Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Metal sektöründe temel toksik tehlikeler Hollanda Büyükelçiliği’nin desteğiyle, Ankara, Türkiye.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Metal sektöründe temel toksik tehlikeler Hollanda Büyükelçiliği’nin desteğiyle, Ankara, Türkiye."— Sunum transkripti:

1 Metal sektöründe temel toksik tehlikeler Hollanda Büyükelçiliği’nin desteğiyle, Ankara, Türkiye

2 Öğrenme hedefleri • Metal sektöründe temel toksik tehlikeleri bilme 202/07/20142

3 kaynak : EMUTOM ( Peter Bulat ) 02/07/20143

4 4 KİMYASALLAR KİMYASALLARIN KULLANIMINDA GÜVENLİK HAKKINDA 170 NO’LU SÖZLEŞME-1990 ULUSLARARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ (ILO) KİMYASALLARIN KULLANIMINDA GÜVENLİK HAKKINDA 177 NO’LU TAVSİYE KARARI KİMYASALLARIN SINIFLANDIRILMASI KİMYASALLARIN TAŞINMASI (BM-UNRTDG) TOKSİK ÖZELLİKLERİ PARLAMA, PATLAMA, OKSİTLEME, TEHLİKELİ REAKSİYON VERME ÖZELLİKLERİ AŞINDIRICI VE TAHRİŞ EDİCİ ÖZELLİKLERİ, ALERJİK VE HASSASİYET OLUŞTURMA ÖZELLİKLERİ KANSOREJEN ETKİLERİ, TERATOJENİK VE MUTAJENİK ETKİLERİ ÜREME SİSTEMİNE ETKİLERİ PATLAYICI MADDELER SIKIŞTIRILMIŞ, SIVILAŞTIRILMIŞ BASINÇ ALTINDA YOĞUNLAŞTIRILMIŞ PARLAYICI, PARLAYICI OLMAYAN VE ZEHİRLİ GAZLAR KOLAYLIKLA PARLAYABİLEN SIVILAR KOLAYLIKLA PARLAYABİLEN KATILAR OKSİDAN MADDELER, ORGANİK PEROKSİTLER ZEHİRLİ VE ENFEKSİYONA NEDEN OLABİLECEK MADDELER RADYOAKTİF MADDELER AŞINDIRICI MADDELER DİĞER ZARARLI MADDELER Çevreye zarar verenler, sıkıştırılmış gazlar, radyoaktif maddeler, enfeksiyona neden olanlar ve diğerleri için bir düzenleme yoktur.

5 5 KİMYASALLAR ULUSLARARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ (ILO) KİMYASALLARIN SINIFLANDIRILMASI KİMYASALLARIN TAŞINMASI (BM- UNRTDG) TOKSİK ÖZELLİKLERİ PARLAMA, PATLAMA, OKSİTLEME, TEHLİKELİ REAKSİYON VERME ÖZELLİKLERİ AŞINDIRICI VE TAHRİŞ EDİCİ ÖZELLİKLERİ, ALERJİK VE HASSASİYET OLUŞTURMA ÖZELLİKLERİ KANSOREJEN ETKİLERİ, TERATOJENİK VE MUTAJENİK ETKİLERİ ÜREME SİSTEMİNE ETKİLERİ Çevreye zarar verenler, sıkıştırılmış gazlar, radyoaktif maddeler, enfeksiyona neden olanlar ve diğerleri için bir düzenleme yoktur.

6 6 KİMYASALLAR ULUSLARARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ (ILO) KİMYASALLARIN SINIFLANDIRILMASI KİMYASALLARIN TAŞINMASI PATLAYICI MADDELER SIKIŞTIRILMIŞ, SIVILAŞTIRILMIŞ BASINÇ ALTINDA YOĞUNLAŞTIRILMIŞ PARLAYICI, PARLAYICI OLMAYAN VE ZEHİRLİ GAZLAR KOLAYLIKLA PARLAYABİLEN SIVILAR KOLAYLIKLA PARLAYABİLEN KATILAR OKSİDAN MADDELER, ORGANİK PEROKSİTLER ZEHİRLİ VE ENFEKSİYONA NEDEN OLABİLECEK MADDELER RADYOAKTİF MADDELER AŞINDIRICI MADDELER DİĞER ZARARLI MADDELER

7 7 •Aşındırıcı maddeler, •Sıkıştırılmış gazlar, •Radyoaktif maddeler, •Enfeksiyona neden olanlar ayrı bir sınıflandırmaya tabidirler. Ayrıca bu sınıflandırmaya •Tıbbi ve hayvansal ilaç, •Kozmetik, •Patlayıcı (Mühimmat) •Pestisit, •Kimyasal atık, •İnsan ve hayvan gıdası da dahil değildir. Bu ürünlerin ayrı sınıflandırılma ve etiketleme kuralları bulunmaktadır. KAPSAM DIŞI KİMYASALLAR

8 (IARC) Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı; • KANSEROJEN: Kimyasalın insanlarda kanserojen olduğuna dair kanıt var. • MUHTEMEL KANSEROJEN: Deney hayvanları için yeterli kanıt var, insanlar için sınırlı. • KANSEROJEN OLABİLİR: İnsanlar için sınırlı kanıt var, ancak hayvanlar için kanıt yok. gibi sınıflandırma yapılmaktadır. 8 İLO ya GÖRE SINIFLANDIRMA

9 Avrupa Birliği Ülkelerinin kendi kanserojen maddeler listeleri vardır Almanya; • A.1 İnsanda kanser yaptığı ispatlanmış kanserojenler, • A.2 Hayvanlarda kanser yaptığı ispatlanmış kanserojenler. • B Şüpheli kanserojenler olarak sınıflandırılmıştır. 9

10 • B grubunda bulunan kimyasallar her yıl yeni verilere göre gözden geçirilmekte ve alt gruplara ayrılmaktadır. • I : Çok ciddi olarak tehlikeli, • II : Ciddi olarak tehlikeli, • III: Tehlikeli 10

11 ALMANYA’DA SINIRLAMA • “Tehlikeli Maddeler” le ilgi çıkardığı yasa ile A.1 ve A.2 olarak ayırmış olduğu kanserojen maddelere maruz kalan işçinin ve alınan tedbirlerin kaydının tutulmasını istemiş, çalışma saatini 6 saat / gün olarak sınırlamıştır. 11

12 ÇALIŞMA ORTAMINDA SAĞLIK AÇISINDAN ZARARLI FAKTÖRLER TOZLAR a-Organik tozlar Bitkisel ve Hayvansal b- İnorganik tozlar (Metalik, Ametalik, Kimyasal) 1- Fibrojenik Tozlar, (Asbet, Talk) 2- Toksik (ağır metaller) 3- Kanserojen tozlar 4- Radyoaktif 5- Alerjik 6- İnert (kireç taşı, alçı ÇÖZÜCÜLER 1-Primer tahriş ediciler -Sert sabun, deterjan -Asit ve bazlar, reçineler 2-Allerjenler -Kömür katranı türevleri, -Azo boyaları 12 A- FİZİKSEL FAKTÖRLER B- KİMYASAL FAKTÖRLER C- BİYOLOJİK FAKTÖRLER KATI MADDELER; Düşük zehirlenme oranı. Üretim sürecinde tehlikeli arzedebilir. (Kereste, kaynak çubuğu, poliüretan v.s.) GAZLAR VE BUHARLAR 1-Boğucu gazlar -Basit boğucu (Co2) -Kimyasal boğucu (CO) 2-Tahriş edici gazlar -NH3,SO2,Cl, -Asit buharları, -Azot oksitleri 3-Sistemik zehirler -CCl4, Alkoller, benzen 4-Narkotikler (Toluen vb)

13 • 02/07/201413

14 Kimyasal şekil • Partikül kirleticiler – Duman – Sis – Toz& lifler • Gaz ve buhar (Photo courtesy of US Dept of Agriculture) 02/07/201414

15 Partikül büyüklüğü terminolojisi • Mikrometre (µm). Bir metrenin milyonda biridir. “mikron” olarak da bilinir. • Solunamayan Partiküller 10 µm > çaplıdırlar. Akciğerlerdeki alveollere ulaşmadan solunum sisteminde tutulurlar. • Solunabilen Partiküller 10 µm < çaplıdırlar. Büyük miktarlarda alveollere ulaşma ihtimali vardır. 02/07/201415

16 Tehlikeli partiküller 50  m 100  m (fotoğraflar: Amerikan jeolojik servisi) 02/07/201416

17 Bazı Tehlikeli partiküller • Asbest. – Asbest, kanser. • Berilyum. – Berilyum, kanser. • Bakteri. – Ateş • Pamuk tozu. – Bisinoz ( akciğer hastalığı). Be Chrysotile Asbestos 20  m 1  m (Chrysotile & Beryllium photo courtesy of USGS) 02/07/201417

18 Bazı Tehlikeli Partiküller • Diesel dumanı – Akciğer kanseri. • Kurşun & bileşenleri – Merkezi Sinir Sistemi, kan hastalıkları • Nikel – Boğaz kanseri, alerjiye bağlı iltihap. • Böcek ilaçları – Merkezi Sinir Sistemi hastalıkları, kanser. • Kadmiyum, krom, kobalt, manganez – Kanser, Merkezi Sinir Sistemi Hastalıkları, akciğer hastalıkları Lead ore 02/07/201418

19 Eş zamanlı maruz kalmalar • Bazı maddeler beraberken birbirinin etkilerini kuvvetlendirebilir. – Kurşun & talyum (additif etki) – Asbest & sigara (çoğalan/sinerjistik etki) 02/07/201419

20 ZARARLI TOZLARLA MEYDANA GELEN MESLEKİ AKCİĞER HASTALIKLARI (PNÖMOKONYOZ) • Toz halinde olan zararlı maddelerin solunum yolu ile akciğere girerek, akciğerlerin küçük ünitelerinde kalıcı birikimleri sonucu meydana gelen hastalıklardır. 20

21 I- ORGANİK TOZLARIN MEYDANA GETİRDİĞİ MESLEKİ AKCİGER HASTALIKLARI: • BİSSİNOZ (Pamuk pnömokonyozu) 21

22 2- İNORGANİK TOZLARIN MEYDANA GETİRDİĞİ MESLEKİ AKCİGER HASTALIKLARI a)Metalik tozlar (demir, bakır, çinko tozu vb.) • b)Metalik olmayan-mineral tozlar (kükürt, kömür tozu) • c) Kimyasal bileşiklerin tozları (çinko oksit, manganez oksit). • d) Doğal bileşiklerin tozları (mineraller, killer, maden cevherleri v.s.) 22

23 Mineral ve metalik tozlarla meydana gelen AC Hastalıkları- I 1.Silikoz (Saf silikoz): Silisyum di oksit (Si O 2 ) (Silis) kristallerinin solunması sonucu gelişen akciğer hastalığıdır. 23

24 2.Karışık Silikozlar: • 1)Kömür işçileri pnömokonyozu: Kömür tozlarından başka yoğun silis tozu maruziyeti • 2)Sidero- silikoz : Akciğerde demir ve silis tozlarının birikmesi • 3)Aliminyum silikat- Saf kaolen pnömokonyozu: Endüstride kullanılan kaolende yüksek oranda silis vardır. Kaolen porselen endüstrisinin ilkel maddesidir. 24 Mineral ve metalik tozlarla meydana gelen AC Hastalıkları -II

25 • 3.Basit Silikatozlar 25 Mineral ve metalik tozlarla meydana gelen AC Hastalıkları -III

26 4. Fibrotik Silikatozlar • 1-Asbestoz: Asbest (Amyant) tozlarının solunması sonucu meydana gelir. • 2-Talkoz: Saf talk, mağnezyum silikat hidratedir. • 3-Silimanite mineralleri pnömokonyozu: Aliminyum silikatların bütün değişik formlarının solunması sonucu gelişir Endüstride kullanılanlarda Ca, Al, Fe ihtiva eder. 26 Mineral ve metalik tozlarla meydana gelen AC Hastalıkları -II

27 5. Alimüniz İnce alüminyum tozları ile uğraşanlarda olur. 6.Berilyozis • Ağır akciğer hastalıklarına neden olmazlar. • Baritoz :Baryum sulfat tozlarının yığılması • Sideroz :Demir oksit tozlarının yığılması • Stannoz :Kalay tozlarının yığılmas • Antrakoz :Kömür tozlarının yığılma 27

28 Mineral tozları toksikolojisi Asbest • Asbestler sulu silikat minerallerinin doğal olarak meydana gelen grubudur. 02/07/201428

29 Asbestlerin zararları • Sadece solunduğu zaman tehlikelidir (biraz da mideden emilir- %5) • Havada dolaşır, akciğerlerin derinliklerine girer • Keskin şekilli olanları akciğerlerde sıkışır • Parçalara ayrılmaz 02/07/201429

30 02/07/201430

31 Kadmiyum metalli toksikolojisi • Kadmium, çinko bileşikleri ile beraber kadmium sülfür şeklinde doğada bulunur. • Çinkon, kurşun ve bakırın yan ürünü olarak üretilir. 02/07/201431

32 Kadmiyuma maruz kalma • En önemli mesleki maruziyet : – Kadmiyumun eritilmesi – Çelik alaşımı üretimi – Elektronik atıkların geri dönüşümü esnasında • Sigara içme önemli bir kaynaktır 02/07/201432

33 Kadmiyuma maruz kalma • Solunum yolu Kadmiyuma maruz kalmada en önemli yoldur. • Sindirim sistemi boyunca sadece kadmiyumun %5i emilir. 02/07/201433

34 Gazların mesleki toksikolojisi • Gazlar ana gruplara ayrılırlar: – Boğucu Gazlar • Basit boğucu gazlar: Karbondioksit (CO2), Metan (CH4), Etan (C2H6), Propan (C3H8), Bütan (C4H10), Hidrojen (H2), Azot (N2) • Kimyasal boğucu gazlar: Karbonmonoksit (CO), Hidrojen sülfür (H2S), Hidrojen siyanür (HCN), vb. dir. – Tahriş Edici Gazlar • Üst solunum yolu tahrişi : klorin, Amoniya • Alt solunum yolu tahrişi : Nitro oksit 02/07/201434

35 Basit Boğucu Gazlar • Etkileri yerel oksijenin azalması sonucu ortaya çıkmaktadır. Oksijen seviyesi %14ün altında olduğunda hızlı nefes alma ve doku hasarı Oksijen seviyesi daha da düşerse bilinç kaybı ve de ölüm 02/07/201435

36 Kimyasal Boğucu Gazlar • Karbonmonoksit (CO), Hidrojen sülfür (H2S), Hidrojen siyanür (HCN) • Her üye asfeksiye neden olan kendi hareket mekanizmasına sahiptir • Karbonmonoksit tipik bir temsilcidir. 02/07/201436

37 1. Karbonmonoksit • Renksiz, kokusuz gaz • Organik bileşenlerin tam yanmaması sonucu ortaya çıkar • Hava ile %30 karışımı çok patlayıcıdır • Hemoglobine çok sıkı bağlanır ve karboksihemoglobin seviyesini yükseltir 02/07/201437

38 Karbonmonoksit • Kronik Zehirlenme: • Düşük konsantrasyonlarda uzun etkilenme sonucunda yorgunluk, baş ağrıları, mizaç değişikliği, uyku bozuklukları, kalp ve mide bozuklukları hafıza bozukluğu • Korunma: • Havadaki miktar kontrol edilir. Sigara yasak-Kısa süreli çalışma-gerekirse maske kullanımı • Tedavi: Derhal temiz hava-oksijen. Beyin ödemine karşı gerekli tedavi uygulanır. 02/07/201438

39 2. Hidrojen sülfür • Renksiz, havadan ağır, kendine özgü çürük yumurta kokusu olan gazdır • Zehirleyicidir • Petrol alanları, kanalizasyon ve kimyasal endüstride sıkça rastlanır • Genellikle lağım kanallarında ve eritme tesislerinde bulunur. • Yanıcı bir gaz olup hava içerisinde %6 oranında patlayıcı özelliğe sahiptir • 02/07/201439

40 Hidrojen sülfür • Etkisi: Tipik kokusu ile tanınır. Daha yüksek konsantrasyonlarda koku alma sinirleri felce uğrar ve koku alınmaz. • Solunum yolu ile toksik etki gösterir. Hücre içi enzimleri inhibe eder. Zehirlenmelerinde kısa süre içinde ölüm gelir. Kronik zehirlenme kabul edilmemektedir. • Korunma: Havadaki miktar kontrol edilmeli, çevre tedbirleri - kişisel koruyucular. Tehlikeli alanlarda periyodik muayenelerde sinirsel bozukluklar aranmalı. • Tedavi: Suni solunum - %5 CO2 içeren oksijen verilmeli- gözler iyice yıkanmalı • 02/07/201440

41 Tahriş Edici Gazlar • Yüksek su çözünürlüklü gazlar (amonia, klorin ve sülfür dioksit) en çok konjonktive ve üst solunum yollarında tahriş • Düşük çözünürlüklü gazlar (nitrojen oksit ve fosgen) üst solunum yolunda daha az etki; sonuç olarak ciddi akciğer zedelenmesi nedeni 02/07/201441

42 Tahriş Edici Gazlar 42 AMONYAK (NH3) Endüstride sentez işlerinde - gübre - boya imali- soğutucularda kullanılır Etkisi: Dağlayıcı yakıcıdır. Kısa sürede öldürücü olabilir. Akut Zehirlenme:Gözler, Mukozalar ve solunum yoları üzerinde tahriş edici -yakıcı Körlüğe kadar giden hasarlar- Bronşit ve akciğerlerde ödem

43 Tahriş Edici Gazlar 43 AMONYAK (NH3) Kronik Zehirlenme:Kronik bronşit – tartışmalı, kesin değil Korunma: Çevre tedbirleri, maske kullanımı, ortam kontrolü. %75 oranında NH3 çözeltisi ile temas halinde vücut derhal yıkanır ( Yanık Tedavisi)

44 Klorin • Üst solunum yolu tahrişi • Bronşit dahil kronik etkiler 02/07/201444

45 Nitrojen dioksit • Alt solunum yolu iritasyonu • Kaynak ya da dizel motor çalıştırılması esnasında ortaya çıkmaktadır • Ciddi oranda maruz kalma ölümcül olabilmektedir 02/07/201445

46 3-SİSTEMİK ETKİ GÖSTEREN GAZ VE BUHARLAR 46 ARSİN: (Arsenikli Hidrojen); Sanayide elektronik endüstrisinde yarı iletici imalinde kullanılır. Etkileri: Çok toksiktir. Kuvvetli bir kan zehiridir ve ölüme neden olur. Korunma: Çevre tedbirleri, işyeri havasında takip. Etkilenme hallerinde, acil kan nakli, bazik tedavi ve yatak istirahatı

47 • Kendileri zehirli değildir. • Isı ile hidroflorik ve hidroklorik aside dönüşebilirler • Solunum yolu ile etkirlerler • Uyuşturucudurlar. 47 FREONLAR:

48 HİDRAZİN  (Diamin) 48 Kullanıldığı yerler: Jet ve roketlerde yakıt, antioksidan, oksijen temizleyici, korozyonu durdurucu, olarak, patlayıcılarda, tekstilde kullanılır. Buharları patlayıcıdır. Vücuda etkisi: Solunum ve deri yolu ile etkir. Deri ve mukoza tahrişine neden olur.

49 4- NARKOTİK (UYUŞTURUCU) BUHARLAR; • Sistemik etki göstermezler • Uyuşukluk ve uyku hali verdiğinden kaza riski artar. • Yağlı yüzeylerin temizlenmesinde benzin, toluen, triklor etilen vb. kullanılır. 49

50 “ARA’’ 02/07/201450


"Metal sektöründe temel toksik tehlikeler Hollanda Büyükelçiliği’nin desteğiyle, Ankara, Türkiye." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları