Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Gün Öncesi Piyasası (GÖP) Abdülkadir ONGUN Gün Öncesi Piyasası Müdürlüğü 17-20.Ağustos.2010 - Ankara.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Gün Öncesi Piyasası (GÖP) Abdülkadir ONGUN Gün Öncesi Piyasası Müdürlüğü 17-20.Ağustos.2010 - Ankara."— Sunum transkripti:

1 Gün Öncesi Piyasası (GÖP) Abdülkadir ONGUN Gün Öncesi Piyasası Müdürlüğü Ağustos Ankara

2 Türkiye Elektrik Piyasası Süreci (1/2) [03 Mart 2001] 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu [30 Mart 2003] Elektrik Piyasasında Mali Uzlaştırma Yapılmasına İlişkin Tebliğ [03 Kasım 2004] Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği [01 Ağustos 2006] Dengeleme Güç Piyasası

3 Türkiye Elektrik Piyasası Süreci (2/2) [14 Nisan 2009] Nihai DUY [01 Aralık 2009] Gün Öncesi Planlama ve Yeni DGP [~ 2011] MMS (Gün Öncesi Piyasası) [~ 2012] Gün İçi Piyasası (İntraday Market) [~ 2013] Vadeli İşlemler Piyasası

4 GÖP Yürürlük GEÇİCİ MADDE 5 – (1) Gün öncesi piyasasının alt yapısının kurulması ve işlerlik kazanmasına kadar gün öncesi dengeleme, gün öncesi planlama aracılığıyla gerçekleştirilir. Gün öncesi piyasasının işlerlik kazanacağı tarih en az 1 ay öncesinden Kurul Kararı ile ilan edilir. (14 Nisan 2009 tarih sayılı DUY)

5 Gün Öncesi Planlama ile Piyasanın Karşılaştırılması (1/3) Gün Öncesi PlanlamaGün Öncesi Piyasası Katılım zorunludur Katılım zorunlu değildir Dengeleme Birimi bazlıdır Portföy bazlıdır Talep tarafı tüketeceği yükü fiyattan bağımsız Tüketim Tahmini olarak bildirir. Talep tarafı tüketeceği yükü fiyat seviyelerine göre ayarlayabilir.

6 Gün Öncesi Planlama ile Piyasanın Karşılaştırılması (2/3) Gün Öncesi PlanlamaGün Öncesi Piyasası Üretim miktarı katılımcıların bildirdikleri Tüketim Tahmini ile dengelenir Her katılımcı kendi portföyünü dengeler Kısıtlar karşı ticaret yolu ile giderilir. Kısıtlar SGÖF’ü etkilemez Kısıtlar piyasa bölünmesi yoluyla giderilir.

7 Gün Öncesi Planlama ile Piyasanın Karşılaştırılması (3/3) Gün Öncesi PlanlamaGün Öncesi Piyasası Gün öncesinde referans fiyat (SGÖF) belirlenir Gün Öncesinde referans fiyat (PTF) belirlenir. İşlemler günlük olarak, saatlik bazda gerçekleştirilir Saatlik (15 sv), blok ve esnek teklif verilmesine imkan tanır Saatlik (32 sv), blok ve esnek teklif verilmesine imkan tanır

8 Gün Öncesi Piyasası Teklifleri-I (1/5) Saatlik Teklifler Pozitif miktarlar alışı, negatif miktarlar ise satışı ifade etmektedir Fiyatların azalan sıra ile dizilmesi esastır Asgari ve azami fiyat limitleri, Piyasa İşletmecisi tarafından belirlenir.. Azami fiyat limitlerinin, piyasada beklenen en yüksek fiyattan çok daha yüksek bir seviyede belirlenmesi esastır Saat Fiyat (TL/MWh)

9 Gün Öncesi Piyasası Teklifleri-I (2/5) Saatlik Teklifler İki fiyat/miktar arasındaki boş alanlar doğrusal interpolasyon ile Piyasa İşletmecisi tarafından doldurulur. Alış ve satış yönünde ayrı ayrı olmak üzere en fazla 32 seviyeden oluşur Aynı fiyat seviyesi için geçerli hem saatlik alış teklifi, hem de saatlik satış teklifi bulunamaz Saat Fiyat (TL/MWh)

10 Gün Öncesi Piyasası Teklifleri-I (3/5) Blok Teklifler Belli bir zaman dilimini kapsayan tekliflerdir. Ardışık tam saatlerden meydana gelir Teklif, kapsadığı zaman aralığı için bütünüyle kabul edilebilir Standart blok teklifler periyotları Sİ tarafından belirlenip Pİ tarafından uygulanır. PK lar yeni periyot tanımlayabilirler. Blok teklifler minimum KPTF ve NPTF elde edilecek şekilde PYS tarafından optimize edilir. Saat Fiyat (TL/MWh) Miktar (MWh) –

11 Gün Öncesi Piyasası Teklifleri-I (4/5) Blok Teklifler Piyasa katılımcıları bir günde toplam en fazla 50 adet blok teklif verebilirler En fazla üç adet blok teklif için geçerli olmak üzere blok teklifler arasında ilişki kurulabilir. Birbiri ile ilişkilendirilmiş olan blok tekliflerin tamamının alış ya da satış blok teklifi olması ve aynı satış portföyü ve teklif bölgesi ile ilişkili olması esastır. Saat Fiyat (TL/MWh) Miktar (MWh) – Bölge1 Bölge2

12 Gün Öncesi Piyasası Teklifleri-I (5/5) Esnek Teklifler Bir saat için saatlik miktar ve fiyat bilgilerinden oluşur Belirli bir saat ile ilişkili değildir Sadece sistem satış yönünde verilebilirler. Esnek satış teklifleri minimum KPTF ve NPTF elde edilecek şekilde PYS tarafından optimize edilir Saatlik ve Blok teklifler Esnek tekliflerden önceliklidir PK Fiyat (TL/MWh) Miktar (MWh) A B

13 Teklif Bölgeleri (1/6) Kısıtların Giderilmesi Kısa süreli ve gerçek zamanlı kısıtlar DGP de 1 kodlu talimatlar ile giderilir. Uzun süreli, büyük çaplı ve süreklilik arz eden kısıtlar ise Piyasa Bölünmesi yoluyla giderilir Teklif Bölgeleri kısıtların giderilmesi için kullanılan bir metoddur.

14 Teklif Bölgeleri (2/6) Teklif Bölgelerinin Belirlenmesi Sistem İşletmecisi tarafından kısıtlar belirlenir. Sİ ve Pi beraber Teklif Bölgelerini oluşturur. Teklif bölgeleri en az 3 ay önce Sİ tarafından duyurulur ancak ilk uygulama en az 6 ay önce duyurulacaktır. 2.Bölge 3.Bölge 1.Bölge 4.Bölge

15 Teklif Bölgeleri (3/6) Ticaret Sınırlarının Duyurulması Sİ ticaret sınırı olarak adlandırılan teklif bölgeleri arasında brüt (NTC) ve net (ATC) iletim kapasitelerini gün öncesinde 9:30 a kadar PYS ile bildirir ATCTeklif Bölgeleri SaatB1-B2B2-B1B1-B3B3-B1B1-B4B4-B1B2-B3B3-B Bölge 3.Bölge 1.Bölge 4.Bölge

16 Teklif Bölgeleri (4/6) Ticaret Alanı Fiyat (TL/MWh) Miktar (MWh) Arz (satış) Talep (alış) KPTF

17 Teklif Bölgeleri (5/6) Arz (satış) Talep (alış) KPTF Bölge 1 Bölge 2 Fiyat (TL/MWh) Miktar (MWh) Fiyat (TL/MWh) Miktar (MWh) NPTF1 NPTF2 İhtiyaç duyulan kapasite Arz (satış) Talep (alış)

18 Teklif Bölgeleri (6/6) Arz (satış) Talep (alış) KPTF Bölge 1 Bölge 2 Fiyat (TL/MWh) Miktar (MWh) Fiyat (TL/MWh) Miktar (MWh) Mevcut kapasite Mevcut kapasite NPTF1’ NPTF2’

19 İkili Anlaşma PK lar sadece kendi bölgelerindeki PK lar ile ikili anlaşma yapabilirler. Üretim Lisansına sahip PK lar ikili anlaşma ile enerji alamazlar. PK lar kapasitelerinin üzerinde ikili anlaşma yapabilirler. Kapasitelerinin üzerindeki kısmı sistemden alabilir ya da satabilirler. Bu kısım dengesizlik fiyatından işlem görür. Saat Satıcı PK (MWh) Alıcı PK (MWh) 1 – –

20 Gün Öncesi Piyasası Teklifleri-II (1/2) Beyin Fırtınası S organizasyonu (üretici) B1 bölgesine satış teklifi ya da portföyünde serbest tüketicisi varsa ve kendi üretimi ekonomik değilse alış teklifi verebilir. S organizasyonu B2 ye teklif verirse dengesizliğe düşer. Y organizasyonu B1 ve B2 bölgelerine her bölgedeki kapasitesi kadar teklif verebilir. B1 B2 S D Y Y

21 Gün Öncesi Piyasası Teklifleri-II (2/2) Beyin Fırtınası D organizasyonu (toptan ticaret şirketi) B2 bölgesine alış teklifi verebilir. Y organizasyonu D organizasyonu ile ikili anlaşma yapabilir ancak S organizasyonu ile yapamaz. B1 B2 S D Y Y

22 9:3011:3012:0013:00 13:30 14:00 16:00 Gün Öncesi Piyasası Süreci 12:0013:0013:30 14:00 Nihai Sonuç Duyurma Ek Teklif Doğrulama Teklif Doğrulama Fiyat Belirleme İtiraz İtiraz Fiyat Belirleme Ek Sonuç Duyurma Ek Teklif Bildirimi Ek Fiyat Belirleme ATC Teklif Bildirimi İkili Anlaşma Bildirimi Erken Teklif Bildirimi (D+5)

23 PYS arıza Durumu Arıza Prosedürü PYS’nin beklenmedik bir şekilde arızalanması durumunda benzer bir güne ait ticari işlem değerleri, arıza durumunun devam ettiği sürece, saatlik olarak kullanılır.

24 Teklif Verme Yaklaşımları PK-A (Toptan Satış Şirketi) Yük (MW) Ekonomik PTF (TL/MWh) Açıklama Baz yük40 Fiyattan bağımsız Ayarlanabilir yük20PTF>35 PTF 35 ‘i geçerse fabrikanın bir bölümünde üretim yapılması ekonomik değildir. Ayarlanabilir yük20PTF>55 PTF 55’i geçerse alternatif yakıtla ısınabilir. Toplam80 İkili anlaşma201 yıllık alış anlaşması mevcuttur Saat minFiyat (TL/MWh)max

25 Teklif Verme Yaklaşımları PK-B (Toptan Satış Şirketi) Yük (MW) Ekonomik PTF (TL/MWh) Açıklama Baz yük80 Fiyattan bağımsız Ayarlanabilir yük0 Toplam80 İkili anlaşma601 yıllık alış anlaşması mevcuttur Saat Fiyat (TL/MWh)

26 Teklif Verme Yaklaşımları PK-C (Otoprodüktör Grubu) Yük (MW) Ekonomik PTF (TL/MWh) Açıklama Baz yük40 Fiyattan bağımsız Santral 120PTF=20 PTF = 20 olduğunda üretim yapması ekonomiktir. Santral 220PTF=30 PTF = 30 olduğunda üretim yapması ekonomiktir. Santral 340PTF=40 PTF = 40 olduğunda üretim yapması ekonomiktir. Santral 420PTF=45 PTF = 45 olduğunda üretim yapması ekonomiktir. Santral 560PTF=55 PTF = 55 olduğunda üretim yapması ekonomiktir. Toplam120 Saat\Fyt Saat\Fyt

27 Teklif Verme Yaklaşımları PK-D (Üretim Şirketi) Yük (MW) Ekonomik PTF (TL/MWh) Açıklama Santral 150PTF=30 PTF = 30 olduğunda üretim yapması ekonomiktir. Santral 230PTF=40 PTF = 40 olduğunda üretim yapması ekonomiktir. Santral 320PTF=45 PTF = 45 olduğunda üretim yapması ekonomiktir. Santral 4100PTF=50 PTF = 50 olduğunda üretim yapması ekonomiktir. Toplam200 İkili anlaşma1006 aylık satış anlaşması mevcuttur Saat\Fyt Saat\Fyt

28 PTF Hesaplanması Fiyat PK -A60 40 PK -B20 PK -C PK -D Alış Satış Fiyat PK -A40 20 PK -B20 PK -C PK -D Alış Satış PTF:47.50

29 PTF Hesaplanması Fiyat Alış Satış Fiyat Alış Satış PTF:47.50 Miktar:60.00

30 GÖP Kapandığında PK-D PK-D (Üretim Şirketi) Yük (MW) Ekonomik PTF (TL/MWh) Açıklama Santral 150PTF=30 PTF = 30 olduğunda üretim yapması ekonomiktir. Santral 230PTF=40 PTF = 40 olduğunda üretim yapması ekonomiktir. Santral 320PTF=45 PTF = 45 olduğunda üretim yapması ekonomiktir. Santral 4100PTF=50 PTF = 50 olduğunda üretim yapması ekonomiktir. Toplam200 İkili anlaşma1006 aylık satış anlaşması mevcuttur Saat\Fyt Saat\Fyt Bu kapasitesini DGP ye sunabilir.

31 Özel Durumlar İstisna Arz ve talep eğrilerinin kesişmemesi durumunda alış teklif miktarları tüm PK ları eşit oranda etkileyecek şekilde azaltılarak kesişme sağlanır Eğriler birden fazla noktada kesişiyorsa ortalama değer PTF nı oluşturur. Fiyat (TL/MWh) Miktar (MWh) Arz (satış) Talep (alış) Fiyat (TL/MWh) Miktar (MWh) PTF NPTF

32 Örnek 1 PK-AFiyat019, Bölge 11:00-2: PK- BFiyat03030,014040,01500 Bölge 21:00-2: PK- CFiyat034, Bölge 21:00-2: PK- DFiyat03030,01500 Bölge 31:00-2: PK- EFiyat03030,01500 Bölge 41:00-2: PK-FFiyat029, Bölge 41:00-2: ATCZ1 - Z2Z2 - Z1Z1 - Z3Z3- Z1Z1 - Z4Z4 - Z1Z2- Z3Z3- Z2 1:00-2:

33 Örnek 1 Fiyat019, ,01500 PK-A00-40 PK-D10 00 PK-E10 00 Alış20 00 Satış0040 Bölge 1 için PTF Hesabı Kısıt Var

34 Örnek 1 Bölge 2 için PTF Hesabı Fiyat03030,0134, ,01500 PK-B PK-C Alış Satış Bölge 2. de alış yada satış olmamasına rağmen “Bu bölgede 1 MW enerji alınmış olsaydı ne kadar fiyata alınırdı?” şeklinde piyasa fiyatına ilişkin sinyal vermek amacıyla bölgedeki fiyat 19,99 TL olarak belirlenir.

35 Örnek 1 Bölge 2 için PTF Hesabı Bölge 2. de alış yada satış olmamasına rağmen “Bu bölgede 1 MW enerji alınmış olsaydı ne kadar fiyata alınırdı?” şeklinde piyasa fiyatına ilişkin sinyal vermek amacıyla bölgedeki fiyat 19,99 TL olarak belirlenmiştir. Fiyat019, ,0134, ,01500 PK-A00-40 PK-B PK-C Alış Satış

36 Örnek 1 Bölge 3 için PTF Hesabı Fiyat019, ,01500 PK-D10 00 PK- A00-40 Alış10 00 Satış0040

37 Örnek 1 Bölge 4 için PTF Hesabı Fiyat019,992029,993030,01500 PK- A00-10 PK-E21 00 PK-F Alış21 00 Satış Kısıt Var

38 Son 15 dakika Ara


"Gün Öncesi Piyasası (GÖP) Abdülkadir ONGUN Gün Öncesi Piyasası Müdürlüğü 17-20.Ağustos.2010 - Ankara." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları