Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Türkiye uPOP Envanteri-2013 Dr. Aykan KARADEMİR Kocaeli Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Türkiye uPOP Envanteri-2013 Dr. Aykan KARADEMİR Kocaeli Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü."— Sunum transkripti:

1 Türkiye uPOP Envanteri-2013 Dr. Aykan KARADEMİR Kocaeli Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü

2 Metodoloji  Emisyon Faktörleri ve Sınıflandırmalar “Dioxin Toolkit” bazında yapılmıştır.  Etkinlik Oranları Verileri  Ulusal İstatistikler  Yıllık Etkinlik Raporları  Sektör Dernekleri  Anketler  Bilimsel makale ve Raporlar  Kişisel Görüşmeler  Emisyon Raporları  Web Sayfaları  vb...

3 Envanter Özeti-2013 GrupKaynak Grupları Yıllık Salınım (g TEQ/yıl) HavaSuToprakÜrünKalıntı 1Atık Yakma0.0NA 2.8 2Demir ve Demir-Dışı Metal Üretimi NA Isı ve Enerji Üretimi60.5NDNA Mineral Ürünlerin Üretimi11.2NA Ulaşım2.6NA 6Açık Yakma Prosesleri78.4ND76.8NA 7Kimyasalların ve Tüketim Mallarının Üretimi0.37.5ND DiğerNA 0.1 9BertarafNA6.1NA Potansiyel Kirli Bölgelerin TanımlanmasıNA 13.7NA 1-10Toplam Genel Toplam1315

4 Envanter Özeti Toplam envanterin - % 62’si kalıntılarda, - % 23’ü hava emisyonu olarak atmosferde, - % 8’i üründe, - % 6’sı toprakta ve - % 1’i de atıksular yoluyla deşarj edilerek alıcı su ortamlarında bulunmaktadır.  Kalıntılarda bulunan uPOP’lar açısından en önemli kaynak grupları “demir ve demir-dışı metallerin üretimi” ve “bertaraf” işlemleri öne çıkmaktadır.  Demir ve demir-dışı metallerin üretim prosesleri arasında “demir ve çelik üretimi” ile “bakır üretimi” en önemli prosesler olarak görülürken “bertaraf” işlemlerinde “evsel ve karışık atıkların depolanması” kalıntılardaki uPOP’lar açısından en önemli katkıyı yapmaktadırlar.

5  Atık gaz olarak atmosfere atılan uPOP’lar için yine “demir ve demir dışı metal üretimi” en önemli katkıyı yaparken (156.2 g TEQ/yıl; toplamın yaklaşık % 50’si) “açık yakma prosesleri” ve “ısı ve enerji üretimi” de diğer önemli kaynak grubu olarak görülmektedir.  Demir ve demir-dışı metallerin üretimi işlemleri arasında sırasıyla “demir ve çelik üretimi” (81 g TEQ/yıl), “demir cevheri sinterleme” (40 g TEQ/yıl) ve alüminyum (13.3 g TEQ/yıl), bakır (9.4 g TEQ/yıl) ve çinko (9.4 g TEQ/yıl) üretim prosesleri atmosfere atılan uPOP’lar için önemli katkılar yapmaktadırlar.  Açık yakma proseslerinde ise uPOP’ların neredeyse tamamı “ev ve fabrika yangınları” kaynaklı (76.8 g TEQ/yıl) olarak görülmektedir.  Isı ve enerji üretimindeki uPOP emisyonlarının büyük bölümü evsel ısınma (37.9 g TEQ/yıl) ve/ya ısı ve enerji amaçlı (10 g TEQ/yıl) “kömür kullanımı”ndan kaynaklanmaktadır. Envanter Özeti-2013

6  Ürün içeriklerinde bulunan uPOP’larla ilgili olarak “kimyasalların ve tüketim mallarının üretimi” (87.4 g TEQ/yıl) envanterin neredeyse tamamını oluşturmaktadır.  Bu grupta da toplam uPOP miktarının % 90’a yakını özellikle “deri (45.2 g TEQ/yıl) ve tekstil (32.3 g TEQ/yıl) üretimi” proseslerinden kaynaklanmaktadır.  Toprakta bulunan uPOP miktarının tamamı “açık yakma prosesleri”nden (76.8 g TEQ/yıl) kaynaklanmaktadır. Burada da toplamın tamamına yakını “ev ve fabrika yangınları”ndan ortaya çıkmaktadır.  Envanterin küçük bir kısmını oluşturan atıksudaki uPOP’lar ise “kimyasalların ve tüketim mallarının üretimi” (7.5 g TEQ/yıl) ile “bertaraf” (6.1 g TEQ/yıl) işlemlerinden kaynaklanmaktadır.  İlk grupta “klorlu inorganik kimyasalların üretimi” (7 g TEQ/yıl), ikincisinde ise genel olarak atıkların, özelde ise “tehlikeli atıkların depolanması sonucu oluşan sızıntı suları” (4.8 g TEQ/yıl) atıksulardaki uPOP’lar için önemli kaynaklar olarak ortaya çıkmaktadır. Envanter Özeti-2013

7 Atık Yakma Tesisleri Tehlikeli Atık Yakma Tesisleri Tıbbi Atık Yakma Tesisleri Çimento Fırınları “Yüksek teknolojili yakma ve sofistike hava kirliliği kontrol teknikleri”

8 Önceki Envanter-2006 GrupKaynak Grupları Yıllık Salınım (g TEQ/yıl) HavaSuToprakÜrünKalıntı 1Atık Yakma62.8NA 1.3 2Demir ve Demir-Dışı Metal Üretimi624.7NDNA Isı ve Enerji Üretimi40.6NDNA Mineral Ürünlerin Üretimi10NA Ulaşım21.5NA 6Açık Yakma Prosesleri151ND96NA 7Kimyasalların ve Tüketim Mallarının ÜretimiND5.3ND DiğerNA 0.1 9BertarafNA7.5NA Potansiyel Kirli Bölgelerin TanımlanmasıNA 3.0NA 1-10Toplam Genel Toplam2030

9 Karşılaştırma (% 36 Azalma)

10 Karşılaştırma (Kaynak Grupları)

11  Kaynak gruplarındaki değişimler değerlendirildiğinde, özellikle demir ve demir-dışı metallerin üretimi sektöründeki % 45’lik azalmanın toplam uPOP envanterindeki azalmada son derece etkili olduğu gözlenmektedir.  Bu sektörde, özellikle hava kirliliğinin kontrolü alanında son yıllarda yapılan yatırımlar ve iyileştirmelerin atmosfere atılan uPOP emisyonlarında önemli derecede bir azalma sağladığı görülmektedir.  Ek olarak anız yakma vb. açık yakma işlemlerinin kontrol altına alınması da bu grupta yaklaşık % 40 oranında bir azalma sağlamıştır.  Bunlara ek olarak, katkıları sınırlı olsa da atık yakma, ulaşım ve bertaraf işlemlerinden kaynaklanan uPOP salınımlarının da önemli oranda azaldığı gözlenmektedir Karşılaştırma

12  Buna karşın ısı ve enerji üretimi, mineral ürünlerin üretimi ve kimyasalların ve tüketim mallarının üretimi gruplarında % 6 ile % 35 arasında değişen oranlarda artışlar gözlenmiştir.  Isı ve enerji üretimindeki artış daha çok son yıllarda artan kömür kullanımıyla ilişkilidir. Mineral, kimyasal ve tüketim mallarının üretimi kaynaklı uPOP artışları daha çok üretim miktarlarındaki artışla paralel olarak gözlenen artışlardır.  Aynı şekilde bertaraf işlemleri sonucu gözlenen atıklardaki uPOP artışı da, nüfus ve sanayi üretiminin artışı sonucu evsel ve endüstriyel katı atık miktarında gözlenen artışla paraleldir Karşılaştırma

13  Bazı Kaynak Gruplarındaki (İkincil Metal Üretimi, Açık Yakma Prosesleri ve Yangınlar) Etkinlik Oranlarındaki Belirsizlikler  Bazı Yasadışı Etkinlikler (Atık Yağların Kullanımı, Tarımsal Kalıntıların ve Çeşitli Atıkların Açıkta Yakılması vb.) Hakkında Yeterli Veri Bulunmaması  Bazı Emisyon Faktörlerindeki Belirsizlikler (Ulusal Emisyon faktörlerinin Bulunmaması)  Ulusal İstatistiklerdeki Belirsizlikler  Güncel Verilerin Bulunmaması Belirsizlikler

14  Metal sektöründe kirlilik önleme ve giderimi için BAT/BEP projeleri ve yatırımları  Tehlikeli atık yakan yakma tesisleri ve çimento fabrikalarında BAT/BEP uygulamaları  Yakma tesisleri ve metalurji proseslerinin yüksek derecede KOK içeren küllerine ilişkin envanter ve bertaraf uygulamaları  Kontamine uçucu kül ve diğer KOK içeren kalıntılarının detoksifikasyou üzerine araştırmalar yapılması  Isı ve enerji üretiminde verimli kömür kullanımına ilişkin araştırmalar yapılması  Isı ve enerji üretiminde kömür yerine daha temiz alternatif yakıtlar kullanımı ve yenilenebilir enerji kullanımının artırılması  Endüstride ve yerleşim birimlerinde enerji verimliliğinin artırılması BAT/BEP Uygulamaları İçin Önerilen Eylemler

15  Başta tarımsal atıkların yakılması olmak üzere açık yakma proseslerinin kontrolünün artırılması  Endüstri tesislerinde ve çöp dökülen alanlarda çıkan yangınların kontrolünün artırılması  Atık yağları ve baz-yağ karışımlarının illegal kullanımının kontrol altına alınması  Kasıtsız üretilen KOK’ları içeren kimyasal ve malzemelerin üretim ve ithalinin kontrol altına alınması uPOP Kontrolü İçin Önerilen Eylemler

16  Türkiye’de kasıtsız üretilen KOK’lara ilişkin bir ulusal izleme programının gerçekleştirilmesi  Endüstriyel bölgelerdeki çevresel ortamlarda kasıtsız üretilen KOK kirliliğinin izlenmesi  Metalurji, atık yakma ve piroliz/gazlaştırma proseslerinden çıkan kasıtsız üretilen KOK kirliliğinin izlenmesi  Kirlenmiş sahalar ve sıcak noktalarda kasıtsız üretilen KOK kirliliğinin izlenmesi  Büyük yangınlar ve diğer açık yakma işlemleri sonrası oluşan kasıtsız üretilen KOK kirliliğinin izlenmesi  Endüstriyel işlemlerdeki mesleki maruz kalma süreçlerinin izlenmesi ve uygun işçi sağlığı ve güvenliği pratiklerinin uygulanması  İnsanların maruz kalma düzeylerinin izlenmesi uPOP İzleme Çalışmaları İçin Önerilen Eylemler

17  Kirliliğe neden olabilecek tarihsel etkinliklerin ve potansiyel kirli sahaların tanımlanması  Bu alanlardaki kirliliğin derecesinin ve oluşan maruz kalma riskinin değerlendirilmesi  En öncelikli alanlardaki kirlilik düzeylerinin (hayvanlar ve balıklar dahil) ayrıntılı olarak analizi ve değerlendirilmesi  Bu alanlardaki kasıtsız üretilen KOK kirliliğine iişkin olarak ekolojik ve sağlık riski değerlendirilmelerinin yapılması  Bu alanların mevcut en iyi tekniklerle iyileştirilmesi ve yönetimi için ayrıntılı araştırmalar yapılması  Kasıtsız üretilen KOK’lar nedeniyle oluşan kirliliğin ve buna ilişkin çevre ve sağlık risklerinin periyodik olarak (beş yıl vb.) izlenmesi Kontamine Sahalar İçin Önerilen Eylemler

18  Hayvan yemleri ve ticari hayvansal ürünlerdeki izin verilen en yüksek kasıtsız üretim KOK düzeylerinin gözden geçirilmesi (AB yasalarına göre)  Endüstriyel bölgelerde ve kirlenmiş sahaları yakınında yaşayan insanlar için risk değerlendirme çalışmaları  Metalurji ve atık yakma tesislerindeki mesleki maruz kalmaya ilişkin risk değerlendirme çalışmaları  Toprak, su ve düzenli depolama alanlarındaki kasıtsız üretim KOK kirliliğine ilişkin olası maruz kalma yollarının araştırılması Risk Analizi İçin Önerilen Eylemler

19  DİNLEDİĞİNİZ İÇİN TEŞEKKÜRLER  Dr. Aykan KARADEMİR 


"Türkiye uPOP Envanteri-2013 Dr. Aykan KARADEMİR Kocaeli Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları