İndüksiyon Öz indüktans Öz indüklenme

Slides:



Advertisements
Benzer bir sunumlar
Akım,Direnç… Akım Akımın tanımı
Advertisements

PARÇACIĞIN KİNEMATİĞİ
Elektronik Devre Elemanları - 3
Dalga Hareketi Genel Fizik III Sunu 8.
SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ
ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ
Bölüm28 Doğru Akım Devreleri
Seri ve paralel dirençler
SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ
Alternatif Akım Devreleri
SIĞA VE KONDANSATÖRLER
ENERJİ, ENERJİ GEÇİŞİ VE GENEL ENERJİ ANALİZİ
Sığa ve Dielektrikler Kondansatör ve Sığa
YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK
KAPASİTÖRLER Bir malzemenin birim volt başına yük depolama özelliğine onun kapasitesi adı verilir ve bu büyüklük şeklinde tanımlanır. Burada Q birimi coulomb.
Elektrik Elektriksel kuvvetler, Elektriksel alan, Elektrik potansiyeli
Elektromanyetik dalgalar
Manyetik alan ve kuvvetler Manyetizma  Magnetler.
Manyetik alan kaynakları
Introduction to electronics and telecommunication engineering
Bölüm 2: KİRCHHOFF YASALARI
Temel Kanunlar ve Temel Elektronik
ENDÜKTANS ÖLÇME.
İKİ KAPILI AĞ (NETWORK) MODELLERİ
ELEKTRİK AKIMI
ATEŞLEME SİSTEMİ OM07B2_06 T.C. Eskısehir Osmangazi Üniversitesi
Elektrik-Elektronik Mühendisliği için Malzeme Bilgisi
ENDÜKSİYONLA ISITMA (EI, IH) GÜÇ KATSAYISI DÜZELTME (GKD, PFC) GÜÇ ELEKTRONİĞİ ENDÜKSİYONLA ISITMA (EI, IH) GÜÇ KATSAYISI DÜZELTME (GKD,
ÜNİTE:4 YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK KONU:ELEKTRİK AKIMI HAZIRLAYAN:
Kanalların eğimi, min. ve maks. hızlar
Bölüm 5 HAREKET KANUNLARI
Fazörler ve Alternatif akım
RAYLEIGH YÖNTEMİ : EFEKTİF KÜTLE
ELEKTRİK VE MANYETİZMA
TÜRBÜLANSLI SINIR TABAKALAR
Bölüm8 : Alternatif Akım Ve Seri RLC Devresi
Bu slayt, tarafından hazırlanmıştır.
GİRİŞ DİNAMİK’İN TANIMI
YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK
BÖLÜM 27 Akım ve Direnç Hazırlayan : Dr. Kadir DEMİR
SEMRA BOZ FEN BİLĞİSİ ÖĞRETMENLİĞİ
Temel Kanunlar ve Temel Elektronik
Diferansiyel Denklemler
OTO
ALGILAYICILAR-IV MANYETİK SENSÖRLER
Yapılan araştırmalarda elektrik akımın bir manyetik alan oluşturduğu bilinmektedir. Tam tersine, manyetik alan da bir elektrik akımı oluşturur mu?
GÜÇ ÖLÇME Gücün Tanımı Elektrik enerjisi ile çalışan alıcıya elektrik enerjisi uygulandığında ısı, ışık, hareket vb. şekilde iş elde edilir. Elektrik enerjisi.
Antenler, Türleri ve Kullanım Yerleri
Dogru Akim Esaslari.
Hidrograf Analizi.
3.Hafta Transistörlü Yükselteçler 3
AKIMDA KÜTLENİN KORUNUMU VE SÜREKLİLİK DENKLEMİ
Genel Fizik Ders Notları
Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fizik Mühendisliği Katıların Manyetik Özellikleri Yumuşak Manyetik Malzemeler.
ELEKTRİK.
Kapasitans ve dielektrikler
Sığa ve Dielektrikler Kondansatör ve Sığa
Dogru akim devreleri Elektromotor kuvvet Seri ve parallel bagli
11. SINIF: ELEKTRİK ve MANYETİZMA ÜNİTESİ Transformatörler
Temel kanunlardan bizi ilgilendirenler şunlardır:
HAZIRLAYAN: NUR TUNÇ. DİRENÇ NEDİR Direncin kelime anlamı, bir şeye karşı gösterilen zorluktur. Devre elemanı olan dirençte devrede akıma karşı bir zorluk.
DA motorlarının elektrik devre modelleri
BÖLÜM 31 Faraday Yasası Hazırlayan : Dr. Kadir DEMİR Dr. Kadir DEMİR
Bölüm28 Doğru Akım Devreleri
Ototransformatorlar GİRİŞ
Bir-fazlı Transformatorlar
A.Ü. GAMA MYO. Elektrik ve Enerji Bölümü
Ne Öğreneceğiz ! Manyetizma ve Elektromanyetik İndüklenme
ELEKTR İ K VE ELEKTR İ KL İ ALANLARDA GÜVENL İ K BÜŞRA TET İ K BÜŞRA TET İ K - G D İ LARA KARAGÖZ D İ LARA KARAGÖZ - G SEM İ HA KARAARSLAN.
NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ
Sunum transkripti:

İndüksiyon Öz indüktans Öz indüklenme Bir akım bir devrede aktığında, bu akım kendi devresine bağlı bir manyetik akı meydana getirir.Bu, öz indüklenme olarak adlandırılır.(‘indüklenme’ manyetik akı ΦB için en eski kelimedir ) Devrede B nin büyüklüğü her yerde I ile orantılıdır bu yüzden şunu yazabiliriz: L devrenin öz indüklenmesi olarak adlandırılır. L devrenin şekline ve boyutuna bağlıdır. Üstelik I = 1amperken bu , ΦB manyetik akısına eşit olarak düşünülebilir. İndüktans birimi Henry dir.

Öz indüktans Öz indüktansın hesaplanması : Bir solenoit L nin doğru hesaplanması genelde zordur ,tele yakınlarda B güçlendiği için, çoğunlukla cevap telin kalınlığına da bağlıdır. Solenoitin önemli durumunda , ilk olarak L için yaklaşık sonuç elde etmek oldukça kolaydır: İlk olarak biz aşağıdaki ifadeyi elde ettik. böylece Sonra , Bu yüzden L n2 ve solenoitin hacmi ile orantılıdır

Öz İndüktans Öz indüktansın hesaplanması : Bir solenoit Örnek :Toplam 100 dönüşlü ,5 cm2 alanlı 10 cm uzunluklu solenoitin L si: L = 6.28×10−5 H 0.5 mm çaplı tel tek bir katta 100 dönüş yapacaktır. 10 tabaka gidildiğinde L 1 faktörden 100’e artacaktır.Aynı zamanda demir yada ferrit çekirdek eklendiğinde L bir faktörden 100’e artacaktır.  L için ifade H/m birimine sahip μ0 ı gösterir, c.f, Tm/A ilk olarak elde edilir.

Öz indüktans Solenoit içindeki manyetik akı : Öz indüktansın hesaplanması : : Bir toroitsel solenoit Solenoit içindeki manyetik akı : Sonra solenoitin öz indüktansı : Şayet N = 200 dönüşse, A = 5.0 cm2 , ve r = 0.10 m: Daha sonra öz indüklemede akım, 3.0 ms, de 0.0 dan 6.0 A ya düzgün bir şekilde arttığında emk E aşağıdaki gibi olacaktır:

Öz indüktans Manyetik alanda depolanan enerji Niçin L ilginç ve çok önemli bir niceliktir . Bu , devrenin B alanında depolanan toplam enerji ile ilişkisinden kaynaklanır ki bunu aşağıda kanıtlamamız gerekir. I ilk olarak meydana geldiğinde, bir sınıra sahibiz. (özindüklenme emk) I nın kaynağı I yı son değere çıkardığı için özindüksiyon emk sına karşı iş yapar Güç = Birim zamanda yapılan iş

Alanda birim hacimdeki enerji Öz indüktans Manyetik alanda depolanan enerji: Örnek İndüktansta depolanan enerji için bizim ifademize dönersek onu bir solenoit durumu için kullanabiliriz. Zaten formülü kullanarak solenoit için elde ettik. ve Böylece : Alanda birim hacimdeki enerji

Öz indüktans İndüktör Belirli bir indüktansa sahip olarak dizayn edilmiş bir devre cihazı bir indüktör yada bir bobin olarak adlandırılır.Yaygın sembolü aşağıdaki gibidir: a I Değişken emk kaynağı L b

M2 1—bobinlerin karşılıklı indüktansı Transformatör ve karşılıklı indüktans Klasik karşılıklı indüktans örnekleri güç dönüşümü için ve benzinli motor ateşlemede yüksek voltaj meydana getirmek için transformatörlerdir. Bir I1 akımı N1 sarımlı primer bobinden akar ve N2 sarımlı 2.bobinle birleşen bu akım B akısını oluşturur. Karşılıklı indüktans M2 1 bulunur böylece Φ2 indüklenmesi aşağıdaki gibi verilir: M2 1—bobinlerin karşılıklı indüktansı Ayrıca Genelde , M 1 2 = M 2 1

Karşılıklı indüktans Değişken akım ve indüklenen emk B1 manyetik alanı üreten I1 değişken akımlı birincil sargıya sahip belirli iki bobin düşünelim .B1 den dolayı ikincil sargıda indüklenen emk ikincil sargı boyunca manyetik akıyla orantılıdır: f2 2.sargıda tek bir ilmekten geçen akım ve N2 2.sargıdaki ilmek sayısıdır. Bununla birlikte B1 in I1 ile orantılı olduğunu biliyoruz ki bunun anlamı F2 I1 ile orantılı olmasıdır. M karşılıklı indüktans F2 ve I1 arasında orantı sabiti olarak tanımlanır ve konum geometrisine bağlıdır. İndüklenen emk M ve akım değişim oranı ile orantılıdır.

Karşılıklı indüktans Örnek Şimdi sıkıca sarılmış ortak merkezli solenoitler düşünelim.İç solenoitin I1 akımı taşıdığını ve dış solenoit üzerindeki FB2 manyetik akısının bu akımdan dolayı meydana geldiğini farzedelim. O zaman iç solenoit tarafından üretilen akı: Bu manyetik alandan dolayı dış solenoitten geçen akı :

Karşılıklı indüktans İndüktör örneği: Araba ateşleme bobini , N1=16,000 sarımlı, N2=400 sarımlı iki ateşleme bobin birbiri üzerine sarılıdır. l=10 cm, r=3 cm. Primer bobinden geçen I1=3 A lik bir akım 10-4 saniyede kesilir.İndüklenen emk nedir? Ateşleme bir ateşleme tıpasında karşıdan karşıya aralık atlar ve bir benzin hava karışımını tutuşturur.

R-L devresi Bir R-L devresinde üretilen akım Şekilde gösterilen devreyi düşünelim. t < 0 da anahtar açıktır ve I = 0. R direnci indüktör bobinin direncini içerebilir t = 0 da anahtar kapatılır ve I artmaya başlar, indüktörsüz olan devrede tüm akım nanosaniyede meydana gelecekti. İndüktörle böyle olmaz. Kirchhoff ilmek kuralı : Güç dengesi I İle çarpılır :

Dirençte ısı olarak yayılan güç R-L devresi Bir R-L devresinde üretilen akım İndüktörde depolanan enerji oranıdır. Batarya tarafından sağlanan güç Dirençte ısı olarak yayılan güç İndüktördeki enerji ise: Yada t = 0 (I = 0) dan t =  (I = If) a integral alınırsa Böylece, I akımı taşıyan indüktörde depolanan enerji :

R-L devresi Bir R-L devresinde üretilen akım Kirchoff ilmek kuralı: t = 0+, da I = 0 I sonuçta dI/dt = 0 oluncaya kadar artar RC ile kıyaslanırsa: Zamanın fonksiyonu olarak bir LR devresindeki akım

R-L devresi Bir R-Ldevresinde üretilen akım (I = 0, t = 0) ve (I = I, t = t) arasında integral alınır.

R-L devresi Bir R-L devresinde üretilen akım Şimdi her bir taraftaki gücü e ile ifade ederiz:

R-L devresi Boşalan bir R-L devresi Bataryayı çıkarabilmek için S2 anahtarı eklenir. Ve R1 bataryayı korumak için eklenir böylece her iki anahtar kapalıyken batarya korunur. İlk olarak yeterince uzun zaman için S1 kapalıdır böylece akım I0 son değerinde sabitlenir. t=0 da, kapalı S2 ve açık S1 bataryayı iptal etmek için oldukça etkilidir. Şimdi abcd devresi I0 akımı taşır. Kirchhoff ilmek kuralı:

R-L devresi Boşalan bir R-L devresi Şimdi, akım I0 dan 0 a azalırken, R direncinin ürettiği toplam ısıyı hesaplayalım. Isı üretim oranı: Dirençte ısı olarak yayılan enerji: Zamanın fonksiyonu olarak akım: Toplam enerji: Üretilen toplam ısı gerçekte indüktörde depolanan enerjiye eşittir.

L-C devresi Kompleks sayılar ve düzlem Kompleks sayılar : z = x + iy Gerçek parça Re(z)=x, sanal parça Im(z)=y

L-C devresi Basit harmonik salınım

L-C devresi Basit harmonik salınım

L-C devresi Basit harmonik salınım

L-C Devresi Bir L-C devresi ve elektriksel salınım S Şekilde gösterildiği gibi bir indüktör ve bir kondansatörden oluşan bir devre düşünelim. Başlangıçta C kondansatörü Q0 yükü taşır. S t=0 da anahtar kapanır yük öz indüklenme Emk sı üreten indüktör boyunca akar. I akımı tanımından: Bir salınımda ki kütle için ivme eşitliği Kirchhoff ilmek kuralı:

L-C devresi Bir L-C devresi ve elektriksel salınım Bu eşitliğin çözümü basit harmonik harekettir. Şimdi A ve d nın ne olduğunu ifade edielim*. Seçilen başlangıç şartları için : I(0)=0 ve Q(0)=Q0 dır. Burada A=Q0 ve f=0 dır. Yük ve akım aynı w açısal frekansı ile 90o lik faz farkına sahiptir.Q=0 iken I maksimumdur.I=0 iken Q maksimumdur.

L-C devresi Bir L-C devresi ve elektriksel salınım -I(t) Yük ve akım aynı w açısal frekansı ile 90o lik faz farkına sahiptir.Q=0 iken I maksimumdur.I=0 iken Q maksimumdur. . -I(t)

L-C devresi Bir L-C devresi ve elektriksel salınım Kondansatördeki elektrik enerjisi: Elektrik enerji 0 ve Q02 maksimumu arasında titreşir. İndüktördeki manyetik enerji: Manyetik enerji 0 ve Q02 /(2C) maksimumu arasında titreşir Utot=Ue+Um Ue(t) Ue(t)

L-R-C devresi Diğer diferansiyel denklem

L-R-C devresi Diğer diferansiyel denklem

L-R-C devresi Diğer diferansiyel denklem

L-R-C devresi Bir L-R-C devresi ve elektriksel sönme salınımı t=0 da anahtar kapalı ve Q0 başlangıç yüklü bir kondansatör indüktöre seri bağlıdır. Başlangıç şartları: Akım akışı yönünde devre boyunca bir ilmek aşağıdaki ifadeyi sağlar: Bunun için akım kondansatörden dışarı akar,

L-R-C devresi Bir L-R-C devresi ve elektriksel sönme salınımı R2< 4LC ise, çözüm: R=0 ise,sönme meydana gelmeyeceğine dikkat edilmelidir.