Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Yrd. Doç. Dr. Veysel ÖZBULUR. Ergonomi-201 Ergonominin Etimolojisi Latincede; “Ergon= Çalışma (İş), Nomikos = Yasa” Ergonomi= Çalışma (İş) Yasası (Kuralları):

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Yrd. Doç. Dr. Veysel ÖZBULUR. Ergonomi-201 Ergonominin Etimolojisi Latincede; “Ergon= Çalışma (İş), Nomikos = Yasa” Ergonomi= Çalışma (İş) Yasası (Kuralları):"— Sunum transkripti:

1 Yrd. Doç. Dr. Veysel ÖZBULUR

2 Ergonomi-201 Ergonominin Etimolojisi Latincede; “Ergon= Çalışma (İş), Nomikos = Yasa” Ergonomi= Çalışma (İş) Yasası (Kuralları): Ergonomi: Yaşamın insana uygun hale getirilmesidir; İnsanı anatomik, antropometrik, fizyolojik, psikolojik ve sosyolojik açıdan inceleyen, katlanabileceği sınırları tespit eden, sonuçta işin insana, insanın işe uyumunu araştıran, disiplinler arası bir bilim dalıdır.

3 Ergonomi-201 Ergonominin Amacı Mobilya, El araçları Ekipmanlar İşin gereklilikleri İşyeri çevresi İnsan ölçüleri, Yetenekleri Kısıtlılıkları Beklentileri “İşin, İnsana Uyumu”

4 Ergonomi-201 Ergonominin Faydaları Kişiler üzerindeki stres kalkar, daha rahat olurlar, Verim artar, Kayıp zamanlar azalır, Devamsızlıklar ve işten ayrılmalar azalır, İşle ilgili hatalar azalır, İş kalitesi artar, Çalışanların fiziksel ve psikolojik sorunları azalır (ILO ve WHO ya göre iyilik halinin en üst düzeyi için aile ve yaşanılan çevrenin insana uygun hale getirilmesi gerekir). İş kazaları – Meslek Hastalıkları (özellikle kas ve iskelet sistemi hastalıkları ) azalır, İnsanlar tarafından kullanılan araç gereç ve düzeneklerin kullanım etkinliği artar.

5 Ergonomi-201 Ergonomi 3 Ana Bölümde İncelenir 1.Fiziksel Ergonomi : İnsanların anatomik, antropometrik, fizyolojik ve biyo mekanik karakteristikleriyle ilgilenir 2.Algısal-Bilişsel Ergonomi (Cognitive-Ergonomi) : Asıl çalışma alanı gösterge dizaynıdır. Hata olasılığını en aza indirmek hedeflenir. Kumanda, kontrol düğmeleri, uyarı zilleri, sinyaller, joystickler, direksiyon ve araç- uçak göstergeleri Örnek: Hava trafik kontrolü) 3.Örgütsel Ergonomi : İnsanları ve işi en iyi etkiyi sağlayacak şekilde örgütler, konuları: iletişim, ekip kaynak yönetimi, iş tasarımı, çalışma saatlerinin belirlenmesi, toplum ergonomisi, uyumlu çalışma, sanal örgütler, kalite yönetimi)

6 Ergonomi-201  Yapılabilir Olması Lazım: Eğer bir iş insanın sağlığını tehdit edici unsurlar içermiyorsa, biyolojik dengesini bozmuyor ise bu iş yapılabilir bir iştir.  Katlanabilirlik: İş tekniğine ve organizasyona uygun sürekli performans sınırları içerisinde ise. –Sürekli performans : Sağlıklı bir iş görene dinlenmek için ekstra bir süre vermeksizin gösterebileceği maksimum performansı karakterize eder. Bu da 8 saatlik bir çalışma süresinden oluşur.  Beklenebilirlik: Kişisel ve psikolojik bir sorundur. Bir iş yukarıdaki iki şartı yerine getirmesine rağmen çalışanlar tarafından rutin bulunabilir.  Hoşnutluk: Buda psikolojik bir sorundur. Çalışanların işlerini sevip sevmemelerinin üretim sonuçlarına bakarak bulabileceğimiz gibi anket ve görüşme yolu ile de işlerinden hoşnut olup olmadıklarını anlamak mümkündür.  Sosyal Katılım, Paylaşım Bir İşin Ergonomik Olmasının Şartları

7 Ergonomi-201 Ergonomi insanların içinde bulunduğu her yerde vardır. İş sistemleri, ofis, spor, dinlenme, sağlık ve güvenlik iyi tasarımlandığı zaman bütün ergonomi prensiplerini içermelidir. Ergonomi Nerelerde Kullanılır?

8 Ergonomi-201 ERGONOMİ 1. Antropometrik Açıdan 2. Fizyolojik Açıdan 3. Bilgi Tekniği Açısından 4. Güvenlik Tekniği Açısından 5. Psikolojik Açıdan 6. Çevresel Faktörler Açısından

9 Ergonomi Antropometrik Açıdan A.İnsan Ölçütleri B.Statik ve Dinamik Antropometri C.İş İstasyonu Tasarımında Antropometri

10 Ergonomi Antropometrik Açıdan: A- İnsan Ölçütleri : İnsan vücudunun uzunluk, genişlik, yükseklik, ağırlık, ve çevre boyutları ile ilgilenen bir bilim dalıdır. Antropometri, eldiven, maske, kask vb. kişisel koruyucular ile Elbise, mobilya, makine, tezgah, el aletlerinin ve ekipmanlarının düzenlenmesinde; Kullanıcıların fiziksel ölçülerine uygun hale getirmek için gerekli olan verileri sağlar.

11 Ergonomi-201 Statik Çalışma Anında Vücutta Meydana Gelebilen Rahatsızlıklar Statik Çalışmaya ÖrneklerMeydana Gelen Şikayetler Sürekli ayakta durmaAyak ve bacak ağrıları, varisler Aralıksız sandalyede oturmaSırt ve boyun ağrıları Oturma yerinin arkalığının yüksek olması durumu Diz, alt ve üst baldır, ayak ağrıları Öne doğru eğilme halindeOmurlar arası ağrılar ve omuz deformasyonu Yana doğru omuz hareketli çalışmaOmuz ve üst kol ağrıları Başı devamlı olarak aşırı derecede öne eğimli çalışma Sırt, boyun ağrıları, boyun omurlarında aşınma Herhangi araç ve gerecin uygun olmayan şekillerde tutulması Parmak, bilek ağrıları ve mafsal iltihapları

12 Ergonomi-201 Statik işler Dinamik işler Dinlenme Hareketler ritmik olmalı 1-Antropometri: B-Statik ve Dinamik Antropometri :

13 Ergonomi-201 Dirsek masa hizasında olacak şekilde sandalye yüksekliğinin ayarlanabilir olması gereklidir. Ayakta çalışma var ise, ayaklık vücut pozisyonunun ve ağırlık dağılımının bir ayaktan diğerine geçmesini sağlar. 1- Antropometri: C- İş İstasyonları Açısından Antropometri :

14 Ergonomi-201 Erkek Kadın Hassas işler Hafif işler Ağır İşler Kuvvet Ayakta Çalışma Esnasında Tavsiye Edilen Yükseklikler. Referans çizgisi (±0) ile yerden ortalama dirsek yüksek seviyesi ve sapmalar 1- Antropometri: C- İş İstasyonları Açısından Antropometri :

15 Ergonomi Antropometri: C- İş İstasyonları Açısından Antropometri :

16 Ergonomi-201 Çalışan insanların fiziksel rahatlıkları ve beden yeteneklerini maksimum düzeyde kullanabilmeleri, Kullandıkları malzemeler, Çalışma yüzeyleri ve Hacimlerinin kendi boyutları ile uygun olmasına bağlıdır. Antropometrik verilerden yararlanılmaz ise: Kas iskelet sistemi rahatsızlıkları ve Yorgunluk sorunları ortaya çıkar. 1- Antropometri: C- İş İstasyonları Açısından Antropometri :

17 Ergonomi-201 İdeal oturma pozisyonu: Kalça, diz ve bilek açıları 90 ° daha fazla olmalı Beden açısı 30 ° den fazla olmamalı Üst kol yere 20 ° açı yapmalı Dirsek açısı 90° ila 120° olmalı Önkol yere 20 °- paralel durmalı Ön kol desteği olmalı Baş omurganın devamıdır. Bilek önkolun devamıdır. 1- Antropometri: C- İş İstasyonları Açısından Antropometri :

18 Ergonomi-201  Masa yüksekliği: cm  Ekrana bakış mesafesi: cm.  Masa kalınlığı: 2.5 cm  Çalışma alanı genişliği: En az 71.3 cm. Bilgisayar ve döküman için ek alan gereklidir.  Göz - Ekran ilişkisi: Ekranın tepe noktası göz hizasında olmalıdır.  Bakış açısı: derece  Sandalye oturma genişliği (en az): 51.0 cm.  Diz-masa mesafesi (en az): 38.1 cm İş istasyonu tasarımında akla ilk gelen temel düzenlemeler; oturak, ekran ve masa üzerinde yoğunlaşmıştır. Bununla ilgili dünyanın pek çok yerinde kurulmuş enstitülerde standartlar oluşturulmuştur. Çalışma masasının düzenlenmesi sırasında uyulması gerekli standartlar şunlardır: 1- Antropometri: C- İş İstasyonları Açısından Antropometri :

19 Ergonomi Fizyolojik Açıdan: A.Kassal zorlanma, yüklenme, yorulma ve dinlenme, B.Çalışma yöntemlerinin, çalışma tekniklerinin ve çalışma koşullarının insan vücuduna uydurulması, gibi konularda. Diğer bir deyişle iş için çalışanın ne kadar enerji harcanacağını inceler. " Biyomekanik”, biyolojik sistemlerin biçim ve işlevlerinin mühendislik yöntemleri kullanılarak incelenmesidir “Biyomekanik”, insan dokularının özellikleri ve mekanik streslere dokuların yanıtı ne olacaktır sorusuyla ilgilenen alandır. İş makinesinde çalışan kişilerin olası zararlardan korunması için kask, eldiven, maske vb kişisel koruyucu ekipman üretimi biyomekanik desteği alınarak sağlanır.

20 Ergonomi-201 Hareketler doğal olmalı Oksijen harcama kapasiteleri 2- Fizyolojik Açıdan: A.Kassal zorlanma, yüklenme, yorulma ve dinlenme,

21 Ergonomi-201 DİNLENME Olumsuz Çevre Koşulları Yorgunluk Skalası Kötü Beslenme Ağrı ve hastalıklar Sorumluluklar, Kaygı ve Çelişkiler Şiddetli ve sürekli Fiziki ve Zihinsel Efor Monotonluk ve Can Sıkıntısı Yorgunluk, Uzamış iş yorucudur. 2- Fizyolojik Açıdan: A.Kassal zorlanma, yüklenme, yorulma ve dinlenme,

22 Ergonomi-201 Can sıkıntısı veya monotonluk, İşin ilginçliğinin kalmaması, İşle ilgili çok az motivasyonun olması, İşin, kişi becerisine bağlı olmaması, Çalışma hızının çok yavaş olması, İş ortamının donuk olması …. Yorgunluk, 2- Fizyolojik Açıdan: A.Kassal zorlanma, yüklenme, yorulma ve dinlenme,

23 Ergonomi-201 Dört tip Mola vardır: Spontan Mola : aşırı zorlayıcı işlerde çalışanın kendisince verilir. Maskelenmiş Mola : Yapılan işle ilgili olmayan ikincil bir işin yapılmasıdır. İş koşullu Mola : Bir makinenin temizlenmesi, çalışma masasının düzenlenmesi çalışma arkadaşlarına danışmak üzere çalışma alanından ayrılma vb.. Önceden Programlanmış Mola : Mola saati, süresi ve şekli belli olan moladır. Dinlenme ( Mola) ; 2- Fizyolojik Açıdan: A.Kassal zorlanma, yüklenme, yorulma ve dinlenme,

24 Ergonomi-201 Kullanılan takım ağır ve sürekli kullanım gerektiriyorsa, el aletinin ağırlığının oluşturacağı etkiyi ortadan kaldırmak için el aleti sabitlenebilir. 2- Fizyolojik Açıdan: B.Çalışma yöntemlerinin, çalışma tekniklerinin ve çalışma koşullarının insan vücuduna uydurulması,

25 Ergonomi-201 SonraÖnce 2- Fizyolojik Açıdan: B.Çalışma yöntemlerinin, çalışma tekniklerinin ve çalışma koşullarının insan vücuduna uydurulması, Yük Taşırken Belden Dönme Hareketlerinden Kaçının,

26 Ergonomi-201 Yorgunluğu ve Statik Yüklenmeyi Azaltın; 2- Fizyolojik Açıdan: B.Çalışma yöntemlerinin, çalışma tekniklerinin ve çalışma koşullarının insan vücuduna uydurulması,

27 Ergonomi-201 SONRA ÖNCE 2- Fizyolojik Açıdan: B.Çalışma yöntemlerinin, çalışma tekniklerinin ve çalışma koşullarının insan vücuduna uydurulması, Ergonomi Stresi Azaltma Sanatıdır,

28 Ergonomi-201 İnsan-Makina Sistemi  İnsan ve makinanın birbirleriyle olan karşılıklı ilişkisi olarak tanımlanır.  Bu sistem içinde makina göstergesi yapılan işlem hakkındaki bilgiyi verir, insan aldığı bu bilgiyi görsel (%80-90) veya sesli bir şekilde alır (Algılama) ve aldığı bu bilgiyi değerlendirir (Yorumlama).  İnsan yorumlama yeteneğini ve konu ile ilgili temel bilgilerini kullanarak bir karar verir (Karar verme).  Sonraki adımda bu karar denetim elemanları aracılığıyla makinaya iletilir. 3- Bilgi Teknolojisi Açısından:

29 Ergonomi-201 İş Çevresi Bilgi işleme Algılama Gösterge İnsan Makina Operasyon Kontrol eylemi Kontrol Girdi Çıktı 3- Bilgi Teknolojisi Açısından:

30 Ergonomi-201  Kapak içine alma  Koruyucu içine alma  Koruyucu ile çevreleme 4- Güvenlik Açısından:

31 Ergonomi Güvenlik Açısından:

32 Ergonomi Psikolojik Açıdan: A.Motivasyon B.Renk Düzenleme C.Müzik

33 Ergonomi-201 Yasaklayıcı İşaretler Uyarı İşaretleri Emredici İşaretler Acil Çıkış ve İlkyardım İşaretleri Yangınla Mücadele İşaretleri Güvenlik İşaretleri 5- Psikolojik Açıdan: B.Renk Düzenleme

34 Ergonomi Psikolojik Açıdan: B.Renk Düzenleme

35 Ergonomi-201 Hazır Giyim Fabrikası Kesimhane Dikimhane İlik açma ve ütüleme Kalite Kontrol Paketleme Sevkiyat 6- Çevresel Faktörler Açısından:

36 Ergonomi-201 Kesimhane Aydınlatma Havalandırma Ayakta çalışma Uygun olmayan çalışma duruşu Renk uyumu Dikimhane İlik açma ve ütüleme Hazır Giyim Fabrikası Gürültü Aydınlatma Ortam ısısı Havalandırma Uygun olmayan çalışma duruşu Oturarak ve ayakta çalışma ve bundan kaynaklanan problemler Aydınlatma, ilik açmada dikkat gereksinimi Sıcaklık Bu iş istasyonunda sizce hangi problemlere rastlanabilir ? 6- Çevresel Faktörler Açısından:

37 Ergonomi-201 Kalite Kontrol Aydınlatma Havalandırma Çalışma pozisyonu Renk uyumu Paketleme Sevkiyat Hazır Giyim Fabrikası Oturarak veya ayakta çalışma Sürekli ve tekrarlı çalışma Taşıma ve kaldırmayla ilgili problemler 6- Çevresel Faktörler Açısından:

38 Ergonomi-201


"Yrd. Doç. Dr. Veysel ÖZBULUR. Ergonomi-201 Ergonominin Etimolojisi Latincede; “Ergon= Çalışma (İş), Nomikos = Yasa” Ergonomi= Çalışma (İş) Yasası (Kuralları):" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları