Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Bölüm 6 Birleşimlere giriş Perçinler Bulonlar. Birleşimler Birleşim yapma gereği: -Elemanların boyunu uzatmak -Elemanların enkesitini artırmak -Düğüm.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Bölüm 6 Birleşimlere giriş Perçinler Bulonlar. Birleşimler Birleşim yapma gereği: -Elemanların boyunu uzatmak -Elemanların enkesitini artırmak -Düğüm."— Sunum transkripti:

1 Bölüm 6 Birleşimlere giriş Perçinler Bulonlar

2 Birleşimler Birleşim yapma gereği: -Elemanların boyunu uzatmak -Elemanların enkesitini artırmak -Düğüm noktaları oluşturmak -Mesnetleri oluşturmak Birleşim çeşitleri: -Çözülebilen birleşimler (bulon) -Çözülemeyen birleşimler (perçin, kaynak)

3 Birleşim Araçları 1. Perçin Yuvarlak başlı perçin Gömme başlı perçin 2. Bulonlar (Civata) Olağan bulonlar Kaba (Siyah) Bulonlar Uygun (parlak) Bulonlar Yüksek mukavemetli ve öngermeli bulonlar 3. Kaynak

4 Bulonlu Birleşimler D o Bulon, silindirik gövdeli, altı köşeli başlıklı, ucunda spiral diş açılmış bulunan bir birleşim aracıdır. o Bulonlu birleşimde, bulonlar önceden açılmış deliklere yerleştirildikten sonra diş açılmış uca, altına pul koyduktan sonra somun takılır.

5 Bulonların kullanılma alanları Geçici birleşimlerde ve yapılarda Şantiye birleşim ve eklerinde Dinamik karekterli yüklerin aktarılmasında (öngermeli bulonlar) Farklı malzemelerin birbirlerine bağlanmasında (örneğin alüminyum ve çeliğin bağlanmasında) Birleşimin yapıdaki yeri, şekil yada parçaların ebatları diğer birleşim araçlarının kullanılmasına uygun değilse Eksenleri doğrultusunda büyük çekme kuvveti alan perçinlerin yerine Mafsallarda pim olarak

6 Bulon Türleri Normal (olağan) bulonlar Kaba (siyah) bulonlar Uygun (parlak) bulonlar SL ve SLP birleşimleri GV ve GVP birleşimleri Normal Bulon Malzemesinin Özellikleri St374.6 çeliği  B =40 kg/cm 2  a =24 kg/cm 2 St525.6 çeliği  B =50 kg/cm 2  a =30 kg/cm 2 Yüksek mukavemetli bulonlar (Genellikle bu tür bulonlar öngermeli olarak kullanılırlar) Normal Bulonlar d = D-1 mm (d:bulon çapı, D:delik çapı) Diş açılmamış kısmın dışında kalan gövde kısmı işlenmemiş. Kolon ekleri, dolu gövdeli kiriş ekleri, moment aktaran birleşimler ve çok katlı yapılarda kullanılmalarına yönetmeliklerce izin verilmez. Kaba Bulonlar

7 d = D (d:bulon çapı, D:delik çapı) Yüksek yapıda mm’ lik çapta 0.3 mm tolerans. Gövde kısmı tornalanarak düzgün işlenmiş. Uygun Bulonlar Bulon Çapları ve Projede Gösterilişleri

8 Hadde profiller için profil tabloları, Levhalar ve profillerde gövde delikleri için: Perçinli ve Bulonlu Birleşimlerde Kullanılabilecek Maksimum Çaplar Perçin ve Normal Bulonların Yük Aktarma Biçimi Gövde eksenine dik (makaslama, ezilme) Gövde eksenine paralel (çekme) Gövde eksenine dik normal kuvvet etkisi- MAKASLAMA Makaslamaya çalışan gövde en kesitleri

9 Gövde eksenine dik normal kuvvet etkisi- Makaslama-ETKİ SAYISI Etki sayısında, parça sayısı kadar, kuvvet yönlerine de dikkat edilmeli.

10 Gövde eksenine dik normal kuvvet etkisi- Gövde ekseninde EZİLME

11 Üniform olmayan yayılış yerine ortalama gerilmeler göz önüne alınır. Silindirik olan basınç yüzeyi, (d x t)düzlem alana çevrilir. Gerçek gerilme yayılışı Basitleştirilmiş gerilme yayılışı

12 Makaslamaya Göre Ezilmeye göre Hesap Bağıntıları Gövde eksenine paralel (çekme) normal kuvvet etkisi n: Birleşimdeki bulon sayısı

13 Birleşim araçlarına S kuvvetinin dağılışı Aynı sıradaki birleşim aracı adedi Birleşim aracı payına düşen kuvvet yüzdesi Üniformluktan Sapma Oranı % N1N2N3N4N5N Aynı sıra üzerinde en fazla 5 adet birleşim aracı En az 2 adet birleşim aracı

14 Emniyet Gerilmeleri St52 çeliğinde kaba bulon kullanılmaz, zorunluluk olursa St37 çeliğindeki emniyet gerilmeleri kullanılır. Ankraj bulonları sadece temellerde kullanılır ve çekmeye çalıştırılır.

15 Tabloda maximumlar icin iki değer verilmiştir. Bu iki değerden küçük olanı en büyük değer olarak alınmalıdır. Tablodaki t lerin hepsi tmin olarak alınmalıdır. Çekme Çubuklarında parantez içindeki değer alınacaktır. UzaklikBinalarKopruler MinMaxMinmax epercinde3d8d,15t (12d,25t) 3d6d,12t bulonda3.5d8d,15t3.5d6d,12t e12d3d, 6t2d3d, 6t e21.5d3d, 6t1.5d3d, 6t e=birleşim araçları arasındaki uzaklık e 1 =kuvvet doğrultusuna dik kenara olan uzaklık e 2 =kuvvet dogrultusuna paralel kenara olan uzaklık d= birleşim aracı çapı Birleşim aracı aralıkları ve kenara uzaklıklar

16 Problem türleri Gerilme kontrolü türü problemler : Tertip belli (  ve n), S belli;  d çapı kontrol edilir. Levhada ve profilde ayrı ayrı yapılır.  1.Yol : Gerilmeler irdelenir.  Aralıkların uygunluk kontrolü.  2.Yol : Aktarılan ve aktarılacak kuvvet kıyaslanır.

17 Problem türleri Boyutlandırma türü problemler ;  Uygun çap seçimi.  N em belirlenir.  Bulon/ Perçin sayısı belirlenir. Eğer (n) beş adetten fazla çıkıyor ise çift sıra bağlantı yapılabilir.  Uygun aralıkların belirlenmesi.  Çizim.

18 Örnek 1 Şekilde görülen birleşimde M16 uygun bulonu kullanılmıştır. Birleşimin teşkili için gerekli tüm kontrolleri yapınız. Verilenler: Malzeme: St 37 Yükleme Durumu: H Yüklemesi

19

20 Çözüm

21 Bir Bulona gelen Kuvvet Bulon sayısı n=4 1-Makaslama gerilmesi irdelemesi 2-Ezilme gerilmesi irdelenmesi

22 Çözüm Bulon Aralıklarının İrdelenmesi

23 Örnek 2 Şekilde görülen birleşimdeki, a)M 12 Kaba Bulonu b)M 12 Uygun Bulonu tarafından aktarılacak max S kuvvetini bulunuz. Malzeme: St 37 YD : HZ yüklemesi

24

25 Çözüm max delik çapı kontrolü Kaba Bulonda: St 37, HZ yüklemesi için Kabul edilen Emniyet Gerilmeleri a) Bir bulonun makaslama ile aktarabileceği kuvvet;

26 Çözüm b) Bir bulonun ezilme ile aktarabileceği kuvvet; *Bir bulonun emniyet ile aktarabileceği kuvvet; **Birleşimde bulonlar tarafından aktarılabilecek max kuvvet;

27 Çözüm Uygun bulonda; St 37, HZ yüklemesi için Kabul edilen Emniyet Gerilmeleri a) Bir bulonun makaslamayla aktarabileceği kuvvet b) Bir bulonun ezilmeyle aktarabileceği kuvvet

28 Çözüm *Bir bulonun emniyet ile aktarabileceği kuvvet **Birleşimde bulonlar tarafından aktarılabilecek max kuvvet maxS=n x N em = 4 x 4.16 =16.64 t

29 Örnek 3 Şekilde görülen birleşimi; Kaba bulonlu Uygun bulonlu ; olarak hesap ve teşkil ediniz. Malzeme : St 37;Y.D.:H yüklemesi

30 Çözüm Bulon çapı hesabı Profil tablosundan ∟ da maxd= Ф21 Levha için 21 mm delik çapı birleştirilen her iki eleman için uygundur. birleşim için M20 bulonu seçilmiştir Kaba bulonda

31 Çözüm Bir bulonun emniyetle aktarabileceği kuvvet; Birleşimde kullanılabilecek bulon sayısı;

32 Çözüm Bulon aralıkları hesabı Profil tablosundan W 1 =50 mm

33 Çözüm Uygun bulonda Bir bulonun emniyetle aktarabileceği kuvvet; Birleşimde kullanılabilecek bulon sayısı;

34 Çözüm Bulon aralıkları Profil tablosundan W 1 =50 mm

35 Çözüm

36 Örnek 4 Şekilde görülen çubuğun levhaya bağlantısını kaba bulonlu olarak hesap ve teşkil ediniz. Malzeme : St 37 Yükleme Durumu: H Yüklemesi

37 Çözüm Bulon çapı Seçilen M24 Kaba bulon Kaba bulonda Bir bulonun emniyetle taşıyabileceği kuvvet

38 Çözüm Birleşimde kullanılabilecek bulon sayısı Bulon Aralıkları

39 Çözüm

40

41 Yüksek Mukavemetli Bulonlar Yüksek mukavemetli bulonlar, değisik kayma emniyet gerilmeleriyle, olağan bulonlar gibi de kullanılabilirler. Ancak bunlardan tam olarak yararlanılabilmesi öngerme vermek mümkündür. Ön-germeli Bulonların Biçimdeki Ufak Değisiklikler:  Baslık iç yüzü ile somun iç yüzü taslanmıs olmalıdır.  Gövdede dis açılmıs kısım birlesim içinde kalabilir.  Hem somun ve hem de baslık altına yüksek kalite çelikten yapılmıs pul (rondela) konur.

42 Ön-Germeli Bulonlar Çalışma Şekli

43 Ön-Germeli Bulonlar

44 N 0 Ön-germe Kuvveti : Ön-germe kuvveti değişik şekiller de verilebilir.  Göstergeli tork anahtarı yardımıyla M0 Burulma Momenti verilebilir.  Darbe anahtarı yardımıyla N0 Ön-germe Kuvveti doğrudan doğruya verilebilir.  İlk sıkmadan sonra ilave sıkıştırma döndürmesi yapılarak ön-germe kuvveti verilebilir.

45 Ön-Germeli Bulonlar

46

47 Birleştirilen Parçalarda Kontrol Yapılırken: Her bulon birleştirdiği parçalardan birbirine kuvvet nakleder. Nakledilen kuvvetin %40‘ nın öngermeli bulon bünyesinde oluşan sürtünme kuvveti ile nakledilmeden önce karşılandığı kabul edilerek çekme elemanına aktarılan kuvvette azaltma yapılır

48 Ön-Germeli Bulonlar  Öngerme Verilmede: 0,60N0 birer sıra atlayarak, diğer sıralara, geri kalan 0,40N0 da benzer biçimde yapılır.  Eksenleri Doğrultusunda N Çekme Kuvveti Tasıyan Öngermeli Bulonlar: En çok etkilenen bulonlarda

49 Ön-Germeli Bulonlar Binalarda bundan baska, bir birlesimde çekme kuvveti alan bulonlar için olmalıdır. Bu durumda makaslamadaki P 1em,1 kuvvet değerleri de (N - N 0 ) / N 0 oranında azaltılmalıdır.

50 Örnek Sekilde elemanları sematik olarak verilen birlesimi Öngermeli Yüksek Mukavemetli Bulonlu olarak çözünüz. Not : Kuvvet YD1’ de verilmistir. Malzeme Ç. 37 çeliğidir

51 Çözüm

52


"Bölüm 6 Birleşimlere giriş Perçinler Bulonlar. Birleşimler Birleşim yapma gereği: -Elemanların boyunu uzatmak -Elemanların enkesitini artırmak -Düğüm." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları