Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

GENEL İMALAT MALİYETLERİNİN BÜTÇELENMESİ Esnek Bütçe • Bütçe ve Esnek Bütçe • Kapasite Türleri ve Hesaplamaları • Sabit ve Değişken GİM Ayrımı • GİM Esnek.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "GENEL İMALAT MALİYETLERİNİN BÜTÇELENMESİ Esnek Bütçe • Bütçe ve Esnek Bütçe • Kapasite Türleri ve Hesaplamaları • Sabit ve Değişken GİM Ayrımı • GİM Esnek."— Sunum transkripti:

1 GENEL İMALAT MALİYETLERİNİN BÜTÇELENMESİ Esnek Bütçe • Bütçe ve Esnek Bütçe • Kapasite Türleri ve Hesaplamaları • Sabit ve Değişken GİM Ayrımı • GİM Esnek Bütçeleri

2 BÜTÇE ve ESNEK BÜTÇE • Bütçe ne demek ? • Esnek Bütçe ne demek ?

3 Bugün bir planınız var mı ? Biz bu akşam sinemaya gitmeyi planlıyoruz hoçaam... Ayıptır sölemesi ordan da yemeğe geççeez hoçaam...

4 Bu size kaça mal olacak onu da düşündünüz mü ? Düşünün o zaman... BÜTÇE yaptığınızın farkında mısınız !...

5 İşletmeler de faaliyetlerini planlarlar... Bütçe kısaca “sayısallaştırılmış plan” demektir. Bütçeleme ise bir planı sayısallaştırma çabası olarak ifade edilebilir. Yani işletmelerin gelecek ay (yıl) hangi mamullerden ne kadar üreteceklerini; dolayısıyla hangi malzemelerden ne kadar kullanacaklarını; hangi işçilerin ne kadar çalışması gerektiğini ve tüm bunların kendilerine neye malolacağını tahmin etmeleri (işidir) sürecidir.

6 Dersimizin konusu GİM’lerin bütçelenmesi olduğuna ve GİM’de GİM = Faaliyet Hacmi x Yükleme Oranı biçiminde formüle edildiğine göre bizim iki şeyi birden tahmin etmemiz gerekiyor: • Faaliyet Hacmini (Kapasite Kullanımını) • Yükleme Oranını

7 Diyelim ki bir işletme gelecek ay 8.000 DİS (kapasite) ile çalışacağını varsayarak GİM (genel imalat maliyetlerini) 50.000 YTL olarak bütçelesin... Peki ya o ay 8.000 DİS/ay değil de 10.000 DİS/ay veya 6.000 DİS/ay çalışmak zorunda kalırsa ne olacak ? İşte ESNEK BÜTÇE dediğimiz işletmenin faaliyet hacmindeki (kapasite) değişikliklere duyarlı biçimde hazırlanmış esneyebilen bütçedir.

8 ESNEK GİM BÜTÇESİ: ESNEK GİM BÜTÇESİ: Farklı kapasite seviyelerinde bile GİM’lerin ne olacağını bize söyleyebilen bütçe...

9 Kapasite Türleri •Teorik Kapasite •Pratik Kapasite •Fiili Kapasite •Atıl Kapasite •Normal Kapasite •Zorlanmış Kapasite •Beklenen Kapasite •Ortalama Kapasite

10 Kapasite Hesaplamaları Teorik Kapasite - Zorunlu Duraksamalar Pratik Kapasite - Atıl Kapasite Fiili Kapasite Talep Normal Kapasite Zorlanmış Kapasite: Fiili Kapasite > Pratik Kapasite İŞLETMENİN OLANAKLARIPİYASA ŞARTLARI

11 Sizin kapasiteniz nedir ? T.K.24 DÇS/gün - Z.D.18 DÇS/gün P.K. 6 DÇS/gün - A.K. 5 DÇS/gün F.K. 1 DÇS/gün Dersin/Hocanın Talebi N.K. 2 DÇS/gün Zorlanmış Kapasite (sınav zamanı): Z.K. 8-10 DÇS/gün > P.K. 6 DÇS/gün

12 Kapasitenizin ne kadarını kullanıyorsunuz ? KAPASİTE KULLANIM ORANI KKO = (........... Kapasite / Pratik Kapasite ) x 100 KKO = ( 1 DÇS / 6 DÇS ) x 100 = % 17

13 1. ÖRNEK: Bir işletmenin 1’nolu esas gider merkezinde (depart.) bir vardiyada 10 işçi günde 8 saat ve 3 vardiya halinde çalışsın. Hafta sonları, resmi ve dini günlerde (13 gün) çalışılmayan bu işletmede z orunlu olarak; teorik kapasitenin %10’u kadar boşa geçen bir zaman söz konusu olsun. Aylık Pratik Kapasite nedir? Teorik K.:10 işçi x 3 vardiya x 8 saat x 7 gün x 52 hafta= 87.360 DİS/yıl Boşa geçen zaman : 87.360 saat x %10= 8.736 DİS/yıl Haf.Tatili: 10 işçi x 3 vardiya x 8 saat x 2 gün x 52 hafta= 24.960 DİS/yıl Bay.Tatili: 10 işçi x 3 vardiya x 8 saat x 13 gün= 3.120 DİS/yıl (-)Toplam Çalışılmayan Zaman= 36.816 DİS/yıl Pratik Kapasite= 50.544 DİS/yıl / 12 ay Aylık Pratik Kapasite= 4.212 DİS/ay

14 Mamul Cinsi Talep Birim Üretim Zamanı 1’nolu EGM 2’nolu EGM (br/yıl)DİS/br X8.0001,702,10 Y5.0000,901,30 Z2.1822,004,34 2. ÖRNEK: Bir işletme iki EGM’de 3 farklı tip mamul üretmektedir. Gelecek yıl için işletmenin mamullerine ilişkin talepler ile bunların birim üretim zamanları aşağıdaki tabloda görülmektedir. Bu bilgilere göre işletmenin Aylık Normal Kapasitesi nedir?

15 Mamul Cinsi Talep Birim Üretim Zamanı Toplam Üretim Zamanı 1’nolu EGM 2’nolu EGM 1’nolu EGM 2’nolu EGM (br/yıl)DİS/br DİS/yıl X8.0001,702,1013.60016.800 Y5.0000,901,304.5006.500 Z2.1822,004,344.3649.472 Yıllık Normal Kapasite22.46432.772 2. ÖRNEK: Bir işletme iki EGM’de 3 farklı tip mamul üretmektedir. Gelecek yıl için işletmenin mamullerine ilişkin talepler ile bunların birim üretim zamanları aşağıdaki tabloda görülmektedir. Bu bilgilere göre işletmenin Aylık Normal Kapasitesi nedir? /12 ay Aylık Normal Kapasite 1.872 DİS/ay 2.731 DİS/ay

16 MALİYET – KAPASİTE İLİŞKİLERİ • Maliyetlerle kapasite (hacim) arasında bir ilişki var mı ? • Varsa nasıl bir ilişki var ?

17 Kapasite (Faaliyet Hacmi) % 30% 60% 90 100.000 YTL 50.000 YTL DMM Maliyetler (aylık) 0

18 Kapasite (Faaliyet Hacmi) % 30% 60% 90 100.000 YTL 50.000 YTL DİM Maliyetler (aylık) 0

19 Kapasite (Faaliyet Hacmi) % 30% 60% 90 100.000 YTL 50.000 YTL DMM DİM Y = b.x Y = Maliyet b = Birim Değişken Maliyet x = Kapasite Maliyetler (aylık) 0

20 Diyelim ki fabrika 1 ay ceza aldı ve kapısına kilit vuruldu... Maliyetleri düşünün !

21 Kapasite (Faaliyet Hacmi) % 30% 60% 90 100.000 YTL 50.000 YTL DMM DİM Y = b.x Y = Maliyet b = Birim Değişken Maliyet x = Kapasite Maliyetler (aylık) 0

22 Maliyetler (aylık) Kapasite (Faaliyet Hacmi) % 30% 60% 90 100.000 YTL 50.000 YTL Fabrika Kirası Amortisman Sigorta Vergi 0

23 1 ay doldu ve fabrika yeniden üretime başladı... Maliyetleri düşünün !

24 Maliyetler (aylık) Kapasite (Faaliyet Hacmi) % 30% 60% 90 100.000 YTL 50.000 YTL Fabrika Kirası Amortisman Sigorta Vergi Elektrik Su Doğalgaz Akaryakıt 0

25 Kapasite (Faaliyet Hacmi) % 30% 60% 90 100.000 YTL 50.000 YTL Sabit GİM Değişken GİM Y = A + b.x Y = GİM A = Toplam Sabit GİM b = Birim Değişken GİM x = Kapasite Maliyetler (aylık)

26 MALİYETLER SABİTDEĞİŞKEN • DMM • DİM

27 MALİYETLER SABİTDEĞİŞKEN GİM Kira Amortisman Elektrik Doğalgaz b.xA Bütçelenen GİM = Toplam Sabit GİM + (Birim Değişken GİM x Kapasite)

28 KKO Kapasite Seviyesi (DİS/ay) Sabit GİMDeğişken GİMToplam GİM Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) ÖRNEK: GİM’lerini “DİS (direkt işçilik saatleri)” ile ölçen ve Pratik Kapasitesi ayda 10.000 DİS olan bir işletme düşünün:

29 Bütçelemeyi neye göre yapacağız; bütçelemenin üst sınırı sizce aşağıdakilerden hangisi olmalıdır ? •Teorik Kapasite •Pratik Kapasite •Fiili Kapasite •Atıl Kapasite •Normal Kapasite % 100

30 KKO Kapasite Seviyesi (DİS/ay) Sabit GİMDeğişken GİMToplam GİM Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) % 10010.000 ÖRNEK: GİM’lerini “direkt işçilik saatleri” ile ölçen ve Pratik Kapasitesi ayda 10.000 DİS olan bir işletme düşünün:

31 KKO Kapasite Seviyesi (DİS/ay) Sabit GİMDeğişken GİMToplam GİM Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) % 10010.000 % 909.000 % 808.000 % 707.000 % 606.000 % 505.000 % 404.000 % 303.000 % 202.000 % 101.000 % 00 ÖRNEK: GİM’lerini “direkt işçilik saatleri” ile ölçen ve Pratik Kapasitesi ayda 10.000 DİS olan bir işletme düşünün:

32 KKO Kapasite Seviyesi (DİS/ay) Sabit GİMDeğişken GİMToplam GİM Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) % 10010.000 % 909.000 % 808.000 % 707.000 % 606.000 % 505.000 % 404.000 % 303.000 % 202.000 % 101.000 % 00 ÖRNEK: GİM’lerini “direkt işçilik saatleri” ile ölçen ve Pratik Kapasitesi ayda 10.000 DİS olan bir işletme düşünün: Top.Sab.GİM: 10.000 YTL/ay ve Br.Değ.GİM: 5 YTL/DİS ise...

33 KKO Kapasite Seviyesi (DİS/ay) Sabit GİMDeğişken GİMToplam GİM Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) % 10010.000 % 909.000 % 808.000 % 707.000 % 606.000 % 505.000 % 404.000 % 303.000 % 202.000 % 101.000 % 0010.0005 ÖRNEK: GİM’lerini “direkt işçilik saatleri” ile ölçen ve Pratik Kapasitesi ayda 10.000 DİS olan bir işletme düşünün: Top.Sab.GİM: 10.000 YTL/ay ve Br.Değ.GİM: 5 YTL/DİS ise...

34 KKO Kapasite Seviyesi (DİS/ay) Sabit GİMDeğişken GİMToplam GİM Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) % 10010.000 5 % 909.00010.0005 % 808.00010.0005 % 707.00010.0005 % 606.00010.0005 % 505.00010.0005 % 404.00010.0005 % 303.00010.0005 % 202.00010.0005 % 101.00010.0005 % 0010.0005 ÖRNEK: GİM’lerini “direkt işçilik saatleri” ile ölçen ve Pratik Kapasitesi ayda 10.000 DİS olan bir işletme düşünün: Top.Sab.GİM: 10.000 YTL/ay ve Br.Değ.GİM: 5 YTL/DİS ise...

35 KKO Kapasite Seviyesi (DİS/ay) Sabit GİMDeğişken GİMToplam GİM Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) % 10010.000 1,005 % 909.00010.0001,115 % 808.00010.0001,255 % 707.00010.0001,435 % 606.00010.0001,675 % 505.00010.0002,005 % 404.00010.0002,505 % 303.00010.0003,335 % 202.00010.0005,005 % 101.00010.00010,005 % 0010.000-5 ÖRNEK: GİM’lerini “direkt işçilik saatleri” ile ölçen ve Pratik Kapasitesi ayda 10.000 DİS olan bir işletme düşünün: Top.Sab.GİM: 10.000 YTL/ay ve Br.Değ.GİM: 5 YTL/DİS ise...

36 KKO Kapasite Seviyesi (DİS/ay) Sabit GİMDeğişken GİMToplam GİM Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) % 10010.000 1,0050.0005 % 909.00010.0001,1145.0005 % 808.00010.0001,2540.0005 % 707.00010.0001,4335.0005 % 606.00010.0001,6730.0005 % 505.00010.0002,0025.0005 % 404.00010.0002,5020.0005 % 303.00010.0003,3315.0005 % 202.00010.0005,0010.0005 % 101.00010.00010,005.0005 % 0010.000-05 ÖRNEK: GİM’lerini “direkt işçilik saatleri” ile ölçen ve Pratik Kapasitesi ayda 10.000 DİS olan bir işletme düşünün: Top.Sab.GİM: 10.000 YTL/ay ve Br.Değ.GİM: 5 YTL/DİS ise...

37 KKO Kapasite Seviyesi (DİS/ay) Sabit GİMDeğişken GİMToplam GİM Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) % 10010.000 1,0050.000560.0006,00 % 909.00010.0001,1145.000555.0006,11 % 808.00010.0001,2540.000550.0006,25 % 707.00010.0001,4335.000545.0006,43 % 606.00010.0001,6730.000540.0006,67 % 505.00010.0002,0025.000535.0007,00 % 404.00010.0002,5020.000530.0007,50 % 303.00010.0003,3315.000525.0008,33 % 202.00010.0005,0010.000520.00010,00 % 101.00010.00010,005.000515.00015,00 % 0010.000-05 - ÖRNEK: GİM’lerini “direkt işçilik saatleri” ile ölçen ve Pratik Kapasitesi ayda 10.000 DİS olan bir işletme düşünün: Top.Sab.GİM: 10.000 YTL/ay ve Br.Değ.GİM: 5 YTL/DİS ise...

38 Bütçe Formülü: Y = A + (b.x) Bütçelenen GİM = Toplam Sabit GİM + (Birim Değişken GİM x Kapasite)

39 KKO Kapasite Seviyesi (DİS/ay) Sabit GİMDeğişken GİMToplam GİM Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) % 10010.000 1,0050.000560.0006,00 % 909.00010.0001,1145.000555.0006,11 % 808.00010.0001,2540.000550.0006,25 % 707.00010.0001,4335.000545.0006,43 % 606.00010.0001,6730.000540.0006,67 % 505.00010.0002,0025.000535.0007,00 % 404.00010.0002,5020.000530.0007,50 % 303.00010.0003,3315.000525.0008,33 % 202.00010.0005,0010.000520.00010,00 % 101.00010.00010,005.000515.00015,00 % 0010.000-05 - Y = A + (b.x) A x Y b

40 Bütçe Formülü: Y = A + (b.x) Bütçelenen GİM = Toplam Sabit GİM + (Birim Değişken GİM x Kapasite) 10.000 YTL/ay + (5 YTL/DİS x Kapasite)

41 KKO Kapasite Seviyesi (DİS/ay) Sabit GİMDeğişken GİMToplam GİM Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) % 10010.000 1,0050.000560.0006,00 % 909.00010.0001,1145.000555.0006,11 % 808.00010.0001,2540.000550.0006,25 % 707.00010.0001,4335.000545.0006,43 % 606.00010.0001,6730.000540.0006,67 % 505.00010.0002,0025.000535.0007,00 % 404.00010.0002,5020.000530.0007,50 % 303.00010.0003,3315.000525.0008,33 % 202.00010.0005,0010.000520.00010,00 % 101.00010.00010,005.000515.00015,00 % 0010.000-05 - ÖRNEK: İşletmenin Esnek GİM Bütçesi aşağıdaki gibidir... Bütçelenen Yükleme Oranını bulunuz ?

42 Bütçelenen Yükleme Oranı için sizce aşağıdakilerden hangi kapasite seviyesi en uygundur ?... •Teorik Kapasite •Pratik Kapasite •Fiili Kapasite •Atıl Kapasite •Normal Kapasite Bütçelenen Y.O. % 100 Fiili Y.O.

43 KKO Kapasite Seviyesi (DİS/ay) Sabit GİMDeğişken GİMToplam GİM Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) Toplam (YTL/ay) Birim (YTL/DİS) % 10010.000 1,0050.000560.0006,00 % 909.00010.0001,1145.000555.0006,11 % 808.00010.0001,2540.000550.0006,25 % 707.00010.0001,4335.000545.0006,43 % 606.00010.0001,6730.000540.0006,67 % 505.00010.0002,0025.000535.0007,00 % 404.00010.0002,5020.000530.0007,50 % 303.00010.0003,3315.000525.0008,33 % 202.00010.0005,0010.000520.00010,00 % 101.00010.00010,005.000515.00015,00 % 0010.000-05 - ÖRNEK: İşletmenin Esnek GİM Bütçesi aşağıdaki gibidir... Bütçelenen Yükleme Oranını bulunuz ? Normal Kapasite 8.000 DİS/ay ise (veya % 80 seviyesinde ise) BYO; NK Sabit Y.O. Değişken Y.O. Toplam Y.O. + =

44 TOPLAM GİM = FAALİYET HACMİ x YÜKLEME ORANI BÜTÇELENEN TOPLAM GİM = BÜTÇELENEN KAPASİTE x BÜTÇELENEN Y.O. NORMAL KAPASİTE NK Seviyesindeki Y.O. Dersin başında iki şeyi tahmin etmemiz gerekiyor demiştik...

45 Aradan Sonra... MALİYET SİSTEMLERİ

46 BÜTÇELENEN TOPLAM GİM = BÜTÇ. SABİT GİM + BÜTÇ. DEĞİŞKEN GİM = BÜTÇELENEN KAPASİTE x BÜTÇELENEN Y.O. BÜTÇELENEN Y.O. = (BÜTÇ. SAB.GİM + BÜTÇ.DEĞ.GİM) / BÜTÇ. KAPASİTE

47

48 Bize verilenleri tabloda yerlerine yazıyoruz

49 %78 kapasite kullanım oranının aylık kaç DİS’e eşit olduğunu belirliyoruz (12.500 DİS/Ay x 0,78 = 9.750 DİS/Ay).

50 %78 kapasite kullanım seviyesi için Toplam Değişken GİM, Toplam Sabit GİM ve Toplam GİM’i artık kolaylıkla hesaplayabiliriz.

51 Toplam Sabit GİM adı üstünde sabit olduğuna göre:

52 Toplam Sabit GİM belli olduğuna göre her bir kapasite seviyesi için Birim Sabit GİM artık kolaylıkla hesaplanabilir:

53 Birim Değişken GİM birim bazında sabit olduğuna göre:

54 Birim Değişken GİM belli olduğuna göre her bir kapasite seviyesi için Toplam Değişken GİM artık kolaylıkla hesaplanabilir:

55 %75 kapasite kullanım seviyesi için Toplam Değişken GİM, Toplam Sabit GİM ve Toplam GİM’i de artık kolaylıkla hesaplayabiliriz. Y = A + b.X....Kapasite Seviyesindeki Büt.GİM = Top.Sabit GİM + (Br.Değ.GİM x..... Kapasite)

56 •İşletmenin Normal Kapasite seviyeleri için sabit ve değişken GİM yükleme oranlarını bulunuz. •“Bütçelenen GİM Yükleme Oranı”nı bulunuz. •%75 kapasite seviyesi için Toplam Değişken GİM, Toplam Sabit GİM ve Toplam GİM’i bütçeleyiniz. •%100 kapasite seviyesi için Toplam Değişken GİM, Toplam Sabit GİM ve Toplam GİM’i bütçeleyiniz. •Talep, pratik kapasite sınırına (%100) ulaştığında “Bütçelenen GİM Yükleme Oranı” ne olur ? Pratik Kapasite Normal Kapasite İSTENEN :

57 HAFTAYA... • Konu: MALİYET SİSTEMLERİ • Ödev: Problem 3.2 Problem 3.3 Problem 3.5


"GENEL İMALAT MALİYETLERİNİN BÜTÇELENMESİ Esnek Bütçe • Bütçe ve Esnek Bütçe • Kapasite Türleri ve Hesaplamaları • Sabit ve Değişken GİM Ayrımı • GİM Esnek." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları