Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings VÜCUT SIVILARI Yrd.Doç.Dr. Önder AYTEKİN.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings VÜCUT SIVILARI Yrd.Doç.Dr. Önder AYTEKİN."— Sunum transkripti:

1 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings VÜCUT SIVILARI Yrd.Doç.Dr. Önder AYTEKİN

2 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Su Dengesi Vücudumuzun önemli bir bölümü sudan oluşur ve su dengesi vücudun en önemli sorunlarından birisidir. Günlük olarak alınan ve vücuttan atılan su miktarı biribirine eşit olmalıdır ve ortalama olarka yaklaşık 2500ml civarındadır. Alınan su esas olarak besinler ve içeceklerle, ayrıca metabolik tepkimelerle elde edilir. Atılan su ise en büyük oranda böbreklerle olmak üzere, akciğer ve deriden hissedilmeyen su kaybı şeklinde (0.9 litre) ve az miktarda da dışkıyla (100 ml veya 0.1 litre) atılır. Girdi ve çıktının dengeli olması yaşam açısından çok önemlidir.

3 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Su Dengesi Yeme ve içme Böbreklerde su geri emilimi Kazanılan = atılan

4 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Metabolizma Besinlerle Sıvılarla Günde ortalama alınan Günde ortalama çıkan Feçes %4 Terleme %8 Deri ve Akciğerden gizli kayıp %28 İdrar %60 Su Dengesi

5 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Su dengesi-Böbrekler Böbreklerimiz vücut su dengesi için temel işlev görürler. Glomeürler Filtrasyon (GF) denen bir işlemle kandaki plazmayı sürekli süzen böbrekler, vücudun ihtiyacına göre ne kadar su tutulup ne kadarının atılacağına karar verirler. Böylece vücut suyu, iç ve dış ortamın gerekliliklerine göre ayarlanarak sabit tutulur. GFR, böbreklerin süzme hızıdır ve vücut suyu azaldığında bu süzme işi de kendiliğinden azalır; böylece vücutta su tutulur.

6 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Su dengesi-Böbrekler

7 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Vücut sıvıları toplam üç bölmeye ayrılır: Kanın sıvı kısmı olan plazma Hücreler ve kan dışında kalan “doku sıvısı” (ki bu ikisine “hücre dışı sıvı” da denir) Hücre içi sıvı.

8 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Kapiller endoteli Hücre zarı Kan hücreleri Kan damarı Plazma Dokus sıvısı Hücre içi sıvı Hücre zarı HDSHİS

9 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Vücut su bileşimi Vücut sıvı bölmelerinin nisbi miktarları ve birbirleri ile ilişkileri

10 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings TOPLAM VÜCUT SUYU 42L İNTRASELLÜLER SIVI (hücre içi) 28L EKSTRASELLÜLER SIVI (hücre dışı) 14L PLAZMA (damar içi) 4L İNTERSTİSİYEL (doku arası) 10L Vücut su bileşimi

11 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Transsellüler sıvılar Hücre dışı sıvının bulunduğu yerler Hücre dışı-doku sıvısı bölümü Yaklaşık 1-2 L Sinoviyal (eklem sıvısı) Perikardiyal (kalp zarı sıvısı) Göz içi Peritoneal (karın zarı sıvısı) Beyin-omurilik sıvısı

12 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Vücut suyu, yaşa cinsiyete ve bir çok faktöre göre değişiklik gösterir. Ayrıca organların içerdikleri su oranları da çok farklı olabilir.

13 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Çeşitli dokulara ve yaşa göre su oranı DokuSu % Kan83,0 Böbrek82,7 Kalp79,2 Akciğer79,0 Dalak75,8 Kas75,7 Beyin74,8 Deri72,0 Karaciğer68,3 Kemik31,0 Yağ10,0 Tüm vücut62,0 YaşSu % 15 günlük embriyo günlük embriyo 80 Yenidoğan77 9 günlük76 14 günlük73 3 aylık yaş yaş yaş55 60 yaş üstü52

14 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Hücrenin içi ve dışı arasında iyon dağılımında bir dengesizlik vardır. Sodyum (Na) hücre dışında fazla iken, potasyum (K) hücre içinde fazladır. Bunlar vücudumuzun ana katyonlarıdır (artı yüklü iyonlar). Hücre dışında en fazla bulunan anyon (eksi yüklü iyon) ise Klor (Cl)dur. Hücre içinin esas anyonu ise fosfatlar ve proteinlerdir.

15 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Çeşitli iyonların hücre içi (eritrosit) ve hücre dışı konsantrasyonları (mmol/l) iyonhücre içihücre dışı Na12±3142±4 K140±?4,2±0,4 Mg30±21,4±0,2 Ca < ,2±0,2 Cl10±5108±5

16 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Vücut sıvılarının iyon bileşimi H. Dışı Sıvı H. içi Sıvı KatyonlarAnyonlar Ca 2+ Fosfat ve organik anyonlar Protein -- Na + K+K+ Cl HCO 3 Mg 2+ İyonların hücre içi ve dışındaki dağılımları

17 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Sıvı Hareketleri Plazma İnterstisyel Sıvı Intrasellülar Sıvı Osmoz Starling Güçleri Osmoz Sıvı bölmeleri arasında Starling güçleri ve osmos aracılığıyla madde ve su geçişi gerçekleşir

18 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Osmoz Suyun seçici geçirgen membranlardan net geçişi. Hareket, suyun çok olduğu bölümden az olduğu bölüme doğru. Ozmoz için: Membranın iki tarafındaki solüt (çözünmüş madde) miktarı farklı olmalı. Membran solüte geçirgen olmamalı. Ozmotik aktif solüt: Zardan serbestçe geçemeyen maddeler... Suyun blmeler arası difüzyonu “osmoz” aracılığıla olur.

19 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings SeyreltikYoğun (derişik) Çözünen SU Suyun az yoğun olduğu ortamdan çok yoğun ortama kendiliğinden geçişine osmoz denir

20 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Osmol-Mol ilişkisi Ozmolarite, molariteden farklıdır. Ozmotik olarak aktfi paritkül sayısına bağlıdır. Örneğin glikoz, suda çözüldüğünde molekülleri parçalanmadığından mol sayısı kadar aktif partikül oluşturur. Bu yüzden osmolaritesi molaritesine eşittir (1 mol glikoz çözündüğünde 1 osmol çözelti oluşur). Fakat NaCl (sofra tuzu) çözündüğü zaman Na ve Cl olarka ayrıldığından molaritesinin iki katı osmolariteye sahip olru (1 mol NaCl çözündüğünde 2 osmollük bir çözelti oluşturur).

21 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Osmol-Mol ilişkisi Sıvının içerisindeki su yoğunluğu, çözeltideki madde partiküllerinin sayısına bağlıdır. Çözeltideki partiküllerin toplam sayısı = OSMOL 1 osmol (Osm) = 1 mol katı partikül OSMOL= osmotik aktif partikül sayısı OSMOLALİTE: osmol/Kg su OSMOLARİTE: osmol/litre

22 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Osmozun etkisi Osmoz sonucunda net su hareketinin olduğu kısımda bir basınç veya seviye artışı olur

23 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Bu hacim artışını durduracak zıt kuvvete osmotik basınç denir. Seçici geçirgenliğe sahip bir zardan osmozu engelleyen zıt kuvvet. Madde yoğunluğuna bağlıdır. Osmotik aktif partikül sayısı ile doğru orantılı Osmotik Basınç

24 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Osmoz ve Osmotik denge Osmotik basıncın şematik gösterimi

25 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Vücut sıvılarının osmolaritesi Osmolaritenin ölçümü : Kriyosopi 1 mol çözünen madde, suyun donma noktasını –1.86 o C ye düşürür. Plazma–0.56 o C de donar  0.3 Osm veya 300 mOsm. Kriyosopi, çözünmüş madde miktarına göre donma noktasının değişmesi prensibiyle osmolarite hesaplanmasına denir

26 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Tonisite İzotonik: Plazma ile eş ozmotik basınçta. Hücrelerle ile sıvı arasında net su hareketi yok. Hipotonik: Osmotik aktif partikül sayısı dolayısıyla osmotik basıncı plazmadan daha az. Hücrelere net su girişi  hemoliz. Hipertonik: Osmotik aktif partikül sayısı dolayısıyla osmotik basıncı plazmadan daha fazla. Hücrelerde büzüşme (krenasyon).

27 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings İzotonik ortamdaHipotonik ortamdaHipertonik ortamda Kırmızı kan hücrelerinin (eritrosit) farklı derişimdeki çözeltilerdeki durumları. Hipertonik ortamda su kaybeden eritrositler büzülürken (krenasyon); hipotonik ortamdakiler şişer ve hatta parçalanır (hemoliz).

28 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Klinikte kullanılan izotonik çözeltiler % 0.9 luk NaCl (SF) % 5 Dekstroz % 1.4 lük sodyum bikarbonat

29 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Vücut sıvı kompartmanları-özet

30 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Anyon ve katyonların hücre içi ve dışı dağılımları- özet

31 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Plazmanın non-elektrolitleri-özet

32 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Lenf damarları ve Ödem Dokularda bulunan lenf damarları, damarlarda sızan küçük protein moleküllerini ve sıvı fazlasını emerek tekrar dolaşıma veren yapılardır. Bu sayede dokularda sıvı birikimi önlenir. Eğer lenf sistemi doğru çalışmazsa dokularda sıvı birikimi meydana gelir ki buna “ödem” adı verilir.

33 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Lenf damarları ve Ödem

34 Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings Bitti...


"Copyright © 2004 Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings VÜCUT SIVILARI Yrd.Doç.Dr. Önder AYTEKİN." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları