SEFA GÜMÜŞ 6\C. 1. ENERJİNİN TANIMI 2. TÜRKİYE’NİN ENERJİ KAYNAKLARI 2.1. Kömür 2.2. Petrol 2.3. Doğal Gaz 2.4. Hidroelektrik 2.5. Jeotermal Enerji 2.6.

Slides:



Advertisements
Benzer bir sunumlar
1. HAFTADAN 7. HAFTAYA TÜM KONULARI İÇEREN TEST UYGULAMASI
Advertisements

HAVA KÜRE (ATMOSFER) VE HAVA KİRLİLİĞİ
SU HALDEN HALE GİRER Su 3 halde bulunur: Katı, sıvı ve gaz. * Gaz halindeki bir maddenin sıvı hale geçmesine YOĞUŞMA denir. * Kar kışın yağar. Yağmur ise.
ENERJİ KAYNAKLARI.
İKTİSAT Enerji Tasarrufu - Enerji Kaynakları -.
5. Sınıf Fen Ve Teknoloji Dersi
Baraj Rüzgâr Akarsu Dalgalar Jeotermal Petrol Su Güneş Doğal gaz Kömür
ISINMAK İÇİN KULLANILAN YAKITLAR
MADDE DÖNGÜLERİ.
YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI: RÜZGAR ENERJİSİ
SU, HAVA, TOPRAK,MADEN VE ELEKTRİK!!!
İKTİSAT Enerji Tasarrufu - Enerji Tüketimi ve Çevre Sorunları -
BİYOKÜTLE.
Elektrik Enerjisi Üretimi
YENİLEBİLİR VE YENİLENEMEZ ENERJİ KAYMAKLARI
TÜRKİYE’NİN YENİ ENERJİ DÜZENİ VE ENERJİ POLİTİKALARI
CANLILAR ve ENERJİ İLİŞKİLERİ
YENİLENEBİLİR ve YENİLENEMEZ ENERJİ KAYNAKLARI
FEN VE TEKNOLOJİ PERFORMANS ÖDEVİ
YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI
Elektrik Enerjisi Üretimi
FEN ve TEKNOLOJİ / MADDE DÖNGÜLERİ
Temiz Enerji Kaynakları
ASİT YAĞMURLARI VE ETKİLERİ
MADDENİN DEĞİŞİMİ VE TANINMASI
ASİT YAĞMURLARI.
ISINMAK İÇİN KULLANILAN YAKITLAR
Yakıtlar nelerdir ve nasıl oluşur?
ISI VE SICAKLIK.
ISINMAK İÇİN KULLANILAN YAKITLAR
ENERJİ KAYNAĞIMIZ GÜNEŞ
YAKITLAR Bulunduğumuz ortamların ısınmasını sağlamak için soba, kalorifer gibi araçlar kullanırız. Bu araçlar yakıtların yanmasıyla ısı verir. Yakıtların.
C Creating A Awareness on R Responsible E Energy.
ISI VE SICAKLIK.
1 ÇEVRE KORUMA Öğr. Grv. Mehmet Ali ZENGİN HAVA KİRLİLİĞİ.
Adıyaman Güzel Sanatlar Lisesi
Öğr.Grv. Mehmet Ali ZENGİN
DOĞAL KAYNAKLAR VE EKONOMİ İLİŞKİLERİ
ASİT YAĞMURU NEDİR ? Yağan yağmurun asidik özellik taşımasına asit yağmuru denir. Hava kirletici emisyonların en yaygın olanı kükürt- dioksit ( SO.
Abdülkadir KOÇER, İsmet Faruk YAKA, Afşin GÜNGÖR Akdeniz Üniversitesi Bir Konutun Elektrik İhtiyacının Yazılım Desteği İle Tespit Edilmesi.
ÇEVRE KORUMA 7. HAFTA CELAL BAYAR ÜN İ VERS İ TES İ AHMETL İ MYO ÇEVRE KORUMA 7. HAFTA Ö ğ r. Gör. Arzu SALKIM ER Büro Yönetimi.
Doğalgaz Petrol ve Kömür
Konvansiyonel kaynaklar, Mineral yakıtlar olarak da bilinir. Hidrokarbon ve yüksek oranlarda karbon içeren kömür, petrol ve doğal gaz gibi doğal enerji.
Enerji Kaynakları ENERJİ YENİLENEMEZ ENERJİ KAYNAKLARI
Çevreye duyarlılık ve enerji gereksinimi günümüz insanını artık çok daha yakından ilgilendiren bir konu haline gelmiştir.İnsanın konforu artarken buna.
MADDE DÖNGÜLERİ. Madde Döngüleri Tüm canlılar dünyanın yüzeyinde ya da yüzeye çok yakın ince bir toprak katmanında yaşarlar ve güneş enerjisinin dışındaki.
ENERJİ KAYNAKLARININ KULLANIMI
MADDE DÖNGÜLERİ Dünyamızda maddeler bir döngü içindedir. Maddeler tekrar tekrar kullanılır. Böylece hayat devam eder,canlılar neslini devam ettirir. Madde.
Öğr. Gör. Mehmet Ali ZENGİN
Elif ULUGUT Cansu UYSAL Meltem YILDIRIM Tuğçe Nur YILDIZ Gamze ÖZTÜRK
KÜRESEL ISINMA (DÜNYAMIZ YOK OLUYOR ! ).
Elektrikle birlikte hayatımızda birçok şey değişti. Elektrik günümüzde o kadar büyük bir öneme sahiptir ki yokluğunu düşünemeyiz bile. Elektrikle birlikte.
YENİLENEBİLİR ve YENİLENEMEZ ENERJİ KAYNAKLARI
Teknolojinin Çevreye Olumlu Ve Olumsuz Etkenleri
Yenilenebilir Enerji Nedir?
 Enerji kaynakları, herhangi bir yolla enerji üretilmesini sağlayan kaynaklardır. Gelin bu kaynakları daha yakından tanıyalım.
FEN BİLİMLERİ-6 ÜNİTE–6 MADDE VE ISI HALİM GÜNEŞ.
Helin su acer. C Creating A Awareness on R Responsible.
TÜRKİYENİN SU VARLIĞI.
İKTİSAT Enerji Tasarrufu - Enerji Kaynakları -. Enerji Tasarrufu – Enerji Kaynakları Aslında doğada yenilenemeyen enerji türü yoktur. Fakat bazı enerji.
İ BRAH İ M HAL İ L GÜLER 8/E NO:138. MADDE DÖNGÜLERİ  Yaşama birliklerinde ve onun büyütülmüşü olan tabiatta canlılığın aksamadan devam edebilmesi için.
KONULAR  Çevre kirliliğine neden olan bazı durumlar  Çevre kirliliğine sebep olan bazı maddeler  Hava kirliliği  Toprak kirliliği  su kirliliği.
MADDE DÖNGÜLERİ.
TERMIK SANTRALLER. Kısaca bilgi vermek gerekirse termik santraller buhar gücü ile enerji üreten yapılardır. Termik santralleri Enerji Geri Dönüşüm Santralleri.
ENERJİ VE ENERJİ ÇEŞİTLERİ Hazırlayan: Burak TEMEL.
ASİT YAĞMURLARININ OLUŞUMU VE ZARARLARI. ASİT YAĞMURU NEDİR? Asit yağmurları, fosil yakıtların yakılmasıyla, sanayi tesislerinden, konutların ısıtılmasından.
 Yenilenebilir Enerji, sürekli devam eden doğal süreçlerdeki var olan enerji akışından elde edilen enerjidir. Bu kaynaklar güneş enerjisi, rüzgâr enerjisi,
TERMIK SANTRAL. TERMIK SANTRAL NEDIR? ana işletici makinesi buhar gücüyle çalışan güç santralıdır. Isıtılan su buhara dönüştürülerek bir elektrik üretecini.
YENİLENEMEZ ENERJİ KAYNAKLARI
YENİLENEBİLİR VE YENİLENEMEZ ENERJİ KAYNAKLARI Adı: Muhammed Ali Soyadı: BAYSOY Sınıfı: 6/C No: 93 Adı: Muhammed Ali Soyadı: BAYSOY Sınıfı: 6/C No: 93.
Sunum transkripti:

SEFA GÜMÜŞ 6\C

1. ENERJİNİN TANIMI 2. TÜRKİYE’NİN ENERJİ KAYNAKLARI 2.1. Kömür 2.2. Petrol 2.3. Doğal Gaz 2.4. Hidroelektrik 2.5. Jeotermal Enerji 2.6. Güneş Enerjisi 2.7. Rüzgar Enerjisi 3. ENERJİ VE ÇEVRE İLİŞKİSİ 4. ENERJİ ELDE ETME ÇALIŞMALARININ ÇEVREYE ETKİLERİ

Maddelerin yapısında var olan çeşitli şekillerde (yanma, düşme, sürtünme, hareket etme vb.) açığa çıkan güce enerji denir. Fiziksel anlamda enerji, hareket ettirici güç demektir. Enerji, mekanik (potansiyel, kinetik), ışık, elektriksel, manyetik, kimyasal, hidrolik, nükleer enerjiler diye ayırt edilmektedir.

Türkiye’de mevcut enerji kaynakları şu şekilde incelenebilir:  Kömür, petrol, doğalgaz, hidrolik enerji, elektrik, ticari olmayan kaynaklar olarak da tanımlanan odun, hayvan ve bitki artıkları, konvansiyonel kaynaklar grubuna;  Jeotermal, biyogaz, güneş enerjisi, rüzgar enerjisi ise yeni ve temiz enerji kaynakları grubuna girmektedir

2.1. Kömür  Kömür havanın serbest oksijeni ile doğrudan doğruya yanabilen %55 ila %90–95 oranında karbon ihtiva eden organik kökenli kayaçtır.  Enerji kaynaklarının belli başlılarından olan kömür, faydalı özelliği yanında çevre sorunları bakımından da insan sağlığına ve çevreye olumsuz etkileri hayli fazla bir maddedir.  Türkiye’de taşkömürü varlığı sadece Zonguldak havzasında bulunmakta olup yaklaşık km²lik bir alana yayılmış şekildedir.  Zonguldak Havzası'ndaki toplam taşkömürü rezervi 1,30 milyar ton, buna karşılık görünür rezerv ise 506 milyon ton düzeyinde bulunmaktadır.  Isıl değerleri 5529–6725 kcal/kg arasında değişmektedir.

2.1. Kömür  Ülkemiz rezerv ve üretim miktarları açısından linyitte dünya ölçeğinde orta düzeyde, taşkömüründe ise alt düzeyde değerlendirilebilir. Toplam dünya linyit/alt bitümlü kömür rezervinin yaklaşık %3,2'si ülkemizde bulunmaktadır. Bununla birlikte linyitlerimizin büyük kısmının ısıl değeri düşük olduğundan termik santrallerde kullanımı ön plana çıkmıştır. Ülkemiz linyit rezervinin yaklaşık %46'sı Afşin-Elbistan havzasında bulunmaktadır.

2.2. Petrol  Petrol, fosil yakıt olarak tanımlanan gruba girer. Bunun sebebi, yaklaşık olarak 300 – 400 milyon yıl önce ölmüş olan hayvanların fosillerinin, petrolün ana maddesini oluşturmasıdır.  Geçen bu uzun süre içerisinde hayvan fosilleri, son derece yüksek bir ısıya ve basınca maruz kalırlar. Böylece petrol meydana gelmiş olur. Petrol günümüzde büyük kaya bloklarının içine sıkışmış olarak bulunur.  Ham petrolün ölçü birimi varildir ve bir varil, 159 litreye denk gelir. Ham petrol rafinerilerde işlenerek birçok yan ürün elde edilir. Benzin mazot, fueloil ve uçak yakıtı petrolün işlenmesiyle elde edilen en önemli akaryakıtlardır. Petrol %70 oranında ulaşım sektöründe kullanılmaktadır. Petrol, akaryakıt kategorisi dışında, ilaç, gübre, kozmetik, boya gibi yaklaşık 4000 civarında alanda daha kullanılmaktadır ve insan hayatının çok önemli bir öğesidir.

2.2. Petrol  Türkiye’de günlük bin varil civarında petrol tüketiliyor. Yerli üretimimiz ise günlük bin varil civarında. Yani petrol ihtiyacımızın yaklaşık yüzde 8’i yerli üretimden karşılanıyor. Geri kalan yüzde 92-93’lük bölümü ise ithal ediliyor.  2016 yılı yurtiçi kalan üretilebilir ham petrol rezervi 316,6 milyon varil (46,2 milyon ton) olup, yeni keşifler yapılmadığı takdirde, bugünkü üretim seviyesi ile yurtiçi toplam ham petrol rezervinin 18 yıllık bir ömrü bulunmaktadır.

2.3. Doğal Gaz  Doğalgaz da petrol gibi karbon bazlı bir fosil yakıttır. Oluşumu petrol ile aynıdır.  Doğalgazın ana maddesi; renksiz, kokusuz ve tatsız bir madde olan metandır.  Kullanım aşamasında, güvenlik amacıyla kokulandırılır.  Dünya enerji tüketiminin %22’si doğalgaza dayanmaktadır.  İşyerleri ve evler ısınma amacıyla çok yoğun bir miktarda doğalgaz kullanırlar.  Isınma, toplam doğalgaz kullanımında %75 gibi bir orana sahiptir.

2.3. Doğal Gaz  Bunun yanı sıra elektrik üretiminde de doğalgaz kullanılmaktadır. Fakat %10 – 15 gibi düşük oranlarda kalmaktadır.  Ülkemizde İstanbul, Ankara gibi bükük şehirlerimizde doğal gaz enerjisinden ısınma ve sanayide yararlanılmaktadır.  Ülkemizde doğal gaz üretimi yapılan iller Edirne, Kırklareli, Tekirdağ, İstanbul, Adıyaman, Mardin ve Düzce illerinden doğalgaz üretimi yapılmaktadır. Ancak doğal gazda, petrolde olduğu gibi dışa bağımlıyız.  Doğalgaz ihtiyacımızı Rusya ve İran’dan karşılamaktayız.

2.4. Hidrolik (Hidroelektrik) Enerji  Suyun potansiyel enerjisinin kinetik enerjiye dönüştürülmesi ile sağlanan bir enerjidir. Büyük nehirlere kurulan barajlar sayesinde elde edilen elektrik önemli enerji kaynaklarından biridir.  Ülkemiz teorik hidroelektrik potansiyeli dünya teorik potansiyelinin %1'i, ekonomik potansiyeli ise Avrupa ekonomik potansiyelinin %16'sıdır.

2.5. Jeotermal Enerji  Yer kabuğunun çeşitli derinliklerinde birikmiş olan ısının oluşturduğu ve sıcaklıkları atmosferik sıcaklığın üzerinde olan sıcak su, buhar ve gazlar olarak tanımlanır.  Sondajlar yoluyla yeryüzüne çıkarılan ve kaynama derecesinin üstünde sıcak, çoğunlukla da buhar şeklinde olan kaynaklardan ise, bir buhar türbünü aracılığı ile elektrik enerjisi üretilmektedir  Jeotermal enerjiye dayalı modern jeotermal elektrik santrallerinde CO2, NOx, SOx gazlarının salınımı çok düşük olduğundan temiz bir enerji kaynağı olarak değerlendirilmektedir.  Türkiye, Alp-Himalaya kuşağı üzerinde yer aldığından oldukça yüksek jeotermal potansiyele sahip olan bir ülkedir. Ülkemizin jeotermal potansiyeli teorik olarak MWt'tır.

2.6. Güneş Enerjisi  Ülkemiz, coğrafi konumu nedeniyle yüksek güneş enerjisi potansiyeline sahiptir. Ülkemizin yıllık güneşlenme süresi ortalama olarak saattir (günlük toplam 7,5 saat), yıllık toplam gelen güneş enerjisi kWh/m².yıl (günlük toplam 4,2 kWh/m²) olduğu tespit edilmiştir.  2015 yılında güneş kolektörleri ile yaklaşık olarak TEP (Ton Eşdeğer Petrol) ısı enerjisi üretilmiştir. Üretilen ısı enerjisinin, 2015 yılı için konutlarda kullanım miktarı TEP, endüstriyel amaçlı kullanım miktarı TEP olarak hesaplanmıştır.

2.7. Rüzgar Enerjisi  Rüzgâr, Güneş radyasyonunun yer yüzeyini farklı ısıtmasından kaynaklanır. Yer yüzeyinin farklı ısınması, havanın sıcaklığının, neminin ve basıncının farklı olmasına, bu farklı basınç da havanın hareketine neden olur. Dünyaya ulaşan güneş enerjisinin yaklaşık %2'si kadarı rüzgar enerjisine çevrilir.  Rüzgar türbinleri, rüzgar enerji santrallerinin ana yapı elemanı olup hareket halindeki havanın kinetik enerjisini öncelikle mekanik enerjiye ve sonrasında elektrik enerjisine dönüştüren makinelerdir.  Türkiye'de bulunan 172 Rüzgar Enerji Santrallerinin toplam kurulu gücü 5.789,39 MW'dır. Bugün tükettiği enerjinin yaklaşık %6,3'ünü rüzgar santrallerinden karşılamaktadır.

 Gerek enerji akışı, gerekse enerji üretimi, dönüşümü ve tüketimi, iklim dengesini, arazi kullanımını, su kullanımını önemli ölçüde etkilemektedir.  Enerji üretimi ve tüketimi sırasında ortaya çıkan atıklar da çevreyi etkilemektedir.  Enerji ile ilgili çalışmaların, iklim üzerindeki etkisi, iklimin teknolojik müdahalelerle bozulması ve tekrar eski haline gelmemesi yönünde etkiye neden olmaktadır.  Bulundukları çevrede toprak kalitesinin düşmesine, tozların oluşmasına, manzara ve bitki örtüsü değişmelerine neden olmaktadırlar.  Enerji çalışmalarının yapıldığı arazilerde tarihi eserler, doğal güzellikler yok olabilmektedir (Hasankeyf).

 Atıklar bulundukları çevrede toprak kalitesine, su yataklarında yaşayan canlılara ve insan sağlığına zarar verirler.  Hava kirliliğine neden olan gazlar insanlarda solunum yolları hastalıkları başta olmak üzere birçok ağır hastalıklara neden olurlar.

Fosil Yakıtlar (Kömür, Petrol, Doğalgaz)  Petrol ve kömür yakılması duman ve asit yağmuruna katkıda bulunmakta ve ciğerlerimize yerleşen kurumlu ince parçacıkların en büyük nedeni olmakta ve on binlerce yurttaşlarımızın yaşam sürelerini kısaltmaktadır.  Fosil yakıtların sonucu oluşan karbondioksit ve diğer sera gazlarının süregelen birikimi enfeksiyon hastalıklarının giderek yayılması daha sık ve ciddi ısı dalgaları, fırtınalar, kuraklık, sel ve deniz seviyelerinin yükselmesi sonucu kıyıların su baskınına uğraması, ekonomik ve sosyal yıkım riskleri oluşturan ekosistemlerin tahribi dahil olmak üzere pek çok olumsuz etkileri ile insan sağlığını ve çevreyi tehdit etmektedir.

Fosil Yakıtlar (Kömür, Petrol, Doğalgaz)  Rafinaj sırasında hava ve su kirlenmesi meydana gelmektedir. Bunun önlenmesi için çeşitli tedbirler alınması gerekmektedir.  Petrol kullanımı sırasında ortaya çıkan gazlar sebebiyle hava kirlenmesi doğacağı gibi, ısınma tesislerinde yakılan akaryakıtın içindeki kükürt ve kurşunun meydana getirdiği hava kirliliği önem taşımaktadır.  Üretim sırasında petrolün meydana getirdiği kirlenmenin en önemlisi denizlerdeki üretim ve taşıma sırasında fırtına vs. gibi nedenlerle meydana gelen kazalar neticesinde petrolün denize akması sonucu kirlenmelerin oluşmasıdır.

Kömür Santralleri  Fosil yakıtlı santrallerden yılda milyonlarca ton kükürt ve azotoksit ile onbinlerce ton kirletici parçacıklar meydana gelir ve bunlar atmosfere yayılır. Kükürt ve azotoksitler asit yağmuruna yol açarlar.  Asit yağmurları ise bitkilerin, nehir ve göllerdeki balıkların ölümüne sebep olurlar, metal sanayi ürünlerine de zarar verirler.  Azotoksit, ozon tabakasının incelmesine ve delinmesine yol açar. Ozon tabakası, ultraviyole (mor ötesi) ışınları soğurarak biyosferi korur, stratosferi ısıtır.  Fosil yakıtlardan dolayı yayılan diğer gaz ve parçacıklar ise, solunum yolları hastalıklarına, kanserlere ve erken ölümlere sebep olmaktadır.

 TC Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bilgi Merkezi/Enerji  Doğanay, S., ve Alım, M.’’Türkiye Beşeri ve Ekonomik Çoğrafyası’’, Pegem Akademi, 2016 Ankara  Tümertekin, E. ve Özguç N. (2005). Ekonomik Coğrafya Kalkınma ve Küreselleşme. İstanbul:Cantay Kitabevi. 