İslam Dünyasında Bilim

Slides:



Advertisements
Benzer bir sunumlar
HARİTA BİLGİSİ 2. HAFTA 15 TEST SORUSU
Advertisements

Matematikçi,astronot , filozof ve şair olarak bilinen ÖMER HAYYAM Tarihçilerin verdiği bilgiye göre 1048 yılında Nişabur(İran) kentinde doğdu. (Doğum.
Özel Bilkent Lisesi Matematik Zümresi 3. Genç Matematikçiler Günü
Prof.Dr.Şaban EREN Yasar Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi
Cemsinan Deliduman Mimar Sinan Üniversitesi Fizik Bölümü
Karahanlılar Gazneliler
ÖMER HAYYAM RUBAİLER - 1.
Diferansiyel Denklemler
BİLGİNLER ULUĞ BEY ARŞİMET EİNSTEİN NEWTON
AYDINLANMA ÇAĞI’NDA BİLİM
Özel Bilkent Lisesi Matematik Zümresi 4. Genç Matematikçiler Günü
YGS ANALİZİ Bu sunumda aklınıza takılan noktalar varsa lütfen
YGS ANALİZİ Bu sunumda aklınıza takılan noktalar varsa lütfen
İSLAMİYETİN KABULÜNDEN SONRAKİ TÜRK EDEBİYATI
Ortaçağ Hıristiyan Dünyasında Bilim
MS ASIR İSLAM DÜNYASI MATEMATİKÇİLERİ
Bilim Tarihi Hafta 3.
TAKVİMLER.
YGS ANALİZİ UFUK KODAMAN PSİKOLOJİK DANIŞMAN
BANU MUSA (Musa’nın Oğulları) ( )
OrhunOrhun ve Yenisey (Yeniçay) anıtlarından önceki devirleri bilmiyoruz, bu anıtlardan o çağlarda Türk Dilinin oldukça gelişmiş, olgun bir durum almış.
İSLAM MEDENİYETİNDE TIP
-TÜRK BİLİM İNSANLARI-
Karahanlılar’da Eğitim Kurumları Ve Özellikleri
Orhun abideleri / göktürk yazıtları
Diferansiyel Denklemler
‘’……eski dönemin hurafelerinden ve doğuştan var olan özelliklerimizle hiç de ilişkisi olmayan yabancı fikirlerden, doğudan ve batıdan gelebilen etkilerden.
KİMYANIN TARİHİ.
İSLAMİYET  ETKİSİNDEKİ TÜRK EDEBİYATI (GEÇİŞ DÖNEMİ EDEBİYATI ) ( yy)
OSMANLIDA DEVLETİNDE BİLİM VE BİLİM ADAMLARI
Ünlü Türk Matematikçilerden Bazıları
Türklerin İslam Medeniyetine Katkıları
TAKVİM HAZIRLAYAN:ELİF UÇAR.
Türklerin Bilime Katkıları
ÖZEL ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ ÖZKAN ÖZCAN
BİTRUCİ (- , 1217) Nalan Tuhtakaya
FATİH SULTAN MEHMET Tarihte idari yönü yanında ilmî yönü
TARİH BİLİMİ.
TÜRK İSLAM DEVLETLERİ ÖSS- YGS SORULARI.
Bilimsel Bilginin Oluşum Süreci
İSLAM MATEMATİĞİ.
ÖMER NASUHİ BİLMEN A.İ.H.L SENANUR BEKTAŞ 10/E ARSLAN KÖSE.
İslami Dönemde İlk Dil ve Edebiyat Ürünleri
Bu kavramlardan oluşan bir paragraf
Uluğ Bey
Tarih Bilimi.
Geçmişte yaşamış birçok ünlünün aksine Ömer Hayyam’ın doğum tarihi günü gününe bilinmektedir.Bunun sebebi ise Ömer Hayyam’ın birçok konuda olduğu gibi.
Geçmişte yaşamış birçok ünlünün aksine Ömer Hayyam’ın doğum tarihi günü gününe bilinmektedir.Bunun sebebi ise Ömer Hayyam’ın birçok konuda olduğu gibi.
Ortaçağlarda Bilim Ortaçağ düşüncesinin belirgin özelliklerinden birisi, dinî öğretilere dayanan dinsel bakışın ön plana çıkmasıdır. Ancak düşüncede.
SİMYADAN KİMYAYA Halil KÖSEOĞLU
YGS PRATİK TARİH DERS NOTLARI -1-.
Batı’yı Aydınlatan İslam Düşünürü
Türk-İslam Bilim Adamlarının Astronomiye Katkıları
Simya; Teorik temelleri olmayan, deneme yanılmaya dayanan  çalışmaları  içeren,  bu  nedenle  sistematik bilgi birikimi sağlamayan bir uğraştır. İnsanoğlu.
TÜRKLERİN BİLİME KATKILARI
İSLAMİYET ÖNCESİ EĞİTİM
GİZEM KÖSE AYSİMA AŞIK AYŞE UZUN
Türklerin Bilime Katkıları
EĞITIME FELSEFI YAKLAŞıMLAR IDEALIZM REALİZM NATÜRALİZM PRAGMATİZM VAROLUŞÇILIK (EGZİSTANSİYALİZM)
CABIR BIN HAYYAN. CABIR BIN HAYYAN HAYATI ( ) Modern kimyanın kurucusu, atomun parçalanabileceğini dile getiren ilk bilim adamı, İslam dünyasında.
1/14 ÜNİTE-1 Psikoloji Bilimini Tanıyalım. 2/14 Psikoloji Nedir? (Etimolojik tanım) Psikoloji kavramı, “psyche” (ruh, nefes, zihin) ve “logos” (bilgi)
İslam Dünyasında Bilim.  Geometri, cebir ve trigonometri  Astronomi  Fizik  Tıp ve biyoloji  Coğrafya  Mekanik.
NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ
NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ
HAZIRLAYAN : EDANUR BİZAN. Ali Kuşçu'nun Hayatı Ali Kuşçu asıl adı Ali Bin Muhammed (d. 1403, Semerkant – ö. 16 Aralık 1474, İstanbul), Türk. gökbilimci,
Katip Çelebi’nin Hayatı Şubat 1609'da İstanbul'da doğmuştur, 6 Ekim 1657'de İstanbul’da ölmüştür. Asıl adı Mustafa'dır. Doğu'da Hacı Halife, Batı'da.
ÜNLÜ MATEMATİKÇİLER HAZIRLAYAN:EFE ERKESKİN SINIF:6/A.
MATEMATİĞİN TARİHSEL GELİŞİMİ
MEZOPOTAMYA MATEMATİĞİ
Sunum transkripti:

İslam Dünyasında Bilim

Genel bakış Batı Roma İmparatorluğunun çöküşü Bilim merkezi İskenderiye’nin Müslümanların eline geçmesi (642) İslam topraklarının genişlemesi Sanskritçe ve Yunancadan Arapçaya çeviriler Geometri, cebir ve trigonometri Astronomi Fizik Tıp ve biyoloji Coğrafya Mekanik

Genel bakış Fetihler neticesinde Bizanslılarla ve Perslerle karşılaşılmış ve kendilerinden önceki medeniyetlerin yarattığı eserlerden yararlanmak gerektiği inancı hakim olmuştur. Özellikle Abbasîler döneminde yoğun bir çeviri faaliyetine girişerek, bilim ve felsefe alanlarında atağa kalkmışlar ve önce var olan birikimi anlamaya ve daha sonra da geliştirmeye çalışmışlardır.

Genel bakış Yunanca'dan tercüme edilen eserler arasında: 4 Yunanca'dan tercüme edilen eserler arasında: Hipokrates'in Aforizmalar, Platon'un Devlet ve Kanun, Aristoteles'in Organon, Şiir Sanati, Oluş ve Bozuluş, Gök Olayları, Hayvanlar, Ruh, Eukleides'in Elementler, Ptolemaios'un Almagest, Coğrafya, Optik, Tetrabiblos, Galenos'un Canlı Hayvan Teşrihi, Ölü Hayvan Teşrihi, Organların Yararları, ilaçların Terkibi, Ruh Hastalıkları adlı eserleri ile birlikte diğer ünlülere ait birçok ilmî ve felsefî eser de bulunmaktadır.

Genel bakış Hint bilimi de İslâm biliminin biçimlenmesinde etkili olmuştur. Brahmagupta'nın Siddhanta'sı aracılığıyla Hint astronomisini tanımışlar ve Ptolemaios'u keşfedinceye ve Arapçaya aktarıncaya kadar, araştırmalarını bu esere dayandırmışlardır. İslam dünyasında bilimsel çalışmaların yapıldığı üç temel kurum vardır: Gözlem evleri: Astronomi Bilgelik evleri: Çeviriler Hastahaneler: Tıp, karantina ve ilaç

İslam dünyasında matematik Harezmi Matematik ve astronomi alanında çalıştı, En önemli eseri “Al Kitab Al Cabr Al Mugabalah” (cebir konusundaki ilk bağımsız eser), Al Cabr kelimesi Latinceye algebra olarak çevrilerek bugünkü batının kullandığı halini almıştır,

Harezmi Bilginin asıl kaynağının Allah olduğunu ve hakikati onun bileceğini savunmuştur, “ çemberin çevresini hesaplama bir yaklaşık hesaplamadır. Hiç kimse çemberin çevresi için mutlak doğruyu yansıtacak bir hesap veremez. Bizim bildiğimiz en iyi yöntem, çapı 22/7 ile çarpmaktır. En iyisini Allah bilir.”

Harezmi Bilinmeyen büyüklüğe → şey (x) İkinci kuvvetine → mal (x2) Kareköküne → ced ( ) Birim olarak dirhem sözcüğünü kullandı Birinci ve ikinci derece denklemlerin çözümü üzerine çalıştı, İkinci derece denklemlerin çözümü ve binom açılımı için geometrik hesabı kullandı Birinci dereceden denklemleri, bilinmeyen yanlış bir değer vererek çözmüştür

Harezmi Harezmi; x2+ 10x = 39 kökü ifade eden (x) denklemindeki bilinmeyenini şu metotla buluyordu: (X2 + 10x) ifadesini ihtiva edecek tarzda düzenlenen karenin alanı:  (x+5)2 = x2 + 10x + 25 ve buradan x2 + 10x = 39 olduğundan (x+5)2 = 25 + 39 = 64 yazıyor ve sonuçta; (X+5)2 = 64 veya (x + 5) = 8 ve buradan da x=3'ü elde ediyordu. Burada (x'in kat sayısı olan 10 sayısının yanı sıra (5)e kök diyor ve kareyi tamamlamak için "kök"ün karesini sabit terim olarak yazıyordu. Bugün de aynı işlem "Kareye tamamlamak" olarak bilinmekte ve kullanılmaktadır. 5 x

Harezmi (a-b)2 a-b b (a-b)2=a2+b2-2ab olduğunu gösteriniz a

Ömer Hayyam (1048-1131) Felsefe, şiir, matematik, fizik, astronomi Denklemlerle ilgili başarılı çalışmalar yaptı Denklemleri çoğunlukla geometrik metot kullanarak çözdü ve çözümlerini konikler üzerinden yaptı Öklid’in postulatları üzerine çalışmış ve Öklid dışı geometrinin kurulmasına öncülük etmiştir. Binom açılımını buldu. Binom teoremini ve bu açılımdaki katsayıları ( (a+b)n ) bulan ilk kişi olduğu düşünülmektedir. (Pascal üçgeni diye bildiğimiz şey aslında bir Hayyam üçgenidir )

Ömer Hayyam (1048-1131) Üçüncü derece denklemleri terim sayılarına göre tasnif etmiş ve her grubun çözüm yöntemini belirlemiştir(2 --x3--, 3 ve 4 terimli) Selçuklu Sultanı Melikşah’ın isteği üzerinde Melikşah gözlemevinde diğer bilginler ile birlikte Celali takvimini hazırlamıştır (365,2424 gün). Bu takvimin başlangıcı 15 Mart 1079 (9 Ramazan 471) Cuma olmuştur.

İslam Dünyasında Astronomi İslâm Dünyası'nda bilimsel faaliyetlerin gelişmesinde devrin devlet adamlarının ve bizzat halifelerin önemli rolü olmuştur. Bunlardan, örneğin Hârûn el-Reşid (775-809) ve Memûn (Beyt el-Hikme) (813- 833), bazı vezirler ve zengin aileler bilimsel faaliyetleri maddi ve manevi olarak desteklemişlerdir. Bunlardan Memûn 830 Bağdat’ta Bilgelik Evi (Beyt el-Hikme) adıyla çevirilerin yoğun olarak gerçekleştirildiği bilimsel bir akademi kurmuştur.

İslam Dünyasında Astronomi Hem pratik (doğrudan gözleme dayanan) hem de kuramsal astronomi üzerine çalışmışlardır. Yeni gözlem araç-gereç, teknik ve teknolojileri üretmişlerdir (trigonometri kullanılmıştır). Aristo’yu takip ederek Dünya merkezli evren modeli üzerinde çalışmışlardır. Ptolemaios’un dış merkezli ve çember merkezli sistemlerini kullanmışlardır. İç içe geçmiş küreler sistemi de tartışılmıştır.

İslam Dünyasında Astronomi Fergani Gezegenlerin ve sabit yıldızların uzaklıklarını hacimlerini ve çaplarını hesaplamıştır Astronominin esasları adlı eseri batı dünyasında büyük ilgi görmüştür

İslam Dünyasında Astronomi Battani Rakka’da gözlemevi kurdu Trigonometrik fonksiyonları ilk kullanan kişidir, Presesyonun (devinme) yıllık değerini ve ekliptiğin eğimini hesapladı dünya ekseninin 27.000 yılda bir tamamladığı 360 derecelik dönüş

İslam Dünyasında Astronomi Battani Sinüs fonksiyonunun cetvelini hazırladı Gözleme dayalı astronomiyle uğraştı, Kuramsal bilgilerin gözlemlerle doğrulanması çabasındaydı, Gelişmiş aletlerle ölçüm yaptığı için çalışmaları hassas ve tutarlı olmuştur

İslam Dünyasında Astronomi İbn el-Heysem Ptolemaios (Batlamyus) un evren sistemini hem dinamik hem de matematik açıdan eleştirmiştir. Beyruni Daha hassas ölçümler almak amacıyla yeni teknikler geliştirdi (verniye ilkesinin) Yerin çevresini 42000 km olarak buldu ( ~40000km)

İslam Dünyasında Astronomi Tusi Yeni bir yer merkezli sistem önerisinde bulunmuştur Tusi çifti olarak adlandırılan iki dairesel hareketten doğrusal hareketin oluştuğu sistemi geliştirmiştir

İslam Dünyasında Fizik İbn Sina Havadaki hareketin nedeni hava değil nesneye aktarılan hareket etme isteği olarak tanımlamıştır Direnç yoksa hareket sürekli olur Momentum (kütle x hız)

İslam Dünyasında Fizik İbn el-Heysem Optik alanında çığır açıcı çalışmalar yapmıştır Görme Yansıma-Kırılma Gökkuşağı Karanlık oda Kemalüddin el-Farisi Gökkuşağının oluşumu

İslam Dünyasında Kimya Simyadan kimyaya Yapısal dönüşüm kuramı Bütün metaller kükürt-civa bileşimidir Az değerlilerden değerli metaller elde edilebilir İksir bulunumlaya çalışılmıştır Elementlerin tanınması ve tekniklerin geliştirilmesine büyük katkıları olmuştur

İslam Dünyasında Kimya Cabir ibn Hayyan Hem simya hem de kimya ile ilgilenmiştir Kuramsal ve deneysel çalışmalar yapmıştır Civa-kükürt kuramı: cıvadan oluşum ve kükürt ile katılaşma İksir: ölümsüz yaşam ve altın elde etme Maddeler: ruhlar (ateşte uçan), metaller (çekiçle dövülebilen) ve cisimler (eriyen ve erimeyen) Kimyasal bileşikler ve çözücüler üzerine çalışmıştır

İslam Dünyasında Kimya Cabir ibn Hayyan İşlemler: buharlaştırma, damıtma, kireçlendirme Element ve nicelik kullanma anlayışlarına katkıda bulunmuştur Zekeriya el-Razi Atomcu anlayışı benimsemiştir Maddelerin sınıflandırılması üzerine çalışmıştır: Mineraller ve bitkisel-hayvansal maddeler İşlemler: Çözdürme, kristallendirme, süblimleşme

İslam Dünyasında Biyoloji ve Tıp Çalışmaları Çalışmalar çoğunlukla Antik Yunandaki bilim adamlarının etkisi altında kalınarak yürütülmüştür Bilimsel veriler dini bilgilerle desteklenmeye ya da dini bilgiler bilimsel verilerle doğrulanmaya çalışılmıştır

Cahiz Kitab-el Hayvan (hayvanlar kitabı) en önemli eseridir. Kitabın yazılış amacı, Allah’ın varlığını yaratılmışlardan örnekler vererek ispatlamaya çalışmıştır. Canlı varlıklar hayvanlar ve bitkiler olarak ikiye, hayvanlar ise hareketlerine göre 4’e ayrmıştır: Yürüyenler, uçanlar, yüzenler ve sürünenler

Zehravi Cerrah olması dolayısıyla, cerrahi alanda çalışmalar yapmıştır. Hayvanlar üzerinde deneysel çalışmalar ve kadavra incelemeleri yapmıştır. Çalışmalarıyla batı dünyasına da öncülk etmiştir.

İbn Baytar İki önemli eseri vardır 1. Hastalıklar ve tedavisi yöntemleri hakkında 2. Mineraller ve hayvanlardan ilaç yapma hakkındadır.

İbn Nefis Dönemin ünlü hekimlerindendir, Küçük kan dolaşımını tam olarak tanımlamıştır. Çalışmaları 2yy. sonra batıda Servetus ve Colombus tarafından tekrar keşfedilmiştir.

İSLAM DÜNYASINDA COĞRAFYA İslam dünyasında coğrafya eserleri farklı özeliklerdedir 1. (yer bilimi) Yerin sureti tarzı eserler, (şehirler arası yolları, fiziki ve siyasi haritaları içerenler) 2. kitab-el buldan tarzı eserler, (şehirlerden ve ülkelerden söz eden, harita içermeyenler) 3. yollar ve memleketlerden bahseden eserler

İdrisi Dönemin en mükemmel dünya haritasını çizmiştir. Bu haritada yer yüzü 70 parçaya bölünerek her parçanın coğrafi özellikleri belirtilmiştir.

İSLAM DÜNYASINDA MEKANİK Farabi Hava ve boşluk üzerine çalışmalar yapmıştır, Hava içinde bulunduğu kabın şeklini alır, Cisimlerin boş bıraktığı bütün hacimleri her yöne doğru doldurur, Havanın hacmi basınçla ters orantılı olarak değişir Havası boşaltılmış bir şişe suya daldırıldığında suyu çeker (doğa boşluktan sakınır varsayımı)

Hazini Denge, ölçme ve tartma aletleri geliştirme üzerinde çalışmıştır 4,5 kg de 0,75 g lık farklı gösterebilen hassasiyetinde terazi yapmıştır

Cezeri Hava, boşluk, denge ve hidrostatik konularında çalışarak pek çok araç yaptı, Otomat yapımı üzerine çalıştı, Fil su saatini icat etti

Ortaçağ Türk Dünyasında Bilim 1. İslam Öncesi Dönem 2. İslam Sonrası Dönem

İslam Öncesi Dönem Hun Devleti Göktürk Devleti Uygurlar Dokumacılık Oymacılık Boyama Ayna yapımı Mumyalamayı gerçekleştirdiler Göktürk Devleti Orhun yazıtları 12 hayvanlı takvimini (her aya bir hayvan ismi) kullandılar Bitkileri hastalıkların tedavisinde kullandılar, Uygurlar Yeni bir alfabe geliştirdiler Mimariyi geliştirdiler ve taş binalar yaptılar Demiri ve diğer madenleri kullandılar

İslam Sonrası Dönem Müslüman Türklerin bilime en büyük katkı sağladıkları dönemdir Bilimsel eserler Yunancadan Arapçaya hızla çevrildi (özellikle 9. ve 10. yy)

Karahanlılar (İlk Müslüman Türk devleti) Edip Ahmet Yükneki: Atabetü'l Hakayık (Gerçeklerin Eşiği) Yusuf Has Hacib: Kutadgu Bilig (Mutluluk Veren Bilgi ) Kaşgarlı Mahmud: Divânu Lügati't-Türk (Türk Dili Sözlüğü) Eserleri bu dönemde yazıldı

Kaşgarlı Mahmut, bir Türk tarafından çizilmiş ilk dünya haritasını Divânu Lügati't-Türk’te yayınladı

Selçuklular Dönemi Türk bilim ve kültürünün Anadolu’ya yayılmasını sağladılar Eğitim öğretime büyük önem verdiler İlk medreseler: 1040 Nişabur, 1067 Nizamiye Medreselerini kurdular Gözlemevlerini kurdular Ömer Hayyam-İsfahan Gözlemevi Nasürüiddin Tusi-Meraga Gözlemevi Uluğbey- Semerkand Gözlemevi (bu gözlemevinde yapılan gözlem ve araştırmalarla Uluğ Bey Zici adlı eser yazıldı) Tıp bilimine büyük katkılar sağladılar Simya ile ilgilendiler

Osmanlı Dönemi 14 ve 15. yy’lardan itibaren eğitime önem verilmeye başlandı ve bir çok medrese açıldı Ali Kuşçu Dönemin en önemli matematikçisi Medreselerde matematik öğretiminin kurucusu Muhammediyye adlı eseri aritmetik ve arazi ölçümleri üzerine en çok okutulan kitap oldu

Osmanlı Dönemi Takiyüddin Matematik ve özellikle trigonometriyle ilgilendi Kopernik’in kullanmadığı sinüsü kullandı, sinüs teoremini, tanjant ve kotanjantı tanımladı ve ispatlarını yaptı Optikle uğraştı, Güneş saatleri ve mekanik saatleri tasarladı

Takiyüddin 1575 te İstanbul gözlemevini kurdu, Avrupada Tyco Brahe’nin yaptığından daha fazla bilimsel gözlem yaptı ve güneş kuramı ortaya attı

Piri Reis Büyük Türk denizcisi, Üç önemli eseri vardır: Birinci Dünya Haritası; Harita GB Avrupa, Batı Afrika, GD ve orta Amerika kıyılarını göstermektedir, dağlar, denizler, kumlu sığ yerler, bölgelerin bitkisel ve hayvansal çeşitliliği yer almaktadır, 2. İkinci dünya Haritası; ilk haritanın eksik ve hatalı kısımları düzeltilmiştir, 3. Denizcilik kitabı; Akdeniz, Kızıldeniz, Hint okyanusu ve Çin deniziyle ilgili ayrıntılı bilgiler verilmiştir.

Katip Çelebi Coğrafya ve tarih alanlarında eserler verdi En önemli eseri Cihannüma Cihânnümâ'da kırk adet renkli levha yer alıyor. Bunlardan 13'ü astronomi, kozmografya ve coğrafya ile ilgili. 27 tanesi ise haritalara ayrılmış. Haritalarda yerleşim birimlerinin Türkçe isimleri ya da Arapça yazılışları eksiksiz olarak belirtilmiş. Kitaptaki çizimlerden biri de pusulayı ve İstanbul'un manyetik sapmasını gösteriyor

Osmanlı Döneminde kurulan iki önemli kurum: 1. Darül-Fünun (1863) 1933 te İstanbul Üniversitesi oldu 2. Kandilli Gözlemevi (1867) Kandilli rasathanesi olarak günümüzde varlığını sürdürüyor..