Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Öğretim Tasarımı Kuramları 1. Öğretim Tasarımı Ö ğ retim gereksinimlerini, ö ğ retim amaçlarını, bu amaçlara ula ş mayı sa ğ layacak yöntemleri ve ba.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Öğretim Tasarımı Kuramları 1. Öğretim Tasarımı Ö ğ retim gereksinimlerini, ö ğ retim amaçlarını, bu amaçlara ula ş mayı sa ğ layacak yöntemleri ve ba."— Sunum transkripti:

1 Öğretim Tasarımı Kuramları 1

2 Öğretim Tasarımı Ö ğ retim gereksinimlerini, ö ğ retim amaçlarını, bu amaçlara ula ş mayı sa ğ layacak yöntemleri ve ba ş arıyı de ğ erlendirecek yöntemleri sistematik olarak saptama sürecidir (Wager, 1992). Belirli bir hedef kitlenin e ğ itim gereksinimlerini giderebilmek amacıyla i ş levsel ö ğ renme sistemlerinin geli ş tirilmesidir ( Ş im ş ek, 2009). 2

3 Öğretim Tasarım Kuramlarının Öğeleri Ö ğ retim Tasarımı Kuramları Ö ğ retim Yöntemleri (Hangi yöntemler kullanılmalı?) Ö ğ retim Durumları (Her yöntem ne zaman kullanılmalı?) İ stenen Çıktılar (etkililik, verimlilik, ilgi çekicilik) Ö ğ retim Ko ş ulları (ö ğ renen, ö ğ renme- içerik-, ö ğ renme ortamı, ö ğ retimin geli ş tirilmesi) (Reigeluth, 1983) 3

4 Öğretim Tasarım Kuramlarının Öğeleri Ö ğ retim tasarımında hangi yöntemler kullanılmalı? Ö ğ retim Yöntemleri Her yöntem ne zaman kullanılmalı? Ö ğ retim Durumları İ lkeler Kuramlar 4

5 Öğretim Tasarım Kuramlarının Öğeleri Öğretim sürecinin niteliğini arttıran strateji bileşenlerinden oluşur. Öğretim yöntemleri İçerik ya da öğrenme görevinin niteliği, öğrencilerin niteliği ve kurumsal koşulların özelliklerine göre farklılaşır. Öğretim durumları İlkeler Kuramlar 5

6 Öğretim Tasarımı Kuramı İlkelerKuramlar Betimsel ilkeler Belirli ko ş ullar altında belirli bir stratejinin olası çıktılarını ya da etkilerini betimler. Yön gösterici ilkeler Belirli sonuçları belirli ko ş ullar altında elde etmek için hangi strateji bile ş eninin ne zaman kullanılması gerekti ğ ini belirtir. Betimsel kuramlar Bütünle ş tirilmi ş strateji bile ş enlerinden olu ş an toplam bir ö ğ retim modelinin etkilerini betimler. Yön gösterici kuramlar Belirli ko ş ullar altında istendik çıktılara ula ş mak için hangi modelin ya da modellerin kullanılmasının daha etkili olaca ğ ını açıklar. 6

7 Öğretim Tasarımı Kuramları Davranı ş çı Kuram Yol Gösterici Kuram Bulduru ş sal Kuram Bili ş sel Kuram Yapısal Ö ğ renme Kuramı Sorgulamacı Diyalog Kuramı Ö ğ e Yerle ş tirme Kuramı Açımlama Kuramı Güdüleyici Tasarım Kuramı Yapıcı Ö ğ renme Kuramı Bili ş sel Yük Kuramı Durumlu Ö ğ renme Kuramı 7

8 Davranışçı Kuram Bireyde istenen davranı ş ları elde etmeye a ğ ırlık verir. Ö ğ renme, uyarıcı-tepki ili ş kisi içinde gerçekle ş ir. İ stenen tepki yoksa; uyarıcı seçimi ya da sunumu sorunlu İ stenen tepki varsa; peki ş tireçler Öncüleri: Pavlov, Skinner PavlovSkinner 8

9 Davranışçı Kuram Davranı ş sal amaçlar Basit adımlar ilkesi Uygulama ve peki ş tirme Anında geribildirim Mutlak de ğ erlendirme Örnek: Programlı Ö ğ retim 9

10 Davranışçı Kuram Davranı ş çı kuramın ö ğ retim tasarımına yansımaları: Uygulama ve peki ş tirme içeren birçok stratejiden yararlanılması Davranı ş sal amaçlar ve tutarlı ölçme amaçlarının geli ş tirilmesi Peki ş tirme anlamında dönütün ve anında dönütün önem kazanması 10

11 Yol Gösterici Kuram 1960larda Gagne ve Briggs tarafından geli ş tirilmi ş tir. Birçok kuramı bütünle ş tirmeye çalı ş maktadır. Çok kapsamlıdır. İ ki temel soruya yanıt vermektedir: Ö ğ renme nasıl gerçekle ş ir? Ö ğ retim nasıl tasarımlanmalıdır? 11

12 Yol Gösterici Kuram 1. Bireyin ö ğ renilmi ş yeterliliklerini sınıflandırılır (sözel bilgiler, zihinsel beceriler, tutumlar, bili ş sel stratejiler, devinsel beceriler). 2. Ö ğ retim durumlarından yararlanılır. 3. Ö ğ renilen yeterlilikler ile ö ğ retim a ş amaları arasında ili ş ki kurulur ve her içerik türünün ö ğ renilmesinde hangi a ş amada ne tür bir tasarım yapılır ayrıntılı olarak belirtilir. Sözel Bilgiler Tanımlar Sınıflamalar Olgular Zihinsel Beceriler Ayırt etme Somut kavramlar Soyut kavramlar Kurallar Problem çözmeTutumlar Bilişsel Stratejiler Tekrar Ayrıntılandırma Düzenleme Üstbiliş Duyuşsal stratejiler Devinsel Beceriler 12

13 Yol Gösterici Kuram Gagne’nin 9 Ö ğ retim Durumu /A ş aması Dikkati toplama Ö ğ renciye amaçları bildirme Önbilgiyi uyarma Uyarıcı bilgiyi sunma Ö ğ renciye rehberlik sa ğ lama Performansın sergilenmesine fırsat yaratma Geribildirim verme Performansı de ğ erlendirme Kalıcılık ve transferi destekleme 13

14 Bulduruşsal (Algo-heuristic) Kuram Lev Landa tarafından ortaya konulmu ş tur. Bili ş sel kuramın öncülü niteli ğ indedir. Algoritma – Bilinen ve kesinlik içeren yol. Heuristic – Bulmaya aracılık eden. İ nsanlar, her ş eyi bilinen bir yapı içinde ve bilinçli edinimlerle ö ğ renmedi ğ ine göre, bu özelli ğ i ta ş ımayan bili ş sel i ş lemleri nasıl ö ğ renmektedirler?  karma ş ık, bilinçsiz ve gözlenemez zihinsel süreçlere dayalı ö ğ renme 14

15 Bulduruşsal (Algo-heuristic) Kuram Ö ğ rencilere kalıplara dayalı algoritmik bir ö ğ retimden çok, yaratıcı dü ş ünme süreçlerinin ürünü olan bili ş sel i ş lemler üzerinde duran bir ö ğ retim sunulmalıdır. Ö ğ rencilere yalnızca çe ş itli bilgiler de ğ il, ö ğ rendiklerini nasıl uygulayacakları da ö ğ retilmelidir. Bulma-olu ş turma yoluyla ö ğ renilen her ş eyin birle ş tirilmesi ile ilerleme Dü ş ünme, akıl yürütme (uslamlama), problem (sorun) çözme, karar verme becerileri 15

16 Bulduruşsal (Algo-heuristic) Kuram Zihinsel süreçleri harekete geçirme Süreçleri temel bile ş enlerine ayırma İş lemleri betimleme ve modeller olu ş turma Ö ğ renci için algoritmik ve heuristik reçeteler üretme Üretilen reçetelerden ö ğ retim programları ve dersler olu ş turma 16

17 Bulduruşsal (Algo-heuristic) Kuram Merceğin orta kısmı kenarlarına göre şişkin mi? Dışbükeyİçbükey Mercek düzgün bir yüze sahip mi? Mercekte iki dışbükey mi yoksa bir dışbükey bir içbükey yüzey mi var? Düzgün- Dışbükey EvetHayır EvetHayır Evet İki Dışbükey Bir Dışbükey Bir İçbükey İki İçbükeyBir İçbükey Bir Dışbükey 17

18 Bilişsel Kuram Öncüleri: Piaget, Ausubel ve Bruner, Atkinson ve Shiffrin Ö ğ renme bo ş lukta gerçekle ş mez; dı ş sal uyarıcıların zihinsel süreçlere dayalı olarak i ş lenmesi yoluyla ortaya çıkar. Ö ğ renmeyi, Geçmi ş teki deneyimler, Bireysel farklılıklar, Zihinsel modeller, Ö ğ renme stratejileri, Beklenti ve tutumlar etkiler. 18

19 Bilişsel Kuram Bilgi İş leme Modeli (Miller) KISASÜRELİBELLEK Dikkat ve Seçici Algı Unutma Zihinsel tekrar UZUNSÜRELİBELLEK Kodlama Hatırlama TEPKİÜRETECİ VERİCİLER ÇEVRE YÜRÜTÜCÜ KONTROL (ÜSTBİLİŞ) DUYUSAL BELLEK BELLEK Uyarıcılar ALICILAR Uyarıcılar Unutma DavranışTepki 19

20 Bilişsel Kuram Ö ğ renme sunulan bir uyarıcının oldu ğ u gibi algılanması yerine, onun anlamlandırılmasıyla gerçekle ş ir. Piaget: Ö ğ renme ço ğ u zaman özümseme yoluyla gerçekle ş ir. Özümseme, dı ş arıdan gelen uyarıcıların insan zihninde varolan yapılarla uyumlu oldu ğ unda gerçekle ş ir. Dengesizlik durumu: Zihinsel yapılar arasındaki çeli ş ki durumunda zihinsel yapılar yeni duruma uyarlanır. 20

21 Bilişsel Kuram Atkinson ve Shiffrin: insan belle ğ i a ş amalı bir yapıda çalı ş maktadır (çok a ş amalı bellek sistemi). Ö ğ retim tasarımına yansımaları: Dikkat odaklama, Ö ğ renmeyi kolayla ş tırma, Ba ğ lamlı destekler, Ö ğ renme stratejileri, Bili ş sel ba ğ lantılar kurma, Önbilgiyi uyarma, Görsellerden yararlanma, Örnek ya da sorun durumları gibi stratejik ö ğ eler 21

22 Yapısal Öğrenme Kuramı Öncüsü: Scandura Bili ş sel kuramın temel ilke ve tezleri ile benze ş mektedir. Ö ğ retim süreçleri üzerine odaklanmaktadır. Tüm içerik, kurallar biçiminde(ileri düzeyde) ö ğ retilmelidir. Kurallar, ö ğ retimin içeri ğ ini olu ş turmaktadır. Bir problemi çözmek için kullanılan kural, o problemin çözüm kuralıdır. 22

23 Yapısal Öğrenme Kuramı Karma ş ık kuralın parçalara ayrılarak bütününün ö ğ retilmesi  Bir çözüm kuralının bile ş enleri daha küçük parçalara ayrılamıyorsa bu bile ş ene atomik denir.  Bir kuralın atomik bile ş enleri belli bir amacı gerçekle ş tirmek için sıralandı ğ ında, bu amacın çözüm kuralı içinde bir yol olu ş turur. 23

24 Yapısal Öğrenme Kuramı Tam ö ğ renme, en basit yoldan en karma ş ık yola do ğ ru tüm kural ö ğ renilene kadar a ş amalı olarak gerçekle ş tirilmelidir. Yapılan çözümlemelere dayalı beceriler ve kararlar belirlendikten sonra, bir çözüm kuralına dönük testler geli ş tirilerek ö ğ rencilerin düzeyi ölçülmelidir. 24

25 Sorgulamacı Diyalog Kuramı Sokrates’in izledi ğ i diyaloglara dayalı ö ğ retim Bulu ş yoluyla ö ğ renme Hedefleri: Belirli bir alanda derinlemesine anlayı ş kazandırma ve tahminler yapmayı sa ğ lama Bilim insanı olmayı ö ğ retme, bireylerin kendilerine özgü genel kuram ve kurallar olu ş turmalarını ve test etmelerini sa ğ lama 25

26 Sorgulamacı Diyalog Kuramı Tasarıma yansıması: Olumlu ve olumsuz örnekleyicileri seçme, Örnekleri sistematik olarak çe ş itlendirme, Kar ş ı örnekleri seçme, Hipotetik örnekler türetme, Denenceleri olu ş turma, Alternatif tahminleri dikkate alma, Ö ğ rencilere tuzak kurma, Çeli ş kilere götüren sonuçları izleme. 26

27 Öğe Yerleştirme Kuramı Öncüsü: Merill Bir kavramı, ilkeyi veya i ş lemi ö ğ retmek için özel ö ğ retim stratejileri ve taktikleri geli ş tirmi ş tir. Kuram ö ğ retimin sadece bili ş sel alanı ve mikro düzey stratejileriyle (kavram, ilke vs. ö ğ retimi) ilgilenmektedir. Kuramın bu darlı ğ ı, ö ğ retmenlere ve ö ğ retim tasarımcılarına daha çok rehberlik yapma olana ğ ı vermektedir. Kuram, bir metottan ziyade her bir ö ğ retim sunumunun bile ş enlerinden olu ş an bir olgudur. 27

28 Öğe Yerleştirme Kuramı Uygun stratejileri seçmede kullanılan temel boyutları: Performans düzeyleri İ çerik türleri 28

29 Öğe Yerleştirme Kuramı İki boyutlu performans-içerik matrisi Performans Düzeyi Bulma Kullanma Genellemeyi Hatırlama Örneği Hatırlama OlguKavramİşlemİlke İçerik Türü 29

30 Öğe Yerleştirme Kuramı Olgu Bir tarih ile olay ya da isim ile parça arasındaki ili ş kidir. Kavram Benzer özellikleri payla ş an nesneler, olaylar ya da simgeler takımıdır. İş lem Bir etkinli ğ i gerçekle ş tirmede i ş e ko ş ulan adımların bütünüdür. İ lke Bir süreç içindeki neden-sonuç ili ş kisidir. 30

31 Öğe Yerleştirme Kuramı Birincil Sunum Biçimi Kural(genellemenin açıklamalı sunumu) Örnek(temsil edici durumların açıklamalı sunumu) Anımsama(Sorgulayıcı genelleme) Uygulama(Sorgulayıcı örnek) İ kincil Sunum Biçimi Ön ko ş ullar, Amaçlar, Yardımlar, Bellek destekleyiciler ve Geribildirim Bütünlü ğ ü olan bir ders amaçları ve konu alanı ya da ö ğ renme görevine uygun birincil ve ikincil sunum biçimlerinden çe ş itli ö ğ eleri içermelidir. 31

32 Açımlama/Ayrıntılandırma Kuramı Öncüleri: Reigeluth ve Merrill Ö ğ e Yerle ş tirme Kuramının makro düzeydeki hali Ders içeriklerinin sıralanması ve organize edilmesi için geli ş tirilmi ş 32

33 Açımlama Kuramı Temel stratejileri (Reigeluth, 1987): 1. Düzenlenmi ş Ders Yapısı 2. Ayrıntı Sıralaması (Basitten karma ş ı ğ a sıralama), 3. Ders İ çi Sıralama, 4. Özetleyiciler, 5. Sentezleyiciler, 6. Kar ş ıla ş tırma (Analojiler), 7. Bili ş sel Strateji Uyaranları, 8. Ö ğ renci Kontrolü. 33

34 Açımlama Kuramı Açımlayıcı düzenlemenin iki temel özelli ğ i: 1. İ lk sunulan fikirler içeri ğ in özünü olu ş turan temel fikirleri somut ve uygulama düzeyinde temsil eder. 2. Sonra sunulan içerik birimleri açımlamalar yoluyla ayrıntılar ekleyerek karma ş ıklık düzeyini daha ileri noktalara ta ş ır. 34

35 Güdüleyici Tasarım KuramıDikkatİlişkiGüvenDoyum (Keller) 35

36 Güdüleyici Tasarım Kuramı Öncüsü: Keller Dikkat (dikkati çekmek ve sürdürmek) İ li ş ki (ö ğ renilecek konu ile kendi ya ş amlarındaki yeri ve de ğ eri) Güven (Ba ş arabilece ğ ine olan inanç) Doyum (Beklenti ve ba ş arı arasındaki tutarlılık) 36

37 Güdüleyici Tasarım Kuramı  Dikkat Algısal uyarılma Sorgusal uyarılma Çe ş itlilik/De ğ i ş kenlik  İ li ş ki Hedef yönelimi Güdü e ş lemesi Benzerlik/Yakınlık  Güven Ba ş arı beklentisi Güçlük düzeyini ayarlama Yüklemeyi sabitleme  Doyum Do ğ al sonuçlar Olumlu sonuçlar E ş itlik 37

38 Yapıcı /Yapılandırmacı Öğrenme Kuramı  Gerçeklik düzeyi yüksek görevler  Çoklu bakı ş açıları ve i ş birli ğ i  Kendi ö ğ renme hedeflerini belirleme  Ö ğ renme sürecinde söz sahibi olma  Ne ö ğ rendikleri ve nasıl ö ğ rendiklerine yönelik tartı ş malar 38

39 Yapıcı /Yapılandırmacı Öğrenme Kuramı Ele ş tirel dü ş ünme Yaratıcı dü ş ünme Problem çözme Projeler 39

40 Bilişsel Yük Kuramı  Bili ş sel kuram  Bili ş sel yük, belli bir zaman diliminde çalı ş ma belle ğ i tarafından kullanılan kaynakları ifade etmektedir. 40

41 Bilişsel Yük Kuramı ö ğ renilmesi zor olan içeri ğ e ba ğ lı olarak çalı ş ma belle ğ inde yüklenmenin gerçekle ş ti ğ i türdür. Sunulan bilgi karma ş ık oldu ğ unda asıl yük de yüksek olacaktır. Asıl Yük iyi tasarlanmamı ş ö ğ retim materyalleri ve iyi olmayan ö ğ retim tasarımı sonucunda çalı ş ma belle ğ inin yüklenmesidir. Tasarlanan ö ğ renme ortamı, uygun olmayan bilgileri ya da bilgi i ş leme sürecini olumsuz yönde etkileyen di ğ er materyalleri içeriyorsa konu dı ş ı yük yüksek olacaktır. Konu dı ş ı Yük zihinsel yapıların olu ş ması ve düzenlenmesini sa ğ layan süreçlerde ortaya çıkar. Konu dı ş ı ve etkili yük ö ğ retim tasarımından etkilendi ğ inden ö ğ retim tasarımcılarının kontrolündedir. Etkili Yük 41

42 Bilişsel Yük Kuramı  Asıl yük, konu dı ş ı yük ve etkili yükün toplamının çalı ş ma belle ğ inin kapasitesini a ş maması ba ş ka bir deyi ş le a ş ırı bili ş sel yüklenmenin olmaması gerekmektedir.  A ş ırı bili ş sel yüklenme, çok fazla bile ş ene, yola ve araca sahip ortamlardaki seçenekler nedeniyle, kullanıcıların bo ğ ulması ve kafalarının karı ş ması olarak da tanımlanabilir (Murray, 2001). 42

43 Bilişsel Yük Kuramı Yeni ö ğ retim yöntemleri geli ş tirerek, çalı ş ma belle ğ inin kapasitesinin etkili ş ekilde kullanılmasını sa ğ lamayı amaçlayan bili ş sel yük kuramı, ö ğ retim tasarımı sürecinde çalı ş ma belle ğ i ve bu belle ğ in sınırlılıkları üzerine odaklanmı ş tır (Paas, Tuovinen, vd., 2003). 43

44 Bilişsel Yük Kuramı  Ö ğ retim materyallerinde a ş ırı bili ş sel yükü azaltma  İ yi i ş leyen örnekler  Çözümlü örnekler  Ekranda yazı yerine sözel anlatım 44

45 Bilişsel Yük Kuramı Bili ş sel yükü azaltmak için;  Metin olarak sunulacak materyalleri yazılı biçimde vermek yerine sözel olarak vermek gerekmektedir.  Metin olarak sunulacak materyaller hem yazılı hem de sözel olarak birlikte verilmemelidir.  Metin olarak sunulacak materyallerin yazılı biçimde sunulması gerekiyorsa renklendirme gibi özel i ş aretlemeler kullanılmalıdır. (Kalyuga, Chandler ve Sweller,1999) 45

46 Durumlu Öğrenme Kuramı  Toplumsal bir uygulamaya katılım yoluyla gerçekle ş ir.  Ba ğ la ş ık ö ğ renme (Anchored instruction)  sorun çözme için durumlu bir ba ğ lam sa ğ lamaktadır.  Video  Jasper Serisi  Bir durum ba ğ lamında problem çözme  Çapa  Problemi belirleme  Denenceler olu ş turma  Çoklu çözüm önerileri sunma  Sınama  Karar alma  Çıkarımlarda bulunma 46

47 Öğretim Tasarımı Modelleri Çekirdek (ADDIE, Briggs) Do ğ rusal (Dick ve Carey, Gagne ve Briggs) Esnek (Kemp, Morrison ve Ross) Etkile ş imli (Amerikan Hava Kuvvetleri Modeli) Sezgisel (Hızlı Prototipleme Modeli) Bile ş ik (Seels ve Glassgow) 47

48 Teşekkürler. 48


"Öğretim Tasarımı Kuramları 1. Öğretim Tasarımı Ö ğ retim gereksinimlerini, ö ğ retim amaçlarını, bu amaçlara ula ş mayı sa ğ layacak yöntemleri ve ba." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları