formül •Tek ödeme, bileşik faiz, gelecek değer •Verilen: •İstenen: •Compound factor P F N 0 Faiz tabloları formüller yerine kullanılabilir!!!

39 •P:Paranın şimdiki değeri (present value); yani bir nakit akım serisinde serinin veya seri içindeki nakit akımlarının şimdiki değeri (TL, …) •F :Paranın gelecekteki değeri (future value) (TL, …) •N:Faiz periyotları veya dönem sayısı (yıl, ay, …) •i:Getiri oranı, faiz oranı (% / yıl, …) F = P x (1+i) N

40 % 1’lik faiz oranı için örnek tablo

41 Tek Nakit Girişli Formül •Tek ödeme, bileşik faiz, şimdiki (bugünkü) değer •Verilen: •İstenen: •Discount factor P F N 0

42 •Örnek: 3,680 $’ın, %12 faiz ile 8 yılda aldığı değer nedir?  P= 3,680 $  i= %12  N= 8 yıl F = P  (1+i) N = 3,680  ( ) 8 = 3,680  = 9,112 $ Tek Nakit Formülü

43 •Örnek: Şimdi, 10$’a aldığınız bir hisse senedini 5 yıl sonra 20$’dan satmış olun. Bu durumda ortalama yıllık geri dönüş oranı nedir? Çözüm: ▫Formülde deneme-yanılma yaparak değerin bulunması (uzun ve verimsiz bir yöntem) ▫Faiz çarpımlar tablosunu kullanarak (yaklaşık değerin) bulunması (tam sayı olmayan faiz oranları için zor) ▫Finansal fonksiyonları özel hesap makinesi yada Excel gibi programların kullanılması F= P (1+i) N 20 = 10  (1+i) 5 i= %14.87

44 Tek Nakit Formülü •Örnek: XYZ firmasının 100 adet hisse senedini $60/hisse fiyattan almış olalım. Planımız hisse senedinin değeri iki katına çıktığında elimizden çıkarmaktır. Hisse fiyatının yılda %20 artacağı tahmin edildiğinde, hisseyi satmak için kaç yıl beklememiz gerekir? F=P(1+i) N = P(F/P, i,N) 12,000 = 6,000  (1+0.20) N log 2 = N  log 1.2 N=3.80 veya yaklaşık 4 yıl

45 Düzensiz ödeme serisi •Örnek: Aşağıda belirtilen 4 yıllık harcamaları karşılamak için ne kadar para bankaya yatırılmalıdır (faiz oranı %10)? ▫Yıl 1: Müşteri hizmetlerinde kullanılan bilgisayar ve yazılımları için: $25,000 ▫Yıl 2: Mevcut sistemi yükseltmek için: $3,000 ▫Yıl 3: Harcama yok ▫Yıl 4: Yazılım yükseltmeler için: $5,000

46 Düzensiz ödeme serisi P= F / (1+i) N P 1 = 25,000  (P/F, 10%,1)  P 1 = 25,000  = 2, P 2 = 3,000  (P/F, 10%,2)  P 2 = 3,000  = 2,479.2 P 3 = 5,000  (P/F, 10%,4)  P 3 = 5,000  = 3,756.5 P= $28,623.2 Bu değerler yanda verilen formül veya belirtilen faiz oranı için hazırlanmış tablolar yardımıyla bulunabilir


"Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yapı İşletmesi Anabilim Dalı Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri - 1." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları