Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Ö ğ r. Gör. Tu ğ ba KAMAN ÇEVRE VE ORGANİK TARIM.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Ö ğ r. Gör. Tu ğ ba KAMAN ÇEVRE VE ORGANİK TARIM."— Sunum transkripti:

1 Ö ğ r. Gör. Tu ğ ba KAMAN ÇEVRE VE ORGANİK TARIM

2

3 ÇEVRE TANIMI

4

5 ÇEVRE Çevre; dünya üzerinde ya ş amını sürdüren canlılarının hayatları boyunca ili ş kilerini sürdürdü ğ ü dı ş ortamdır. Di ğ er bir deyi ş le Ekosistem olarak tanımlanabilir. Hava, su ve toprak bu çevrenin fiziksel unsurlarını, insan, hayvan, bitki ve di ğ er mikroorganizmalar ise biyolojik unsurlarını te ş kil etmektedir.

6 Ya ş am ve çevre birbirlerine ba ğ lı iki önemli unsurdur. Çevre ve canlı ya ş amı birbirine ba ğ lı, ayırt edilemez ve birinin eksikli ğ inde dü ş ünülemeyecek iki kavramdır.

7 Çevre niteli ğ i bakımından Do ğ al Çevre, Yapay Çevre, Sosyo-ekonomik Çevre olarak üç bölümde incelenir. Do ğ al Çevre: Bu çevrenin olu ş umunda insanın katkısı yoktur do ğ al etkenlerden olu ş mu ş çevredir. Canlı ve Cansız çevre olmak üzere iki alt bölümde incelenir.

8

9

10 Yapay çevre: İ nsano ğ lunun bilgi ve kültür birikimine dayanarak do ğ al çevresinde bulmu ş oldu ğ u yeraltı yerüstü zenginlikleri kullanarak yarattı ğ ı çevredir. Temel özelli ğ ini bütünüyle insan elinden çıkmı ş olması olu ş turur. Kentler, köyler, yollar, sanayi kurulu ş ları vb. yapay çevre örnekleridir.

11 Sosyo-ekonomik Çevre: bir bölgede bulunan insanların ekonomik sosyal ve politik sistemleri gere ğ i yarattıkları ili ş kilerin tümünden olu ş ur. Kom ş uluk ili ş kileri, alı ş -veri ş, e ğ itim-ö ğ retim, çalı ş ma ko ş ulları, yöneten-yönetilen ili ş kileri vb sosyo-ekonomik çevre örnekleridir.

12 EKOSİSTEM VE ÇEVRE Ekosistem Nedir? Belirli bir alanda bulunan canlılar ile bunları saran cansız çevrelerinin kar ş ılıklı ili ş kileri ile meydana gelen ve süreklilik arz eden ekolojik sistemlere ekosistem adı verilmektedir. Do ğ al çevre ekosistemdir. İ nsan ya ş amı ve do ğ al ya ş am çe ş itli dengeler üzerine kurulmu ş tur. İ nsanın çevreyle olu ş turdu ğ u ili ş ki en büyük dengelerden biridir.

13 EKOSİSTEM

14 Ekosistemdeki madde ve enerji nakli organizmalar arasında görülen besin zinciri yoluyla olur. Besin zinciri ekosistemdeki canlılardan birinin di ğ erini besin olarak alması sonucu olu ş an zincirleme bir olaydır. Ekosistemdeki enerjinin birincil kayna ğ ı güne ş tir. Bazı canlılar do ğ al enerjiden faydalanarak ürettikleri maddeleri besin zinciri yoluyla di ğ er canlılara vermek suretiyle enerji akı ş ını sa ğ larlar.

15 Bir ekosistemin dört temel bile ş eni vardır. 1-Cansız varlıklar. (inorganik ve organik maddeler) 2-Primer üreticiler. (ye ş il bitkiler - ototroflar) 3-Tüketiciler (bitkisel ve hayvansal maddeleri yiyenler - hetotroflar) 4-Ayrı ş tıcılar (bakteri ve mantarlar - saprofitler)

16 Enerji akı ş ı iki a ş amada gerçekle ş ir. - Birinci a ş amada ye ş il bitkiler güne ş enerjisini fotosentez yoluyla kimyasal enerjiye çevirerek besinsel ürünlerde depolar, - ikinci a ş amada ise hayvanlar bu bitkileri ve birbirlerini yiyerek gerekli enerjiyi sa ğ larlar. Yani otoburlar, ye ş il bitkileri yiyerek organik maddeyi alır ve bir kısmını enerji ş eklinde kullanır, bir kısmını depolar. Etçiller ise otoburları ve birbirlerini yiyerek bu depolanmı ş organik maddeyi enerji üretimi, büyüme, geli ş me için kullanır.

17

18

19

20 Besin zincirinin son halkasını ayrı ş tırıcılar (parçalayıcılar) olu ş turur. Bunlar canlı artıklarını (ceset, dı ş kı vb.) ayrı ş tırarak organik maddeleri, mineralleri tekrar topra ğ a iade eder. Bu minerallerde ye ş il bitkiler tarafından kullanılır. Böylece tabiattaki madde döngüsü devam eder.

21 İ nsan genellikle besin zincirinin son halkasıdır. Herhangi bir basamaktaki bir de ğ i ş im hayvan populasyonları arasındaki dengeyi bozar ve herhangi bir basamaktaki de ğ i ş im onun üzerindeki veya onunla beslenen basama ğ ı etkiler, de ğ i ş imlere hatta açlıktan ölümlere sebep olur.

22 Örne ğ in; fareler ortadan kalktı ğ ında bununla beslenen yılan, tilki, çakal, yırtıcı ku ş lar, bayku ş gibi hayvanlar açlıktan ölür. Veya tersi bir durumda, ortamdaki yılan, tilki, çakal, yırtıcı ku ş lar, bayku ş gibi hayvanlar ortamdan kaldırılırsa köyler ve kentler fare istilasına u ğ rar. Fare ve sıçanların ço ğ almasıyla tarladaki sebzeye, meyveye verilen zarar arttı ğ ı gibi, veba, kuduz, beyin zarı iltihaplanması, kolera gibi birçok hastalıkların yayılmasına sebep olur.

23 Kısacası zincirin bozulması, türlerden birinin azalmasına di ğ erinin ço ğ almasına sebep olur. Bu dengenin bozulması ise besin a ğ ının son halkası olan insanı her yönden olumsuz etkiler.

24 Ya ş adı ğ ımız dünya üzerinde en fazla ekosistem dengesini bozan en etkili varlık insandır. İ nsan nüfusu ve faaliyetleri arttıkça ekosistem dengesi bozulmaktadır. İ nsanlar dı ş ında bitkiler veya hayvanlarda ekosistem dengesini bozabilirler. Tarım bölgesinde ku ş türlerinin a ş ırı ço ğ alması, hububat üretimini olumsuz etkiler. Yine ku ş türlerinin a ş ırı oranda azalması da, ku ş larla beslenen zararlı böceklerin ço ğ almasına yol açar.

25 ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN NEDENLERİ Son yıllarda teknoloji ve sanayinin hızla geli ş mesi, çevre sorunlarının da artmasına sebep olmu ş tur. Artan nüfusla birlikte devreye giren altyapılar, faaliyete geçtikleri günde bile yetersiz kalmaktadır. Bu plansız endüstrile ş me ve sa ğ lıksız kentle ş me, nükleer denemeler, bölgesel sava ş lar, verimi artırmak amacıyla tarımda kimyasal maddelerin bilinçsizce kullanılmasıyla birlikte, gerekli çevresel önlemler alınmadan ve arıtma tesisleri kurulmadan, geri dönü ş üm alanları hazırlanmadan yo ğ un üretime geçen sanayi tesisleri veya sanayi bölgeleri çevre kirlili ğ ini tehlikeli boyutlara çıkarmı ş tır..teknolojigeri dönü ş ümçevre

26 Özellikle enerji alanında ihtiyaçı kar ş ılamak için yapılan çalı ş malara ba ğ lı olarak sayıları artan nükleer enerji santralleri, nükleer silah üreten fabrikalar, radyoaktif madde artıkları kirlenme yaratan ba ş lıca kaynaklar durumundadır. Radyoaktif atıklar, yaymı ş oldukları elektronla hava, su, toprak ve bitkilere zarar verir. Radyoaktif maddeye sahip (radyasyonlu) hayvansal ürünler (et, balık, süt, vb.) ve bitkiler, bu zararlı maddeyi besin zinciri ile insanlara ve di ğ er canlılara ta ş ır. Bunun sonucunda ba ğ ı ş ıklık mekanizması zayıflayarak hastalıkların ortaya çıkmasına neden olmaktadır.

27 ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN SINIFLANDIRILMASI Çevrenin temel unsurlarından olan do ğ a, kendine has fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklere sahiptir. Bu özelliler dikkate alındı ğ ında çevre kirlili ğ i ş u bölümlere ayrılır:

28 l. Fiziksel Kirlenme: Çevreyi meydana getiren toprak, su ve havanın fiziksel özelliklerinin tamamının veya bir kısmının insan, hayvan ve bitki sa ğ lı ğ ını tehdit edecek, olumsuz yönde etkileyecek biçimde bozulması olayıdır. Üretimde bulunan çe ş itli fabrikaların atıklarının akarsu ve göllere bo ş altılması, do ğ al erozyon ile toprakların göl ve denizlere ta ş ınması açık kahverenginden, kırmızı siyaha kadar de ğ i ş en renk almasına neden olmaktadır. Bu olay suların fiziksel kirlenmesidir.

29 2. Kimyasal Kirlenme: Do ğ al çevreyi olu ş turan toprak, su ve havanın kimyasal özelliklerinin canlıların hayati faaliyetlerini ve aktivitelerini olumsuz yönde etkileyecek biçimde bozulmasıdır. Örne ğ in; çe ş itli fabrika katı ve sıvı atıklarının verimli tarım arazilerine veya akarsu ve nehirlere bo ş altılması söz konusu tarım topraklarının, akarsu ve göllerinin zararlı a ğ ır metallerle kirlenerek kimyasal kirlenmeye maruz kaldı ğ ım gösterir.

30 3. Biyolojik Kirlenme: Do ğ al ortamı olu ş turan toprak, hava ve suyun çe ş itli mikroorganizmalarla kirlenmesi ve dolayısıyla mikrobiyolojik yapının bozulması mikrobiyal kirlenmeyi, aynı ortamların mikroorganizmalarla kirlenmesi ise biyolojik kirlenmeyi tanımlar. Örne ğ in, tarım alanlarının kanalizasyon suyu ile sulanması veya kanalizasyon sularının akarsu, göl ve denizlere bo ş altılması ile kanalizasyon sularında bulunan hastalık yapıcı mikroorganizmalar topra ğ a, suya ve atmosfere geçerek bu ortamların mikrobiyolojik kirlenmesine yol açar.

31 ÇEVRE KİRLİLİĞİ ÇEŞİTLERİ Çevre kirlili ğ i çe ş itleri genel olarak; hava kirlili ğ i, su kirlili ğ i, toprak kirlili ğ i, gürültü kirlili ğ i ve görüntü kirlili ğ i olarak sınıflandırılır. Çevre kirlilikleri do ğ aya zarar vererek do ğ rudan veya dolaylı olarak do ğ ada ya ş amını sürdüren tüm canlıların zarar görmesine neden olmaktadır. Günümüzde görüntü kirlili ğ i ve ı ş ık kirlili ğ i de çevre kirlilikleri olarak kar ş ımıza çıkmakta, bu çevresel kirlilikler yine insanlar tarafından olu ş turularak insanların ve di ğ er canlıların zarar görmesine neden olmaktadır. Çevrenin kirlenmesi, ekosistemin dengelerini bozarak iklimsel de ğ i ş ikliklere sebep olmaktadır.

32 Hava Kirliliği Atmosferde toz, duman, gaz, koku ve saf olmayan su buharı ş eklinde bulunabilecek kirleticilerin, insanlar ve di ğ er canlılar ile e ş yaya zarar verebilecek miktarlara yükselmesi, “Hava Kirlili ğ i” olarak nitelenmektedir. Kirletici maddelerin niteli ğ ine göre, canlılara verece ğ i zarar ş ekil ve dereceleri de de ğ i ş ir. Hava kirlili ğ ine kar ş ı alınabilecek önlemler, kirlilik kayna ğ ına göre (fabrika, termik santral, konutlar, ta ş ıt araçları) çe ş itlidir.Hava Kirlili ğ i

33

34 Hava kirlili ğ indeki artı ş lar canlıların sa ğ lı ğ ını olumsuz yönde etkileyerek özellikle insanlarda çe ş itli akut sa ğ lık sorunlarına neden olmaktadır. Kirleticilere uzun süreli maruz kalınması sa ğ lıkta kronik etkilerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Hava kirlili ğ inin sa ğ lık etkisi öksürük ve bron ş itten, kalp hastalı ğ ı ve akci ğ er kanserine kadar de ğ i ş mektedir. Kirlili ğ in olumsuz etkileri sa ğ lıklı ki ş ilerde bile gözlenmekle birlikte, bazı duyarlı gruplar daha kolay etkilenmekte ve daha ciddi sorunlar ortaya çıkmaktadır.

35 Su Kirliliği Su kirlili ğ i, istenmeyen zararlı maddelerin, suyun niteli ğ ini ölçülebilecek oranda bozmalarını sa ğ layacak miktar ve yo ğ unlukta suya karı ş ma olayıdır. Konutlar, endüstri kurulu ş ları, termik santraller, gübreler, kimyasal mücadele ilaçları, tarımsal sanayi atık suları, nükleer santrallerden çıkan sıcak sular ve toprak erozyonu gibi süreçler ve maddeler su kirlili ğ ini meydana getiren ba ş lıca kaynaklardır. Bunların hepsi do ğ rudan do ğ ruya veya dolaylı olarak canlı ve cansız varlıklara zarar vermektedir.

36

37

38 Toprak Kirliliği: “Topra ğ ın verim gücünü dü ş ürecek, optimum toprak özelliklerini bozacak her türlü teknik ve ekolojik baskılar ve olaylar”, toprak kirlili ğ i veya toprak kirlenmesi olarak nitelenir.Toprak kirlenmesi, hava ve suları kirleten maddeler tarafından meydana getirilir. Örne ğ in, kükürtdioksit oranı yüksek olan bir atmosfer tabakasından geçen ya ğ mur damlacıkları asit ya ğ ı ş ları halinde topra ğ a gelir. Toprak içine giren bu asitli sular a ğ aç köklerini, bitkisel ve hayvansal toprak canlılarını zarara u ğ ratır. Topra ğ ın reaksiyonunu etkileyerek besin maddesi dengesini bozar, taban sularını içilmez hale getirir. Aynı ş ekilde çöp yı ğ ınlarından topra ğ a sızan sular, kirli sulama suları, gübre çözeltileri, radyoaktif maddeler, uçucu küller, topra ğ ı kirleten madde ve kaynaklardır. Toprak kirlili ğ ini önlemek için çok çe ş itli teknik, ekolojik ve hukuksal önlemler alınır.asit ya ğ ı ş ları

39 Toprak kirlili ğ inin önlenmesi amacıyla; arazi ve do ğ al kaynaklarla ilgili planlama, uygulama, de ğ erlendirme, kontrol, izleme ve e ş güdüm mekanizmaları güçlendirilmeli; tarım ve orman arazilerinin amaç dı ş ı kullanımı engellenmeli; ormanla ş tırma, yeniden ormanla ş tırma, erozyon kontrolü ve çayır/mera ıslahı için gerekli finansman sa ğ lanmalıdır. Toprak kirlili ğ inin ulusal düzeyde tespiti için envanter çalı ş ması olu ş turulmalı, belirlenen alanların kayıt edilmesi, izlenmesi ve iyile ş tirme çalı ş maları yapılması gerekmektedir.

40 Asit Yağmurları

41

42 Gürültü Kirliliği: İ nsanlar üzerinde olumsuz etki yapan ve ho ş a gitmeyen seslere genel olarak gürültü denir. Özellikle büyük kentlerimizde gürültü yo ğ unlukları oldukça yüksek seviyede olup, Dünya Sa ğ lık Örgütü'nce belirlenen ölçülerin üzerindedir. Kent gürültüsünü artıran sebeplerin ba ş ında trafi ğ in yo ğ un olması, sürücülerin yersiz ve zamansız klakson çalmaları ve belediye hudutları içerisinde bulunan endüstri bölgelerinden çıkan gürültüler gelmektedir. Meskenlerde ise televizyon ve müzik aletlerinden çıkan yüksek sesler, zamansız yapılan bakım ve onarımlar ile bazı i ş yerlerinden kaynaklanan gürültüler insanların i ş itme sa ğ lı ğ ını ve algılamasını olumsuz yönde etkilemekte, fizyolojik ve psikolojik dengesini bozmakta, i ş verimini azaltmaktadır. gürültü

43

44 Görüntü Kirliliği: İ nsanın görme alanına girdi ğ inde insan tabiatına ho ş gelen, onu rahatsız etmeyen görüntülere güzel; insanı rahatsız eden, bir ş ekilde olumsuz etkileyen görüntülere de çirkin denilebilir. Bu tanıma uygun olarak insanların do ğ al çevrede yapmı ş oldu ğ u olumsuz de ğ i ş ikliklerle sa ğ lıklı insanların görüntü alanlarının ki ş ileri rahatsız edici hale getirilmesine "görüntü kirlili ğ i" denilmektedir. Geli ş i güzel kurulmu ş ve çevresel olarak hiç bir önlem almamı ş sanayiler aynı zamanda çevrede ya ş ayan ve o çevrede zorunlu olarak bulunmak zorunda kalan insanların ya ş amlarında kötü görüntülerin olu ş masına neden olmaktadır. Nüfusun hızla artması ile birlikte plansız kentle ş me sıklı ğ ı da artmaktadır.

45

46

47 Hayvan ve bitki türlerini tehlike altında bulunduran etmenler 1- Zararlı Kimyasal Maddeler 2-Ya ş am Alanlarının Tahribi 3- Koleksiyon ve di ğ er amaçlı toplamalar 4- Yollar ve İ nsan Tahripleri 5- Yanlı ş Yapılan Avlanmalar 6- Hava ve Su Kirlenmeleri

48 EKOSİSTEMLERİ TEHDİT EDEN UNSURLAR Yo ğ un ve Bölgesel Sanayile ş me ve Ş ehirle ş me Sulak Alanların Kurutulması Do ğ al Alanların özellikle Orman alanlarının tahribi Orman Yangınları Yaygın Olarak Böcek (Pestisit) ve yabani ot Öldürücü (herbisit) lerin Kontrolsuz ve Yo ğ un Kullanımı So ğ anlı ve Yumrulu Bitkilerin Bilinçsiz Toplanması ve Yurtdı ş ına Kaçırılması Yo ğ un ve Bilinçsiz Avlanma

49

50 Pestisit adı verilen zararlı maddeler sadece topra ğ ın yapısını bozmakla kalmıyor. Bu zararlı maddelerin yüzde 90'ı kullanıldıktan altı saat sonra havaya karı ş ırak hava kirlili ğ ine de neden oluyorlar. İ lk kullanıldı ğ ında tarımda yeni bir reform ve mucize gibi görülmü ş tü. Ancak daha sonra tam bir felaket oldu.

51 Tarımda kullanılan pestisitler zincirleme bir felaketi de beraberinde getiriyor. Örne ğ in, azot ve gübrelemede bitki, ihtiyacı olan azotu aldıktan sonra geriye kalan, taban suyuna nitrat formunda karı ş ıyor. Ürün hasat edildikten sonra nitrat nitrite dönü ş erek, canlı bünyesinde nitrozaminlere dönü ş üyor ve bu da kansere yol açıyor.

52 EKOLOJ İ K OLMAYAN ÜRÜNLER İ N NEDEN OLDU Ğ U SA Ğ LIK SORUNLARI Mide, kalın barsak ve pankreas kanseri Lösemi Erken do ğ um ve do ğ u ş tan bozukluklar Emzirme süresinin kısalması Saç dökülmesi ve deri sorunları Mutasyon Astım Allerji Göz rahatsızlıkları

53 Hekzoklorobenzen yılları arasında Güneydoğuda hekzoklorobenzen ile ilaçlanmış tohumluk buğdayın ekmeğinin yenmesinden ile en az 5000 vatandaşımız etkilenmiştir. Karaciğer yetersizliği ve deride döküntülerle seyreden bu hastalığın adı porphyria cutanea tardadır. Türk porfiryası olarak da bilinmektedir. Halk arasındaki adı pembe yaradır. Bu ekmeği yiyen emzikli annelerin bebeklerinin hemen hemen hepsi (500 kadar) ölmüştür. Prof. Dr. Ayhan Çavdar’ın yaptığı araştırmalara göre birkaç nesil geçmesine rağmen bu bölgede yaşayan insanların vücut sıvılarında hala toksine rastlanmaktadır.

54 ÇEVRE HUKUKU Çevre sorunlarındaki artı ş aynı zamanda çevre ile ilgili tedbir alınması gereklili ğ ini de ortaya çıkarmı ş, çevresel de ğ erlerin hukuki güvence altına alınması amacıyla çevreye ili ş kin hükümler Anayasa, Kanun ve Yönetmeliklerde yer almaya ba ş lamı ş tır. Küresel bir boyut kazanan çevre kirlili ğ inin önlenmesi, çevrenin korunması, iyile ş tirilmesi, do ğ al kaynaklarla ilgili koruma ve kullanım esaslarının belirlenmesine yönelik uluslararası antla ş malar, çevre ile ilgili yargı kararları ve bu yargı kararları sonucu ortaya çıkan içtihatlar çevre hukuku ile ilgili geli ş melerdir.

55 Çevre sorunları tüm dünyayı etkilemekte ve bu nedenle uluslararası düzeyde çözüm yolları aranması gerekmektedir. Bu çalı ş maların ilki 1913 yılında yapılan Bern Konferansıdır. Bu konferansı 1923 yılında Paris ve Londra’da yapılan konferanslar izlemi ş tir. Bundan sonra da birçok devletler arası toplantılar tertip edilmi ş tir.

56 Çevre kirlili ğ inin tespiti ile ilgi analiz veya ölçüm sonucu, foto ğ raf, kamera görüntüsü, tutanak vb. deliller Savcılı ğ a intikal ettirilmektedir. Cumhuriyet Savcısı yaptı ğ ı de ğ erlendirme sonucu, kamu davası açılması istemli olarak dosyayı Sulh Ceza Mahkemeleri’ne göndermekte veya Kamu Adına Takibata Mahal Olmadı ğ ına karar vererek Mü ş tekiye (ihbar edene) bilgi vermektedir. Kamu Adına Takibata Mahal Olmadı ğ ına Dair Karar ise genellikle Valilikler tarafından A ğ ır Ceza Mahkemeleri nezdinde temyiz edilmektedir. Çevre Mevzuatı kapsamında Çevre ve Orman Bakanlı ğ ı' nın ilgili birimlerince gerçekle ş tirilen çevre denetimleri sonucunda uygunsuzluk tespit edilmesi halinde adli ve idari yaptırımlar uygulanmaktadır.

57

58 TEŞEKÜRLER


"Ö ğ r. Gör. Tu ğ ba KAMAN ÇEVRE VE ORGANİK TARIM." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları