Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 Araştırma Enstrümanlarının Geçerliği ve Güvenilirliği 7 Kasım 2010 – 14:00 – 14:30 Zekeriya Aktürk Prof. Dr., Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 Araştırma Enstrümanlarının Geçerliği ve Güvenilirliği 7 Kasım 2010 – 14:00 – 14:30 Zekeriya Aktürk Prof. Dr., Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile."— Sunum transkripti:

1 1 Araştırma Enstrümanlarının Geçerliği ve Güvenilirliği 7 Kasım 2010 – 14:00 – 14:30 Zekeriya Aktürk Prof. Dr., Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD, / 27

2 Sizde depresyon olabilir! •Şu soruları cevaplayın: / 272 Hayır = 0Biraz = 1Evet = 2 Müzikten hoşlanıyor musunuz? İntihar etmeyi düşünüyor musunuz? Susuzluk hissediyor musunuz? •Şimdi puanlarınızı toplayın: •2 puan ve üzerinde aldıysanız sizde depresyon var; bir doktora görünün!

3 Geçersiz – Güvenilmez / 273

4 Güvenilir ama Geçersiz / 274

5 Geçerli ve Güvenilir / 275

6 1.Genel bilgi ve öneminin tartışılması 2.Güvenilirlik çeşitleri –Paralel formlar –Uygulayıcılar arası (Interrater) –Test/tekrar test (Test/retest) –Yarıya bölme (Split half) –Kuder-Richardson –Cronbach alfa Sunum İçeriği 6/ 27 3.Geçerlilik çeşitleri –İçerik geçerliliği (Content validity) –Tahmin ettirici geçerlilik (Predictive validity) –Yapı geçerliliği (Construct validity) –Eş zamanlı geçerlilik (Concurrent validity) –Görünüm geçerliliği (Face validity) 4.Özetleme

7 Araştırma aracımız geçerli ve güvenilir değilse ne olur? •Temelin silahlarla dostluğu meşhurdur: –Bir gün arkadaşının alnına konan sineğe ateş eder… –Bir sizden, bir bizden! •Siz de ola ki bir hedef belirlersiniz ama… –Sadece “zaman, para ve emek” gibi kendi kaynaklarınızı vurursunuz –Çok bizden, hiç sizden! / 277

8 Önce geçerlilik mi, güvenilirlik mi? •Bir ölçüm güvenilir olduğu halde geçerli olmayabilir. •Ancak, bir ölçeğin geçerli olabilmesi için önce güvenilir olması gerekir. •Yine de güvenilirlik tek başına geçerlilik için yeterli değildir. •Bir araştırmada hem geçerlilik, hem de güvenilirlik aranmalıdır. / 278

9 Güvenilirlik çeşitleri 1.Paralel formlar 2.Uygulayıcılar arası (Interrater) 3.Test/tekrar test (Test/retest) 4.Yarıya bölme (Split half) 5.Kuder-Richardson 6.Cronbach alfa / 279

10 1. Paralel formlar •Aynı kişilere iki farklı ölçek uygulanır ve aralarındaki korelasyona bakılır. •Korelasyon ne kadar yüksekse ölçekler o kadar eşdeğerdir •Ölçülen aynı şeydir. Sadece ifade tarzları ve/veya soruların tasarımı farklıdır. •Bunu yapmanın bir yolu, soruları hazırlamak ve rastgele ikiye ayırarak uygulamaktır. •Paralel formlar uygulaması ölçeğin STABİLLİĞİNİ de ölçer. / 2710

11 2. Gözlemciler arası güvenilirlik •Ölçek kategorik bir ölçüm yapıyorsa (evet/hayır gibi) iki araştırmacının uygulamasında ne kadar uyum olduğuna bakılır. Aralarındaki uyum (örn. %82) rapor edilir. •Ölçek nümerik bir ölçüm yapıyorsa iki araştırmacının uygulamasının ne kadar korelasyon gösterdiğine bakılır. –Şunlar hesaplanabilir: •Phi (basit korelasyon) •Kappa (rastlantı açısından düzeltme yapılmış) •Kendall’s tau (sıralı veriler için) / 2711

12 Ölçeğin Stabilliği •Aynı örneklemde yapılan tekrarlayan ölçümlerden aynı sonucun alınması halinde ölçeğin stabil olduğu söylenir. / 2712

13 3. Test – tekrar test •Aynı araştırma aracı aynı deneklere benzer şartlar altında 2 veya daha fazla kez uygulanır. •İki ölçüm arasında fazla bir farklılık olmamalıdır. •Ölçüm yapılan zaman aralığının ne kadar olduğu da önemlidir. Uygulama ne kadar erken tekrarlanırsa o kadar benzer sonuçlar elde edilir. / 2713

14 Homojenlik açısından güvenilirlik •Ölçeğin iç özelliğiyle ilgilidir (iç tutarlılık da "internal consistency“ denir). •Aynı yapıyı ölçen maddelerin ne kadar benzer sonuçlar verdiğinin ölçülmesidir. •Yani aynı özelliği ölçmede farklı maddelerin ne kadar tutarlı olduğunun incelenmesidir. / 2714

15 4. Yarıya bölme (split half) •Bir özelliği ölçmek için kullanılan tüm maddeler rastgele ikiye ayrılır. •Ölçek bir grup bireye uygulanır ve her iki yarımın puanları hesaplanır. •Bu iki yarımın karşılaştırılmasıyla güvenilirliğin derecesi belirlenir. / 2715

16 5. Cronbach alfa •Cronbach alfa yarıya bölmenin (matematiksel anlamda) eşdeğeridir. •Ölçek maddeleri rastgele ikiye ayrılarak karşılaştırılır. •Bu rastgele ikiye ayırma işlemi tüm ihtimaller için tekrarlanır. •Benzer bir ölçüm de Kuder-Richardson’dur. / 2716

17 Güvenilirlik çeşitleri •Paralel formlar •Uygulayıcılar arası (Interrater) •Test/tekrar test (Test/retest) •Yarıya bölme (Split half) •Kuder-Richardson •Cronbach alfa / 2717 Testin Eşdeğerliliği Testin Stabilliği Testin Homojenliği

18 Geçerlilik çeşitleri 1.İçerik geçerliliği (Content validity) 2.Tahmin ettirici geçerlilik (Predictive validity) 3.Yapı geçerliliği (Construct validity) 4.Eş zamanlı geçerlilik (Concurrent validity) 5.Görünüm geçerliliği (Face validity) / 2718

19 1. İçerik geçerliliği •Ölçeğin içeriğinin gerçekten ölçülmesi hedeflenen fenomenle ilgili olup olmamasıdır. •İçeriğin boyutlarının belirlenmesini gerektirir. •Belki en zor kısımdır. •Uzman paneli ve literatür desteği gerekir. / 2719

20 2. Tahmin ettirici (=criterion=ölçüt) geçerlilik •Araştırma aracının gerçek yaşamda durumları ne kadar tahmin ettirici olduğuyla ilgilidir. •Depresyon ölçeğinde intihar riski saptananların ne kadarı intihar ediyor? •Trafik sınavında yüksek puan alanlar trafikte ne kadar iyi araç kullanıyor? / 2720

21 3. Yapı geçerliliği •Aracın ölçülmeye çalışılan teorik psiko sosyal yapı ile ne kadar korelasyon gösterdiği ile ilgilidir. •Bu ölçek ölçmeye çalıştığımız fenomeni ne kadar ölçüyor sorusuna cevap aranmasıdır. •Altta yatan fenomenle ilgili farklı konseptleri ölçmeye çalışır (Madde analizi). •Depresyon için geliştirilen bir ölçekle birlikte fonskiyonel durum ölçeğinin de uygulanması.. / 2721

22 4. Eşzamanlı geçerlilik •Aynı veya ilişkili bir yapıyı inceleyen ve daha önce geçerliliği ispat edilmiş bir ölçekle eşzamanlı olarak uygulanır. •Bu da tahmin ettirici geçerlilik gibi bir ölçütü tahmin etmeye ne kadar yaradığını gösterir. •Yeni geliştirilen depresyon ölçeğinin Beck depresyon ölçeği ile birlikte uygulanması.. / 2722

23 5. Görünüm geçerliliği •Bir arabanın hızının dış görünüşünden tahmin edilmesi gibidir. •Maddelerin görünüşü, okunabilirliği, uygulama kolaylığı gibi konular açısından değerlendirme yapılır. / 2723

24 6. Goodness of fit – Likelihood ratio •Ne kadar büyükse model o kadar uyumsuz / 2724

25 Özet A. Testin bir kez uygulanmasıyla iç güvenilirliğini hesaplayan puan B. Ölçütle ilişkili geçerlilik C. İki eğiticinin bir öğrenciyi ayrı ayrı değerlendirmesi D. Yeni geliştirdiğimiz depresyon testinin uygulanması ve Beck depresyon testi ile uyumluluğuna bakılması / 2725 Split half reliability Kuder-Richardson Cronbach's alpha Predictive validity Interrater reliability Concurrent validity

26 Özet F. Zaman içerisinde aynı bireylere uygulanan puanların değişip değişmediğinin incelenmesi G. Test iki kez uygulanır H. Tıpta uzmanlık sınavının doktorların iyi hekimlik uygulamalarını tahmin ettirme durumunun incelenmesi / 2726 Test/retest reliability Interrater reliability Concurrent validity Predictive validity

27 Özet I. Araştırmacı, “kişinin etkinliğini” inceleyen bir ölçeği “kendini kontrol edebilme” ölçütü ile karşılaştırıyor ve arada ilişki olup olmadığına bakıyor J. “Bu anketi beğendim” K. Araştırmacı, bir grup uzmandan geliştirmeye çalıştığı ölçüm aracında hangi maddeler olması gerektiğini soruyor ve bunları literatürle karşılaştırıyor. / 2727 Construct validity Content validity Face validity Content validity


"1 Araştırma Enstrümanlarının Geçerliği ve Güvenilirliği 7 Kasım 2010 – 14:00 – 14:30 Zekeriya Aktürk Prof. Dr., Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları