Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme Görsel Tasarım İlkeleri Prof.Dr.Bülent ÇAVAŞ 1 28.03.2011.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme Görsel Tasarım İlkeleri Prof.Dr.Bülent ÇAVAŞ 1 28.03.2011."— Sunum transkripti:

1 Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme Görsel Tasarım İlkeleri Prof.Dr.Bülent ÇAVAŞ 1 28.03.2011

2 İçindekiler  Giriş  Görsel Tasarım  Tasarım Öğeleri  Çizgi  Şekil  Alan  Boyut  Doku  Renk  Tasarım İlkeleri  Bütünlük  Denge  Vurgu  Hizalama / Hiyerarşi  Yakınlık  Gestalt  Eğitsel Materyallerde Görsel Tasarım 28.03.2011 2

3 Nasıl Öğreniriz?  Öğrenme ile ilgili olarak yapılan araştırmalar öğrenmelerin çoğunun görsel betimlemeler yoluyla gerçekleştiğini göstermektedir.  Öğrencilerin büyük çoğunluğu görsel materyaller yoluyla daha kolay öğrenebilmektedirler.  Sözel öğretim materyalleri kullanan öğrencilerin de çeşitli kavramları öğrenmede görsel desteğe ihtiyaç duydukları bilinmektedir (Seferoğlu, 2007). 28.03.2011 3

4 Nasıl Öğreniriz? 28.03.2011 4

5 Görsel Tasarım  Öğrenme sürecine destek verecek eğitsel materyallerin tasarlanmasında üzerinde dikkatle durulması gereken aşamalardan biri görsel tasarımdır.  Materyalin belirlenen amaçlar doğrultusunda mesajı istenilen şekilde iletebilmesi, tasarım öğelerinin doğru kullanılmasına ve tasarım ilkelerinin kullanılmasına bağlıdır. 28.03.2011 5

6 Tasarım öğeleri  Çizgi  Şekil  Alan  Boyut  Doku  Renk 28.03.2011 6

7 Çizgi  En fazla kullanılan öğedir.  Çizgi, dikkati belirli bir noktaya çekebildiği gibi belirli bir yolun izlenmesini de sağlayabilir.  Çizgiler yön ve hareket gösterebilirler.  Şekilleri ayırma ve birleştirme işlevi görürler. 28.03.2011 7

8 Çizgi 8

9 Çizgi 9

10 Şekil  Şekil bir yüzey üzerine yaratılan iki boyutlu biçimlerdir.  Farklı şekiller bir araya gelerek anlamlı bir bütün oluşturabilirler.  Şekiller kimi zaman herhangi bir cismin sadece kenar çizgileri ile görüntülenmesinde kullanılırlar. Bunu siluet olarak ifade etmek de mümkündür. 28.03.2011 10

11 Şekil 28.03.2011 11

12 Şekil 28.03.2011 12

13 Alan  Görsel materyallerde alan kullanımı materyalin anlaşılabilir olması açısından büyük önem taşır.  Kapalı (dolu) ya da açık (boş) alanlar olarak ikiye ayırabileceğimiz alan kullanımına en güzel örneklerden biri dergi ya da kitap tasarımlarıdır. 28.03.2011 13

14 Alan 28.03.2011 14

15 Alan 28.03.2011 15

16 Alan  Bu tasarımlarda sayfanın tamamı metin ya da şekiller ile doldurulmaz. Okuyucunun içeriği daha rahat takip edebilmesi için boş alanlara yer verilir.  Boşluk Kullanımı  Boşluğu bir tasarım elemanı olarak düşünün.  Beyaz alanlar bilginin gruplanması için kullanılır ve gözün önemli bilgiye yönelmesini sağlar. 28.03.2011 16

17 Alan 28.03.2011 17

18 Boyut  Görsel tasarım içerisinde kullanılan bir cismin boyutu çoğu zaman yanıltıcı olabilir.  Cisim diğer cisimler ile birlikte kullanıldığında boyut açısından bir anlam ifade eder.  Boyutu ve gölgelendirmeyi bir objede 3. boyut hissi vermek için kullanın. 28.03.2011 18

19 Boyut 28.03.2011 19

20 Boyut 28.03.2011 20

21 Doku  Görsellerin çoğu iki boyutludur.  Bu görsellerde doku ve desen kullanarak üçüncü bir boyut eklemek mümkün olabilir.  Doku, görselin hem daha gerçekçi gözükmesine, hem de zeminle cisim arasında oluşan farklılık sayesinde daha rahat algılanmasına yardımcı olur. 28.03.2011 21

22 Doku 28.03.2011 22

23 Doku 28.03.2011 23

24 Renk  Renk görsel materyallerde önemli bir unsur olmakla birlikte etkililiği bilinçli kullanılmasına bağlıdır.  Günümüz eğitim teknolojileri kapsamında kullanılan araç gereçler –özellikle yansıtım (projeksiyon) cihazları –materyallerdeki renk kullanımını daha da önemli hale getirmektedir.  Yanlış tema ve renk tercihleri materyalin kullanımını olumsuz yönde etkilemekte, özellikle okunabilirlik açısından sorunlara yol açmaktadır. 28.03.2011 24

25 Renk 28.03.2011 25

26 Renk 28.03.2011 26 http://www.themaninblue.com/experiment/Technicolor/ http://colorschemedesigner.com/ http://kuler.adobe.com/#themes/newest?time=30

27 Tasarım İlkeleri  Öğretim materyalinde görsel – sözel ve çekicilik katan öğeler belirlendikten sonra bunların nasıl bir biçimsel düzenleme ile yerleştirileceğine karar verilmelidir (Güven, 2008). 28.03.2011 27

28 Tasarım İlkeleri  Bütünlük  Denge  Vurgu  Hizalama / Hiyerarşi  Yakınlık  Gestalt 28.03.2011 28

29 Bütünlük  Bütünlük, bir görseli meydana getiren öğelerin bir bütün olarak görünmesini sağlayan, öğeler arasındaki ilişkidir.  Bütünlüğü oluşturacak olan ilişkinin kurulabilmesi için bir önceki konuda bahsedilen tasarım öğelerinden (çizgi, şekil, renk, vb.) faydalanılır.  Materyal içerisinde bütünlüğün sağlanmış olması mesajı anlamayı ve yorumlamayı kolaylaştırır. 28.03.2011 29

30 Bütünlük 28.03.2011 30

31 Bütünlük  Bütünlüğün sağlanması açısından yapılan hataların başında materyalin içinde çok sayıda ve birbiri ile ilişkisi düzgün bir şekilde ifade edilememiş öğelerin kullanımı yer alır.  Bu tür hataları en aza indirebilmek için verilmek istenen mesaj tasarımcı tarafından açık ve net olarak ifade edilebilmelidir. Tasarımcının aklına gelen tüm fikirler materyale yansıtılmamalıdır. 28.03.2011 31

32 Bütünlük 28.03.2011 32

33 Bütünlük 28.03.2011 33

34 Bütünlük 28.03.2011 34

35 Denge  Denge, öğelerin yatay ve dikey olarak materyale eşit ağırlıkta dağıtılması (yerleştirilmesi) yoluyla oluşturulur. İki türlü denge vardır:  Formal (Simetrik): Bir materyalin ortadan ikiye bölündüğünde öğelerin simetrik olarak (her iki tarafta da birbirinin aynı şekilde) yerleştirilmesi.  İnformal (Simetrik olmayan): Ağırlık olarak her iki tarafta eşittir ancak kullanılan öğeler farklıdır. Dengenin informal şekilde sağlanması materyale belirli ölçüde hareketlilik kazandırabilmektedir. 28.03.2011 35

36 Denge 28.03.2011 36

37 Denge 28.03.2011 37

38 Denge 28.03.2011 38

39 Vurgu  Materyal’de kullanılan görsellerin belirli bir bölümüne dikkat çekilmek istenebilir. Öğeyi ilgi merkezi haline getirebilmek için kullanılan farklı teknikler bulunmaktadır. Bu teknikler bazıları aşağıda listelenmiştir:  Ok ve benzeri yön gösteren çizgilerin ve şekillerin kullanılması.  Odaklanılacak öğenin farklı şekilde boyutlandırılması.  Farklı renk ve doku kullanımları. 28.03.2011 39

40 Vurgu 28.03.2011 40

41 Vurgu 28.03.2011 41

42 Vurgu 28.03.2011 42

43 Hizalama / Hiyerarşi  Hizalama, görsel materyallerin daha kolay algılanmasında, öğeler arasında kurulan ilişkilerin daha rahat anlaşılmasında önemli rol oynar.  Materyal içinde düzenli bir şekilde yerleştirilmiş öğeler öğrenmede de kolaylık sağlar. 28.03.2011 43

44 Hizalama / Hiyerarşi  Materyalde hizalama kullanımı sırasında, öğeler arası hizalamanın yanı sıra tüm öğelerin materyale göre hizalanmasına da özen gösterilmelidir.  Bilginin hizalanarak veya hiyerarşik biçimde sunulması öğrencinin daha iyi öğrenmesine katkı sağlar. 28.03.2011 44

45 Hizalama / Hiyerarşi 28.03.2011 45

46 Hizalama / Hiyerarşi 28.03.2011 46 Burada bir yazılımın hiyerarşisi görülmektedir. En üstte dersler, bir altta üniteler ve son olarak bölümler yer almaktadır.

47 Hizalama / Hiyerarşi  Tasarımda hizalama kullanımı mümkün olan en az hata ile gerçekleştirilmedir. Bu açıdan tasarım esnasında kullanılan bilgisayar programının özelliklerinden faydalanmak gerekir. 28.03.2011 47

48 Hizalama / Hiyerarşi  Kelimelerin İşaretlenmesi Kelimeler önemi belirtir ve hiyerarşi oluşturmada önemli yapı taşlarıdır. Armbruster (1986) kelimelerin 5 şekilde işaretlenebileceğini belirtmiştir: 1. Madde veya fikirlerin listesi (ilk, ikinci, sonraki) 2. Karşılaştırma ve zıtlıklar (fakat, ancak, aynı zamanda) 3. Sıralama (başlangıç, sonraki) 4. Sebep ve sonuç (eğer/o zaman, sonuç olarak) 5. Tanım ve örnek (örneğin, bir diğer) 28.03.2011 48

49 Yakınlık  Eğitim materyallerinde belirli bir kavramı ifade edebilmek, mesajı iletebilmek için birden fazla öğe kullanılabilir.  Bu öğelerin arasındaki ilişkiyi öğelerin birbirleri arasındaki uzaklıkları ve yakınlıkları belirler.  Birbirleri ile yakın öğeler ilişkili uzak olan öğeler ise ilişkisiz olarak anlamlandırılırlar. 28.03.2011 49

50 Yakınlık 28.03.2011 50

51 Yakınlık Görsel öğelerde yakınlık ve insan algısı üzerindeki etkisi. 28.03.2011 51

52 Gestalt  Duyularımızın, özellikle görme duyumuzun şekillendirme eğilimine, parçaları bütünleştirerek algılamasına Gestalt etkisi denir.  Bu ilke öğrencinin parçadan bütüne gitme eğilimine dayanmaktadır.  Öğrenciye bilginin ilişkilendirilmesine yönelik ipucu verilerek daha iyi öğrenmesi sağlanır. 28.03.2011 52

53 Gestalt  Bu ekranda gestalt ilkesi dikkate alınmamış. Problem ne olabilir? 28.03.2011 53

54 Gestalt  İlişkilendirilmemiş formatlar hedef kitlenin kim olduğunu anlamamızı engelliyor. 28.03.2011 54 Çizgi görünüm Çocuklar? Fotoğraflar Yetişkinler?

55 Gestalt  Bulut teması bir kaç yerde tekrarlanmış. Sanatsal yapı aynı. Gestalt ilkesi tutarlılığın önemini belirtiyor. 28.03.2011 55

56 Eğitsel Materyallerde Görsel Tasarım  Görsel öğelerin eğitsel materyallerde anlatılmak istenen kavrama örnek oluşturması açısından mümkün olduğunca çok kullanılması tavsiye edilmektedir.  Her bir görselde tek bir kavramın sunulmaya çalışılmalı  Karmaşık görsel öğelerden çok basit öğeler tercih edilmeli,  görsellerde yer alan metin kullanımı en alt seviyede tutulmaya çalışılmalı 28.03.2011 56

57 Eğitsel Materyallerde Görsel Tasarım  Arka plan, Resim, Fotoğraf ve Grafik Kullanımı  Metin Kullanımı  Renk Kullanımı  Biçim 28.03.2011 57

58 Resim/Arka Plan  Bu ilke öğrencinin önemli bilgiyi önemsiz bilgiden ayırt etmesi ile ilgilidir.  Öğrenci önemli bilgiye yönlendirilerek o işlemin gerçekleştirilmesine yardım edilir. 28.03.2011 58

59 Resim/Arka Plan  Kullanılacak öğelerin kullanımı ne çok soyut ne de çok gerçekçi olmalıdır.  Gerçek resimler (fotoğraflar) yerine karikatürler, çizimler ya da diyagramlar kullanılmalıdır.  Bu şekilde çok fazla ayrıntıya girerek öğrencinin dikkatinin dağılması ve odaklanılacak ana konudan uzaklaşması önlenebilir. 28.03.2011 59

60 Resim/Arka Plan  Hızla giden bir arabanın tasviri için çizim kullanılması.  Aynı tasvirin gerçek bir yarış arabası görseli ile yapılması, öğrencilerin marka, model, renk gibi ayrıntılara odaklanmasına neden olabilir. 28.03.2011 60

61 Resim/Arka Plan  Genç bayanı mı, yaşlı bayanı mı görüyorsunuz? 28.03.2011 61

62 Resim/Arka Plan  Öğretim amaçlı bir görsel materyal tasarlarken, nesnelerin gerçeklik derecesinden çok anlamsal boyutunu dikkate almak gerekmektedir.  Boyut açısından öğenin daha iyi ifade edilebilmesi için ölçek kullanılabilir.  Rakamsal bilgilerin aktarılmasında grafiklerden faydalanılmalıdır. 28.03.2011 62

63 Metin Kullanımı  Görselin genelinde aynı tip yazı tipinin kullanılmasına gayret gösterilmelidir.  Belirli bir noktaya dikkat çekilmesi amacıyla altı çizili, kalın, renkli ya da italik yazı tipi tercih edilebilir. 28.03.2011 63

64 Metin Kullanımı  Sürekli büyük harf ya da yazı tipi efektleri (altı çizili, italik vb.) kullanılması okunabilirliği azaltacaktır. Bu tür kullanımdan kaçınılmalıdır. 28.03.2011 64

65 Metin Kullanımı  Sunum için hazırlanan materyallerde en çok karşılaşılan hatalardan biri örnekte görüldüğü gibi uzun metinlerin ardı ardına kullanılmasıdır 28.03.2011 65

66 28.03.2011 66

67 Metin Kullanımı  Zemin ve metin renginin yanlış kullanımı 28.03.2011 67

68 Metin Kullanımı  Yazı netliği problemli  Arka planda da sorun var. 28.03.2011 68

69 Metin Kullanımı  Morrison, Ross ve Kemp (2000) işaretlemenin öğrencinin dikkatini çekmek için bir strateji olarak kullanılmasını öneriyorlar.  Bu örnekte bir kaç işaretleme var. 28.03.2011 69

70 Metin Kullanımı 28.03.2011 70 Başlık bir işaretleme aracı Koyu yazım bir işaretleme aracı Gruplama (sayıları ve beyaz boş alanı kullanma) bir işaretleme aracı

71 Metin Kullanımı  Yazı Tipi  Yazı tipi iletişim için kullanılan karakter tipinin sanatı ve bilimi olarak tanımlanabilir.  Bir yazının tipinin diğerinden daha iyi olduğuna ilişkin bir araştırma sonucu bulunmamaktadır. 28.03.2011 71

72 Metin Kullanımı  Yazı Tipi  Bilgisayar ortamı için özel olarak tasarlanmış 3 yazı tipi bulunmaktadır: Verdana okumayı kolaylaştırır Trebuchet okumayı kolaylaştırır Georgia okumayı kolaylaştırır 28.03.2011 72

73 Renk Kullanımı  Dikkat çekilmek istenilen öğelerin renk seçimlerinde parlak ve canlı renklere ağırlık verilmelidir.  Bir bütünü oluşturan öğelerin her birinde aynı temanın kullanılmasına özen gösterilmelidir.  Görsellerdeki renk sayısı kısıtlanmalıdır. 28.03.2011 73

74 Renk Kullanımı 28.03.2011 74

75 Renk Kullanımı  Renkler  Bilginin göze çarpmasını sağlar  Bilgi düzeyleri oluşturur (hiyerarşi)  Resimde uyumluluk sağlar (gestalt)  İpuçları  Renkleri küçük alanlar için, siyah veya beyazı büyük alanlar için kullanın  Renk seçimi için renk şemalarını kulanın 28.03.2011 75

76 Biçim  Görsel, mümkün olan en sade şekilde hazırlanmaya çalışılmalıdır.  İnsan gözüne uyum sağlayacak şekilde, özellikle yansıtılan materyallerde yatay kullanıma dikkat edilmelidir.  Görsel, farklı ışık koşullarında ve değişik uzaklıklardan okunabilir olmalıdır. 28.03.2011 76

77 Biçim 28.03.2011 77

78 Değerlendirme 28.03.2011 78 Ne yanlış ?

79 Değerlendirme 28.03.2011 79 Bu tasarım konuların önem sırasına göre ayırt edilmesini engelliyor. Hizalama / Hiyerarşi Yazı Tipi - Vurgu

80 Değerlendirme 28.03.2011 80 Bu tasarım bilginin farklı düzeylerde (hiyerarşik) sunulduğunu açık bir şekilde gösteriyor.

81 Değerlendirme 28.03.2011 81 Ne yanlış ?

82 Değerlendirme 28.03.2011 82 Bu resim neyin önemli olduğunu görmeyi zorlaştırıyor. Resim/Arka Plan Renk

83 Değerlendirme 28.03.2011 83 Bu resim önemli bilgiyi görmeyi kolaylaştırıyor.

84 Değerlendirme 28.03.2011 84 Aşağıdaki örneklerde yazı tipi açısından herhangi bir sorun görüyor musunuz? Sava ş Ba ş langıcı Mahkeme Kararı NEF İ S Ç İ ÇEKLER Ne yanlış ?

85 Değerlendirme 28.03.2011 85 Aşağıdaki örneklerde yazı tipi açısından herhangi bir sorun görüyor musunuz? Sava ş Ba ş langıcı Mahkeme Kararı NEF İ S Ç İ ÇEKLER Kullanılan yazı tipi kelimelerin anlamları ile ilgili değil. Gestalt

86 Değerlendirme 28.03.2011 86 SAVAŞ BAŞLANGICI Mahkeme Kararı Nefis Çiçekler Bu yazı tipleri kelimelerin anlamları ile uyumlu.


"Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme Görsel Tasarım İlkeleri Prof.Dr.Bülent ÇAVAŞ 1 28.03.2011." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları