Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 Murat Yusuf Uçan Ekim 2003 ISPARTA PSİKOLOJİNİN YÖNETİM VE ORGANİZASYONLARDAKİ YERİ VE ÖNEMİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 Murat Yusuf Uçan Ekim 2003 ISPARTA PSİKOLOJİNİN YÖNETİM VE ORGANİZASYONLARDAKİ YERİ VE ÖNEMİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü."— Sunum transkripti:

1 1 Murat Yusuf Uçan Ekim 2003 ISPARTA PSİKOLOJİNİN YÖNETİM VE ORGANİZASYONLARDAKİ YERİ VE ÖNEMİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Bölümü

2 2 PSİKOLOJİNİN YÖNETİM VE ORGANİZASYONLARDAKİ YERİ VE ÖNEMİ Not. Renkli slaytlar, öğrenciler için Ali Arslan tarafından ilave edilmiştir.

3 3 PSİKOLOJİ İLE ORGANİZASYON ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANAHTARI  Organizasyonlar yönetsel etkinliklerini arttırabilmesinin temel koşulu ise insan gücü etmenini, amaçlar doğrultusunda davranışa geçirebilme(güdüleme) ve ondan iyi bir verim alabilmeyi gerektirir.  Son derece karmaşıktır.  Sonsuz sayıda faktörden etkilenir. İNSAN FİZİKSEL (Kantitatif- bedensel gelişme) RUHSAL (kalilatif- düşünme, konuşma, algılama gibi) ORGANİZASYON İki türlü gelişimsel değişim

4 4 Davranış ilimleri bir bilimler grubudur. Amacı, insanların davranışlarının(eylem) nedenleri ve sonuçlarını incelediği gibi; insanları bu davranışlara yönelten güdüleri incelemeye çalışır. Psikoloji ise kısaca “ruhsal bilimdir”. Bireyin doğa ve yapısına dayanarak(diğer faktörler sabit) açıklayan bir bilimdir. DAVRANIŞ BİLİMLERİ VE PSİKOLOJİNİN YERİ Davranış Bilimleri İnsan P A S H İ D T

5 5 Bilim ve Yaşam ilişkisinin İki Yönü Araştırma (evrende ortaya çıkan olaylar ve olgular arasındaki ilişkiyi incelemektir ) Bilgi ve Kuramlardan - EYLEME (uygulamaya konulması ve yaşam sorunlarının çözümüne hizmet etmesidir.) Merak Sorgulama (Neden-nasıl) Sonuç Kuram

6 6 Iraksak(uzağa dağıtmak) Bilim yaşam “keşfedilen bir bilimsel ilkenin yaşamın bir çok sorunlarının çözümünde kullanılmasıdır” Bilim ve Yaşam İlişkisinde İki Yaklaşım ” Yakınsak(yakına birleştirmek) Bilim yaşam “ yaşamın bir sorunu birçok bilimsel ilkelerden hareket edilerek çözümlenmektedir.”

7 7 Yönetim ve Örgüt Psikolojisinin Gelişim Seyri 20.Yüzyılda “Endüstri Psikolojisi” “psikolojik tekniklerin personele uygulanması-Askeri alanda ” psikolojiye olan ilginin azalması tekrar önem kazanması grup-birey ilişkileri yeni bir insan modeli (klasik yönetim görüşünün değişmesi ) 1960 sonrası matematik karar verme yöntemi yönetime katılma ve sistem yaklaşımı 1980 Durumsallık yaklaşımı

8 8 Frederick W.Taylor Bilimsel Yönetim Akımı -Sanayide çalışan işçilerin ekonomik olarak kullanılmadıklarını gözlemlemiştir. Temel ilkeleri: 1.Zaman ve hareket etütlerine girişilmiştir. 2. Standart hedefe ulaşan kimselere prim ve ikramiye (güdüleme) verilmesi 3. Ustabaşılık(organizasyonu sağlayan) DOMİNAT ROL OYNAYAN ŞAHISLAR

9 9 Henri Fayol Yöneticiler için uyulması gereken belli başlı ilke ve kuralları belirtmiştir. İşletme Fonksiyonları Yönetim Fonksiyonları -TİCARİ -TEKNİK -FİNANSAL -GÜVENLİK -MUHASEBE -YÖNETİM -ÖNGERME VE PLANLAMA -ÖRGÜTLEME -EMİR-KUMANDA, HABERLEŞME VE YÜRÜTME -KOORDİNASYON DENETLEME VE DEĞERLENDİRME DOMİNAT ROL OYNAYAN ŞAHISLAR

10 Yöneticinin Fonksiyonları Uygulama Kontrol Planlama Örgütleme Eşgüdüm

11 Henri Fayol-Yönetim İlkeleri DOMİNAT ROL OYNAYAN ŞAHISLAR  İşbölümü-uzmanlaşma  Yetki ve sorumluluk  Disiplin sistemi  Kumanda birliği  Yönetim birliği  Genel amaç ve çıkarları üstün tutma-  Ödül ve ceza sistemi  Merkezcil bir yön.sist.  Hiyerarşik düzen  Maddi ve beşeri araçlara üretim yeri  Devamlılık, düzenli ve verimli iş  Önleyici-değerlendirici- Öngörü ve girişimcilik  Objektif ve adil  Birlik ve beraberlik

12 Henri Fayol-Yönetim İlkeleri DOMİNAT ROL OYNAYAN ŞAHISLAR  Sonuç:  İnsanı insani özellikleri ile ele almamış adeta bir robot gibi değerlendirmiştir.  Sorun kaynağı olmuş, ne insan mutluluğuna ne de yönetim etkinliğine katkıda bulunmamıştır.

13 13 Max Weber Bürokrasi Modeli Yönetsel Yetke(Otorite) Türleri DOMİNAT ROL OYNAYAN ŞAHISLAR Geleneksel Yetke Karizmatik YetkeMeşru Yetke

14 14 Max Weber Bürokrasi Modeli Yönetsel Yetke(Otorite) Türleri DOMİNAT ROL OYNAYAN ŞAHISLAR Geleneksel Yetke- Miras Özellikler Meşru Yetke- Hukuk-Kanun

15 15 Max Weber Bürokrasi Modeli 1.Amaç, hedef, faaliyet, görev belli 2.Kaynakları serbestçe kullanabilme yetkisi 3.Cezalandırma, ödüllendirme, ücretlendirme açık 4.İşe göre adam seçme zorunluluğu. Gerekirse eğitim, Yetki hiyerarşisi 5.Bir üst mevki tarafından denetlenme 6.Kişisel özelliğe ve keyfe değil, akıl ve mantığa itaat 7.Yazılı iletişim 8.Yazılı yönetmelik ve tüzük 9.Araçları kişisel kullanmama DOMİNAT ROL OYNAYAN ŞAHISLAR

16  Sonuç:  Bilimsel akılcı ama katılık ve değişmezliği insan ruhuna aykırı-  Yazışmalarda gecikme  Gereksiz masraf  Aşırı güvensizlik  İnsanın duygusal tarafını dikkate almıyor  Yönetim ve örgüt psikolojisinin doğmasına neden oluyor. Max Weber Bürokrasi Modeli

17 17 Kurt Levin ve Arkadaşlarının Önderlik Araştırması Önderlik biçimleri ve bunların grup ilişkileri ve verimliliği üzerindeki etkileri incelemiştir. Otoriter liberal demokratik Her şeyi Serbest- Katılımcı- Duygusal söylüyor- Duygusal gerekirse itiraz katılım yok 11 yaş, maske yapımı, uzun yıllar Belli Başlı Araştırmalar

18 18 Kurt Levin ve Arkadaşlarının Önderlik Araştırması Önderlik biçimleri ve bunların grup ilişkileri ve verimliliği üzerindeki etkileri incelemiştir. Otoriter liberal demokratik Nicelik(miktar) çok yüksek çok düşük yüksek Nitelik(kalite) düşük çok düşük çok yüksek Sonuç: Bu çalışmalar ve deneyler yönetimde insanca davranışların ve duyguların önemli olduğunu ortaya koymuştur. Belli Başlı Araştırmalar

19 19 Elton Mayo ve Hawthorne Araştırmaları Belli Başlı Araştırmalar 1.Işıklandırma Deneyleri 2.Röle Montaj Odası Deneyi 3.İkinci Röle Montaj Odası Deneyi 4. Mika Yarma Test Odası Deneyi 5.Mülakat Programı 6.Seri Bağlama Gözlem Odası Deneyi Sonuç: Teknik ve fiziksel koşulların kontrol edildiği durumlarda dahi verimlilik artışının devamlı olmasının nedenleri olarak beşeri ilişkilerdeki olumlu etkiler belirtilmiştir.

20 20 Yankee City Araştırması (W.L.Warner) Teknolojik değişme ve yeniliklerin insan üzerindeki etkileri incelenmiştir. Sonuç: Bu tarz değişimlerde insan unsurunu onun toplum içindeki prestiji, statüsü ve ilişkilerinin göz önünde bulundurulması ve planlı bir değişimin yapılmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır. Belli Başlı Araştırmalar

21 21 Harwood İmalat İşletmesi Araştırması Amaç: Model değişimlerinin, işçiler üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmaktır. 1.Grup 2.Grup 3.Grup (Kontrol grubu) (kısmi yönetime katılma) (tam yönetime katılma) Ustabaşılık İşçi Temsilcilerinden oluşan komisyon İşçiler(komisyon yok) Belli Başlı Araştırmalar Eski üretim seviyesi

22 22 Tavistock Enstitüsü Araştırması Amaç: İşçilerin araç, gereç ve üretim yöntemlerinde meydana gelen değişmelerden ne şekilde etkilendiklerini araştırmaktır. Sonuç: Bu araştırmalar, örgütsel açıdan etkin ve verimli, psikolojik ve duygusal açıdan mutlu olan iş gruplarında değişikliklerin yaratmış olduğu gelişmelere bir örnek olmuştur. Belli Başlı Araştırmalar

23 23 Douglas McGregor ve X ve Y Kuramları  X KURAMI Y KURAMI (KLASİK YÖNETİM GÖRÜŞÜ) (BEŞERİ İLİŞKİLER GÖRÜŞÜ) Bazı Kuramsal görüşler -insan işi sevmez, işten kaçar -yöneltilmeyi tercih eder -bencildir -değişiklikten hoşlanmaz -yeteneği azdır -kolayca kandırılabilir. Maddi ödül gerekli -işten nefret etmez, iş doğal -sorumluluk arar -amaçlara bağlılık ödüllendirmeye bağlıdır -sorumluluğu kabul eder ve arar -tahayyül, ustalık, yetenek, beşeri gereksinmelerin giderilmesi ile -örgüte daha yararlı hale getirilebilir. -uzmanlaşma bazı yeteneklerin ortaya çıkmasını engellemektedir.

24 24 George V.Homans İnsan Grubu Yaklaşımı Bazı Kuramsal görüşler Faaliyetler (işler) Duygular Karşılıklı İlişkiler

25 25 Chris Argyris OLGUNLAŞMA KURAMI Bazı Kuramsal görüşler -Kendini tanımlama ve davranışlarını kontrol etme -Eşit veya daha üst düzeye erişme -Geniş bir zaman sürecini düşünme -Daha derin ve güçlü ilgiler -Birçok türde davranışlar -Nispi bağımsızlık -Aktif hale gelme

26 26 Abraham Maslow İnsan Gereksinimleri Kuramı Bazı Kuramsal görüşler -Kendini Güncelleştirme (yaratıcılık) -Takdir ve Saygı -Sevgi ve Ait Olma -Güvenlik -Fizyolojik

27 27 F.Herzberg Çift Etmen(Hijyen-Güdüleme)Kuramı Bazı Kuramsal görüşler TATMİN TATMİNSİZLİK Güdüleyici Etmenler -Başarı -Tanınmak -İşi tanımak -Sorumluluk -Terfi etme ve Sosyal statü TATMİNSİZLİK TATMİN Hijyenik Etmenler -Yöneticiler(ast-üst) -Çalışma koşulları -Personel arası ilişkiler -Ücretler,güvenlik -işletme politikası ve idaresi

28 28 Rensis Likert Yönetim Sistemleri Yaklaşımı Bazı Kuramsal görüşler X KURAMINDAN Y KURAMINA Sistem 1 Sistem 2 Sistem 3 Sistem 4 -Görev Eğilimli -Otoriter -Biçimsel Bir Yönetim Sistem1 +Sistem 4 2 Sistem1 +Sistem 4 2 -Grup Çalışması -Karşılıklı Güvene Dayalı İlişkiler

29 29 KURT LEVİN GÜÇ ALAN ANALİZİ Bazı Kuramsal görüşler ÇözülmeTaşımaDondurma Bugünkü Durum A Geçiş Durum C Süreç Gelecek Durum B ÇEVRE DEĞİŞİM DURUMUNUN ÜÇ GÖRÜNÜM İLİŞKİSİ

30 30 Bazı Kuramsal görüşler KURT LEVİN GÜÇ ALAN ANALİZİ Sürücü Güçler Sürücü Güçleri Kısıtlayan Güçler -Bireyler -Gruplar -Gruplar arası İletişim -Organizasyon -Sosyal ve Küresel Boyut Değişim Birimleri KURT LEVİN GÜÇ ALAN ANALİZİ

31 31 BLOCKE ve MOUTON Girid Modeli Bazı Kuramsal görüşler ÜRETİME YÖNELİK DURUMU İNSANAİNSANA Y D D Y 1.9 Şehir Klüp Yönetimi9.9 Takım Yönetimi 5.5 Orta Düzeyde Yönetim 1.1 Zayıf Yönetim 9.1 Otoriter Yönetim

32 32 Örgütsel Sorunların Çözümü insan KADRO GRUP

33 33 ÖRGÜT PSİKOLOJİSİNİN GÖREVİ ARAŞTIRMA DANIŞMA PROGRAM GELİŞTİRME KİŞİ DEĞERLEME

34 34 Birey –Örgüt Arasındaki İlişki AMAÇLAR GRUP TAKDİR VE SAYGI


"1 Murat Yusuf Uçan Ekim 2003 ISPARTA PSİKOLOJİNİN YÖNETİM VE ORGANİZASYONLARDAKİ YERİ VE ÖNEMİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları