Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Çocuk Edebiyatı. Çocuk edebiyatı yetişkin edebiyatından farklı mıdır?

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Çocuk Edebiyatı. Çocuk edebiyatı yetişkin edebiyatından farklı mıdır?"— Sunum transkripti:

1 Çocuk Edebiyatı

2 Çocuk edebiyatı yetişkin edebiyatından farklı mıdır?

3 Edebiyat Olay, düşünce, duygu ve hayallerin dil aracılığıyla sözlü veya yazılı olarak biçimlendirilmesi/anlatılması sanatı (Türkçe Sözlük)

4 Çocuk Bebeklik ile erginlik arasındaki gelişme döneminde bulunan oğlan veya kız (Türkçe sözlük) İlk çocukluk çağı (2-6 yaş) İkinci çocukluk çağı (6-12 yaş) Son çocukluk çağı (12-14 yaş) Oyun çağı (2-6 yaş) Okul çağı (6-12 yaş) Erginlik çağı (12-14 yaş)

5 Çocuk edebiyatı Çocukluk çağında bulunan kimselerin hayal, duygu ve düşüncelerine yönelik sözlü ve yazılı eserler (Oğuzkan, 1979) Henüz yetişkin olmayan ve eğitilmesi gereken toplumun en genç üyelerinin düşünce dünyasına seslenebilecek sözlü ve yazılı ürünlerin tümü (Ciravoğlu, 1997)

6 Çocuk edebiyatı Çocukların büyüme ve gelişmelerine, hayal, duygu, düşünce ve duyarlıklarına, zevklerine, eğitilirken eğlenmelerine katkıda bulunmak amacıyla geliştirilen edebiyat (Şirin, 1991) Okul öncesi ve okul çağında çocuğun ihtiyacını karşılamak üzere oluşturulan edebiyat (Koçoğlu, 1987)

7 Çocuk edebiyatı Usta yazarlarca, özellikle çocuklar için yazılmış olan ve üstün sanat nitelikleri taşıyan yapıtlardan oluşan yazın (Oğuzkan, 1981)

8 Çocuk edebiyatı ile ilgili karşıt görüşler Yetişkinler için yazılmış eserler çocukların hayal, duygu ve düşünce dünyalarına; kavrama ve dil düzeylerine uygun değildir Çocuklara özgü ayrı bir edebiyat düşünülemez. Edebiyatı yetişkinler için ve çocuklar için diye ayırmak yersiz ve anlamsızdır

9 Kavram karmaşası Çocuklar için vs. çocuklar üzerine

10 Çocuk edebiyatı ile ilgili yanlış görüşler Çocuk edebiyatı/kitabı yetişkinlere hitap eden bir konunun/temanın basit bir şekilde ele alınmış şeklidir ◦Çocuk minik bir yetişkindir ◦Kendine özgü bir dünyası yoktur Çocukluk, insan yaşantısında kısa bir dönemdir. Bu dönemde edinilen tecrübeler önemli değildir. Bu nedenle çocuklar için farklı eserler yaratmaya gerek yoktur Çocuk kitaplarının edebi yönünden çok ahlaki ve eğitici yönü önemlidir

11 Çocuk edebiyatı Çocuk edebiyatı, büyükler için yazılmış edebiyatın basitleştirilmiş şekli değil, tamamıyla kendine özgü özellikleri olan ve çocukların dünyasına hitap eden bir edebiyat türüdür

12 Çocuk kitabı Çocuğun ilgisini çeken, ruhsal ihtiyaçlarını karşılayan, her şeyden önce zevkle okuduğu eserdir (Tuncer)

13 Çocuk edebiyatının önemi Kısa olmasına karşın çocukluk dönemi etkilenmek ve şekillenmek için en uygun dönemdir Çocukluk dönemi bireylerin gerek zihinsel gerek ruhsal gelişimini etkiler Kişilik çocukluk döneminde gelişmeye başlar Alışkanlıklar bu dönemde kazanılmaya başlanır

14 Çocuk edebiyatının amaç ve yararları Eğlendirir Oyalar. Geçici olarak problemlerden kaçma (rahatlama) olanağı yaratır Hayal gücünü ve merakı harekete geçirir Kendini tanımayı sağlar (kültürünü, yapısını, ihtiyaçlarını) Bilgisini ve kültürünü artırır. Çevreyi ve dünyayı tanımayı sağlar Dil gelişimini destekler, kelime hazinesini geliştirir Eğitir, öğretir Okuma sevgisi ve alışkanlığı kazandırır İnsani ve ahlaki değerler kazandırır Sevmek, başarmak gibi ruhsal ihtiyaçlarını karşılar

15 Gelişime katkısı Zihinsel gelişim Dil gelişimi Duygusal gelişim Kişilik gelişimi Ahlaki gelişim Ruhsal gelişim Sosyal gelişim

16 Çocuk edebiyatının tarihçesi Ninniler Kabile masalcılarının anlattığı korkunç masallar Aile büyükleri tarafından anlatılan masallar Destanlar ve halk masalları (Bu masallar ve destanlar çoğunlukla büyükler içindir. Ancak, çocuklar da bunları dinlerler)

17 XV. Yüzyıl Matbaanın icadı ile basılan alfabeler (Almanya ve Hollanda) Ezop’un masalları (1484)

18 XV. Yüzyıl İngiltere Hornbook ◦Çocuklar için hazırlanmış tek sayfa ◦Üzerinde bir dua var ◦Saydam boynuz tabakasıyla kaplanmış ◦Kaybolmaması için sapındaki zincirle çocukların beline bağlanıyor Büyükler için basılmış masal ve hikayeler

19 XVII yüzyıla kadar Çocuk edebiyatında ◦dinsel unsurlar ◦Karamsarlık ◦Kilisenin etkisi ◦Kutsal kitaplardan alınma dini öyküler (bu eğilim yüzyılın ortalarına kadar, hümanizm akımının ortaya çıkışına kadar devam etmiştir)

20 XVII Yüzyıl Fransa 1697 – Charles Perrault ◦Halk masallarını derledi ◦Çocuklar için bir kitap bastırdı ◦Kitapta 8 masal vardı ◦Kırmızı şapkalı kız ◦Çizmeli kedi ◦Mavi sakal ◦Uyuyan güzel ◦Cinderella / Külkedisi gibi

21 XVII Yüzyıl Fenelon’un soylu çocuklarını eğitmek için yazdığı Telemak (Fransa) – Türkiye’de ilk çeviri roman La Fontaine (Fransa) ◦Ezop’un masallarını Fransızcaya çevirip şiirsel bir dille yeniden düzenledi ◦Hayvan hikayeleri yazdı William Caxton (İngiltere) ◦Ezop’un masallarını İngilizce’ye çevirdi ◦Kahramanlık öyküleri içeren kitaplar yayımladı

22 XVIII yüzyıl İngiltere Çocuk edebiyatı bağımsız bir edebiyat kimliği kazanmaya başladı (çocuklar büyüklerden farklı varlıklar olarak algılanmaya ve kabul edilmeye başlandı) 1729 – John Newberry (matbaacı) ◦Perrault’un kitabını İngilizceye çevirdi ◦“Tales of Mother Goose” adı altında İngiltere’de yayımladı Büyükler için yazılmış bazı kitaplar çocuk klasiği haline geldi ◦Robinson Crusoe – Daniel Defoe (1719) ◦Guliver’in Seyahatleri – Jonathan Swift (1726) Didaktik eserler ağırlık kazandı ◦Rousseau’nun eğitim teorisinin yanlış anlaşılması

23 XVIII yüzyıl Fransa Jean-Jacques Rousseau ◦Çocuk eğitimi ve çocuk edebiyatında çığır açmıştır ◦Emile (1762) adlı eserinde, çocuk eğitiminde görgü kurallarının öğretilmesine ağırlık veren anlayışa karşı çıkmıştır ◦Bunun yerine çocuklara doğa sevgisi aşılanması gerektiğini savundu

24 XVIII yüzyıl Fransa Çocuk edebiyatına katkıda bulunan yazarlar ◦Jules Verne – bilim kurgunun babası ◦George Sand ◦Alphonse Daudet ◦Alexandre Dumas

25 Binbir gece masalları XVIII. yüzyıl başlarında Fransızca'ya, XIX. yüzyılda İngilizce'ye çevrildi (orijinali Ortadoğu halk masalları 8. yüzyıl) ◦Alaaddin’in Sihirli Lambası, ◦Gemici Sinbad'ın Serüvenleri, ◦Ali Baba ve Kırk Haramiler

26 XIX. yüzyıl Her iki ülkede de çocuk masalları yazılıp yayınlanmaya devam etti Gelişim XIX. yüzyıla kadar yavaş oldu XIX. yüzyılda çocuk kitaplarının sayısında artış oldu XIX. yüzyıl sonlarına doğru çocuk kitapları resimlenerek yayımlanmaya başlandı (resim, renk, desen gibi estetik unsurlar kullanılmaya başlandı) İngiliz çocuk edebiyatında çocuk şiirleri yaygınlaştı (şiirin duygusal zekanın gelişimindeki rolü anlaşıldı, çocuklar için farklı şiirler yazılması gerektiği anlaşıldı)

27 XIX. yüzyıl Almanya Alman çocuk edebiyatı halk edebiyatının etkisine girdi Grimm Kardeşler (Jacob Ludvvig Cari ve Wilhelm Carl) yılları arasında halk masallarını çocuklar için derledi ◦Hansel ile Gretel, ◦Rapunzel ◦Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler

28 XIX yüzyıl Danimarka Andersen’den Masallar -Hans Christian Andersen (1835) ◦Kibritçi Kız ◦Güzel Prenses ve Bezelye ◦Küçük Deniz Kızı ◦Kurşun Asker

29 XIX. ve XX. Yüzyıl Çocuk edebiyatının en parlak devri Klasikler arasına giren çok başarılı eserler yazıldı ve yayımlandı ◦Alis Harikalar Diyarında - Lewis Carroll ◦Neşe ve fantezi çocuk edebiyatına girdi ◦Küçük Kadınlar – Louisa May Alcott ◦Realizm çocuk edebiyatı girdi ◦David Coperfield - Charles Dickens ◦Jane Eyre - Charlotte Bronte ◦Tom Sawyer – Mark Twain ◦Huckleberyy Finn – Mark Twain ◦Define Adası - Robert Louis Stevenson ◦Robin Hood - Pierce Egan ◦Heidi - Johanna Spyri

30 XX. Yüzyıl Fransız çocuk edebiyatı parlak bir döneme girdi ◦Andre Maurois - Şişko-Sıskalar ◦Antoine de Saint-Exupery - Küçük Prens (1943) ◦Herge – Tenten (1929) - çizgi roman ◦Goscinny - Asteriks (1959) - çizgi roman

31 Türk çocuk edebiyatı Sözlü edebiyat (masallar, tekerlemeler, bilmeceler, Nasreddin Hoca hikayeleri, Karagöz oyunları) Yazılı edebiyat - Tanzimat Devri Tanzimat öncesi çocuk eğitimine yönelik iki eser (çocuklar için yazılmamıştır) ◦Şair Nabi’nin Hayriyye’si (xvıı.y.y) ◦Sümbülzade Vehbi’nin Lütfiyye’si (xıx. y.y)

32 İlk eserler – Öğretmenin yanında eğlendirmeyi amaçlamış ◦Nuhbetü’l Etfal – Kayserili Doktor Rüştü ◦1859 ◦Sonunda kısa fabllar bulunan bir alfabe ◦Mümeyyiz ◦1869 ◦Bilmece ve dizi romanlar içeren bir dergi ◦Her sayısı farklı renkte kağıda basılmış ◦Ahmet Mithat ◦Hace-i Evvel ◦Kıssadan Hisse

33 Çeviriler Fransızcadan yapılan şiir ve öykü çevirileri ◦Şinasi ◦Recaizade Ekrem ◦Ahmet Mithat Ziya Paşa – J.J. Rousseau – Emile Yusuf Kamil Paşa – Fenelon – Telemak (edebiyatımızda ilk roman çevirisi) Vakanüvist Lütfü – Robinson Crusoe Mahmut Nedim – Guliver’in Seyahatleri Mehmet Emin – Jules Verne - ◦Arzın Merkezine Seyahat ◦Balonla Beş Hafta

34 Tanzimattan sonra ◦Daha çok çocukları hedef alan eserler üretilmeye başlanmıştır ◦Çaylak Tevfik 1883’te Nasreddin Hoca hikayelerini bir kitapta toplamıştır

35 XIX. yüzyıl sonu XX. yüzyıl başı Tazminattan sonra ◦Bir çok ünlü yazar çocuklar için hikaye, roman, şiir ve oyun yazdılar ◦Ahmet Mithat ◦Ahmet Rasim ◦Ziya Gökalp ◦Ömer Seyfettin ◦Tevfik Fikret ◦Ali Ekrem Bolayır ◦İbrahim Aladdin Gövsa

36 Cumhuriyetin ilanından sonra ◦1928 harf devrimi ◦Eski yazı ile basılmış kitaplar yeniden basılır ◦Çok sayıda yazar çocuk eserleri üretir ◦Reşat Nuri ◦Mahmut Yesari ◦Peyami Sefa ◦Abdullah Ziya ◦Rakım Çalapala ◦Kemalettin Tuğcu

37 Tanzimattan 1940’lara kadar sayıca çok az kitap basılmıştır Çocuk Esirgeme Kurumu dünya klasiklerinden 100 kitap çevirtip bastırmıştır 1950’lerden sonra toplumsal içerik ağırlık kazanır Çocuk kitapları yarışmaları düzenlenir ◦Doğan Kardeş ◦Arkın Kitabevi ◦Kültür Bakanlığı ◦Türk Dil Kurumu

38 Eflatun Cem Güney - Dertli Kaval, Nar Tanesi, Dede Korkut Masalları (1956) Rakım Çalapala - Mustafa Atatürk’ün Romanı (biyografi) Falih Rıfkı Atay - Babanız Atatürk (biyografi) Halide Nusret Zorlutuna - Benim Küçük Dostlarım (anı) Nahit Nafiz Edüger - Atatürk’ten Anılar (anı) Orhan Veli Kanık - La Fontaine Masalları (şiirsel) Fazıl Hüsnü Dağlarca - Kuş Ayak, Balina ile Mandalina, Açıl Susam Açıl (şiir)

39 1960’lardan itibaren çocuk kitaplarında büyük gelişme görülür ◦Talip Apaydın ◦Gülten Dayıoğlu Ayşegül ve Ayşecik dizileriyle resimli çocuk kitapları ülkemize girer Can Göknil – Kirpi Masalı (ilk Türk resimli çocuk kitabı) Cin Ali – okumaya başlayan çocuklar için

40 Günümüzde çok sayıda çocuk kitabı yayımlanıyor ◦Dünya klasikleri Türkçeye çevrilmiş durumda ◦Tüm popüler kitaplar hemen Türkçeye kazandırılıyor ◦Türkiye’de çok sayıda çocuk kitabı yazılıp yayınlanıyor ◦Türkiye’de yayımlanan kitaplarda büyük gelişim söz konusu ◦İçerik ◦Resimleme ◦Fiziksel özellikler

41 Çocuk Edebiyatı


"Çocuk Edebiyatı. Çocuk edebiyatı yetişkin edebiyatından farklı mıdır?" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları