Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İşletme Yönetimi Güz Dönemi ÖĞR. GRV. Ceren EFE

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İşletme Yönetimi Güz Dönemi ÖĞR. GRV. Ceren EFE"— Sunum transkripti:

1 İşletme Yönetimi 2012-2013 Güz Dönemi ÖĞR. GRV. Ceren EFE
MESLEK ETİĞİ İşletme Yönetimi Güz Dönemi ÖĞR. GRV. Ceren EFE

2 Ders Konuları Etik ve iş etiği: tanım, ilkeler, yaklaşımlar
İş etiğinin tarihsel gelişimi İş etiğine ilişkin Türkiye’deki gelişmeler İş etiğine ilişkin Avrupa’daki gelişmeler Çıkar çatışması ve etik dışı davranışları etkileyen faktörler (kişiye ve eyleme ilişkin etmenler) Çıkar çatışması ve etik dışı davranışları etkileyen faktörler (kuruma ve çevreye ilişkin etmenler) Etik yönetimi: kurumsal etik yapı, süreç ve kültür oluşturulması ve yönetimi

3 Etik ve ahlak kavramları
Temel etik değerler ve ilkeler Etik, iş etiği: yaklaşımlar ve kuramlar İş etiği alanları: çalışma ve meslek etiği Etik ve hukuk Etik ve din Etik ve kurallara uyum

4 İşletme >>> ürün ve hizmet
Ülkemiz işletmelerinin, gerek ulusal gerekse uluslararası platformlarda daha başarılı olmaları için; serbest piyasa rekabetini gözeten kayıt dışı ekonomiye fırsat vermeyen fikri hakları koruyan İşletme >>> ürün ve hizmet = toplum için refah ve zenginlik

5 Etik ;genel olarak ahlaki açıdan doğru- yanlış ya da iyi- kötü ile ilgilidir.

6 Temel Etik Değerler ve İlkeler

7 Doğruluk - Dürüstlük (içi - dışı bir olma, “hilesiz olma”)
Yalan zeka işidir dürüstlük ise cesaret… Eğer zekan yetmiyorsa yalan söylemeye, cesaretini kullanıp dürüst olmayı dene.

8 Tarafsızlık (nesnel davranma, liyakati esas alma)
Sorumluluk (bencillik ve kişisel çıkarlardan uzak olma, sorumlu davranma)

9 Temel Etik Değerler ve İlkeler
ADALET (Hakça davranma) DOĞRULUK- DÜRÜSTLÜK (İçi dışı bir olma, hilesiz olma) TARAFSIZLIK (Nesnel davranma) SORUMLULUK (Bencillik ve kişisel çıkarlardan uzak olma, sorumlu davranma)

10 Etikle İlgili Kavramlar
Değer: Etik kod: İlke: Kural: Standart:

11 MESLEK ETİĞİ. NEDEN İŞ ETİĞİ. YAKLAŞIMLAR VE KURAMLAR
MESLEK ETİĞİ *NEDEN İŞ ETİĞİ? *YAKLAŞIMLAR VE KURAMLAR *İŞ ETİĞİ ALANLARI *ETİK VE HUKUK *ETİK VE DİN *ETİK VE KURALLARA UYUM

12 NEDEN İŞ ETİĞİ? küresel düzeyde yaygınlaşan ve güçlenen pazar sistemi karşısında, özel sektörden bu gelişime paralel bir sorumluluk ve bilinç üstlenmesi beklenmeye başlanmıştır. işletmelerin sosyal sorumluluğu ve paydaşlara yönelik sorumlulukları tanımlanmaya başlanmış, yöneticilerden “paydaş” ya da “etkileşenler” yönetimini uygulamaları beklenir olmuştur. sosyo - kültürel yapı sonucu toplumsal duyarlılık ve kamuoyu baskısı, müşterilerin ve çalışanların bilinci ve medyanın konuya ilgisinin artması da iş etiğinin önemsenmesine katkıda bulunmuştur.

13 TÜKETİLEN MAL + HİZMET KALİTESİ = ÜRETİM SÜRECİ
Üretim sürecinde etik dışı bazı unsurların yer alması durumunda, bu konuda duyarlı olan sivil toplum kuruluşlarının malın ya da hizmetin satın alınmaması yolunda müşterileri etkilemeye çalıştıkları görülmüştür. etiğin yanında kurumsal yönetim konusu da yoğun biçimde gündeme gelmiştir.

14 TOPLUMDAKİ EGEMEN İLKELERİ VE UYGULAMA KURALLARINI BELİRLEYEN ETKENLER:
ekonomik, fiziki ve teknolojik koşullar Ancak, zamanla bu koşullardaki değişikliklere paralel olarak ilkeler ve uygulamalar da gelişme ve değişim göstermektedir.

15 ETİK, İŞ ETİĞİ: YAKLAŞIMLAR VE KURAMLAR:
1. Normatif Etik ve Betimleyici Etik 2. Faydacılık ve Deontoloji 2.1. Faydacılık kuramı 2.2. Deontoloji kuramı

16 1. Normatif Etik ve Betimleyici Etik
Normatif etik, nasıl davranılması gerektiği üzerinde dururken, betimleyici etik insanların halihazırda nasıl davrandıkları ve bunların nedenleri üzerinde durur. İş etiği, etiğin bir alt kümesi olup; iş dünyasındaki etik sorunları inceler, davranışlara rehberlik etmek üzere kurallar geliştirmeye çalışır .

17 1. Normatif Etik ve Betimleyici Etik
iş etiği “normatif” “ betimleyici”

18 İş etiği, belirsizliği azaltır.
Amaç belirsizliği azaltmak !!!!!Normatif iş etiği yasal düzenlemelerde kapsanmamış durumlar için kurallar koyarak taraflara bir güven ve istikrar imkanı sağlamaktadır.

19 2. Faydacılık ve Deontoloji
Etik Teoriler Sonuçsalcı Sonuçsalcı olmayan (TEOLOJİK) (DEONTOLOJİK)

20 2.1. Faydacılık kuramı * “eylem faydacılık” *“kural faydacılık”.
Faydacılığın yakın tarihli gelişmelerine bakarsak, iki tür faydacılıktan söz edilebilir: * “eylem faydacılık” *“kural faydacılık”.

21 2.2. Deontoloji kuramı eylemin kendisi üzerinde yoğunlaşmaktadır.
Immanuel KANT ile anılır. Sonuç önemli değildir. Bir eylemin sonucu olumlu olsa bile, bu eylem ilkesel olarak yanlış olabilir. Deontolojik yaklaşımın insan ve insana saygı odaklı hareket noktası, “haklar doktrini’nin” oluşmasını sağlamıştır.

22 2.2. Deontoloji kuramı Haklar teorisi bireylerin; yaşama, güvenlik,
bilgilendirilme, özel yaşama saygı, vicdan özgürlüğü, özgür ifade, özel mülkiyet hakkı gibi belli temel hak ve özgürlüklerini tanımlamakta, bunların toplumsal ve iş yaşamında zarar görmemesini ve korunmasını öngörmektedir.

23 İş Etiği Alanları: Çalışma ve Meslek Etiği
İşin ve çalışmanın anlamını ve toplumsal yaşamdaki rolünü iş sosyolojisi inceler. Bu çalışmalar endüstriyel sosyoloji, mesleki sosyoloji, iş sosyolojisi olarak da adlandırılmıştır. Bu çalışmaların kapsamında genellikle şu konular yer almıştır: • Sanayi toplumunun değerleri ve ögeleri • İş örgütlerinin yapısı ve endüstri ilişkilerinin niteliği • İş örgütlerinde/işletmelerde çalışma grupları • Farklı uğraş ve meslekleri karakterize eden roller ve statüler

24 İş Etiği Alanları: Çalışma ve Meslek Etiği
Meslek etiği de iş etiği ve çalışma etiği ile ilintilidir ve belirli ölçüde örtüşmektedir. “Profesyonel” ve “profesyonellik” sözcükleri bir işin maharetli ve gereklerine uygun bir biçimde yürütüldüğünü ifade eder.

25 İş Etiği Alanları: Çalışma ve Meslek Etiği
Ancak bir işin meslek sayılabilmesi, • Belirli bir akademik eğitim süresi • Belirli bir ihtisaslaşma eğitimi gerektirir. • Meslek üyelerinin yer aldığı meslek örgütünü gerektirir. Örgüt, üyelerini denetler, mesleki uygulamalar için standartlar geliştirir ve bunlara uyulmasını izler. • Meslek mensuplarının birincil amacı kendilerine ihtiyaç duyanlara hizmet etmektir.

26 İş Etiği Alanları: Çalışma ve Meslek Etiği
etik konularına ilişkin birer örnek: • Siyasette Etik: Siyasetçilerin gerçekleştiremeyecekleri vaatlerde bulunmamaları • Kamu Yönetiminde Etik: Vatandaşlara eşit muamele yapılması ve hizmette bulunulması • Yargıda Etik: Yargı organlarının kararlarında devlet- birey dengesinin gözetilmesi ve süreçlerin daha hızlı çalışması • Eğitimde Etik: Öğretmenlerin öğrencilerine özel ders vermemeleri • Bilim Etiği: Araştırma bulgularının saptırılmaması • Medya Etiği: Haber ile yorum ayrımının yapılması • Sporda Etik: Doping ve şike yapılmaması

27 İş Etiği Alanları: Çalışma ve Meslek Etiği
İş etiği, işletmeciliğin işlevsel alanları itibariyle de bir sınıflandırmaya tabii tutulmuştur. üretim etiği, pazarlama etiği, finans etiği, muhasebe etiği, yönetim etiğinden söz edilebilir.

28 İş Etiği Alanları: Çalışma ve Meslek Etiği
Yönetim - Yönetici Etiği (Yönetsel Etik) ilintili olumsuz örnekler genellikle haksız rekabete yönelmek, keyfilik, hesap vermemek ve kişisel çıkardan kaynaklanmaktadır. Yaygın bazı örnekler aşağıda verilmiştir: • Sigortasız işçi çalıştırmak • Finansal raporlarda hile yapmak • Fikri Hak İhlalleri • Ürün sorumluluğundan her koşulda kaçınmak • Terfilerde liyakat ilkelerine uymamak ve ayrımcılık yapmak

29

30 İş Etiği Alanları: Çalışma ve Meslek Etiği
Pazarlama Etiği ilintili örnekler özünde müşterinin ya da tüketicinin haklarına saygı duyulmaması ve ihlal edilmesi sonucu ortaya çıkmaktadır. • Niteliksiz, ayıplı, güvensiz ya da tehlikeli ürün veya hizmeti piyasaya sürmek, • Ürün veya hizmet hakkında eksik ya da yanıltıcı bilgilendirme veya etiketleme yapmak, (örneğin, ürünün veya hizmetin içerdiklerine ve kullanımında dikkat edilmesi gereken hususlara değinmemek) • Rakip firmalar hakkında asılsız suçlamalarda bulunmak, • Satış sonrası hizmete ilişkin bilinçli eksiklikler bırakmak, • Garanti koşullarına ilişkin karmaşık düzenleme ve sürümceme yöntemleri uygulamak.

31 Etik ve Hukuk Yasal düzenlemeler genellikle olumsuz durumları belirtir, yani suçu tanımlar ve cezasını öngörür. Etik kodlar ise olumsuz yanında olumlu durumlara ve davranışlara da yer verir.

32 Etik ve Hukuk Etik ve hukuk ilişkisi:

33 İş Etiği Alanları: Çalışma ve Meslek Etiği
Pazarlama Etiği ilintili örnekler özünde müşterinin ya da tüketicinin haklarına saygı duyulmaması ve ihlal edilmesi sonucu ortaya çıkmaktadır. • Niteliksiz, ayıplı, güvensiz ya da tehlikeli ürün veya hizmeti piyasaya sürmek, • Ürün veya hizmet hakkında eksik ya da yanıltıcı bilgilendirme veya etiketleme yapmak, (örneğin, ürünün veya hizmetin içerdiklerine ve kullanımında dikkat edilmesi gereken hususlara değinmemek) • Rakip firmalar hakkında asılsız suçlamalarda bulunmak, • Satış sonrası hizmete ilişkin bilinçli eksiklikler bırakmak, • Garanti koşullarına ilişkin karmaşık düzenleme ve sürümceme yöntemleri uygulamak.

34 Etik ve Hukuk Yasal düzenlemeler genellikle olumsuz durumları belirtir, yani suçu tanımlar ve cezasını öngörür. Etik kodlar ise olumsuz yanında olumlu durumlara ve davranışlara da yer verir.

35 Etik ve Hukuk Etik ve hukuk ilişkisi:

36 Etik ve Din Din, insan ve doğaüstü güçler arasındaki ilişkileri temel alır; inanç temelli bir değerler ve davranış sistemi buyurur. Etik ise ussallığı temel alarak dünyevi ilişkileri düzenler. etik farklı din ve kültürden toplumların bir arada yaşamalarına imkan verecek ortak değerler ve ilkeler içermektedir.

37 Etik ve Kurallara Uyum Kohlberg bireyin ahlaki gelişimini üç aşamalı görmektedir. etik kurallara uyma özünde ceza görmemek, cezadan kaçınmak içindir. kurallara uyma özünde ödül almaya yönelik kişisel çıkar kaynaklıdır. birey kuralın doğruluğuna yani ilkeye inandığı için kurala uygun davranmaktadır.

38 ahlaki kurallar *Toplumun bütün üyelerine saygılı olmak,
*farklı kültürlere ve düşüncelere karşı hoşgörü, * kişilerin eşitliğinin kabul edilmesi, * kaynakların adil olarak dağıtılması vb.

39 Ortak etik kurallar(değerler):
Doğruluk, dürüstlük • Güvenilir olma • Sadakat • Adalet • Başkalarına yardım etme • Başkalarına saygı gösterme • Vatandaşlık sorumluluğuna sahip olma • Yalan söylememe • Başkasının hakkını yememe • Karşısındakinin güç durumundan yararlanmama • Acısı olanın acısını paylaşma • Dayanışma • Bireylerin eşitliğinin kabul edilmesi • Kaynakların adil dağıtılması • Mükemmeliyeti arama vb.

40 ETİK SİSTEMLERİ TANIMI Amaçlanan Sonuç Etiği Bir eylemin ahlaki doğruluğu, amaçlanan sonuçları tarafından belirlenir. Kural Etiği Bir eylemin ahlaki doğruluğu, standartlar ve yasalar tarafından belirlenir. Toplumsal Sözleşme Etiği Bir eylemin ahlaki doğruluğu, belli bir toplumun normları ve gelenekleri tarafından belirlenir. Kişisel Etik Bir eylemin ahlaki doğruluğu, kişinin vicdanı tarafından belirlenir Sosyal Yaşam Etiği Kişinin yaşamında uyması gereken sosyal ve ekolojik kurallar.

41 Amaçlanan Sonuç Etiği Mill’e göre bir eylemi “iyi” kılan şey sonuçta getirdiği fayda ile mutluluğu sağlamasıdır. “İyi”nin ölçütü olan mutluluğun, sadece eylemde bulunanın değil, ilgili herkesin, dolayısıyla tüm insanlığın mutluluğu olduğunu savunur. Amaçlanan sonuç etiğinin sorunlara pratik yaklaşımı ve eylemlerin etkileyeceği bireylerin, verilen kararda dikkate alınmasını gerektiren faydacı yaklaşımı günlük sorunların çözümüne yardım edebilir.

42 Kural Etiği Kural etiği Immanuel Kant tarafından geliştirilmiştir. Kant etik ilkelerin yıllardır bilindiğini, evrensel ve nesnel olduklarını belirtmiştir. Bütün insanlar için geçerli evrensel kurallar arayışı, bireyin davranışlarında temel alacağı sağlam çerçeveler çizebilir.

43 Toplumsal Sözleşme Etiği
Öncüsü Jean Jack Rousseau’dur. Onun için en önemli olgu, otorite ve özgürlük arasındaki dengedir. İnsanlar “toplumsal sözleşme “adını alan bir sözleşmeyle belirledikleri hukuk kurallarına uymak zorundadırlar. Hukuk kuralları özgür insanlar arasında eşit koşullar altında yapılan toplumsal sözleşmeye dayanır.

44 Hukuk Kurallarının belirleyici özellikleri:
• Hukuk kuralları yazılı ve devlet eliyle uygulanan kurallardır. • Her hukuk kuralı bir değer yargısına dayanır. Toplumdaki olaylar, hukuk tarafından değerlendirilir ve kural haline getirilir. • Hukuk kuralları insan davranışlarını düzenler. • Hukuk kuralları çoğu kez olumlu ya da olumsuz emirler şeklindedir. Bazen izin, bazen yasaklama biçiminde kendini gösterir. • Hukuk kuralları tek bir olaya değil, aynı niteliği taşıyan bütün olaylara uygulanır. • Hukuk kurallarının yaptırım gücü fazladır. Bu güç devlet tarafından korunur.

45 Etik Toplum İlişkisi   Etik davranışın toplumsal temelini oluşturan etkenler ise üç başlık altında toplanabilir. * Kültür * Değerler *normlar

46 Etik Değerlere Uygun Davranışların Sonuçları
Olumlu sonuçlara baktığımızda şunları görebiliriz: • Saygınlık kazanma • Güvenirlik • İyi bir imaja sahip olma • Problem çözümünde yardım görme • Etik değerler özellikle sosyal çalkantı dönemlerinde ahlaki çöküşü azaltır ve toplum açısından kötü niyetli girişimlere karşı önleyici rol oynar. • Toplumda kabul görme vb.

47 Etik değerlere uymayan davranışların sonuçları:
İşini kaybetme Saygınlığını yitirme Yozlaşmanın kurumsallaştırılması Saygınlığını kaybetme Müşterisini kaybetme Etik değerlerin önemini yitirmesi Toplumdan soyutlanma İmajının zedelenmesi Anemik davranışların yaygınlaşması Güvenirliğini yitirme İş birliğinin zayıflaması Kişisel benliğin zarar görmesi Grup çalışmalarının etkililiğini yitirmesi Mesleksel ve örgütsel bağlılığın zayıflaması Kurum içi iletişimin zarar görmesi Özsaygının yitirilmesi Örgütsel bağlılığın zayıflaması Çalışma arkadaşlarıyla ilişkilerin bozulması Kişisel imajın bozulması  

48 Mesleki Etik İlkeler 1.Doğruluk 2.Yasallık 3.Yeterlik 4. Güvenirlik
5. Mesleğe Bağlılık

49 İş Hayatında Etik Ve Etik Dışı Konular
İş Hayatında Etik İlkeler Adalet: Eşitlik: Dürüstlük ve doğruluk: Tarafsızlık: Sorumluluk: İnsan Hakları: Hümanizm: Bağlılık: Hukukun Üstünlüğü:

50 İş Hayatında Etik İlkeler
Sevgi: Hoşgörü: Laiklik: Saygı: Tutumluluk: Demokrasi: Olumlu insan ilişkileri: Açıklık: Hak ve özgürlükler: Emeğin hakkını verme:

51 İş hayatında yazılı ya da yazılı olmayan birtakım etik kurallara rağmen yine de etik dışı davranışlar görülmektedir. Bunları aşağıdaki gibi sıralayabiliriz: • İş kalitesini önemsememe • Rüşvet isteme veya verme • Kurum varlıklarının kötü biçimde kullanımı • İş yerinde ayrımcılık yapma • Özel yaşama müdahale • Çevre kirliliğine duyarsız kalma • Kurumun olanaklarını kişisel amaç için kullanma • Kayıt ve raporlar üzerinde tahrifat yapma • Hediye alma ve ağırlama • Yanlış bilgilendirme ya da bilgi saklama • Yetkililerle etik dışı ilişki kurma • İş yerinde hırsızlık yapma • Çıkar çatışmalarına girme • Ticari ya da mesleki sırları sızdırma

52 • Ürün sorumluluğunu ve güvenliğini önemsememe
İş hayatında yazılı ya da yazılı olmayan birtakım etik kurallara rağmen yine de etik dışı davranışlar görülmektedir. Bunları aşağıdaki gibi sıralayabiliriz: • Rakiplerle ilgili bilgilerin toplanmasında etik dışı yöntemler kullanma • Ürün sorumluluğunu ve güvenliğini önemsememe • Çalışanlara eşit davranmama • Ast, üst ya da çalışma arkadaşlarını sömürme • İş arkadaşlarını yıldırma, korkutma • Görevi ihmal etme • İş yerinde bencil davranma • İş ilişkilerine politik düşünceler katma • İş yerinde yaranma ve dalkavukluk yapma • Cinsel tacizde bulunma • Hakaret ya da argo bir dil kullanma • Yetkisini kötüye kullanma • Çalışma arkadaşları ile ilgili söylenti ve dedikodu yayma • Zimmet ve görevi su istimal etme

53 İŞ ETİĞİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ

54 İş etiğinin batıdaki tarihsel gelişimi 19
İş etiğinin batıdaki tarihsel gelişimi 19. yüzyıl; 1900–1950 dönemi; 1950–1970 dönemi; 1970–2000 dönemi ve 2000’li yıllar

55 19. Yüzyıl: Sanayileşme, Serbest Pazar ve Girişimciliğin Gelişimi
19. yüzyılın ortalarından itibaren sömürgecilikle hızlanan seri üretim, sanayileşme ve gelişme iş dünyası ve Kilise arasındaki çekişmeyi artırmıştır. İslam dini kaynakları, genellikle iş ve ticaret faaliyetlerini olumlu görmüş ve teşvik etmiş, ancak bunların adil, doğru, dürüst ve sorumlu yapılmasını emretmiştir.Ancak, kapitalist birikim ve sanayileşme Müslüman toplumlarda ve Osmanlı’da istenilen gelişmeyi gösterememiştir.

56 1900–1950: Geçiş Dönemi -İşletmecilik Bilimselleşiyor
dinsel bakışın ötesine geçiş 19. yüzyılın sonunda başlamıştır. kapitalizmin aşırı kar güdüsüne yönelik eleştirisi, refahın bölüşülmesindeki eşitsizlikler, sanayileşmenin çalışanlar üzerindeki olumsuz etkileri işletmeciliğin bir meslek olarak ortaya çıkışı ve yönetim biliminin de bir disiplin olarak belirmeye başladığı yıllar bu döneme denk gelmektedir iş yeri güvenliği, çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve adil ücretler gibi işletmeciliğin etik yönleri dile getirilmiş ve bunların bazıları da yasal düzenlemelerle işletmeler için zorunlu tutulmuştur

57 İş Yaşamında ve İşletmelerde Bazı Değişimler:
Yavaş değişim >>>>>Sürekli değişim Öngörülebilirlik >>>>Fırsat - tehdit analizi İşletme içi odaklı >>>>>Çevre ve paydaşlar ile de etkileşim Katı örgütsel yapılanma >>>>>>Esnek Örgütsel Yapılanma Hiyerarşi ağırlıklı>>>>>>> Katılım gözetici Teknoloji önemli >>>>>İnsan - teknoloji uyumu önemli Ürün odaklı >>>>>>>Müşteri odaklı Bağımlı çalışan >>>>>>>>>>>Nitelikli ve talepkar çalışan Kıdem öncelikli >>>>>>>>>>>Performans öncelikli Ülke içi pazara yönelik >>>>>>Bölgesel ve küresel pazara yönelik Çevre tali bir konu >>>>>>>>>Çevre korunmalı Ekonomik güce sahip >>>>>>>>>Ayrıca sosyal - kültürel - siyasal güce de sahip Kısa vadeli öngörü >>>>>>>>>>Uzun vadeli öngörü Kar herşey >>>>>>>>>Kar herşey mi?

58 1950–1970: İş Etiği Canlanıyor İkinci Dünya Savaşı’ndan sonraki yirmi yılda hem ABD’de, hem de Avrupa’da ekonomi gelişmiş ve refah artmıştır. işletme konuları da iyice ayrışmış 1960’larda savaş sonrası iyimserlik azalmış, tüketicilerin farkındalık ve duyarlılık düzeyleri yükselmiş, tüketici grupları daha güçlü duruma gelmiş

59 1950–1970: İş Etiği Canlanıyor “ürün sorumluluğu” gündeme gelmiş ve zamanla daha da önemli ve hassas bir konu olmuştur . Firmanın “mutlak” sorumluluğu olduğunu ileri sürenler, malın üreticisi olarak firmanın ürün hakkında en ayrıntılı bilgiye sahip olması gerektiğinden hareketle sorumluluğun başka bir kişiye ya da tarafa yüklenmesinin etik olmadığını savunmuşlardır.

60 1970–2000: Etik İşletme Hakim Duruma Geliyor
Paydaş Yönetimi ve Kurumsal Sosyal Sorumluluk Klasik işletme yönetimi öğretisi, işletmeleri kapalı sistemler olarak görmekte ve onların kendi ortamındaki ya da üretim sürecindeki değişkenlere odaklanmaktaydı. Günümüzde ise paydaşlar ile ilişkilerin sağlıklı yönetimi, işletmelerin başarısı için önkoşullardan sayılmaktadır.

61 İç Paydaşlar Firmadan Beklentileri -İsteklerine İlişkin Örnekler
Yatırımcılar (sahipler - hissedarlar) Yatırımlarına tatminkar karşılık almak; kar payı ve hisse senedi fiyatlarının değerlenmesi Yöneticiler Yüksek ücret, yetki, statü Çalışanlar Adil ücret, iş güvenliği, iş yeri güvenliği

62 Dış Paydaşlar Firmadan Beklentileri -İsteklerine İlişkin, Örnekler Müşteriler Kalite - fiyat arasında denge; güvenli, garantili ürün - hizmet ve satış sonrası servis Tedarikçiler Uzun süreli ilişki - işbirliği; zamanında ödemeler Dağıtımcılar Uzun süreli ilişki - işbirliği Bankalar ve diğer finans kuruluşları Zamanında ödemeler, teminatların değeri, likidite durumu İlgili kamu ve özel sektör kuruluşları (bakanlıklar ve bağlı kuruluşlar ile denetim organları, yerel organlar, odalar, sendikalar) İlgili yasalara ve yönetmeliklere riayet edilmesi; raporlarının gerçek-doğru verilere dayandırılması Sivil toplum grupları ve kuruluşları Medya Devlet Toplum Yasa ve yönetmeliklere riayet edilmesi; üretime ve refaha katkıda bulunması; çevreyi kirletmemesi güzelleştirmesi; toplumsal yaşamı zenginleştirmesi; sosyal sorumluluk göstermesi

63 Etik ve Sosyal Sorumluluk Elele
Sosyal sorumluluk, işletmelerin ekonomik amaçların ve yasal zorunlulukların ötesinde uzun vadede daha sağlıklı bir toplum için sorumluluklar üstlenmesidir. işletmenin topluma artı değer sunması ve bununla ilgili “hesap verebilir” olması

64 Etik bağlamında işletmeler Etik Olmayan Yönetim (Immoral Management), Etiğe Kayıtsız Yönetim (Amoral Management) ve Etik Yönetim (Moral Management) ağırlıklı olmak üzere sınıflandırılabilirler

65 genel olarak gelişmiş toplumlarda diğerlerine oranla toplumsal sorumluluk söyleminin daha sık ve yoğun olarak gündemde olması doğaldır Topluma “iyi” görünmeyi esas alan bazı fırsatçı işletmeler, sayısal performanslarına ilişkin yanıltıcı istatistikler çıkarabilmektedir. sorun tanım ya da bilinçlenme sorunudur

66 “ekoloji” karbondioksitin artması, ozon tabakasının incelmesi,
ısının artması, buzulların çözülmesi, nehirlerin, denizlerin su kaynaklarının kirlenmesi, ormanların yok olması, erozyon, vahşi doğanın ve yaşamın kayıpları

67 toplumlar arasında da sorun addedilenler arasında farklılıklar oluşabilmektedir. Ancak, küreselleşmeyle birlikte bu farklar da hızla azalmakta, toplumlarda etik ilintili konulara dair birbirine yakın değerlendirmeler olmaktadır.

68 müşterilerin “çevreci firmaların” fiyatları daha yüksek olsa bile, bu firmalarin ürünlerini almaları ya da korsan ürün almamaları; çalışanların işini eksiksiz yapması, kurumuna sadakat göstermesi; yerel ve kamu kuruluşlarının toplumsal sorumluluğu üstlenen şirketlere - firmalara öncelikler, kolaylıklar sağlaması; medyanın skandallara konu olan firmalar kadar ahlaklı firmaları da haber konusu yapması ilk elde sözü edilebilecek bazı hususlardır.

69 İŞ ETİĞİNE İLİŞKİN TÜRKİYE'DEKİ GELİŞMELER
Osmanlı öncesi Osmanlı dönemi, 1923–1950, 1950–1980, 1980–2001 2001 sonrası

70 Osmanlı Öncesi ve Osmanlı Dönemine İlişkin Gelişmeler
Eski Türk devletlerinde inanç sistemleri, etik ilkeleri ve adalet anlayışını biçimlendirmiştir. Bu bağlamda “töre” ve “kanunlar” gerek devlet gerekse toplumsal yaşamın harcı olarak görülmüştür. Anadolu Selçukluları döneminde, Türklerin sadece askerlik, hayvancılık ya da çiftçilik değil, tüccarlık da yaptıkları ve bir Türk tüccar sınıfının varolduğu çeşitli kaynaklarda belirtilmektedir. Bu süreçte “ahilik” de 13. yüzyıldan itibaren özellikle Anadolu’da sosyal-ekonomik yaşamda etkili olmuştur.

71 Anadolu Selçukluları döneminde, Türklerin sadece askerlik, hayvancılık ya da çiftçilik değil, tüccarlık da yaptıkları ve bir Türk tüccar sınıfının varolduğu çeşitli kaynaklarda belirtilmektedir. Bu süreçte “ahilik” de 13. yüzyıldan itibaren özellikle Anadolu’da sosyal-ekonomik yaşamda etkili olmuştur.

72 yüksek iş ve çalışma etiği içeren ahilik, 16
yüksek iş ve çalışma etiği içeren ahilik, 16. yüzyıldan sonra yerini Avrupa’daki loncaların benzeri olan “gedik” teşkilatına bırakmış, etki ve dinamizmini yitirmiştir.

73 Osmanlı İmparatorluğu son 300 yılında iktisaden batının hayli gerisinde kalmıştır. Osmanlı, son 100 yılında çeşitli reform girişimleri ile arayı açan Batı’yı yakalamaya çalışmış, ancak I. Dünya Savaşı sonunda imparatorluğun sonu gelmiştir.

74 Osmanlı Devleti girişimci bir sınıfa imkan verecek ve kapitalizmin oluşmasına yol açacak iktisadi dönüşümü gerçekleştirememiştir. Buna koşut olarak da, zaman içinde kaderci ve pasif bir kültür yapısı oluşmuştur. Bu bağlamda, iş yaşamı küçümsenmiş, iktisadi faktörler önemsenmemiştir. Ticaret, işletmecilik ve iş etiği “olumsuz” bir yaklaşım içinde görülmüştür. Haksızlık yapmamak, hile yapmamak, dürüst olmak gibi temel ahlaki değerler yüceltilmekle birlikte, günümüz ölçütlerine göre iş etiği konusunda nesnel bir çalışma ya da gelişme kaydedilmemiştir.

75 Cumhuriyet Dönemine İlişkin Gelişmeler
2001 Sonrası

76 Kamu yönetiminde ilgili bazı düzenlemeler
Etik davranış ilkeleri aşağıdaki başlıklar altında belirlenmiştir: • Kamu Hizmeti Bilinci • Halka Hizmet Bilinci • Hizmet Standartlarına Uyma • Amaç ve Misyona Bağlılık • Dürüstlük ve Tarafsızlık • Saygınlık ve Güven • Nezaket ve Saygı • Yetkili Makamlara Bildirim • Çıkar Çatışmasından Kaçınma

77 • Görev ve Yetkilerin Menfaat Sağlamak Amacıyla Kullanılmaması
• Hediye Alma ve Menfaat Sağlama Yasağı • Kamu Malları ve Kaynaklarının Kullanımı • Savurganlıktan Kaçınma • Bağlayıcı Açıklamalar ve Gerçek Dışı Beyan • Bilgi Verme, Saydamlık ve Katılımcılık • Yöneticilerin Hesap Verme Sorumluluğu • Eski Kamu Görevlileri ile İlişkiler • Mal Bildiriminde Bulunma

78

79

80 ETİĞE UYGUN YA DA ETİK DIŞI EYLEMLERİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER:

81

82

83

84

85

86

87

88


"İşletme Yönetimi Güz Dönemi ÖĞR. GRV. Ceren EFE" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları