Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ÇOCUĞUM ATEŞLENİR SE ! ÇOCUĞUM ATEŞLENİR SE ! Hazırlayan: Çocuk Hastalıkları Uzmanı Dr. Hakan NEH İ R.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ÇOCUĞUM ATEŞLENİR SE ! ÇOCUĞUM ATEŞLENİR SE ! Hazırlayan: Çocuk Hastalıkları Uzmanı Dr. Hakan NEH İ R."— Sunum transkripti:

1 ÇOCUĞUM ATEŞLENİR SE ! ÇOCUĞUM ATEŞLENİR SE ! Hazırlayan: Çocuk Hastalıkları Uzmanı Dr. Hakan NEH İ R

2 Sunum İçeriği :  Ateş Nedir, Nasıl Ölçülür?  Nedenlerine Göre Ateşin Önemi  Ateşli Çocuğun Tedavisi

3 ATEŞ:  Anne ve babalar çoğu zaman ateş yükseldiği zaman telaşlanırlar.Bunun nedeni ateşin bir bulgu değil, bir hastalık olarak algılamalarıdır.  Ailelerin  %94’ü ateşin çocuğa zarar vereceğine  %63’ü havale geçireceğine  %18’i ise beyin hasarına yol açacağına inanmakta ve normal vücut sıcaklığında bile sık aralıklarla ateş düşürücüler kullanmaktadır.

4 Ateş Nedir, Nasıl Oluşur ?  Beynin hipotalamus adı verilen bölgesinde bulunan bazı sinir hücreleri ısıya karşı duyarlıdır ve vücut sıcaklığının düzenlenmesini sağlayan bir termostat görevi yaparlar.  Termostat normal durumda vücut ısısını yaklaşık C arasında tutacak şekilde ayarlanmıştır.  Termostat hücrelerinin en yüksek ayarı 42 C dir.  Daha fazla yükseltilemez.

5

6

7 ATEŞ:  Ateş, enfeksiyonlara bağlı ya da enfeksiyon dışı faktörlere bağlı bir takım fizyolojik mekanizmalar sonucunda, vücut ısısının normal sınırların üzerine yükselmesidir.  Vücut kişiden kişiye yaşa, vücut bölgesine ve günün saatine göre değişkenlik gösterir.  Sabah 06.da en düşük,akşam 18 de en yüksek düzeydedir.  Akşamları sabaha güre derece daha yüksektir.

8 Vücut ısısının yükselmesi febril cevap olarak adlandırılan bir reaksiyonlar dizisi sonrasında oluşmaktadır.  1-Prodromal evre : Hasta kendisini düşkün hissetmesine rağmen vücut ısısı normaldir  2-Titreme evresi : Hasta üşür ve kendisini soğuk hisseder ancak vücut ısısı yükselir.Hipotalamik bölgede yeni bir eşik değer (örn.39,3 0 C) belirlenir.Bunun nedeni mevcut hastalığı yüksek vücut ısısı ile yenebilme isteğidir.  3-Kızarma evresi : Vücut ısısı hipotalamik eşik değere eşitlenmiştir.Hasta kendisini iyi hisseder.Deri sıcak ve kurudur.  4-Terleme evresi : Isı üretimi devam ettiğinden hipotalamus ısı kaybını arttıran vazodilatasyon ve terleme gibi mekanizmaları uyarır.

9  Normal Vücut Isısı  Koltuk altında 37,4 0 C  A ğ ız içinde 37,5 0 C  Rektal 38 0 C  Timpanik 37,8 0 C’nin altındadır.Bu de ğ erlerin üstündeki de ğ erler ateş olarak tanımlanır.  Hipotermi: 35 C’nin altına inmesi  Ateş çocuklarda sık görülür  Bir hastalık de ğ il,enfeksiyonla mücadelede yardımcı do ğ al biyolojik bir mekanizmadır.  Çocu ğ un iltihabi bir hastalıkla, ço ğ unlukla enfeksiyonla karşılaştı ğ ını gösterir.  Mikroplara karşı ba ğ ışıklık sisteminin tepkisini güçlendirmesi yönüyle genel olarak yararlı bir reaksiyondur.  Nadir durumlar dışında korkulması ve hemen normal düzeye düşürülmesi gerekmez. ATEŞ :

10 Ateşin Yararları  Ateşi başlatan pirojen maddelerin bağışıklık sistemi üzerine olumlu etki yaptığı,  İltihap hücrelerinin enfeksiyon bölgesine göçünü arttırdığı,  Mikrop öldürme aktivitelerini uyardığı,  Kan demirini bağlayarak serum demir düzeyini düşürmek süretiyle mikroorg.’ın çoğalmalarını engelleyen laktoferrin salgılattığı,  Antikorların yapımını arttırdığı gösterilmiştir.

11 Ateşin Zararları ○ A ğ ır akci ğ er hastalı ğ ı ve Kalp hastalı ğ ı olan çocuklarda oksijen kullanımını arttırır, kalp yükünü arttırarak oksijen ba ğ ımlılı ğ ını arttırır, ○ Vücut sıcaklı ğ ı 42 C üzerine çıkarsa beyinde kalıcı nörolojik hasar oluşabilir, ( 42 C altındaki vücut sıcaklı ğ ının beyinde hasar oluşturdu ğ una dair kanıt yoktur.) ○ Ateş 6 ay -3 yaş arası çocuklarda havaleye neden olabilir. Nöbet genellikle ateşin yükselmeye başladı ğ ı ilk dönemde ( C) veya 40 C gibi yüksek ısı düzeyinde oluşmaktadır.

12 Ateşin nedenleri:  Çocuk acil polk. ‘ne başvuruların %10-20 sinde yakınma ateştir.  Başvuruların büyük kısmını 3 yaş altı çocuklar oluşturur.  Polikliniklere ateşle başvuran çocukların ço ğ unda belirgin bir enfeksiyon kayna ğ ı saptanır.  İ lk 2 yaş içinde çocuklar ortalama 4-6 kez ateşli atak geçirir.  Yaşamın ilk 3 ayında ateşe daha az rastlanır.  Küçük çocuklarda büyük çocuklara göre daha az ateş reaksiyonu gözlenir.  Ateşli hastalıklar 3-36 aylık çocuklarda kasım ve mart ayları arasında artar.  Çocuklarda ateşin en sık nedeni solunum sistemi enfeksiyonudur. ( Viral üst solunum yolu enfeksiyonu)

13  Ateşli bebek ve çocukların %20’sinde fizik muayenede ateşe neden olabilecek odak saptanamaz.

14 Ateş-Ciddi enfeksiyon belirtileri:  Ciddi bir hastalı ğ ın olup olmadı ğ ının belirlenmesinde en önemli gösterge çocu ğ un genel durumudur.  Ateşin,ateş düşürücü kullanarak hızlı veya yavaş düşmesi, enfeksiyonun ciddiyeti hakkında bilgi vermez.  3 aylıktan küçük bebekler ba ğ ışıklık sistemleri ve nörolojik sistemleri tam olarak gelişmedi ğ i için di ğ er çocuklardan farklılık gösterir.  3 aylıktan küçük ateşli bebeklerde ateş acil bir durumdur. -Havale geçirme - 3 aylıktan küçük ateşli bebek - Kaç yaşında olursa olsun genel görünümün kötü olması ( neşesiz, rengi soluk, dudak –parmak uçları mor, ileri derecede halsiz ve yorgun veya baygın, kalp atışları ve nefes alması hızlı )

15 Ateş-Ciddi enfeksiyon belirtileri - Bebeklerde emme ve ağlamama, - Ateşin rektal 39 C veya koltuk altı 38.5 C üzerinde olması - Devamlı ağlama huzursuzluk, rahatlatılamama - Ateş düşürücülerle düşmeyen ateşin olması - 3 günden uzun süren ateş -Ense sertliği ve sırt ağrısı, başını öne eğmede güçlük - Halüsinasyon görme - Ciltte kırmızı veya mavi renkli noktalar veya döküntülerin olması - Hızlı soluk alıp verme, hışıltılı solunum, nefes alırken ötme sesi

16 Ateş-Ciddi enfeksiyon belirtileri - Tekrarlayan kusma ve ishalin olması - 6 saatten daha uzun süre idrar çıkarmama, idrar yaparken yanma ve a ğ rı hissinin olması - 12 saatten daha uzun gazve gaita çıkarmama ve karında şişlik - Çocu ğ un durumun giderek kötüleşmesi - Devamlı olara uyuma hali - Kusma ile birlikte inatçı baş a ğ rısının olması - - Pramatüre bebekte ateş - Kronik hastalı ğ ı olan çocukta ateş - -Ba ğ ışıklık sistemi baskılanmış, kan hastalı ğ ı olan,do ğ uştan kalp hastalı ğ ı olan çocukta ateş

17 Kayna ğ ı Saptanamayan Ateş  Önceden sa ğ lıklı olan, altta yatan kronik yada önemli bir hastalı ğ ı olmayan ve ateşi 38 0 C üstünde olan çocukta öykü ve fiziksel muayene bulguları ile enfeksiyon kayna ğ ı saptanamayan vakalar olarak tanımlanır.

18 Ateşin Etyolojik Sınıflaması  Enfeksiyonlar  İnflamatuvar Nedenler  Toksik Nedenler  Neoplazm-malignansiler  Diğer Nedenler -Tirotoksikoz -Kawasaki Hastalığı -Dehidratasyon -Konvülziyonlar -Çevre ısısının yükselmesi

19 ATEŞ ÖLÇÜMÜ  Vücut sıcaklı ğ ı  ölçen kişiye,  ölçüm yapılan saate,  ölçümün yapıldı ğ ı vücut bölgesine,  ölçüm tekni ğ ine,  termometrenin türüne,  ölçümün yapıldı ğ ı ortama,  ölçüm öncesi fiziksel aktiviteye ba ğ lı olarak de ğ işebilir.

20 Rektal ölçüm( Makattan)  Normal rektal vücut sıcaklı ğ ı C arasındadır.  Rektal ölçümde termometrenin en az 3 dk. süreyle makatta kalması gerekir.  Rektal ateş ölçümü en sık kullanılan ve vücut kor sıcaklı ğ ını en iyi yansıtan ölçümdür.  Termometrenin temiz olmasına ve hijyene dikkat edilmelidir.  Ba ğ ışıklık sistemi baskılanmış,kemoterapi alan kan hücrelerinin sayısı düşük olan sayılarda rektal ölçüm yapılmamalıdır.

21 Koltuk altı ölçüm:  En basit fakat güvenilirliği en az olandır.( termometre koltukaltında en az 3dk. Kalmalıdır.)  Vücut kor sıcaklığını tam olarak yansıtmaz  Ölçüm çevresel faktörlerden etkilenebilir.  Ağızdan ölçülen vücut sıcaklığından 0.5 C, rektal sıcaklıktan genelde 1 C daha düşüktür.  Normal koltuk altı vücut sıcaklığı: C  Yenidoğan döneminde koltuk altı ölçüm önerilmektedir.

22 A ğ ızdan ölçüm:  5 yaşın altındaki çocuklarda bu teknik genellikle başarısızdır.  Termometre çocuğun dilinin altına yerleştirilir. Ağızı kapatılır. 3 dk. bekletilir.  Ağızdan ölçümde normal sıcaklık C dir.  Eğer çocuk sıcak veya soğuk bir şey yemiş ise ölçüm 10 dk. sonra yapılmalıdır.

23 Kulaktan ölçüm ( Timpanik):  Timpanik infared termometreler ile kulak zarından yapılan ölçümdür.  Bu yöntem vücut kor sıcaklı ğ ını yansıtmada duyarlıdır.  Altı yaş altında kullanılması önerilmemektedir.  Kulaktan ölçümle normal vücut sıcaklı ğ ı C dir.  Ölçüm için tek bir kulak kullanılmalıdır, ölçüm birkaç kez tekrarlandıktan sonra bulunan en yüksek de ğ er sonuç kabul edilir.  Ölçümden önce sıcak duş alınması, so ğ uk ortamda kalınması veya kula ğ ının üzerine yatılmışsa ölçüm dk. sonra yapılmalıdır.  Kulak yolunun S şeklinde kavisli olmasından dolayı, termometrenin sensör kısmının direkt olarak kulak zarının önünde olmaması durumunda yanlış sonuç çıkabilir.

24

25 1-Civalı Cam Termometreler  Geleneksel civalı termometreler dil altı, koltuk altı ya da rektal olarak kullanabilirler.  Civalı dereceler evlerde hastanelerde geleneksel olarak kullanılmaktadır.  Mamafi, ebeveyinlerin çoğu bunları okumada yetersizdir.  Uygulama öncesi dereceyi iyice silkelemek ve civayı 35 C’ye indirmek gerekir.

26 2-Dijital Termometreler  Koltuk altı ve oral ateş ölçümlerinde kullanılan bu termometrelerdeki en önemli problem zamanla ölçüm hassasiyetlerini kaybetmeleridir.  3-Bi-metalik strip termometreler

27 4-Plastik Bant Termometreler  Tek kullanımlık olanları oldu ğ u gibi, 24 saat hastanın cildine yapıştırarak sürekli vücut sıcaklı ğ ının izlenmesine olanak tanıyan yapıda olanları mevcuttur.  Rutin kullanımda di ğ er termometrelere göre az da olsa fiyat dezavantajı bulunmaktadır.hassasiyet ve güvenirliliklerinin di ğ er termometrelere göre daha az oldu ğ u kabul edilmektedir.

28 5- İ nfrared Termometreler  Genellikle kulaktan vücut sıcaklı ğ ının ölçülmesi için kullanılan infrared termometrelerde kulak zarından yansıyan ısı ölçülmektedir.  Vücut merkez sıcaklı ğ ını en iyi yansıtan odaklardan birisidir.  Bu termometrelerde karşılaşılan en önemli problem dış kulak yolunda uygun olmayan yerleşimlere ba ğ lı olarak hatalı ölçümler olmasıdır.  Yenido ğ an döneminde kullanımı önerilmemektedir.

29 Ölçüm Yerlerinin Avantaj ve Dezavantajları  A ğ ız içinden ölçüm  En kolay ulaşılan ölçüm bölgesidir.  Bilinç durumu yerinde olmayan ve 5 yaş altı çocuklar için önerilmemektedir.  Civalı cam termometrelerin ölçüm için 5-7 dk. hatta 9 dk. a ğ ız kapalı bir şekilde kalması gerekir.  Cam termometrelerin kırılması ve civa yutulması söz konusu oldu ğ u için a ğ ızdan ölçüm önerilmez.

30 Ölçüm Yerlerinin Avantaj ve Dezavantajları  Rektal Ölçüm  Civalı cam termometrelerde minumum ölçüm 3 dk.- 5 dk. olması gerekir.  Rektum vücut sıcaklı ğ ının en yüksek ölçüldü ğ ü vücut bölgesidir.  Güvenilir bir ölçüm bölgesi olarak kabul edilmesine ra ğ men, yenido ğ an ve süt çocuklarında risklidir.  Civalı cam termometrelerin kullanımının azalması ile birlikte daha az tercih edilen ölçüm bölgesidir.

31 Ölçüm Yerlerinin Avantaj ve Dezavantajları  Aksilla( koltuk altı)  Civalı termometrelerde en kısa ölçüm süresinin 7-9 dk. olması gerekir.  Çocuklarda termometrenin yerinden oynamadı ğ ına, düşmedi ğ ini yakın takip etmek gerekir.  Aksilla yenido ğ anlarda en iyi merkez sıcaklı ğ ını gösteren bölgedir.  Ancak hastalar büyüdükçe hata oranıda artar.

32 Ölçüm Yerlerinin Avantaj ve Dezavantajları  Timpanik Zar  Teorik olarak timpanik zar, vücudun termoregülatör merkezinin kanlanmasını sa ğ layan arter dalları tarfından kanlandı ğ ı için vücut sıcaklı ğ ının ölçümü için en ideal bölgedir.  Ancak klinik uygulamada infrared termometreler kullanıldı ğ ı için ölçüm hataları sık olarak karşımıza çıkar.  Küçük çocuklarda fiziki nedenlerden uygulama zorlu ğ u

33 Ateş Hangi Durumda Düşürülmeli ?  39 0 C üzerinde ise  Huzursuzluk, halsizlik, baş ağrısı, gibi diğer fiziksel rahatsızlıklar eşlik ediyorsa  Kalp, Akciğer hastalığı varsa  Ateşe bağlı tekrarlayan nöbetleri varsa ateş düşürülmelidir.  Ateşli dönemde çocukların sadece %2-4’ünde havale görülür,bunların çoğunda kalıcı nörolojik hasar oluşmaz.

34 Çocuğun yaşına ve durumuna göre dikkatli bir ölçümden sonra çocuğumuz ateşli ise ne yapalım? Çocuğun yaşına ve durumuna göre dikkatli bir ölçümden sonra çocuğumuz ateşli ise ne yapalım?

35 Vücut sıcaklığını ölçmede yaşlara göre önerilen vücut bölgeleri YAŞ GRUBU1. SEÇENEK2. SEÇENEK3. SEÇENEK Yeni doğan Koltuk altı Rektal _ 2 ay – 5 yaş RektalKoltuk altı _ 6 yaş ve üstü AğızdanKulaktan Koltuk altı Annelerin dokunma ile ateşi olan çocukların % 94 ‘nde ateşi do ğ ru tahmin ettikleri görülmüştür.

36 Ateş düşürücü ilaçlar:  Ateş düşürücü ilaçlarla vücut sıcaklı ğ ı normale dönmez, sadece 1-2 C azalır.  Ateş düşürücü ilaç vermedeki amaç, çocu ğ u fiziksel olarak rahatlatmak, a ğ rılarını azaltmaktır.  Parasetemol ile ibuprofenin ateş düşürücü etkisi birbirine eşttir.  Ateş düşürmede parasetemol birinci seçenek, ibuprofen ikinci seçenektir.  Aspirin çocuklarda ateş düşürmek için kullanılmamalıdır.  Birden fazla ateş düşürücü ardışık olarak kullanılmamalıdır.  Ateş düşüren ilacın etkisiz olmasında, yetersiz doz uygulaması ve uygun zaman aralı ğ ının olmaması sık rastlanılan bir nedendir.

37 Ateş düşürücü ilaçlar:  Parasetemol kullanımına ilaveten su ile yıkama, ateşin düşürülmesinde parasetemolün tek başına kullanılmasından daha etkili de ğ ildir.  So ğ utma amacıyla alkol, sirke, kolonya,asla kullanılmamalıdır.  So ğ uk su ile duş, vantilatör ile so ğ utma ateşi düşürmede tek başına etkili de ğ ildir, üstünlükleri de yoktur.  Su ile so ğ utma: ( C) Sıcak çarpması, yüksek ateşe ba ğ lı bilinç bulanıklı ğ ı, yüksek ateşle birlikte havale nöbeti geçirme, 41 C üzerinde ateş gibi durumlarda ateş düşürücü ilaçların etkisi görülene kadar vücut sıcaklı ğ ını hızlı düşürmek amacıyla kullanılır.

38  Vücuttan ısı kaybına izin vermek için ateşli çocu ğ un giysileri sıkı olmamalı, hafif bir giysi giydirilmelidir. Gerekti ğ inde çocuk tamamen soyulmalıdır.  Odanın iyi havalandırılması sa ğ lanmalı(25 0 C)  Ateşli çocu ğ un metabolizma hızı arttı ğ ı için, sıvı kaybı artmaktadır.  Susuzlukta ateşi arttıraca ğ ı için çocuklara alabildikleri kadar su, meyve suyu gibi sıvılar verilmelidir.

39 Ateş Düşürmek İ çin şunları asla kullanmayınız.  Aspirin  So ğ uk su  Alkol veya sirke  İ ki ateş düşürücü ilacı aynı anda

40 ATEŞ TEDAV İ S İ NDE KULLANILAN İ LAÇLAR  Parasetamol (Örn. Calpol)  Çocuklarda en sık kullanılan ateş düşürücüdür.  2 aylıktan daha büyük bebeklerde ve çocuklarda kullanılır.  Günde kilo başına en az 40mg. En 60 mg. kullanılır.  İlaç ağızdan verildikten 60 dk. sonra kanda en yüksek düzeye ulaşır.

41 İ boprofen  Analjezik, antipiretik ve infalamasyona bağlı ağrıyı azaltmada etkisi vardır.  Besinlerle beraber alınması emilimini azaltır.  Tek bir doz alındıktan 1 saat sonra çocuklarda ateş düşürücü etkisi başlar.  Çocuklarda en sık grip, ateş, baş ağrısı,  Boğaz ağrısı

42 Yan Etkiler ve Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar  Gastrointestinal kanama, böbrek disfonksiyonları,  Karın ağrısı tarif eden ve mide ülseri olan çocuklarda dikkatli kullanılmalı  Su içmeyen, şiddetle kusan ya da ishali plan çocuklarda kullanılması önerilmemektedir.

43 Ketoprofen:  Nonsteroid antienflamatuvar ilaçlar arasında önemli yer tutar.  Analjezik ve antipiretik özelli ğ e de sahiptir.  İ nfantlarda ve çocuklarda güvenli olarak kullanılmaktadır.  Ateşin semptomatik tedavisinde kullanılır.  Dozu günde 3-4 defa 0,5 mg/kg şeklindedir.Dozlar arasında en az 4 saatlik aralar olmalıdır.

44 Yan Etkiler ve Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar :  Gastrointestinal kanama, böbrek disfonksiyonları olabilir.  En sık kusma bulantı yan etkileri görülmüştür.  Ayrıca aşırı duyarlılık reaksiyonları görülebilir.

45 GERÇEKTEN B İ LMEM İ Z GEREKENLER  Ateş:  Çocu ğ unuz ateşlendi ğ inde sakin olun panik yapmayın,  Çocu ğ unuzun genel görünümü ateşin derecesinden daha önemlidir.  Önemli olan çocu ğ u tedavi etmektir,Termometreyi de ğ il.Düşük dereceli ateşin her zaman tedavi edilmesine gerek yoktur.


"ÇOCUĞUM ATEŞLENİR SE ! ÇOCUĞUM ATEŞLENİR SE ! Hazırlayan: Çocuk Hastalıkları Uzmanı Dr. Hakan NEH İ R." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları