HİPOTEZ TESTLERİ.

Slides:



Advertisements
Benzer bir sunumlar
Uygun Hipotezin Kurulması, Tip I Hata ve Tip II Hata
Advertisements

Bölüm 5 Örneklem ve Örneklem Dağılımları
Hipotez Testleri Uygulamada çoğu zaman örneklem istatistikleri yardımıyla ana kütle parametreleri hakkında bir karara varmaya da çalışılmaktadır. Meselâ.
Kütle varyansı için hipotez testi
GİRİŞ BÖLÜM:1-2 VERİ ANALİZİ YL.
Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri
POWER ANALİZİ.
İki kütle ortalamasının farkının güven aralığı
Normal dağılan iki kütlenin ortalamalarının farkı için Hipotez testi
İKİ ÖRNEKLEM TESTLERİ.
İSTATİSTİK VE OLASILIK I
İstatistik Tahmin ve Güven aralıkları
Kİ-KARE TESTLERİ A) Kİ-KARE DAĞILIMI VE ÖZELLİKLERİ
VARYANS ANALİZİ İki örnek ortalaması arasındaki farkın önem kontrolü, örnek büyüklüğüne göre z veya t testlerinden biriyle yapılır. Bu testlerle, ikiden.
Farklı örnek büyüklükleri ( n ) ve farklı populasyonlar için ’nın örnekleme dağılışı.
ANOVA.
HİPOTEZ TESTLERİ.
ÖRNEKLEME DAĞILIŞLARI VE TAHMİNLEYİCİLERİN ÖZELLİKLERİ
HATA TİPLERİ Karar H0 Doğru H1 Doğru H0 Kabul Doğru Karar (1 - )
Prof. Dr. Ali ŞEN Veri Analizi Kış Dönemi
HİPOTEZ TESTLERİ.
HAZIRLAYAN:SAVAŞ TURAN AKKOYUNLU İLKÖĞRETİM OKULU 2/D SINIFI
ARALARINDA ASAL SAYILAR
TAHMİNLEYİCİLERİN ÖZELLİKLERİ ÖRNEKLEME DAĞILIMI
Tam sayılarda bölme ve çarpma işlemi
Prof. Dr. Hüseyin BAŞLIGİL
ÖNEMLİLİK TESTLERİ Dr.A.Tevfik SÜNTER
EĞİTİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Büyük ve Küçük Örneklemlerden Kestirme
T- TEST BAĞIMSIZ İKİ GRUP T-TESTİ
ÖRNEKLEME TEORİSİ VE TAHMİN TEORİSİ
SÜREKLİ ŞANS DEĞİŞKENLERİNİN OLASILIK YOĞUNLUK FONKSİYONLARI
STANDART SAPMA.
VERİ İŞLEME VERİ İŞLEME-4.
MATEMATİKSEL İSTATİSTİK VE OLASILIK II
SAYILAR NUMBERS. SAYILAR 77 55 66 99 11 33 88.
THY Uygulaması Araştırması
İSTATİSTİKTE GÜVEN ARALIĞI VE HATALAR
Önemlilik Testleri Örnekleme yoluyla sağlanan bilgiden hareketle; Kliniklerde hasta hayvanlara uygulanan yeni bir tedavi yönteminin eskisine kıyasla bir.
Kİ-KARE DAĞILIMI VE TESTİ
HİPOTEZ TESTLERİ Hipotez Testlerinin Belirlenmesi Sıfır Hipotezi
ÖRNEKLEME DAĞILIMI NOKTA TAHMİNİ VE GÜVEN ARALIKLARI
HATA TİPLERİ Karar H0 Doğru H1 Doğru H0 Kabul Doğru Karar (1 - )
ÖRNEKLEME DAĞILIMI NOKTA TAHMİNİ VE GÜVEN ARALIKLARI
Uygulama I.
HİPOTEZ TESTLERİNE GİRİŞ
Bilişim Teknolojileri için İşletme İstatistiği
Tek Anakütle Ortalaması İçin Test
Maliye’de SPSS Uygulamaları Doç. Dr. Aykut Hamit Turan SAÜ İİBF/ Maliye Bölümü.
İletişim Fakültesi Bilişim A.B.D.
HİPOTEZ TESTLERİNE GİRİŞ
İÇERİK HİPOTEZ TESTLERİ Hipotez Geliştirme Örnek Örnek 2 Örnek 3
Yrd. Doç. Dr. Aslı SUNER KARAKÜLAH
İSTATİSTİKTE TAHMİN ve HİPOTEZ TESTLERİ İSTATİSTİK
İSTATİSTİK II Hipotez Testleri 3.
1 İ STATİSTİK II Tahminler ve Güven Aralıkları - 1.
İSTATİSTİK II Örnekleme Dağılışları & Tahminleyicilerin Özellikleri.
İSTATİSTİK II BAĞIMSIZLIK TESTLERİ VE İYİ UYUM TESTLERİ “ c2 Kİ- KARE TESTLERİ “
Merkezi Eğilim Ölçüleri
İSTATİSTİK II Hipotez Testleri 3.
İSTATİSTİK II Hipotez Testleri 3.
ANLAM ÇIKARTICI (KESTİRİMSEL) İSTATİSTİK
İSTATİSTİK II Hipotez Testleri 1.
HİPOTEZ TESTLERİ.
İstatistik-2 Çıkarımsal İstatistik
İSTATİSTİK II Hipotez Testleri 1.
HİPOTEZ TESTLERİ.
İSTATİSTİK II Hipotez Testleri 3.
HİPOTEZ TESTLERİ.
Sunum transkripti:

HİPOTEZ TESTLERİ

Hipotez Nedir? HİPOTEZ, parametre hakkındaki bir inanıştır. Parametre hakkındaki inanışı test etmek için hipotez testi yapılır. Hipotez testleri sayesinde örnekden elde edilen istatistikler aracılığıyla anakütle parametreleri hakkında karar verilir. Anakütle parametreleri hakkında karar verirken doğru ya da yanlış olması muhtemel yargılardan hareket edilir. “Bu sınıfın not ortalamasının 75 olduğuna inanıyorum.”

Bir hipotez testinde iki hipotez yer alır: Bir hipotez testinde iki hipotez yer alır: H0 : Boş hipotez, sıfır hipotezi H1ya daHa : Alternatif hipotez Daha önce doğru olduğu ispatlanan veya ortak kabul görmüş yargılara sıfır hipotezi(H0) denir. İnandığımız durum H0 hipotezinde yer alır. Aksi ispat edilemedikçe H0 hipotezi doğru kabul edilir.

İddia edilen durum H1 hipotezinde ele alınır İddia edilen durum H1 hipotezinde ele alınır. Sıfır hipotezinde belirtilen yargının tersi bir yargıyı içinde bulunduran hipoteze alternatif hipotez (H1) denir. Kendini kanıtlama zorunluluğu H1 hipotezine aittir. H1 hipotezi daima H0 hipotezinin tersi olarak ifade edilir.

Problemlerdeki hipotezleri belirlemek: Populasyon ortalamasının 75 olduğunu test ediniz. Adımlar: Soruyu istatistiksel olarak belirtin (H0:  = 75) Zıddını istatistiksel olarak belirtin (H1:   75) Hipotezler birbirinden tamamen ayrıktır.

Hipotezlerin belirlenmesi alıştırmaları: Aşağıdaki durumlarda hipotezleri oluşturunuz: 1. Populasyonun günde TV seyrettiği sürenin ortalaması 12 midir?  = 12   12 H0:  = 12 H1:  12 2. Populasyonun günde TV seyrettiği sürenin ortalaması 12 den farklı mıdır?   12  = 12 H0:  = 12 H1:  12

3. Bir şapkanın ortalama maliyetinin 2. 000 3. Bir şapkanın ortalama maliyetinin 2.000.000 TL’den büyük olduğu iddia edilmektedir, araştırınız. H0:   2 000 000 H1:   2 000 000 4. Kitapçıda harcanan paranın 25.000.000 TL’den küçük olduğu iddia edilmektedir, araştırınız. H0:  >25 000 000 H1:   25 000 000

Z Z Z Hipotez Çiftleri: /2 H0 RED ÇİFT TARAFLI TEST TEK TARAFLI TEST H0 RED ÇİFT TARAFLI TEST TEK TARAFLI TEST  Z H0 RED H0 RED TEK TARAFLI TEST  Z

Önem Seviyesi -  Örnekleme dağılımının RED bölgesinin büyüklüğünü gösterir. Tipik değerleri: 0.01, 0.05, 0.10 Araştırmanın başında araştırmacı tarafından seçilir.

Karar Vermedeki Hatalar Hipotez Testi Bir Mahkeme Jürisi Gerçek Durum Gerçek Durum Karar Masum Suçlu Karar H Doğru H Yanlış II. Tip Hata () H0 red edilemez Masum Doğru HATA 1 -  Testin Gücü I. Tip Hata () Suçlu HATA Doğru H0 red (1 -  ) H0: Masumdur

 &  Ters yönlü ilişki içindedir Her iki hatayı da aynı anda azaltamazsınız!  

’yı Etkileyen Faktörler: Populasyon parametresinin gerçek değeri Hipotezdeki parametre değeri ile parametrenin gerçek değeri arasındaki fark arttıkça  da artar. Önem derecesi -  azalırken  artar. Populasyon standart sapması -   arttıkça  artar. Örnek hacmi - n n azaldıkça  artar

Hipotez testi adımları: 1. H0’ı belirle. 2. H1 ’i belirle. 3. ’yı seç. 4. n’i seç. 5. Test istatistiğini seç 6. Kritik değerleri hesapla. 7. Veri topla. 8. Test istatistiğini hesapla. 9. İstatistiksel kararı ver. 10. Kararı açıkla ve yorumla.

Test İstatistiğinin Belirlenmesi Hipotez Testinde Test İstatistiğinin Belirlenmesi Ortalama yada iki ortalama farkı için Varyansların testi Oranlar yada iki oran farkı için Bir varyans için İki varyans oranı için 2 biliniyor 2 bilinmiyor n30 n<30 Z İstatistiği F İstatistiği 2 İstatistiği Z İstatistiği t İstatistiği

 Bilindiğinde Z Test İstatistiği ORTALAMALARLA İLGİLİ HİPOTEZ TESTLERİ  Bilindiğinde Z Test İstatistiği  Bilinmediğinde fakat n30 olduğunda Z Test İstatistiği Z X n x     Z X n x    s Kabul ve Red Alanları: (Çift Taraflı Test) /2 Z H0 RED Rejection region does NOT include critical value. Reject if: Z-Test Statistic > Critical Z Value or Z-Test Statistic < Critical Z Value Z/2 kritik değerler tablodan bulunur.

Çift Taraflı Z Testine Örnek: Bir fabrikada üretilmekte olan vidaların boylarının ortalaması 100 mm, ve standart sapması 2 mm olan normal dağılım gösterdikleri bilinmektedir. Makinalarda olan bir arıza giderildikten sonra üretilen vidalardan alınan 9 vidalık bir örneğin bot ortalaması 102 mm olarak bulunmuştur. Makinalardaki arıza giderilirken vidaların boyunun ayarı bozulmuş mudur? =0.05 için test ediniz ve yorumlayınız. 1. Adım: Hipotezlerin belirlenmesi 2. Adım: Test istatistiğinin hesaplanması

Standart Normal Dağılım Tablosu 3. Adım: Kritik değerlerin belirlenmesi: Standart Normal Dağılım Tablosu .500 - .025 .475   .06 Z .05 .07 1.6 .4505 .4515 .4525  /2 = .025  /2 = .025 1.7 .4599 .4608 .4616  -1.96 1.96 Z 1.8 .4678 .4686 .4693  1.9 .4744 .4750 .4756

Zhesap=3 -Ztablo= -1.96 Ztablo= 1.96  /2 = .025 4. Adım: İstatistiksel karşılaştırmanın yapılması: H0 RED H0 RED  /2 = .025  /2 = .025 Zhesap=3 -Ztablo= -1.96 Ztablo= 1.96 5. Adım: Karar verme ve yorumlama: Zhesap değeri H0 RED bölgesine düştüğü için H0 hipotezi reddedilir, yani vidaları boy ortalaması 100 mm’den farklıdır, makinanın ayarı bozulmuştur.

Tek Taraflı Z Testi Örneği Bir kutu mısır gevreğinin ağırlığının 368 gr’dan fazla olduğu iddia edilmektedir. Ayrıca  = 15 gram olduğunu belirtmiştir. n= 25 kutuluk bir örnek alınmış veX = 372.5 gr. olarak bulunmuştur. 0.05 seviyesinde test ediniz.

Çözüm H0:   368 H1:  > 368  = 0.05 n = 25 Kritik değer: Test İstatistiği: Karar: Yorum: X   372 . 5  368 Z     1 . 50  15 n 25 RED bölgesi  = .05 için H0 hipotezi reddedilemez. =.05 Z Ortalamanın 368 gr.dan fazla olduğuna dair yeterli kanıt yoktur. Zhesap=1.5 Ztablo=1.645

Z X n    s Çift Taraflı Z testi örneği: Bu sene DEÜ.İİBF İktisat bölümünden mezun olacak öğrencilerin mezuniyet not ortalamalarının 70 olduğu iddia edilmektedir. Bu amaçla mezuniyet sonrası 36 öğrencilik bir örnek alınmış ve mezuniyet ortalamalarının 66, standart sapmasının 12 olduğu bulunmuştur. Bu veriler ışığında iddiayı =0.01 için test ediniz. H0 : =70 H1 : 70 Z X n x    s

ORANLARLA İLGİLİ HİPOTEZ TESTİ Çift Kuyruk Testi Sol Kuyruk Testi Sağ Kuyruk Testi Örnekten hesaplanan oran p ile gösterilirse oranlarla ilgili test istatistiği;

ÖRNEK Bir süpermarketler zinciri sahibi müşterilerinin %95’ten fazlasının süpermarketlerindeki fiyatlardan memnun olduğunu söylemektedir. Tesadüfi olarak seçilen 200 müşteriden 184’ü fiyatlardan memnun olduğunu bildirmektedir.%1 önem düzeyinde, süpermarketteki fiyatlardan memnun olanların oranının %95’e eşit olmadığını söyleyebilir miyiz? Kabul

ORTALAMALAR ARASI FARKLARLA İLGİLİ HİPOTEZ TESTLERİ Çift Kuyruk Testi Sol Kuyruk Testi Sağ Kuyruk Testi

İki Ortalama Farkı İçin Test İstatistiği  biliniyor ise: bilinmiyor fakat örnek hacimleri  30 ise: ve homojen olduğu varsayımıyla

ÖRNEK Aynı faaliyet kolunda üretim yapan fabrikaların birincisinden tesadüfi olarak seçilen 80 mamulün ortalama dayanma süresi 135 gün ve standart sapması 15 gün; ikincisinden alınan 95 mamulün ise ortalama dayanma süresi 130 gün ve standart sapması 18 gündür. %1 önem seviyesinde , birinci fabrikada üretilen mamullerin ortalama dayanma süresinin daha fazla olduğunu söyleyebilir miyiz? 0.5-0.01=0.4900

%1 önem seviyesinde sıfır hipotezi kabul edilerek birinci fabrikada üretilen mamullerin ortalama dayanma süresinin diğerlerinden daha fazla olmadığına karar verilir.

ORANLAR ARASI FARKLARLA İLGİLİ HİPOTEZ TESTLERİ Çift Kuyruk Testi Sol Kuyruk Testi Sağ Kuyruk Testi

Test İstatistiği Anakütle için Örnek için ve ‘nin homojen olduğu varsayımıyla

Örnek Bir video kaset kiralayıcısı macera filmi kiralamanın yöredeki erkek ve kadınlar itibariyle farklılık gösterip göstermediğini merak etmektedir. Sözkonusu şahıs belli bir zaman periyodu içersinde dükkanına gelen 60 erkekten 51’nin ve 40 kadından 20’sinin macera filmi kiraladığını müşahede etmiştir. Bu verilere göre yöredeki erkeklerin kadınlardan daha fazla macera filmi kiraladığını % 5 önem seviyesinde söyleyebilir misiniz? RED

ALIŞTIRMALAR Bir toplumda erkekler arasında akciğer hastalığı oranının %30 olduğu bilinmektedir. Sigara içenlerde akciğer hastalıklarına daha sık rastlanıp rastlanmadığı araştırılmak isteniyor. Bu amaçla sigara içen erkekler arasından rasgele seçilen 200 erkekten 80’inin bir akciğer hastalığı geçirdiği/geçirmekte olduğu saptanıyor. Sigara içenlerde akciğer hastalığına yakalanma oranının daha fazla olduğu söylenebilir mi? 2. Büyük bir alışveriş merkezinin kayıtlarına göre merkeze gelen 1000 erkekten 100’ü ,1000 bayandan ise 250’si oyuncak reyonundan alışveriş yapmıştır. Bayanların çocuklarına daha çok oyuncak alıp almadıklarını test ediniz.

3. Bir çimento fabrikası ürettiği çimentodan yapılan beton blokların sağlamlığının standart sapmasının 10 kg/m2 ‘den fazla olduğunu iddia etmektedir. İddiayı test etmek amacıyla 10 beton blok alınmış ve sağlamlık test yapılmıştır. Test sonucunda alınan örneğin sağlamlık ortalaması 312 kg/m2, varyansı 195 kg2/m4 olarak bulunmuştur. a) İddiayı %95 güvenle test ediniz. b) Aynı veriler için populasyon varyansının 200’ün altında olduğu iddiasını test ediniz. c) Aynı veriler için populasyon varyansının 100 olup olmadığını test ediniz.