Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

GENEL MUHASEBE.  MUHASEBE : İşletmenin varlıkları ve kaynakları (sermayesi ve borçları) üzerinde değişme yaratan ve para ile ifade edilen(mali) işlemlere.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "GENEL MUHASEBE.  MUHASEBE : İşletmenin varlıkları ve kaynakları (sermayesi ve borçları) üzerinde değişme yaratan ve para ile ifade edilen(mali) işlemlere."— Sunum transkripti:

1 GENEL MUHASEBE

2  MUHASEBE : İşletmenin varlıkları ve kaynakları (sermayesi ve borçları) üzerinde değişme yaratan ve para ile ifade edilen(mali) işlemlere ait bilgileri; kaydetmek, sınıflandırmak, özetlemek, analiz etmek ve yorumlamak suretiyle ilgili kişi ve kurumlara raporlar şeklinde bilgi sunan veya bilgi sağlayan bir sistemdir.  MUHASEBENİN AMAÇLARI: 1- İşletme faaliyetlerinin kontrol edilmesine yardımcı olmak, 2- İşletme faaliyetlerinin planlanmasına yardımcı olmak, 3- Yönetici veya ilgili kişilerin geleceğe ait kararları vermesinde yardımcı olacak bilgileri hazırlayıp sunmak.

3 İŞLETME VE MUHASEBE İşletme: İnsanların ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla para, araç- gereç, malzeme, hammadde personel gibi faktörleri bilinçli ve sistemli bir şekilde bir araya getirerek kurulmuş ve bir takım faaliyetlerde bulunarak mal ve hizmet üreten bir iktisadi varlık veya bir iktisadi birimdir. Ticari İşletme: Esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. TTK. 11.md Örn. Bir bakkal, bir konfeksiyon mağazası, buzdolabı, çamaşır makinesi satan bir mağaza veya bunları imal eden fabrika, bir otobüs firması, bir otel, bir lokanta birer işletmedir.

4 İŞLETME : ne yapar, Mal ve Hizmet Üretir niye üretiyor,İnsan ihtiyaçlarını karşılayabilmek için nasıl üretiyor,Araç, gereç, hammadde ve malzemeyi bilinçli ve sistemli bir şekilde bir araya getirerek mal ve hizmet üretiyor. İşletmede bilmemiz gereken, İşletmenin AMAÇLARI ve İŞLEVLERİ’ dir. Amaç : Sonucunda ulaşılmak istenen şeydir. İşlev : Fonksiyonudur, bileşenidir, işletmenin olmazsa olmazıdır.

5 İŞLETMENİN, AMAÇLARIİŞLEVLERİ Kar Elde EtmekÜretim Topluma HizmetPazarlama DevamlılıkFinansman İnsan Kaynakları

6 GİRDİSÜREÇLEME İŞLEMLERİÇIKTI İşgücü Hammedde Para Bilgi Araç-gereç vs. Örgüt - Yönetim Bilgi Sistemi Faaliyet Sistemleri Mamul Hizmet Bilgi AMAÇLAR - Kar - Topluma Hizmet - İşletmenin devamlılığı AMAÇLAR - Kar - Topluma Hizmet - İşletmenin devamlılığı İŞLETME

7 İŞLETMENİN İŞLEVLERİ (FAALİYETLERİ) İşletmelerin mal ve hizmet üretmek için yaptıkları faaliyetler, -Üretim İşlevi: İşgücü, hammadde, malzeme, bilgi ve techizat kullanmak suretiyle fiziksel olarak bir mal veya hizmetin ortaya konulması faaliyetleridir. -Pazarlama İşlevi: Kişilerin ve kurumların amaçlarına uygun şekilde değişimi sağlamak üzere ürünlerin(malların) hizmetlerin ve düşüncelerin ortaya çıkartılması, bunların fiyatlandırılması ve tüketicilere ulaştırılması faaliyetidir.

8 -Finansman İşlevi: İşletmelerin ihtiyaç duydukları para, fon veya sermayenin uygun koşullarda sağlanması ve bunun en etkin şekilde kullanılmasını sağlayacak faaliyetler bütünüdür. -İnsan Kaynakları(personel) İşlevi: İşletme için gerekli olan işgücünün (her basamaktaki personelin) sağlanması ve yasalara uygun bir şekilde çalıştırılması ve iş ortamının uygun bir durumda olmasını sağlayıcı faaliyetleri kapsar.

9 İŞLETMELERİN SINIFLANDIRILMASI Mülkiyetlerine göre İş Kollarına Göre Büyüklüklerine Göre (Sahip olduğu kişiye göre) (Yaptığı işe göre) Özel İşletmeler Endüstri Mikro İşletmeler Kamu ‘’ Ticaret Küçük İşletmeler Karma ‘’ İmalat Orta Büyüklükteki İşl. Tarım İnşaat Eğitim Sağlık

10 Mülkiyetlerine Göre İşletmeler, Özel İşletmeler, Kamu(Devlet) İşletmeleri, Karma İşletmeler, olarak sınıflandırılır. Özel İşletmeler: Sermayesinin tamamının özel kişilere ait olduğu işletmeler. Kamu İşletmeleri: Sermayesinin tamamının kamuya ait olduğu işletmeler. Karma İşletmeler: Özel kişiler ile devletin birlikte kurdukları işletmeler.

11 İŞLETME YÖNETİMİ Üretim, pazarlama, finansman ve insan kaynakları işlevlerinin en iyi şekilde yerine getirilmeleri ancak işletme yönetimi ile sağlanır. Yönetim; işletmenin önceden belirlenmiş amaçlarını gerçekleştirmek için planlama, örgütleme, yöneltme(yürütme) ve kontrol işlevlerinin sistemli ve bilinçli bir şekilde yerine getirilmesi,

12 YÖNETİMİN İŞLEVLERİ Planlama; İşletmenin amaçlarına ulaşmak için neyin, kiminle, nerede, ne zaman ve nasıl yapılacağını gösteren planların yapılmasıdır. Örgütleme; Hazırlanan planların hayata geçirilmesi için gereken yapı ve düzenin oluşturulmasıdır. Yöneltme(yürütme); Oluşturulan yapı ve düzenin harekete geçirilmesini sağlayacak yöneltme(yürütme) faaliyetlerinin yapılması Kontrol ; Yapılan çalışmaların ve elde edilen sonuçların planlara uygun olup olmadığının görülerek önleyici, düzeltici, iyileştirici kontrollerinin yapılması sürecidir.

13 İŞLETMENİN VARLIKLARI VE KAYNAKLARI İŞLETMENİN VARLIKLARI: Bir işletmenin var olabilmesi için, para, araç-gereç, malzeme gibi faktörlere, diğer bir ifade ile VARLIKLARA (iktisadi değerlere) sahip olması gerekir. ( Sahip olunan her türlü iktisadi kıymet) İşletme, kuruluşta kurucuların vereceği varlıklara sahip olur. Bir takım varlıklar(iktisadi değerler) bu kişiler tarafından işletmeye konacak ki, işletme ancak ondan sonra var olacaktır. Buna göre, bir işletmeden söz edebilmek için önce kişilerin var olması gerekmektedir.

14 İŞLETMENİN KAYNAKLARI: İşletmede bazı varlıklar(değerler; para, araç-gereç, mal gibi) mevcut ise bunlar mutlaka başka kişi veya kişiler, diğer bir ifade ile işletme sahipleri tarafından verilmiş olmaktadır. Kaynak; - Varlığın nereden geldiğini, sahibinin kim olduğunu gösterir. Dolayısıyla işletme bir takım varlıklara sahip ise, bu varlıkların sağlandığı KAYNAKLAR var demektir. Kaynakların sahibi ise, Sermaye + Borçlar ‘ dır

15 VARLIKLAR VE KAYNAKLAR Kuruluşta işletmeye varlıkları verenler genellikle işletmenin sahipleridir. Daha sonraki aşamalarda işletme bazı kişi ve/veya kuruluşlardan borçlanarak da varlıklarını artırabilmekte ve yabancı kaynak sağlayabilmektedir. Bu durumda işletmenin toplam varlıkları, toplam kaynakları kadar olacağından toplam varlıklar ile bunların sağlandığı kaynaklar tutarca birbirine eşit olacaktır.

16 Böyle bir durumda işletmenin sahip olduğu varlıkların kaynakları, işletme sahipleri ile işletmeye borç verenler olmak üzere birbirinden ayrı iki grup şeklinde ortaya çıkar. Bunun anlamı, varlıkların üzerinde işletme sahipleri ile işletmeye borç verenlerin de hakları var demektir. İşletme sahiplerinin varlıklar üzerindeki hakları SERMAYE kavramı, İşletmeye borç veren üçüncü kişilerin varlıklar üzerindeki hakları ise BORÇLAR kavramı ile ifade edilir.

17 TANIMLAR VARLIKLAR : İşletmenin sahip olduğu iktisadi değerlerdir. (Bina, makine, taşıtlar, mal, malzeme, araç-gereç, alacaklar) SERMAYE: İşletme sahiplerinin varlıklar üzerindeki haklarını değer olarak ifade eder. BORÇLAR: İşletmeye borç veren üçüncü kişilerin varlıklar üzerindeki haklarını değer olarak ifade eder.

18 ÖRNEK : Bir Bina Satın Aldığımızı Varsayalım, (SERMAYE) Tl. Kendi param Binanın değeri Tl (VARLIKLAR) Tl. Banka Kredisi (BORÇ)

19 KAR VE ZARAR NE DEMEKTİR ? KAR: İşletme sahipleri tarafından işletmeye konulan varlıklar işletmenin faaliyetleri, diğer bir ifade ile yaptığı işler sonucu artarsa, işletme sahiplerinin hakları da artmış olur. Bu artıştan dolayı ortaya çıkan fark KAR’ dır. ZARAR: Artış yerine, faaliyetlerden dolayı varlıklarda azalış meydana gelirse ortaya çıkan farka ZARAR’ dır.

20 MUHASEBE : İşletmenin varlıkları ve kaynakları (sermayesi ve borçları) üzerinde değişme yaratan ve para ile ifade edilen(mali) işlemlere ait bilgileri; kaydetmek, sınıflandırmak, özetlemek, analiz etmek ve yorumlamak suretiyle ilgili kişi ve kurumlara raporlar şeklinde sunan, bilgi sağlayan bir sistemdir.

21 MUHASEBENİN BİRİNCİ İŞLEVİ Parayla ifade edilen(mali) işlemlere ait bilgileri kaydetmek: Bu bilgileri belirli ve anlamlı bir şekilde sınıflandırmak: Örn. Alış, satış, banka vs. Bu bilgileri mali raporlar şeklinde özetlemek: mali rapor ve tabloların hazırlanması MUHASEBENİN İKİNCİ İŞLEVİ Analiz ve yorum: Yukarıdaki bilgilerin işletmenin yönetimine ve işletme ile ilgili olan kişi ve kurumlara yararlı olabilmesi için analiz edilmesi ve yorumlanması ve ilgililere raporlar ve tablolar halinde verilmesi gerekmektedir.

22 MUHASEBENİN İŞLEVLERİ Kaydetmek,Yevmiye Defteri I. Sınıflandırmak,Büyük Defter(Defter-i Kebir) İşlevi Özetlemek,Bilanço, Gelir Tablosu II.Analiz ve YorumRaporlar Halinde Sunar İşlevi

23 MUHASEBE İLE İLGİLENEN TARAFLAR Bu konu beş kısımda incelenebilir. 1.Yöneticiler : İşletme faaliyetlerini sevk ve idare eden kişilerdir. Muhasebe servisinden her an faaliyetlerle ilgili bilgi isteyebilir. 2.İşletme Sahibi veya Ortaklar: Teknolojik ve Ekonomik gelişmeler, işletme faaliyetlerinde kişilerin tek başına yeterli olmadığını ortaya koymuştur. Dolayısıyla birkaç kişi emek ve sermayelerini birleştirerek ortak olup şirketleşme yoluna gitmişlerdir.

24 3.İşletmede Çalışanlar: İşletmede çalışan personel ve memurlar da o işletmedeki durumu yakından izlerler. Çalışanlar işlerinin sürekliliğini öğrenip geleceğe güvenle bakmak isterler. Onlarda muhasebe bilgilerine başvurabilirler. 4.İşletmeye Borç Verenler: Kısa ve Uzun vadede borç verecek olanlar; işletmenin borç ödeme gücünü ve karlılık durumunu bilmek isterler ve muhasebe raporlarına başvururlar.

25 5.Devlet: İşletmelerin faaliyetleri üzerinden elde ettikleri karlar, devleti yakından ilgilendirir. Ödenecek vergilerin doğru hesaplanması devlet için önemlidir. Devlet, kontrol elemanları ve diğer denetleme mekanizmaları aracılığı ile, işletmelerin gelir ve gider durumlarını incelerken muhasebe raporlarından faydalanır.

26  MUHASEBE BİLGİ AKIŞI ŞEMASI  Bilgi Akışının Unsurları: Girdi - Süreçleme - Çıktı GİRDİ SÜREÇLEME ÇIKTI YEVMİYE DEFTERİ Kaydetme- BÜYÜK DEFTER Sınıflandırma MİZANLAR DOSYALAR MALİ TABLOLAR BELGELER Özetleme Bilanço Gelir Tab.

27 MUHASEBENİN TÜRLERİ GENEL MUHASEBE(Finansal Muh.)MALİYET MUHASEBESİ İşletmelerin Varlıklarını, Kaynaklarını Üretim yapan işletmelerde üretilen ve faaliyet sonuçlarını tespit etmektir. Malların maliyetini tespit etmektir. Bütün işletmeler tarafından tutulması Sadece üretim yapan işletmeler Zorunlu olan muhasebedir. Tutmak zorundadır. Dış bilgi kullanıcılara bilgi sağlar. İç bilgi kullanıcılara bilgi sağlar. Dört amacı vardır. Mamulün maliyetini Planlamaya,Özel Yönetim Maliyet Kontroluna SaptamakFiyatlamaya,Kararlarına Yardımcı olmak

28 MUHASEBE MESLEĞİ Ülkemizde muhasebe mesleği tarih ve 3568 sayılı «Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu» yasayla belirli esaslara bağlanmış ve avukatlık, doktorluk gibi bir meslek niteliği kazandırılmıştır.

29 3568 sayılı yasa muhasebe mesleği mensuplarını üç gruba ayırmıştır. 1.Serbest Muhasebeci : 26 Temmuz 2008 tarih ve sayılı resmi gazetede yayımlanana 5786 sayılı kanunla Serbest Muhasebecilik kavramı kaldırılmıştır.

30 2.Serbest Muhasebeci Mali Müşavir : işletmelerin muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işleri düzenlemek veya bu konularda danışmanlık yapmak, sözü edilen konularda belgelere dayalı olarak inceleme, analiz ve denetim yapmak, mali tablolar ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapmaktır. Lisans mezunlarının staj süresi üç yıldır. Yüksek lisans mezunlarının staj süresi 1 yıldır. Staja başlayabilmek için staja giriş sınavını kazanmak ve Birlik tarafından kurulan Temel Eğitim ve Staj Merkezinin eğitim programını tamamlayıp başarılı olmak şarttır. Temel Eğitim ve Staj Merkezinin kurs ve seminerlerinde geçen ve altı ayı aşmayan süreler, staj süresinden sayılır.

31  3- Yeminli Mali Müşavir : Yeminli Mali Müşavirler, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin yaptığı danışmanlık ve denetim faaliyetleri yanında, tasdik işlerini de yapma yetkisine sahip olmaktadırlar.  Tasdik faaliyeti, özellikle vergi beyannameleri ile bunların ekleri ve mali tablolarla ilgili olarak yapılmaktadır.  Yeminli Mali Müşavirler, muhasebe ile ilgili defter tutamazlar, muhasebe bürosu açamazlar ve muhasebe bürolarına ortak olamazlar. Yeminli Mali Müşavir olabilmek için en az 10 yıl Serbest Muhasebeci Mali Müşavir olarak çalışmış olmak ve yeminli mali müşavirlik sınavını başarmış olmak zorundadır.

32 MUHASEBENİN TEMEL DENKLİĞİ Bir işletmenin var olabilmesi için öncelikle mal varlıklarının olması gerekir. Mal varlıklarını oluşturan kalemlere(Nakit, stok mallar, makineler, taşıtlar, malzemeler, arazi ve binalar vs.) işletmenin varlıkları diyoruz. Diğer yandan bu varlıklara sahip olabilmek içinde mutlaka karşılığı olan kaynakların bulunması gerekir. Yani bu varlıkları elde ederken ihtiyaç duyulan parasal kaynak nereden geldi; sorusuna cevap bulmak gerekiyor. Bu varlıklar elde edilirken ya işletmeyi kuranlar para vermişlerdir, ya da borç para alınarak bu varlıklar elde edilmiştir. VARLIKLAR=KAYNAKLAR VARLIKLAR=ÖZKAYNAKLAR + YABANCI KAYNAKLAR VARLIKLAR= SERMAYE + BORÇLAR

33 VARLIKLAR : İşletmenin sahip olduğu değerler toplamı o işletmenin varlıklarıdır. Sermaye: İşletme sahibinin ve ortaklarının işletmeye koymuş olduğu değerler toplamıdır. Borçlar : İşletmenin ortak ve sahipleri dışındaki kişi ve kuruluşlardan ödünç olarak alının paralar.

34

35 AKTİF VE PASİF KAVRAMLARI İşletmenin varlık kalemlerinde sürekli bir hareket vardır. Bir dönem boyunca defalarca alma, satma, ödeme, tahsilat işlemlerine konu olurlar. Bu nedenle Bilanço dilinde işletmenin varlıklarına işletmenin AKTİF’ leri denir. Kaynakları oluşturan işletmenin borç ve sermaye kalemleri varlıklara nazaran daha durağandır. Bu nedenle de kaynaklara işletmenin PASİF’leri denir. AKTİF= PASİF AKTİFPASİF Nakit ParaYABANCI KAYNAKLAR AlacaklarBanka Kredileri, Satıcılar Stoktaki MallarÖZ KAYNAKLAR Taşıtlar, Makineler, BinalarSermaye, Kar/Zarar TOPLAM AKTİFLER =TOPLAM PASİFLER

36 MALİ TABLOLAR Mali Tablolar: Belirli bir süre içinde oluşan mali nitelikteki olayların işletmenin varlıklarının ve kaynaklarının unsurlarında yarattığı değişmelerin bir özetidir. Muhasebe öğretiminin başlangıç aşamasında temel olan iki mali tablo vardır. 1- Bilanço, 2- Gelir Tablosu,

37 Ek Mali Tablolar 1- Nakit Akım Tablosu 2- Öz Kaynak Tablosu 3- Fon Akım Tablosu 4- Satılan Malın Maliyeti Tablosu 5- Kar Dağıtım Tablosu

38 Mali Tablolar Ne Zaman Hazırlanmalı İyi bir yönetim sağlamak için işlevlerin planlanması, gerçekleşenin ölçülmesi ve planlanan ile gerçekleşenin karşılaştırılarak kontrol edilmesi ve edinilen bulgular dikkate alınarak yeniden geleceğin planlanması gerekir. Planlama, ölçme ve kontrol işlevlerinin gerçekleştirilebilmesi ve bunların sağlıklı sonuç verebilmesi için, bu işletme faaliyetleri sonuçlarının belirli bir zaman kesitini ifade eden belirli bir dönem itibariyle görülmesi, ölçülmesi ve kontrol edilmesi gerekir.

39  Dönem: Y önetimin başarılı olabilmesi için, işletme ile ilgili ileriye yönelik kararların alınmasında gerekli olduğundan, faaliyetlerin sürekli olma özelliğine rağmen, ara ara gidişatı görebilmek için ölçme, kontrol ve planlama işlevlerinin değerlendirilmesine imkan veren eşit uzunluktaki sürelerdir.  Normal faaliyet dönemi bir yıl(12 ay ) olarak kabul edilir. Bu dönem işin türü nedeniyle özellik taşımıyorsa dönem takvim yılıdır. (01 Ocak’ta başlar ve 31 Aralık’ta biter)

40 BİLANÇO İşletmelerin belli bir tarihteki mali yapısını gösteren tablodur. İşletmenin mali yapısının, işletmenin varlıkları, bu varlıklar ile kaynaklar arasındaki ilişki ve eşitliği ifade eden «VARLIKLAR = SERMAYE + BORÇLAR» ifadesi BİLANÇO adı verilen mali tablo ile gösterilir. …………………..işletmesinin AKTİF ……..tarihli bilançosudur. PASİF VARLIKLARSERMAYE + BORÇLAR Varlıklar = Kaynaklar Varlıklar = Sermaye + Borçlar Bilançonun Eşitliği denir. Aktif = Pasif

41 Örnek: ……….İşletmesine ait bilgiler şöyledir. Nakit Banka Mevduatı Demirbaşlar Banka Kredileri Buradan Sorulabilecek Sorular; 1)İşletmenin Varlıkları toplamı nedir ? 2)İşletmenin Kaynaklarının toplamı nedir ? 3)Öz Sermayesi Nedir ?

42 Cevap : AKTİFPASİF VARLIKLARSERMAYE + BORÇLAR Nakit Para Banka Kredisi Bankalar 8.000Öz Sermaye Demirbaş Cevap a) Varlıklar toplamı : b) Kaynaklar toplamı: c) Öz Sermaye: ( Sermaye=Varlıklar-Borçlar)

43  Örnek verecek olursak ; Hasan Eren isimli şahsın bankada – Tl. parası ile – Tl. değerinde bir arsası bulunmaktadır. Hasan Eren bir Kitap alım- satımı ile uğraşmak amacıyla Eren Kırtasiye adında bir işletme kurmak istemektedir. Bunun için kurduğu işletmeye bankadaki parasının —Tl. sini ve – Tl. değerindeki arsasının tamamını tahsis etmiştir.

44 Bu durumda yeni kurulan işletmenin durumuna baktığımızda, EREN KIRTASYE VARLIKLAR= SERMAYE Para+Arsa=İşletme Sahibinin Hakları =

45  Bu işletmenin Ali Kılıç’tan – Tl.. Değerinde borçlanarak mal aldığını varsayalım. VARLIKLAR =SERMAYE+BORÇLAR = Para Arsa Mal=H.Eren’in varlıklar Ali Kılıç’ın varlıklar üzerindeki hakları Üzerindeki hakları Yapılacak işlemlerde eşitlik hiçbir şekilde bozulmayacaktır.

46  Muhasebede, bu eşitliğin birinci (sol ) tarafına «Aktif», ikinci ( sağ) tarafına «Pasif» denir. VARLIKLAR=SERMAYE + BORÇLAR Aktif Pasif

47 BİLANÇONUN ŞEKLİ EREN KIRTASİYE İŞLETMESİ TARİHLİ BİLANÇO AKTİF PASİF VARLIKLAR (Çeşitlerine göre) KASA ARSA MAL Aktif Toplamı TUTARLAR _______________ ____ ____ SERMAYE VE BORÇLAR (Çeşitlerine göre) SERMAYE BORÇLAR Pasif Toplamı TUTARLAR _______________ ____ ____

48 MALİ NİTELİKTEKİ OLAYLAR NELERDİR ? İşletmenin varlıklarını, kaynaklarını oluşturan unsurlar üzerinde para ile ifade edilebilen değişme yaratan olaylara «Mali nitelikteki olaylar» denir. Mali nitelikteki olaylar irdelendiğinde ;  Aktif veya pasifin birinin unsurları arasında denge içinde artış- azalış şeklinde oluşan değişmeler yaratır.  İki tarafın(aktif ve pasif) unsurlarında aynı yönde eşit büyüklükte artış veya azalışa neden olur.  Veya bunların bir karışımıdır.

49 AKTİFPASİF Kasa10.000Sermaye Bina  Örnek: …….işletmesi lira değerinde mal almış ve bedelini ödemiştir. Kasa+Bina+Mal=Sermaye =  Örnek: …….işletmesi lira değerinde kredi ile mal almıştır. Kasa+Bina+Mal=Sermaye + Borçlar =

50 KAR’IN BULUNMASI Kar : Sermayede artış yaratan bir unsurdur. KAR = Dönemsonu Sermaye - Dönembaşı Sermaye Bunu biraz daha açarsak; Kar: (Dön.sonu Var. – Dön.Sonu Borç) – ( Dön.başı var. - Dön.başı borç)

51 Örnek: İşletmenin dönemsonu varlıkları Tl. olsun, dönembaşı borç Tl. olsun, dönembaşı varlıkları Tl. olsun, dönemsonu borç Tl. olsun, Kar’ımızı bulalım: Formulümüze uyarlarsak, Kar: (D.Sonu V. - D.Sonu Borç) - (D.Başı V. - D.Başı Borç) Kar: ( ) - ( ) Kar: Kar: Tl.

52  GELİR TABLOSU  Tanımı: Bir işletmenin belirli bir döneme, genellikle bir mali yıla ait net sonucunu, brüt satış karı, faaliyet karı büyüklüklerine ve bunları oluşturan ana olaylara yer vererek gösteren bir mali tablodur.  İşletmenin amaçlarından biri kar elde etmektir. Kar ise bir dönem içindeki mali olaylar nedeni ile işletme sahibi haklarında dönem sonunda oluşan bir artışı ifade eder.  Bu nitelikteki işlemler sonucu dönem sonu haklarının dönem başı haklarından büyük olması halinde dönemin karla sonuçlanması söz konusu iken, işletme sahiplerinin dönem sonu haklarının dönem başı haklarından düşük olması halinde zarar söz konusu olur.

53 Gelir Ne Demektir ? Her türlü kazanç. Satış, faiz, kira… Gider Ne Demektir ? Geliri elde etmek için yapılan varlık tüketimi. KarSermayede artış yaratan unsur. ZararKarşılıksız varlık tüketimidir.

54 ………KIRTASİYE İŞLETMESİ GELİR TABLOSU ………Dönemi A.Brüt Satış Geliri Brüt Satış Satışlar Karı/Zararı -Satış indirimleri(iade-iskonto) Bölümü -Satılan Malın Maliyeti (Eksi) B.Faaliyet Karı Faaliyet Giderleri Faaliyet giderleri (Arş.Gl.Gd., Paz.Gid.,Gen.Yön.Gid.) Bölümü C.Net Kar (Net Gelir) Olağanüstü Gelirler(Faiz, Kiralar) Olağanüstü Giderler

55 HESAP NE DEMEKTİR ? Mali nitelikteki olayların her bir bilanço unsurunda(varlıklar, sermaye, borçlar çeşidinde) ve faaliyet sonucunu oluşturan her bir unsurda, yarattığı değişmelerin izlenmesine yarayan çizelgeye hesap denir. + - veya …………..HESABI veya - + TarihAçıklamaTutar TarihAçıklamaTutar

56 AKTİF HESAPLAR =PASİF HESAPLAR Varlık Hesapları =Sermaye HesaplarıBorç Hesapları ____________________ = ________________ + ________________ Artış Azalış Azalış Artış Azalış Artış ( + ) ( - ) ( - ) ( + ) ( - ) ( + )

57 HESAP ÖRNEĞİ KASA HESABI Alıca C.Kara Peşin Satış ________ Ali Gün’e ödenen Bankaya yatan _______ BANKALAR HESABI Yatırılan Çekilen60.000

58 HESAP ÖRNEĞİ SERMAYE HESABI Ali Gün Cem Gün , _______ SATICILAR HESABI Ödenen Borçlu60.000

59 ÖRNEK: Madde 1 : X İşletmesi, işletme sahibinin sermaye olarak koyduğu lira para ile çalışmaya başladı. Buna göre; VARLIKLAR = SERMAYE AKTİF = PASİF Eşitliği üzerine kurulan açılış bilançosu söyle olur; A İşletmesi …… Tarihli Bilançosu Aktif Pasif KASA SERMAYE Yapılacak işlemlerin bilanço unsurlarına etkisini görebilmek için mevcut durumun ilgili hesaplara aktarılması gerekir. Borç(B) KASA HS. Alacak(A) Borç (B) SERMAYE HES. Alacak (A) (1)

60 Madde 2: İşletme A şahsından lira borç almıştır. (B) KASA HS. (A) = (B) SERMAYE HS. (A) + (B) BORÇLAR HS. (A) (1) (1) (2) (2) Madde 3 : İşletme lira tutarında peşin olarak mal satın almıştır. (B) KASA HS. (A) + (B) MAL HES. (A) = (B) SERMAYE HS. (A) + (B) BORÇLAR HS. (A) (1) (3) (3) (1) (2) (2)

61 Bulduğumuz bu hesap kalanlarından yararlanarak hazırlanan X işletmesinin bilançosu aşağıdaki gibi oluşacaktır. X İşletmesi ……Tarihli Dönemsonu Bilançosu AKTİF PASİF KASA HESABI30.000SERMAYE HES MAL HESABI30.000BORÇLAR HES ______ Aktif Toplamı60.000Pasif Toplamı60.000======

62 HESAPLARIN SINIFLANDIRILMASI VE HESAP TÜRLERİ Hesapların Sınıflandırılması: Hesaplar genellikle bilgi ürettikleri mali tablo açısından iki ana grup içinde sınıflandırılır. A.Bilanço Hesapları 1.Varlık HesaplarıAktif Hesaplar 2.Kaynak HesaplarıPasif Hesaplar B.Gelir Tablosu Hesapları 1.Gelir (Hasılat) Hesapları 2.Gider Hesapları

63 Hesap Türleri : İleriki derslerimizde göreceğimiz nedenlerle, farklı sonuçlara yönelik bilgi üretmek için temel eşitliği bozmayacak bazı hesaplar yaratılır. Hesaplar olayların kaydı için direkt olarak temel olup olmama durumlarına göre ; 1. Asli Hesaplar 2. Düzenleyici Hesaplar 3. Geçici Hesaplar olarak bölümlenirler. Aynı karakterde olup da ana bir unsuru toplu veya bireylerine inerek göstermeleri bakımından da, 1. Ana Hesaplar 2. Yardımcı (Tali) Hesaplar şeklinde bölümlenirler.

64 Asli Hesaplar: Kendi başlarına olayların etkilerini kati sonuçları ile veren veya vermesi mümkün olan hesaplardır. Kasa Hesabı, Mal Hesabı, Borçlar Hesabı, Binalar Hesabı gibi. Düzenleyici Hesaplar: Meydana gelen bir olayın yarattığı değişmeden dolayı, değişimin açık şekilde kayıtlarda görülebilmesi isteniyorsa değişmenin, asli hesap yerine, onunla bir arada dikkate alınacak ikinci bir hesaba kaydı yoluna gidilebilir. Yaratılan bu hesaplar düzenleyici hesaptır.(Birikmiş Amortismanlar Hs, Verilen Çekler, Ödenmemiş Sermaye, Alacak Snt.Reeskontu Hs. Vs.) Geçici Hesaplar: Bu hesaplar asli hesabı ilgilendiren fakat henüz tamamlanmamış olan işlemleri kayda alırlar. Geçici karakterdedirler. Kısa bir süre için köprü vazifesi görürler. Aşamanın kati sonucu ulaşması ile görevleri son bulur. (197 Say.Tes.Noksanları Sayım ve Tesellüm fazlası Hs. Gibi)

65 Ana ve Yardımcı Hesaplar : Bu hesaplar bilanço hesabı, sonuç hesabı veya asli hesap, düzenleyici veya geçici hesap olabilir. Ancak bu hesaplar aynı nitelikli bir unsuru; bir bütün ve bu bütünü oluşturan parçalar olarak gösterirler. Örneğin Alacaklar hesabı ana hesap olup işletmenin toplam alacağını gösterir. Bu toplamı çeşitli kimselerden olan alacaklar oluşturur. Bu kimseler adına açılan hesaplara ise yardımcı hesaplar denir. Yukarıdaki hesap türlerinden başka bir de NAZIM HESAP’lar vardır. Mali karakteri olmayan dolayısiyle, bilanço unsurlarını etkilemeyen bazı olayların unutulmaması için kayıtlar içinde gösterilmesi gerekir. Böyle bir durumda bilanço eşitliğini bozmaması için aynı kayıt içinde borçlandırılıp alacaklandırılarak hayali bir hesap yaratılabilir. Bu hesaba Nazım Hesap denir.

66 HESAP PLAN Bir işletmede kullanılacak hesapların muhasebenin temel kavramları ve ilkeleri doğrultusunda sistemli bir şekilde ve gruplandırılmış olarak yer aldığı listeye Hesap Planı denir. Varlıkları oluşturulan unsurlar genellikle; (Aktifler) - Dönen Varlıklar (1 kodu ile başlar) - Duran Varlıklar (2 kodu ile başlar) - Maddi Duran Varlıklar - Maddi Olmayan Duran Varlıklar - Yatırımlar - Diğer Varlıklar(Aktifler) Kaynakları oluşturan unsurlar ise, (Pasifler) - Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (3 kodu ile başlar) - Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar (4 kodu ile başlar) - Özkaynaklar (5 kodu ile başlar ) şeklinde bölümlenmektedir.

67 TEKDÜZEN HESAP PLANI Ülkemizde, finansal kurumlar dışında kalan tüm işletmeler için tarihinden itibaren Tekdüzen Hesap Planı’na uyma zorunluluğu getirilmiştir. Ülkemizde, işletmeler, muhasebe sistemlerini tekdüzen hesap çerçevesi ve hesap planı doğrultusunda kurmak zorundadırlar. Tekdüzen Hesap Planının Hesap Sınıfları aşağıdaki gibidir. 1- DÖNEN VARLIKLAR 2- DURAN VARLIKLAR 3- KISA VADELİ BORÇLAR 4- UZUN VADELİ BORÇLAR 5- ÖZKAYNAKLAR 6- GELİR TABLOSU HESAPLARI 7- MALİYET HESAPLARI 8- SERBEST 9- NAZIM HESAPLAR

68 HESAP PLANININ Birinci rakamı: O hesabın ait hesap sınıfını belirtir. İkinci rakamı: O hesabın ait hesap grubunu belirtir. Üçüncü Rakamı: O hesabın adıdır. Örnek: 153 kod numaralı hesabı ele alalım. Buradaki; 1Bu hesabın dönen varlıklar sınıfında olduğunu, 15Dönen varlıkların 15 stoklar grubunda olduğunu 153Bu hesap ticari mallar hesabıdır.

69 ÖRNEK 2 : 1DÖNEN VARLIK HESAPLARI 0HAZIR DEĞERLER 0KASA HESABI 1ALINAN ÇEKLER HESABI 2 BANKALAR HESABI 3 VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ HS.

70 DÖNEN VARLIKLAR HESAP GRUBU Nakit olarak elde ve bankada tutulan varlıklar ile normal koşullarda faaliyet dönemi içinde veya en fazla bir yıl içinde paraya çevrilmesi veya kullanılacağı düşünülen varlıklara ait hesapları kapsar. DURAN VARLIKLAR HESAP GRUBU Bir yıldan veya bir hesap döneminden daha uzun süreler için işletme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde kullanılan ve normalde satış amacı taşımayan varlıklara ait hesapları kapsar.

71 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR HESAP GRUBU En çok bir yıl veya işletmenin faaliyet dönemi sonunda ödenecek yabancı kaynaklar yer alır. UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR HESAP GRUBU Kendi kurumlarından, sermaye piyasasından ve işletmenin ilişkide bulunduğu üçüncü kişilerden sağlanan ve bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan işletme borçlarına ait hesapları içerir. ÖZ KAYNAKLAR HESAP GRUBU İşletme sahip veya ortaklarının bilanço tarihinde işletmeye tahsis etmiş oldukları sermaye ile faaliyetlerinden elde edilen fakat, işletme ortaklarına verilmeyip işletmede bırakılan kar ve yedeklerden oluşur.

72 GELİR TABLOSU HESAP GRUBU Varlık veya hizmet satışlarından ve faiz, kira gibi gelir işlemleri ile gelir elde etmek amacı ile tüketilen ve sermayeyi azaltıcı etkisi olan işlemlere ait hesaplar yer alır. MALİYET HESAPLARI GRUBU Mal ve hizmetlerin planlandığı şekilde üretilmesi ve yapılması için katlanılan giderlerin toplandığı ve maliyet unsurlarına dönüştürülerek izlendiği hesapları kapsar. NAZIM HESAPLAR GRUBU Daha önce belirlendiği gibi, varlıklarda, borçlarda ve sermayede artış veya azalış yaratmayan, ancak işletme yönetimi ve diğer ilgililer tarafından bilinmesi ve izlenmesi gereken işlemlere ait hesaplar yer alır.

73 MUHASEBEDE KAYIT BELGELERİ VE DEFTERLER Mali tabloların düzenlenebilmesi için gerekli bilgilerin toplanması, kaydedilmesi, ve sınıflandırılması için bilgi akışını sağlayacak muhasebe kayıt belgelerine ve defterlerine gereksinim vardır. Muhasebenin kayıt tutma işlevinin yerine getirilmesinde kullanılacak olan belgeler, defterler ve diğer kayıt araçlarının bütünü ve bunların işleyiş şekilleri toplu olarak muhasebenin teknik yapısını oluşturur. Verilecek olan bilgilerin bağımsız olarak değil, bir bütün halinde kavramaya çalışmak gerekir.

74 KAYIT TUTMA SÜRECİ Kayıt tutma sürecinin başlangıcında, önce işlemin ne olduğu sürecinin tanımlanması gerekir. Bu da o işlemi ispatlayan belgelerin ele geçirilmesi veya düzenlenmesi ile olmaktadır. Sağlanan belgelere dayalı olarak işlem yevmiye defterine kayıt edilir. Yevmiye defterindeki kayıtlardan yararlanarak büyük defter hesaplarına kayıtlar aktarılır. İşlemler büyük defter hesaplarında sınıflandırılmış olur. Dönem boyunca sınıflandırılan kayıtların sonuçları mali tablolar halinde özetlenir. Açıklanan bu süreçte bilgiler « Girdi – Süreçleme – Çıktı» şeklinde bir akış izler.

75 YEVMİYE DEFTERİ İşlemlerin çift taraflı etkisini, bir bütünlük içinde, oluş sıralarına (tarihlerine) göre ele alarak etkiledikleri hesapları, etkilendirdikleri tutarlara ve yönlere göre borçlandırmak, alacaklandırmak suretiyle yerine getirir. Yevmiye Defterinin Şekli 1)Sahife Numarası 2)Büyük Defter Bağlantı Numarası 3)Madde Numarası 4)Tarih, Borçlu ve Alacaklı Hesaplar ve Açıklama 5)Borçlu Hesap Tutarı 6)Alacaklı Hesap Tutarı (1) (2)(3)(4)(5)(6)

76 MADDE TÜRLERİ KENDİ İÇERİSİNDE ÜÇE AYRILIR Basit Maddeler Birleşik MaddelerKarışık Maddeler Yalnızca bir hesapHesabın borcunda veya Hesabın hem borcunda Borçlu, bir hesapalacağında birden fazla hemde alacağında Alacaklıdiğerinde bir hesap olursa birden fazla hesap olursa.

77 Bu defterler çift taraflı muhasebe, diğer bir ifade ile bilanço esasına göre yürütülen muhasebe için genel muhasebenin teknik yapısı içinde gerekli olan temel defterlerdir. Ülkemizde Vergi Usul Kanunu(V.U.K.) defter tutma zorunda olan tüccarları yıllık alım veya satım hacimlerini temel alarak iki sınıfa ayırmış ve bu sınıfların tutmak zorunda oldukları zorunlu defterleri belirlemiştir. V.U.K.’na göre Birinci Sınıf Tüccarlar bilanço esasına göre defter tutarlar. Bunların tutmak zorunda oldukları defterler şunlardır.  Yevmiye Defteri (Günlük Defter)  Büyük Defter (Defter-i Kebir)  Envanter Defteri

78 BÜYÜK DEFTER Mali tabloların hazırlanabilmesi için dönem içinde bilanço unsurlarında ve faaliyet sonucunu oluşturan çeşitli gelir ve giderlerde meydana gelen değişmeleri saptamak üzere hesapların gerekli olduğunu ve hesapların tümünü kapsayan deftere «Büyük Defter» denir. 1)Sahife Numarası 2)Hesabın adı 3)Hesabın Borç Tarafı 4)Hesabın Alacak Tarafı 5)Hesabın Borçlandırılan Kaydın Tarihi 6)Hesabın Borçlandırılan Kaydın Yevmiye Numarası 7)Hesabın Borçlandırılan İşlem Hakkındaki Açıklaması 8)Hesabı Borçlandıran Kayıttaki Tutar 9)Hesabın Borç Tarafı Ara Toplamı (1) (2)………… (3) Hesabı (1) (4) (5)(6)(7)(8)(9) (10)(11)(12)(13)(14)

79 Muhasebe Defterlerinin Bilgisayarla Tutulması Bilgi ve iletişim teknolojilerinin yarattığı olanaklarla, bugün işletmelerde muhasebe kayıtları hemen hemen tamamen bilgisayarla yapılmaktadır. Muhasebenin bilgisayarla tutulmasını sağlayan piyasada çok sayıda program bulunmaktadır. Defterlerin Tasdiki V.U.K.nun 220. maddesinde ve Türk Ticaret Kanununda, başta bilanço ve işletme hesabı esaslarını oluşturan defterler olmak üzere tasdiki zorunlu defterler belli edilmiştir. Bu defterler V.U.K. nun maddeleri gereğince noter tarafından tasdik olunur.

80 DEFTER TASDİK ZAMANLARI  Öteden beri işe devam etmekte olanlar ertesi yıl kullanacakları defteri içinde bulundukları yılın Aralık ayı içinde,  Yeniden işe başlayanlar, sınıf değiştirenler ve yeni bir mükellefiyete girenler, işe başlama, sınıf değiştirme ve yeni mükellefiyete girme tarihinden önce; vergi mükellefiyeti kalkanlar, muaflıktan çıkma tarihinden başlayarak on gün içinde,  Defterin dolması halinde veya diğer nedenlerle bir yıl içinde defter kullanmak zorunda kalanlar kullanmadan önce,  Aynı defteri ertesi yıl da kullanmak isteyenler kullanacağı yılın Ocak ayı içinde, tasdik işlemini yaptırmak zorundadır.(VUK.222)

81 DEFTERE KAYIT DİSİPLİNİ İşlemlerin muhasebe defterine kayıtları, Vergi Usul Kanunu maddeleri ile TTK. İlgili maddeleri uyarınca şu kurallara uyularak yapılır. -Defter ve kayıtlar Türkçe tutulur. -Defterler mürekkeple yazılır. -Defterde satırlar çizilmeksizin boş bırakılamaz ve atlanamaz. -Defterlerin sayfaları ciltten koparılamaz, yırtılamaz. -Defterlere geçirilen bir kaydı çizmek, silmek veya kazımak suretiyle okunamaz hale getirmek yasaktır. -Yevmiye defterinde yapılan yanlışlar ancak muhasebe kurallarına göre düzeltilebilir. (Yeni kayıt veya tek çizgi ile) -İşlemler deftere en geç 10 gün içinde kaydedilmelidir.

82 KAYITLARDA YARDIMCI İŞLEVİ OLAN BELGELER Muhasebe Fişleri : Yevmiye defteri kayıtlarını kolaylaştırmak için işlemin yevmiye kaydından önce fişte gösterilmesi, muhasebenin kayıt tutma aşamasında yardımcı bir işleve sahiptir. Kasaya para girişini kayda alırken kullanılan fişlere Tahsil Fişleri, Kasadan para çıkışlarını kayda alırken Tediye Fişleri, Kasa dışındaki unsurlar arasında oluşan işlemleri toplayan fişlere de Mahsup Fişleri kullanılmaktadır.

83 MUHASEBE FİŞLERİ Tahsil FişiTediye FişiMahsup Fişi Para girişini gösterenPara çıkışınıNakit giriş çıkış Fiştir.Gösteren fiştir.Olmadığında tutulan fiştir.

84 Büyük Defter Kayıtlarının Sağlaması : Mizan Büyük deftere yapılan kayıtlar belirli dönemler sonunda her bir hesabın borç ve alacak toplamlarını gösterecek şekilde bir çizelgede toplanır. Bu çizelgede hesaplara ait borç toplamı, alacak toplamı, genelde istenirse borç kalanları, alacak kalanları belirtilir. Hesapların borç toplamlarının toplamı, büyük deftere dönem içinde yapılan tüm borç kayıtlarının toplamına, hesabın alacak toplamlarının toplamı, büyük deftere dönem içinde yapılan tüm alacak kayıtlarının toplamını gösterir. Yapılan dökümde toplamlarda eşitlik bulunmaz ise kayıtlarda bir hata var demektir.

85 ENVANTER DEFTERİ Dönemsonu ve dönembaşı bilanço bilgilerinin yazıldığı defterdir.

86 YARDIMCI DEFTERLER Yardımcı Hesap : Bir ana hesabı oluşturan birden fazla unsur veya birey varsa ana hesapla birlikte, asli hesapların detayını gösteren yardımcı hesapların yazıldığı defterlere yardımcı defter/hesaplar denir. Yardımcı Defterler : Bir ana hesaba ait yardımcı hesapların toplandığı defterlere yardımcı defterler denir. TİCARİ ALACAKLAR Bay (x) Bay (y) Bay (z)

87 MUHASEBE SÜRECİNDEKİ İŞLEMLER Bir işletmede faaliyetlerin sürekliliği esastır. Ancak işletmede yapılan faaliyetlerin ve bunlara ilişkin mali nitelikli işlemlerin belirli dönemler(süreler) itibariyle belirlenmesi, ölçülmesi ve sonucun mali tablolarda gösterilmesi gerekir. İşletmenin kuruluşu bir defa gerçekleşip ondan sonra yaşamı süreklilik göstereceğinden, işine devam etmekte olan bir işletmede her dönem tekrar eden işlemler sırasıyla şöyledir.

88 MUHASEBE SÜRECİ işine devam etmekte olan işletmede. İşe yeni başlayan işletmede Muhasebe I. AÇILIŞ KAYDI 1.a. Dönembaşı Envanterinin Yapılması Döneminin Önceki Dönemin b. Dönembaşı Envanterine Dayanarak Başında Bilançosuna göre Dönembaşı Bilançosunun Düzenlenmesi. yevmiye defterine c. Envanter bilgilerinin envanter defterine geçirilmesi. hesapların açılış d. Dönembaşı bilançosuna dayanarak yevmiye kayıtlarının yapılması Defterine hesapların açılış kaydının yapılması 2. AÇILIŞ KAYDININ BÜYÜK DEFTERE AKTARILMASI Muhasebe3. GÜNLÜK İŞLEMLERİN BELGELENDİRİLMESİ Dönemi4. YEVMİYE DEFTERİNE KAYIT Süresince5. BÜYÜK DEFTERE KAYIT 6. AYLIK MİZANLARIN DÜZENLENMESİ 7. GENEL GEÇİCİ MİZANIN DÜZENLENMESİ 8. DÖNEMSONU ENVANTERİNİN YAPILMASI Muhasebe9. DÖNEMSONU MUHASEBE İŞLEMLERİ Döneminin10.KESİN MİZANIN DÜZENLENMESİ Sonunda11.MALİ TABLOLARIN DÜZENLENMESİ 12.KAPANIŞ KAYITLARININ YAPILMASI

89 MUHASEBE SÜRECİNDEKİ İŞLEMLER 1)Açılış Kaydının Yevmiye Defterine Yapılması 2)Açılış Kaydının Büyük Deftere Aktarılması 3)Günlük İşlemlerin Belgelendirilmesi 4)Yevmiye Defterine Kayıt 5)Büyük Deftere Kayıt 6)Aylık Mizanların Düzenlenmesi 7)Genel Geçici Mizanın Düzenlenmesi 8)Dönem Sonu Envanterinin Yapılması 9)Dönem Sonu Muhasebe İşlemleri 10)Kesin Mizanın Düzenlenmesi 11)Mali Tabloların Düzenlenmesi 12)Kapanış Kayıtlarının Yapılması

90 AÇILIŞ KAYDI : Bir dönem süresince yapılan işlemlerin etkisi ile dönem sonunda varlıklar, sermaye ve borçların hangi büyüklüklere ulaştığını saptamak için dönembaşı durumunun bilinmesi gerekir. Bu nedenle kayıt işleminde ilk aşama dönembaşı durumunun hesaplara aktarılmasıdır. Dönem başı durumunun hesaplara geçirilmesi işlemine hesapların açılışı veya açılış kaydı adı verilir.

91 MUHASEBENİN TEMEL KAVRAMLARI VE TEMEL KABUL GÖRMÜŞ MUHASEBE İLKELERİ Muhasebenin Temel Kavramları : Evrensel nitelikte olan muhasebe uygulamalarına yön veren bilgilere denir.

92 MUHASEBENİN TEMEL KAVRAMLARI VE TEMEL KABUL GÖRMÜŞ MUHASEBE İLKELERİ 1- Sosyal Sorumluluk Kavramı, 2- Kişilik Kavramı, 3- Süreklilik Kavramı, 4- Dönemsellik Kavramı, 5- Parayla Ölçme Kavramı, 6- Tarihi Maliyet Kavramı, 7- İhtiyatlılık Kavramı, 8- Tam Açıklama Kavramı, 9- Tutarlılık Kavramı, 10- Verilerin Güvenilir Olması Kavramı, 11- Önemlilik Kavramı, 12- Özün Önceliği Kavramı,

93 Sosyal Sorumluluk Kavramı Nedir ? Muhasebecinin belli kişi veya kurumun değil tüm toplumun çıkarlarını gözetip, tarafsız, dürüst, adil davranmasına denir. Kişilik Kavramı : Kişilik kavramı işletmeyi sahibinden ayırıyor ve işletmeye de bir kişi gibi davranıyor. Örnek olarak da çift taraflı kayıt esasını veriyor. Niçin biz çift taraflı kayıt esasına göre defter tutuyoruz. Çünkü kişilik kavramı gereği. Hatırlarsanız Bilançoya baktığımızda sol tarafta varlıklar, sağ tarafta ise kaynaklar bulunmaktadır. İşletmeye baktığımızda neyin var dediğimizde varlıklarını gösteriyor. Karşılığında kaynaklarını gösteriyor. Yani işletmeyi bir kişi gibi görüyor.

94 Süreklilik Kavramı : İşletmelerin bütün faaliyetlerinin, ömrünün sonsuz olmasına, Dönemsellik Kavramı : Ömrü sonsuzdur ama belirli aralıklarla kesinti yapılması lazım. İşte bu belli dönemlere biz dönemsellik diyoruz. Parayla Ölçme Kavramı : İşletmemizde var olan bütün değerleri (varlık, kaynak, borç, gelir, gider ve her türlü ifadenin) para cinsinden karşılığının yazılmasına,

95 Tarihi Maliyet Kavramı : Bu kavramın özünü süreklilik kavramı oluşturur. Para ve alacaklar dışındaki tüm varlıkların, tüm kaynakların elde etme maliyetiyle kaydolunmasına denir. İhtiyatlılık Kavramı : İhtiyatlı olmak; tedbir almak, temkinli olmak demektir. İleride ortaya çıkabilecek olası zararlarda, olası giderlerde şimdiden tedbir almak, temkinli davranmak, şimdiden karşılık ayırmaya biz ihtiyatlılık kavramı diyoruz. Tutarlılık Kavramı : Günümüzde de çok kullandığımız bir ifadedir. Şu arkadaşımızın söyledikleri ile yaptıkları bir olduğu için çok tutarlıdır deriz. Muhasebede diyor ki seçtiğin yöntem ve politikalar kesinlikle değişmeyecek. Benzer işlem ve benzer kayıtlarda olayların değişmezliği her dönem aynı olmasına tutarlılık kavramı diyoruz.

96 Önemlilik Kavramı : Defterlere yazdığımız her türlü mali ve teknik olayların nispi bir ağırlığının olması, deftere yazıldığında önem arz etmesi isteniyor. Tam Açıklama Kavramı : Bilgilerden yararlanan, muhasebe bilgilerini kullanan kişi ve kurumların, kim olursa olsun herkes tarafından anlaşılabilmesi için bütün bilgilerin yeterli bir şekilde açıklanması, yada eksik kalmış işlemlerde dipnotlarla destek verilmesi isteniyor. Herkes tarafından tam ve açık bir şekilde anlaşılabilmesini istiyor.

97 Özün Önceliği Kavramı : Muhasebede var olan bir işlemin biçiminden ve görünümünden ziyade finansal özüne bakmaktadır. Örnek olarak Çekler; çeklerde hiçbir şekilde vade yoktur. Çekin üzerine vade koyarsak, vadeli olursa aslında biçimi çektir ama özü senettir. Senetle çekin arasındaki tek fark çekte vade yok, senette vade vardır. Burada biçimi çektir ama özü senettir. Verilerin Güvenilir Olması : Hepimizin bildiği gibi muhasebe girdi akışında Girdi, Süreçleme ve Çıktı vardır. Girdi bölümünde muhasebede bir olayın gidebilmesi için o olayla ilgili belge lazımdır. Belgesiz hiçbir olay muhasebeye gidmez. Belgeli işlemlerle kayıt yapıyorsak belgelerin objektif olmasına verilerin güvenilir olması deniyor.

98 TEK DÜZEN HESAP PLANI ÇERÇEVESİNDE KULLANACAĞIMIZ HESAP İSİMLERİ 1 DÖNEN VARLIKLAR : Nakit olarak elde ve bankada tutulan varlıklar ile normal koşullarda en fazla bir yıl veya işletmenin normal faaliyet dönemi içinde paraya çevrilmesi veya tüketilmesi öngörülen varlık unsurlarını kapsar. 10 HAZIR DEĞERLER 100 Kasa Hesabı 101 Alınan Çekler Hesabı 102 Bankalar Hesabı 103 Verilen Çekler Hesabı 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı 11 MENKUL KIYMETLER 110 Hisse Senetleri 111 Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları 112 Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonoları

99 TEK DÜZEN HESAP PLANI ÇERÇEVESİNDE KULLANACAĞIMIZ HESAP İSİMLERİ Bir yıl içerisinde paraya dönüşmesi öngörülen ve işletmenin ticari ilişkisi nedeniyle ortaya çıkan senetli ve senetsiz alacaklar bu hesap grubunda izlenir. 12 TİCARİ ALACAKLAR 120 Alıcılar Hesabı 121 Alacak Senetleri Hesabı 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hes. 127 Diğer Ticari Alacaklar 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hes. Bir yıldan daha uzun vadeli senetli ve senetsiz alacaklar ……….nolu hesaplarda izlenir.

100 TEK DÜZEN HESAP PLANI ÇERÇEVESİNDE KULLANACAĞIMIZ HESAP İSİMLERİ Bir yıl içerisinde tahsil edilmesi düşünülen alacaklar. 13 DİĞER ALACAKLAR 131 Ortaklardan Alacaklar Hesabı 135 Personelden Alacaklar Hesabı Bir yıldan daha fazla sürede tahsil edilmesi düşünülen alacaklar ……..hesaplarda izlenir. STOKLAR 15 STOKLAR 153 Ticari Mallar Hesabı 159 Verilen Sipariş Avansları Hesabı

101 TEK DÜZEN HESAP PLANI ÇERÇEVESİNDE KULLANACAĞIMIZ HESAP İSİMLERİ 18.GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 180 Gelecek Aylara Ait Giderler(İş yeri kira ödemeleri vb.) 181 Gelir Tahakkukları 19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 190 Devreden Katma Değer Vergisi 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar 195 İş Avansları 196 Personel Avansları

102 TEK DÜZEN HESAP PLANI ÇERÇEVESİNDE KULLANACAĞIMIZ HESAP İSİMLERİ 2 DURAN VARLIKLAR : Bu hesap grubu bir yıldan veya normal faaliyet dönemi içerisinde paraya çevrilmesi veya tüketilmesi öngörülmeyen varlıkları kapsar. 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 250 Arazi ve Arsalar 252 Binalar 253 Tesis, Makine ve Cihazlar 254 Taşıtlar 255 Demirbaşlar 257(-) Birikmiş Amortismanlar 259 Verilen Avanslar

103 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 260 HAKLAR 261 ŞEREFİYELER 262 KURULUŞ VE ÖRGÜTLENME GİDERLERİ 263 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ 268(-) BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 269 VERİLEN AVANSLAR

104 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 30 MALİ BORÇLAR 300 Banka Kredileri Hesabı Bir yıldan daha uzun vadeli banka kredilerinde ise, 400 Banka Kredileri Hesabı kullanılır. 32 TİCARİ BORÇLAR 320 Satıcılar Hesabı 321 Borç Senetleri Hesabı

105 33 DİĞER BORÇLAR 331 Ortaklara Borçlar Hesabı 335 Personele Borçlar Hesabı 36 ÖDENECEK VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri

106 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 400 …………490 Kredi kurumlarından, sermaye piyasasından ve işletmenin ilişkide bulunduğu üçüncü kişilerden sağlanan bir yıldan fazla vadeli olan işletme borçlarını kapsar

107 5 ÖZKAYNAKLAR 500 Ödenmiş Sermaye 501 (-) Ödenmemiş Sermaye 590 Dönem Net Karı 591 Dönem Net Zararı (-)

108 6 GELİR TABLOSU HESAPLARI 60 BRÜT SATIŞLAR 600 Yurt İçi Satışlar Hesabı 61 SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 610 Satıştan İadeler Hesabı (-) 611 Satış İskontoları Hesabı (-) 62 SATIŞLARIN MALİYETLERİ (-) 621 Satılan Ticari Malların Maliyeti Hs.(-)

109 63 FAALİYET GİDERLERİ 630 Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) 631 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri (-) 632 Genel Yönetim Giderleri(-) Bu fonksiyonla ilgili olan ve 7/A seçeneğinde izlenen giderler, Sırasıyla «751 Araştırma ve Geliştirme Gid.Yansıtma Hs.», «761 Pazarlama Satış ve Dağ.Gid.Yansıtma Hs.», «771 Genel Yönetim Gid.Yansıtma Hesabı» nın alacağı ile 630, 631, 632 nolu hesapların borcuna kaydedilir. Dönem sonunda bu hesaplar 690 Dönem Karı veya Zararı hesabına devredilerek kapatılır.

110 64 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR 642 Faiz Gelirleri( Dev.Th.,Haz.Bn.faizleri, mevduat faiz.) 643 Komisyon Gelirleri( kişi ve kuruluşlardan alınan kom.) 645 Menkul Kıymet Satış Karları( 110 His.Snt.satıy karı) 65 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR 653 Komisyon Giderleri 655 Menkul Kıymet Satış Zararları

111 66 FİNANSMAN GİDERLERİ 660 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri : Bir yıla kadar vadeli olan borçlanmalarla ilgili olarak yüklenilen ve varlıkların maliyetine eklenmeyen faiz ve benzeri diğer giderlerin izlendiği hesaptır. 7/A seçeneğinde, dönem içinde tahakkuk eden finansman giderleri(Banka Kredi Faizleri) «780 Finansman Giderleri» hesabına kaydedilir. Her ayın sonunda kısa vadeli borçlanmalara ilişkin giderler «781 Finansman Gid.Yansıtma Hs.» alacağı ile 660 Hesabın borcuna aktarılır.

112 67 OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar Durdurulan faaliyetlerle ilgili(tasfiye işlemleri) duran varlık satışlarından doğan karlar gibi gelir ve karların yer aldığı bir hesaptır.(sayım ve tes.fazlaları, hasar fazlası tazminat gelirleri, alınan diğer ceza ve tazminatlar, irat kaydedilen dep.teminatlar.) 68 OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Hesabı Tanımlanan hesaplar dışında kalan diğer olağandışı gider ve zararlardan oluşur.(elden çıkarılan stok satış zararları, sayım ve tes.noksanları, ihbar tazminatları, ödenen diiğer ceza ve tazminatlar vb.

113 7 MALİYET HESAPLARI 750 Araştırma ve Geliştirme Giderleri Hes. 751 Araştırma ve Geliştirme Gid.Yansıtma Hs. 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Gid.Hs. 761 Pazarlama Satış ve Dağ.Gid.Yansıtma Hs. 770 Genel Yönetim Giderleri Hes. 771 Genel Yönetim Gid.Yansıtma Hes. 780 Finansman Giderleri Hes. 781 Finansman Giderleri Yansıtma Hes.

114 9 NAZIM HESAPLAR 900 Borçlu Nazım Hesaplar 901 Alacaklı Nazım Hesaplar Not. Nazım Hesap listesinde çift numaralı nazım hesaplar Borçlu, tek numaralı Nazım Hesaplar ise Alacaklı çalışacaktır. Teminat Mektupları, Teminat ve emanet verilen ve alınan kıymetler, Çıkarılmış menkul kıymetler, vb.

115 STOKLAR  Stok : İşletmelerin satmak, üretimde kullanmak veya tüketmek amacıyla almış olduğu malzeme, yarı mamul, mamul veya ticari malların izlendiği gruba stok deniyor.  Stoklar 15 nolu grupta izlenir.  Gruptaki hesaplarımız şöyledir.  150İlk Madde ve Malzeme Hesabı  151Yarı Mamul Üretim Hs.  152Mamuller Hs.  153Ticari Mallar Hs.  157Diğer Stoklar Hs.  158(-)Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı  159Verilen Sipariş Avansları

116 Biz burada 153 Ticari Mallar Hesabı üzerinde duracağı. Kısmen de 159 Verilen Sipariş Avansları Hesabına değineceğiz. 153 TİCARİ MALLAR HESABI İşletmelerin satmak üzere almış oldukları malların izlendiği hesaba Ticari Mallar Hesabı denmektedir. Ticari Mallarımız muhasebede iki farklı yönteme göre de kayıt altına alınabiliyor.

117 153 TİCARİ MALLAR HESABI Aralıklı Envanter YöntemiDevamlı Envanter Yöntemi Envanter: Saymak demektir. Aralıklı Envanter Yöntemine göre işletmeler sattıkları malların maliyetini aralıklı olarak saymakta ve bilmektedirler. Aralıklı Envanter Yöntemini kullanan işletmeler yıl içerisinde ne kadar mal sattıklarını bilemezler. Çünkü çok çeşitli, küçük hacimli mamuller sattıkları için yıl içerisinde ne kadarlık mal sattıklarını bilmezler. Dönemin sonunda yapılan sayım ile yıl içerisinde ne kadarlık mal sattıklarını tespit ederler.

118 153 TİCARİ MALLAR HESABI Aralıklı Envanter YöntemiDevamlı Envanter Yöntemi Devamlı Envanter Yöntemini seçen işletmeler büyük hacimli az çeşitli mamul satarlar ve yıl içerisinde ne kadar mal sattıklarını bilirler. Yıl içerisinde ve gün içerisinde ne kadarlık mal sattıklarını bildikleri için her satışın sonucunda satılan malın maliyetini tespit eder. (Beyaz eşya satışı, Araba satışı yapan işletmeler.)

119 Örnek olarak: Gıda üzerine satış yapan marketlerimizi düşünelim.(elektronik sisteme geçmediklerini varsayalım.) Bu işletmelerimiz küçük hacimli ve çok çeşitli mal satmaktadırlar. O kadar mal alıyorlar ki gün içerisinde, yıl içerisinde çok fazla mal satıyorlar. Bu işletmeler yıl içerisinde ve gün içerisinde ne kadar mal sattıklarını bilemezler. Çünkü çok mal satıyorlar. Kırtasiye, konfeksiyon türü satış yapan işletmelerde böyledir. Bu işletmeler Aralıklı Envanter Yöntemini Kullanır. Bunlar dönemin sonunda bir defada sayım yapar ve satılan malların maliyetini hesaplarlar.

120 153 TİCARİ MALLAR HESABI Aralıklı Envanter YöntemiDevamlı Envanter Yöntemi B 153 Ticari Mallar Hs. AB 153 Ticari Mallar Hs. A 1- Mal Alışı1- Alış İadeleri 1- Mal Alışı 1- Alış İadeleri 2- Alış Giderleri2- Alış İskontoları2- Alış Giderleri 2- Alış İskontoları 3- Satılan Mal Maliy. borç kalanı borç kalanı yıl içerisinde var olan (depomuza giden)Malların toplam mevcut var olan malların maliyetini tutarını verir.Verir.

121 Yukarıdaki örnekte verildiği üzere Aralıklı Envanter yöntemi kullanan işletmeler; Satılan Malın Maliyetini Hesaplayamamış olurlar, Devamlı Envanter Yönteminde ise Satılan Malın Maliyeti sürekli bilindiği için elimizde bulunan Ticari Malların miktarını da bilmek kolay olacaktır.

122 MAL ALIM SATIMINDA KATMA DEĞER VERGİSİ VE İZLENİLDİĞİ HESAPLAR Katma değer vergisi, Ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim(mal alım ve satımı), yapılan hizmet karşılığında ve yapılan harcamalarda bedelin belirli bir yüzdesi kadar alının veya ödenen bir vergidir. İşletmeler mal ve hizmet alımlarında satıcılara KDV öderler; alıcılardan da teslim edilen mal veya yerine getirilen hizmetlerin bedeli üzerinden hesaplanan KDV alırlar. Bu açıklamalardan sonra mal ve hizmet alım satımında ortaya çıkan KDV ‘nin muhasebeleştirilmesinde kullanılacak hesaplar tekdüzen hesap planına göre şunlardır.

123 191 İNDİRİLECEK KDV HESABI İşletmenin satın aldığı her türlü mal ve hizmet bedelleri üzerinden satıcılara ödediği veya ödeyeceği Katma Değer Vergisinin kaydedildiği hesaptır. Mal ve Hizmet alımı sırasında satıcı firmaya ödenen KDV.leri ifade eder. 391 HESAPLANAN KDV HESABI İşletmenin sattığı mal veya sunduğu hizmet bedelleri üzerinden alıcılardan aldığı veya alacağı katma değer vergisinin kaydedildiği ve izlendiği hesaptır. Hesaplanan Katma Değer Vergisinin tutarı bu hesabın alacağına yazılır. Mal ve Hizmet satışı sırasında devlet adına alınan KDV.leri ifede eder.

124 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI İşletmenin bir ay içinde yaptığı işlemler sonucu aldığı KDV(Hesaplanan KDV) tutarı, ödediği KDV(İndirilecek KDV) tutarını aşarsa, bu fark ay sonunda 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabının(Yardımcı Hesap; Ödenecek Katma Değer Vergisi) alacağına aktarılır. 391 Hs. 191 Hs. 360 Hs. Hesaplanan KDV > İndirilecek KDV. = Ödenecek Vergiler > = —

125 190 DEVREDEN KDV HESABI İşletmenin bir ay içinde yaptığı işlemler sonucu ödediği KDV (indirilecek KDV) tutarı, aldığı KDV (Hesaplanan KDV) tutarını aşarsa, içinde bulunulan ayda indirilemeyen KDV, izleyen ay veya aylarda indirilmek üzere ay sonunda 190 Devreden KDV Hesabının borcuna aktarılır. 391 Hs. 191 Hs. 190 Hs. Hesaplanan KDV < İndirilecek KDV. = Devreden KDV < =

126 Mal Alımı ve Satışı sırasında KDV. uygulanması şarttır. 1. Mal Alışı2. Mal Satışı _____xx/xx/xxxx_____ _______xx/xx/xxxx_____ 153 Tic.Mal.Hs İndirilecek KDV.600 Yurt içi Satışlar Hesaplanan KDV

127 320 SATICILAR HESABI Mal alışlarında çok sık karşılaşacağımız bir hesaptır. Bu hesap Kredili mal alışlarında senetsiz borçlar için kullanılan bir hesaptır. B320 Satıcılar Hes.A ( - )( + ) 120 ALICILAR HESABI Bu hesap kredili mal satışlarında senetsiz bir alacağı ifade etmektedir.

128 1- MAL ALIŞ İŞLEMLERİ Aralıklı Envanter Yöntemine göre; yeniden hatırlamak gerekirse, Aralıklı envanter yöntemi, işletmedeki mal mevcudunun ancak belirli aralıklarla yapılacak sayım ve değerleme(envanter) ile belirlenebileceği esasına dayalı bir yöntemdir. Dolayısıyla bu yöntemle mal alım satımı işlemlerinden doğan kar veya zarar da ancak mal mevcudunun saptanmasından sonra yapılacak bazı hesaplamalarla bulunur. Aralıklı envanter yönteminde dönembaşı mal mevcudu, dönem içi alışlar, alış giderleri, alış iskontoları ve alış iadeleri «153 Ticari Mallar Hesabı»nda izlenir. Satışlar ise «600 Yurtiçi Satışlar Hesabı» nın alacağına kaydedilir.

129 Satışlarla işletmeden çıkan her mal, Ticari Mallar Hesabına kaydedilmediğinden Ticari Mallar Hesabının kalanı mal mevcudunu göstermeyecektir. Dolayısıyla mal mevcudunu ve satışların kar veya zararını belirlemek için fiili sayım ve değerleme (envanter) yapmak gereklidir. Mal alım satımı ile bunlarla ilgili olarak ortaya çıkacak, alış giderleri, alış iadeleri ve alış iskontoları ile satış giderleri, satış iadeleri, satış iskontoları ve satış karının (veya zararının) hesaplanması ve muhasebeleştirilmesi işlemlerinin aralıklı envanter yöntemine göre kayıtları, tekdüzen hesap planına uygun olarak aşağıda tek tek ele alınacaktır.

130 Dönembaşı Mal Mevcudu: İşletmenin dönembaşı bilançosunda yer alan «Ticari Mallar» yevmiye defterine yapılan açılış kaydını takiben büyük defterdeki «153 Ticari Mallar Hesabı»nın borcuna ilk kayıt olarak geçer. 153 Ticari Mallar Hesabı’nda görünen bu tutar, dönembaşındaki mal mevcudunun maliyet değeri üzerinden değerini gösterir.

131 Aralıklı Envanter Yöntemine göre Mal Alışları: Satın alınan mal, işletmenin mal mevcudunu artırır. Varlıkların izlendiği aktif hesaplardaki artış, bilindiği gibi ilgili hesabın borcuna yazılarak muhasebeleştirilir. Bu nedenle «153 Ticari Mallar Hesabı»nın borcuna kaydedilir. İşletmenin satın aldığı ticari mallar bu hesaba maliyet değeri ile kaydedilir. Satın alınan malların maliyetini; fatura bedeli, taşıma ve hammaliye giderleri, varsa gümrük vergileri ve taşıma sırasındaki sigorta giderleri gibi unsurlar için yapılan parasal ödemelerin tutarını oluşturur. Not: Katma Değer Vergisi Kanununa göre, KDV ‘ye tabi olan malların satın alınması nedeniyle ödenen ya da ödenecek olan KDV.nin muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Ancak KDV. bir maliyet unsuru olmamaktadır.

132 A- MAL ALIŞI (Aralıklı Envanter Yöntemine Göre) Örnek: İşletmemiz tl. KDV.lik malın tamamını kredili olarak satın almıştır. ___________xx/xx/xxxx__________ 153 Ticari Mallar Hs — 191 İndirilecek KDV.Hs. 300.— 320 Satıcılar Hes — Tamamı Kredili olarak alınan mal. ___________xx/xx/xxxx__________

133 B- MAL ALIŞ GİDERLERİ: Bir mal veya varlık edinilirken kaça mal olduysa onun üzerinden kayda geçer. Alım sırasında yapılan KDV. hariç tüm giderler, Ticari Mallar Hesabının borcunda izlenir.(Maliyetine ekleniyor) Örnek: Kredili olarak alınan KDV.lik mallar işletmeye getirilirken nakliye şirketine KDV.lik peşin ödeme yapılmıştır. ___________xx/xx/xxxx__________ 153 Ticari Mallar Hs.500.— 191 İndirilecek KDV. 50.— 100 Kasa Hes.550.— Alınan malla ilgili olarak yapılan alış gideri

134 C- ALIŞTAN İADELER Malı alırken Ticari Mallar Hesabının borcunu yazdığımız malı, iade ettiğimiz zaman ise aynı işlemin tersini yapmamız gerekecektir. Malı alırken İndirilecek KDV. hesabına kayıt yaptığımızdan, aynı malın iadesinde ise bu hesabı ters kayıtta kapatmak gerekecektir. Örnek: Daha önce kredili olarak alınan KDV.lik malın yarısı iade edilmiştir. ___________xx/xx/xxxx__________ 320 Satıcılar Hs.110.— 153 Ticari Mallar Hs.100.— 391 Hesaplanan KDV. 10.— Alınan malla ilgili olarak yapılan alış gideri

135 D- ALIŞ İSKONTOLARI Örnek: Satıcılara olan Tl.lik borcumuzda % 20 iskonto sağlanmıştır.(KDV. 80 Tl.) Tl. x % 20 = 800 Tl. ____________xx/xx/xxxx___________ 320 Satıcılar Hs.880.— 153 Ticari Mallar Hs.800.— 391 Hesaplanan KDV. 80.__ Almış olduğumuz mala yapılan iskonto ______________________________________

136 ARALIKLI ENVANTER YÖNTEMİNDE MAL SATIŞ İŞLEMLERİ 1- MAL SATIŞ İŞLEMLERİ (600 Yurtiçi Satışlar Hs.) Aralıklı Env.Yönteminde Mal Satış İşlemleri Mal Satışı işletmemiz için bir gelirdir. Satıştan İadeler giderdir. Satıştan İskontolar giderdir. Örnek: KDV.li mal kredili olarak satılmıştır XX/XX/XXXX Alıcılar Hes Yurtiçi Satışlar Hs — 391 Hesaplanan KDV — Kredili Mal Satışı

137 2. SATIŞ GİDERLERİ HESABI (760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Gid.Hs.) Mal alırken malın maliyetine eklenen giderler Mal Satışı sırasında yapılan giderler dönem gideridir. Giderin adı ise « 760 Pazarlama ve Satış Dağıtım Giderleri» hesabının borcunda izlenir. Örneğin: İşletme sattığı malları müşteriye ulaştırırken kargo şirketine 300 Tl Tl. KDV.lik ödeme yapmıştır. ____________xx/xx/xxxx__________ 760 Pazarlama Sat.Dağ.Gid.Hs.300.— 191 İndirilecek KDV. 30.— Kasa Hesabı330.— Satılan Mal için yapılan kargo gideri.

138 3- SATIŞ İADESİ ( 610 Satıştan İadeler Hes.) Aralıklı Envanter Yönteminde Satış İadesi: Sattığımız mallar bize iade edilirse burada bir gider meydana gelir. Malı sattığımızda bir gelir ortaya çıkıyorsa, geri aldığımızda ise bir gider meydana getirmektedir. İade edilen mallar «610 Satıştan İadeler Hesabı»nın borcunda izlenir. Mal Satış sırasında alınan KDV.ler 391 Hesaplanan KDV. hesabının alacağına, iade sırasında da «191 Hesaplanan KDV» hesabının borcuna yazılır. Bunların sonucunda da alacağımızda bir azalış meydana gelir.

139 Örnek: İşletme KDV. ye kredili olarak sattığı mallarını müşteri beğenmediği için tamamını işletmemize iade etmiştir. Burada daha önce işletmemiz Tl’lik gelir elde etmiş ve bu gelir sırasında 500 Tl.lik de KDV. almıştır. Ancak müşteri malı bize geri iade etmiş ve bu seferde gider meydana gelmiştir. ____________xx/xx/xxxx______________ 610 Satıştan İadeler Hs İndirilecek KDV Alıcılar Hes Kderili satış sonucunda yapılan mal iadesi

140 4.- SATIŞ İSKONTOLARI( 611 Satış İsk.Hs.) iskonta da, iskonto faturası KDV.li olarak kesilir. Örnek: Müşteri XX den olan Tl.lik kredili alacağımızdan % 20 iskonta yapılmıştır. (KDV. 100 Tl.) __________xx/xx/xxxx__________ 611 Satıştan İskontolar Hs İndirilecek KDV Alıcılar Hs.1.100

141 DEVAMLI ENVANTER YÖNTEMİNE GÖRE MAL ALIŞ İŞLEMLERİ Devamlı Env.Yöntemine göre yapılan mal alış işlemleri, Aynen Aralıklı Env.Yöntemine göre yapılan mal alış işlemlerini kapsamaktadır. A- MAL ALIŞI (Devamlı Envanter Yöntemine Göre) Örnek: İşletmemiz tl. KDV.lik malın tamamını kredili olarak satın almıştır. ___________xx/xx/xxxx__________ 153 Ticari Mallar Hs — 191 İndirilecek KDV.Hs. 200.— 320 Satıcılar Hes — Tamamı Kredili olarak alınan mal. ___________xx/xx/xxxx__________

142 B- MAL ALIŞ GİDERLERİ: Bir mal veya varlık edinilirken kaça mal olduysa onun üzerinden kayda geçer. Alım sırasında yapılan KDV. hariç tüm giderler, Ticari Mallar Hesabının borcunda izlenir.(Maliyetine ekleniyor) Örnek: Kredili olarak alınan KDV.lik mallar işletmeye getirilirken nakliye şirketine KDV.lik peşin ödeme yapılmıştır. ___________xx/xx/xxxx__________ 153 Ticari Mallar Hs.500.— 191 İndirilecek KDV. 50.— 100 Kasa Hes.550.— Alınan malla ilgili olarak yapılan alış gideri

143 C- ALIŞTAN İADELER Malı alırken Ticari Mallar Hesabının borcunu yazdığımız malı, iade ettiğimiz zaman ise aynı işlemin tersini yapmamız gerekecektir. Örnek: Daha önce kredili olarak alınan KDV.lik malın yarısı iade edilmiştir. ___________xx/xx/xxxx__________ 320 Satıcılar Hs.110.— 153 Ticari Mallar Hs.100.— 391 Hesaplanan KDV. 10.— Alınan malla ilgili olarak yapılan alış gideri

144 D- ALIŞ İSKONTOLARI Alınan maldan iskonto yapıldığında iskonto faturası KDV. li olarak kesilir. Örnek: Satıcılara olan Tl.lik borcumuzda % 20 iskonto sağlanmıştır. (KDV. 80 Tl.) Tl. x % 20 = 800 Tl. ____________xx/xx/xxxx___________ 320 Satıcılar Hs.800.— 153 Ticari Mallar Hs.800.— 391 Hesaplanan KDV. 80.— Almış olduğumuz mala yapılan iskonto ______________________________________

145 DEVAMLI ENVANTER YÖNTEMİNDE MAL SATIŞ İŞLEMLERİ A- Mal Satışı İşletmemiz Tl. maliyetli mallarını kredili olarak KDV.ye satmıştır. _________xx/xx/xxxx________ 120 Alıcılar Hs Yurtiçi Satışlar Hs — 391 Hesaplanan KDV — Kredili Mal satışı _________xx/xx/xxxx_________ 621 Satılan Tic.Malın Maliyeti Hs Ticari Mallar Hs — Satılan malın maliyet kaydı.

146 B- MAL SATIŞ GİDERLERİ (760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Gid.Hs.) Mal alırken malın maliyetine eklenen giderler Mal Satışı sırasında yapılan giderler dönem gideridir. Giderin adı ise « 760 Pazarlama ve Satış Dağıtım Giderleri» hesabının borcunda izlenir. Örneğin: İşletme sattığı malları müşteriye ulaştırırken kargo şirketine 300 Tl Tl. KDV.lik ödeme yapmıştır. ____________xx/xx/xxxx__________ 760 Pazarlama Sat.Dağ.Gid.Hs.300.— 191 İndirilecek KDV. 30.— Kasa Hesabı330.— Satılan Mal için yapılan kargo gideri.

147 C- Satıştan İadeler (610 Satıştan İadeler Hs.) Satılan malın tamamını iade ettiğini var sayalım. Satışta iki kayıt yapıldığı için iade işleminde de iki kayıt yapılması gerekiyor. ____________xx/xx/xxxx__________ 610 Satıştan İadeler Hs. 191 İndirilecek KDV. Hs. 120 Alıcılar Hesabı ____________xx/xx/xxxx__________ 153 Ticari Mallar Hes. 621 Satılan Tic.Mal.Maliyeti Hs. _____________________________

148 D- SATIŞ İSKONTOLARI( 611 Satış İsk.Hs.) Örnek: Müşteri XX den olan Tl.lik kredili alacağımızdan % 20 iskonto yapılmıştır. __________xx/xx/xxxx__________ 611 Satış İskontoları Hs İndirilecek KDV Alıcılar Hs.1.100

149 HAZIR DEĞERLER VE MENKUL KIYMETLER 1 DÖNEN VARLIKLAR 10 Hazır Değerler ( Para ve Para gibi kullanılan değerler) 100 Kasa Hesabı 101 Alınan Çekler Hesabı 102 Bankalar Hesabı 103 Verilen Çekler Hesabı ( - ) 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı

150 HESAP KOD’LARININ NASIL OLUŞTUĞU ÖRNEĞİ BorçBİLANÇOAlacak 1.DÖNEN VARLIKLAR 0 Hazır Değerler 0 Kasa Hesabı 1 Alınan Çekler 2 Bankalar 3 Verilen Çekler 8 Diğer Hazır Değerler

151 100 KASA HESABI İşletmenin kasasında bulunan paraların(ulusal, yabancı paraların Tl. karşılığında) izlendiği hesaptır. Defter Kayıtlarında BORÇ ALACAK Para girişiPara çıkışı - Parada artış oluyorsa,- Bir şekilde para azalıyorsa - İşletme tahsilat yaptıysa,- Ödeme yapılmışsa, 100 Kasa Hesabının borcuna100 Kasa Hesabının alacak tarafınaYazılır. _______xx/xx/xxxx________________xx/xx/xxxx_________ 100 Kasa Hesabı Hs Hs.100 Kasa HesabıAçıklama _______xx/xx/xxxx________________xx/xx/xxxx_________

152 KASA HESABI BORÇALACAK İşletme kasasınaİşletme kasasından giden paralarçıkan paralar

153 Örnekler: Soru 1. İşletme KDV.lik mal satın almış ve bedelini de nakit olarak ödemiştir. _________xx/xx/xxxx________ 153 Ticari Mallar Hs — 191 İndirilecek KDV. 200.— 100 Kasa Hesabı Peşin mal alışı Soru 2. İşletme KDV.lik malı peşin olarak satmıştır. (Aralıklı Env.Yön.) __________xx/xx/xxxx________ 100 Kasa Hesabı4.400.— 600 Yurtiçi Satışlar Hs — 391 Hesaplanan KDV. Hs. 400.— Peşin Mal satışı

154 İşletmenin alıp, satmış olduğu yabancı paralarda KASA hesabından izlenir. Bu tür yabancı paralarla ilgili olarak Kasa Hesabının alt hesabı olarak Yabancı Para Kasası adı altında açılan yardımcı hesaplarda takip edilir. Örnek 1 : İşletme 1.6 Tl.den Dolar satın alıyor. ______________xx/xx/xxxx_____________ 100 Kasa Hesabı1.600.— Yabancı Kasası 100 Kasa Hesabı1.600.— 1.6 Tl.den Dolar satın alınması Örnek 2: İşletme elinde bulunan Doları yarısını 1.5 Tl.den bozduruyor. ______________xx/xx/xxxx_____________ 100 Kasa Hesabı1.500.— 656 Kambiyo Zararları 100.— 100 Kasa Hesabı1.600.— Yab.Para Kasası 001 USD.

155 101 - ALINAN ÇEKLER HESABI Bu hesap gerçek ve tüzel kişiler tarafından işletmeye verilmiş olup, henüz tahsil için bankaya verilmemiş veya ciro edilmemiş olan çeklerin izlenmesini sağlar. Müşterilerden1. Müşteri çeki tahsil Çek alınırsa, edilirse, ______xx/xx/xxxx____________xx/xx/xxxx_____ 101 Alınan Çekler Hs.Kasa veya Banka Hs Hs.101 Alınan Çekler Hs. Müşteriden alınan çek.Tahsil edilen çek 2. Çek ciro edilirse _______xx/xx/xxxx_____ Hs. 101 Alınan Çekler Hs. _________________________ Ciro: Çekin tahsil hakkının karşı tarafa devri.

156 Örnekler: Soru 1: İşletme KDV.lik mal satmış. Karşılığında Tl.nakit, kalanına da çek almıştır. _________xx/xx/xxxx________ 100 Kasa Hesabı Alınan Çekler Hs Yurtiçi Satışlar Hs Hesaplanan KDV. Hs Mal satışı Soru 2: İşletme KDV.lik mal almış. Karşılığında Tl.lik çek ciro etmiş, kalanını nakit olarak ödemiştir. _______xx/xx/xxxx_______ 153 Ticari Mallar Hs İndirilecek KDV. Hs Kasa Hesabı Alınan Çekler Hs

157 102 - BANKALAR HESABI Bu hesap, işletmece yurt içi ve yurt dışı banka ve benzeri finans kurumlarına yatırılan ve çekilen paraların izlenmesini kapsar. Kasa hesabının bir başka versiyonudur. Kasa hesabı kasadaki paraların izlendiği bir hesap olup, Bankalar hesabı ise işletmenin bankadaki paralarının izlendiği hesaptır. Bankadaki paramızda artış olursa Borç kısmına, azalış olursa Alacak tarafa yazılır.

158 102 - BANKALAR HESABI Bankadaki Ticari MevduatTicari Mevduat Hesabından Hesabımıza para yatırılırsapara çekilirse _______xx/xx/xxxx__________________xx/xx/xxxx________ 102 Bankalar Hs Hs Hs.102 Bankalar Hs. Bankaya yatan paraBankadan para çekilmesi ___________________________________________________

159 Örnekler: Örnek 1: İşletme XX Bankasındaki hesabına Tl. para yatırmıştır. ________xx/xx/xxxx________ 102 Bankalar Hesabı3.000.— 100 Kasa Hesabı3.000.— Bankaya para yatırılması _______________________________ Soru 2: İşletme XX Bankasından Tl. para çekmiştir. __________xx/xx/xxxx__________ 100 Kasa Hesabı2.000.— 102 Bankalar Hesabı2.000.— Bankadan para çekilmesi

160 103 - VERİLEN ÇEKLER ve ÖDEME EMİRLERİ HESABI ( - ) İşletmelerin üçüncü kişilere bankalardan çekle veya ödeme emri ile yapacağı ödemeler bu hesapta izlenir. Bu hesap işletmenin yapmakta olduğu ödemelerini çek ile yapmak istediği zaman çalışır. Düzenleyici bir hesaptır. Verilen çeklerin alınan çeklerden farkı nedir ? Alınan çekleri, alacağımıza karşılık müşteriden bizzat almaktayız. Verilen çekler ise bizim dışımızdaki kişilere doğan borcumuzdan dolayı verdiğimiz çeklerdir. Dolayısıyla verilen çek önce verildiği için alacak tarafından kayıt edilir. Bu hesap pasif karakterli bir hesaptır.

161 103 VERİLEN ÇEKLER ve ÖDEME EMİRLERİ HESABI ( - ) Çekin Lehtarı(verilen kişi)Çek işletme tarafından tarafından ilgili bankadandüzenlenip verilirse(Keşide tahsil edilmesiedilirse)_______xx/xx/xxxx______ 103 Verilen Çek.Öde.Em.Hs Hs. 102 Bankalar Hes.103 Verilen Çek.Öd.Em. Çekin bankadan ödenmesiÇek verilmesi __________________________________________

162 Örnekler: Soru 1: İşletme KDV.lik mal almış. Karşılığında Tl. nakit para, Tl.lik çek ciro edilmiş ve Tl.lik çek düzenlenip verilmiştir. Bir kayıtta gerçekleşen işlem daima iki kayıttan oluşur. Birinci olay bir tarafa, ikinci olay diğer tarafa yazılır. Burada birinci olay kırmızı ile işaretlenen kısımdır. İkinci olay ise diğer kısımdır. _________xx/xx/xxxx__________ 153 Ticari Mallar Hesabı — 191 İndirilecek KDV. Hesabı — 100 Kasa Hesabı — 101 Alınan Çekler Hesabı — 103 Verilen Çek.Öd.Em.Hs —

163 108 - DİĞER HAZIR DEĞERLER HS. Bu hesap, nitelikleri itibariyle hazır değer sayılan pullar, vadesi gelmiş kuponlar, tahsil edilecek banka ve posta havaleleri(yoldaki paralar gibi) değerleri kapsar. -Damga Pulları -Tahsil edilebilir duruma gelmiş tahvil ve kar payı kuponları bu hesapta izlenir -Tahsil edilebilir posta havaleleri -Kredi kartı ile yapılan alışverişler -Tahsil edilecek banka havaleleri

164 Örnek: a)10/09/2009 tarihinde müşteri Ahmet Turan"a kredi kartı ile 1000 TL+ 100 Tl. KDV. lik satış yapılmıştır. (Aralık.env.yön.) b)12/09/2009 tarihinde kredi kartı slipi bankadan tahsil edilmiştir. a) ___________ ____________ 108 DİĞER HAZIR D EĞERLER HS — 600 YURTİÇİ SATIŞLAR HES — 391 HESAPLANAN KDV. 100.— b) ___________ ____________ 102 BANKALAR HES — 108 DİĞER HAZIR DEĞ. HES —

165 Örnek: a)10 Mayıs 2004’te işletmede kullanılmak üzere, 2 bin TL’lik posta pulu alınıyor. b)31 Mayıs 2004 itibariyle posta pulunun 750 TL’lik kısmının kullanıldığı belirleniyor. İşletmenin pulları alım tarihinde ve Mayıs ayı sonu itibariyle yapacağı kayıtlar aşağıdaki şekilde olacaktır. a) __________ ___________ 108 DİĞER HAZIR DEĞ.HES — 100 KASA HESABI2.000.— Posta pulu satın alınması. b) __________ ___________ 770 GENEL YÖNETİM GİD.HES. 750.— 108 DİĞER HAZIR DEĞ. HES. 750.— Kullanılan damga pullarının gidere yazılması.

166 1 DÖNEN VARLIKLAR 11 MENKUL KIYMETLER Bu grup, faiz geliri veya kar payı sağlamak veya fiyat değişmelerinden yararlanarak karlar elde etmek amacı ile geçici bir süre elde tutulmak üzere alınana hisse senedi, tahvil, hazine bonosu, finansman bonosu, yatırım fonu katılma belgesi, kar-zarar ortaklığı belgesi, gelir ortaklığı senedi gibi menkul kıymetlerin izlenmesi amacıyla kullanılır. 110 Hisse Senetleri Hesabı 111 Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları 112 Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonoları 118 Diğer Menkul Kıymetler 119 Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı ( - ) İlgileneceğimiz Hesaplar

167 Menkul Kıymet Nedir ? Menkul kıymet; faiz geliri, ya da kar payı sağlamak, kar elde etmek için, ya da bunun dışında para hareketlerinden faydalanmak amacıyla alınmış olan kıymetli evraklara menkul kıymet denir. Biz bunları varlık olarak kabul edeceğiz. Çünkü biz bunları satın alacağız.

168 110 HİSSE SENETLERİ HESABI İştirak(Ortaklık) niteliğinde olmayan ve gelir getirmesi amacıyla geçici olarak elde tutulan hisse senetleri bu hesapta izlenir. Hisse Senetleri kendi içerisinde 1 ve 2 nolu hesaplarda izlenebilir. 1 ile başlayan hesaplar Dönen Varlık olduğunu gösterir. Dönen varlık olabilmesi için geçici yatırım amacıyla satınalınan hisse senedi olması lazım. Geçici yatırım amacıyla değil de uzun vade de yatırım amacıyla alınsaydı, o zaman «242 İştirakler Hesabı»nda izlenecekti.

169 Hisse Senedi Nedir ? Hisse senedini sadece Anonim Şirketler çıkarır. Sermayesi belli paylar karşılığında, şekli kanunda belirtilmiş ortaklık belgesine hisse senedi denir. BorçHisse Senetleri Hs.Alacak + _ Hisse senedi satın alınırsaHisse senedi satılırsa Not: Her türlü varlığın borç kalanı bize o varlığın değerini ifade eder. Not 2: Hisse senetleri satın alırken, alım sırasında yapılan giderlere biz komisyon giderleri diyoruz. 653 Komisyon Giderleri hesabında izlenir.

170 Örnek: X A.Ş.ye ait Tl. lik hisse senetlerini şirketimiz geçici yatırım amacıyla Tl.ye nakit olarak satın almış olup ayrıca 500 Tl. komisyon ödenmiştir. __________xx/xx/xxxx__________ 110 Hisse Senetleri Hesabı Komisyon Giderleri Kasa Hesabı — Hisse Senedi alımı

171 Not: Hisse senetleri hangi değer üzerinden kayda geçer ? Cevap : Alış değeri üzerinden kayda geçer. Aldığımız hisse senetlerini alış değerinin üzerinde satarsak KAR, Aldığımız hisse senetlerini alış değerinin altında satarsak ZARAR Etmiş oluruz. Hisse Senetleri satışında Kar edersek « 645 Menkul Kıymet Satış Karları Hesabı»nda iziliyoruz. Gelirler ve karlar hesabın alacak tarafına yazılır. Zarar edersek «655 Menkul Kıymet Satış Zararları Hesabı»nın borcunda izliyoruz.

172 Örnek : Soru 1: Şirketimiz daha önce geçici yatırım amacıyla satın aldığı Tl.lik hisse senetlerini Tl.ye satmıştır. _______xx/xx/xxxx_______ 100 Kasa Hes — 110 Hisse SenetleriHesabı — 645 Menk.Kıy.Satış Karları.Hs — Hisse Seneti satışı Soru 2: Şirketimiz daha önce geçici yatırım amacıyla satın aldığı nominal değeri 2 Tl. olan adet hisse senedini toplan Tl.ye peşin olarak satmıştır. _________xx/xx/xxxx_________ 100 Kasa Hesabı8.500.— 655 Menk.Kıy.Satış Zarar — 110 Hisse Senetleri — Zararına Hisse Seneti satışı

173 Uzun vadede ortak olmak (yatırım yapmak amacıyla) alınan hisse senetleri : (242 İştirakler Hesabı) __________xx/xx/xxxx__________ 242 İştirakler Hesabıxxxxx 100 Kasa Hesabıxxxxx Uzun vadede alınan hisse senetleri her dönemin sonunda, ortak olduğun A.Ş.den kar payı istersin. Kaç tane kuponun varsa o kadar istersin. Her hisse senedinin altında kuponlar vardır. Her yılın sonunda şirket ne kadar kar etmişse Kuponları tamamına bölerler elinde kaç tane Kuponun varsa kuponun kadar kar payı sağlarsın. Hisse Senedi ve kuponları

174 Dönem sonunda elde edilen Kar Payı(Temettü Geliri) var ise bu gelirler «640 İştiraklerden Temettü Gelirleri Hesabı» nda izlenecek. Kar payı ile ilgili gelen her türlü soruda 640 hesap alacaklı hesap olarak kayıt edilecektir. ___________xx/xx/xxxx____________ Kar payı Tahsil edildi ise 100 Kasa Hesabı xxxx Kar payı Tahsil edilebilir 108 Diğer Hazır Değerler Hs. xxxx duruma Gelmemiş ise 640 İştiraklerden Tem.Gelir.Hs.xxxx

175 111 ÖZEL KESİM TAH.SEN.VE BONOLARI HES. 112KAMU KESİMİ TAH.SEN.VE BONOLARI HES. TAHVİLLER : Tahvil, bir borçlanma senedidir. Borçlanma yoluyla para bulmadır. Hisse senedi ise ortak bulma yoluyla para bulmadır. Tahvil uzun vadeli bir borçlanmadır. Anonim şirketler veya kamu kuruluşları fon bulabilmek amacıyla belli bir faiz karşılığında piyasadan borç para bularak piyasaya borçlanır. Borçlanma karşılığı verdikleri evrağa borçlanma senedi diyoruz. Tahvilleri kimler çıkarır : a)Anonim Şirketler, Tahvilin getirisi faizdir. b)Kamu kuruluşları Hisse senedinin getirisi ise kar payıdır.

176 Burada unutmamamız gereken husus ; Eğer borçlanıyorsak Tahvili biz çıkartmış oluyoruz. Şayet tahvil alıyorsakTahvili başka kuruluşlar çıkarmış olur ve biz onlara borç para vermiş oluyoruz. Biz burada Tahvili alan işletme olarak kayıtlarımızı yapacağız. A.Ş.lerin çıkardığı tahvilleri alırsakKamunun çıkardığı tahvilleri 111 Özel Kesim Tah.ve Snt.ve 112 Kamu Kesimi Tahvil Bonoları Hs.da izliyoruz. Senet ve Bonoları Hs.da izliyoruz.

177 ÖRNEK: Soru 1: X A.Ş.ne ait 3 yıl vadeli % 30 faizli tahvil Tl.ye satın alınmıştır. ___________xx/xx/xxxx_________ 111 Özel Kes.Tah.Snt.ve Bonoları Hs Kasa Hesabı — Özel kesim tahvil alımı __________________________________________________ Tahvillerin Getirisi 642 Faiz Gelirleri Hesabında izlenir.

178 ÖRNEK: Soru 1: X A.Ş.ne ait 3 yıl vadeli % 30 faizli tahvil Tl.ye satın alınmış olan tahvil güne geldiğinde faizi ile birlikte T.İş Bnk.sı hesabımıza – Tl. olarak yatırılmıştır. ___________xx/xx/xxxx___________ 102 BANKALAR HESABI ÖZEL KES.TAH.VE BON.HS — 642 FAİZ GELİRLERİ HES — Tahvillerin bedelinin vadesinde hesaba yatırılması. ___________________________________________________

179 TAHVİL TÜRLERİ : 1- Gelir Ortaklığı Senetleri 2- Finansman Bonoları 3- Kar – Zarar Ortaklığı Belgesi 4- Hazine Bonoları 5- Yatırım Fonu Katılım Belgesi

180 ALACAKLAR HESABI 1 DÖNEN VARLIKLAR 12 TİCARİ ALACAKLAR HESABI : Bir yıl içerisinde paraya dönüşmesi öngörülen ve işletmenin ticari ilişkisi nedeniyle ortaya çıkan senetli ve senetsiz alacaklar bu hesapta gösterilir. 13 DİĞER ALACAKLAR HESABI : Herhangi bir ticari nedene dayanmadan meydana gelmiş ve en çok bir yıl içinde tahsil edilmesi düşünülen senetli, senetsiz alacaklar ile bu gruba ait şüpheli alacak ve şüpheli alacak karşılığının izlenmesini sağlar. Alacak: Başkalarından olan para isteme hakkıdır. Muhasebe bu alacakları ikiye ayırıyor. 1- Ticari Alacaklar 2- Diğer Alacaklar 12 nolu Grupta yer alır 13 nolu Grupta yer alır.

181 12 - TİCARİ ALACAKLAR13 - DİĞER ALACAKLAR 120 Alıcılar Hesabı131 Ortaklardan Alacaklar Hs. 121 Alacak Senetleri He.132 İştiraklerden Alacaklar Hs. 122 Alacak Senetleri Rees.Hs.(-)133 Bağlı Ortaklıklardan Alac. 126 Verilen Dep. ve Tem. Hs.135 Personelden Alacaklar Hs. 127 Diğer Ticari Alac. Hesabı136 Diğer Çeşitli Alac.Hs. 128 Şüpheli Ticari Alac. Hs.138 Şüpheli Diğer Alacaklar 129 Şüpheli Ticari Alac.Karş.Hs.(-)139 Şüpheli Diğer Alac.Karşıl.(-) Ticari Alacaklar ne demektir ? Ticari faaliyete(mal alım-satım işlemine) dayanan alacaklardır. Diğer Alacaklar ne demektir ? Ticari faaliyete dayanmayan alacaklardır.

182 120 ALICILAR HESABI Senetsiz, belgesiz kredili bir hesaptır. Kredili mal ve hizmet satımı sonucunda ortaya çıkan senetsiz ve belgesiz alacaklardır. (Veresiye alacak) Borç120 Alıcılar HesabıAlacak (+ ) ( - ) 1- Kredili mal ve hizmet satılırsa3- Mal ve hizmet iade olursa, 2- Gününde ödenmeyen alacağımıza4- Alacağımıza yapılan iskonto, faiz tahakuk ederse.5- Alacak tahsil edilirse.

183 ÖRNEK : Soru 1: İşletme KDV.lik bir malı kredili (belgesiz, senetsiz) olarak satmıştır. ____________xx/xx/xxxx____________ 120 Alıcılar Hesabı Yurtiçi Satışlar Hes.200.— 391 Hesaplanan KDV. 20.— Kredili mal alışı Soru 2: Müşterilerden olan 220 Tl.lik kredili alacağımıza 30 Tl.lik faiz tahakkuku uygulanmıştır. ___________xx/xx/xxxx___________ 120 Alıcılar Hesabı Faiz Gelirleri30.--

184 Soru 3 : Daha önce kredili olarak satılan KDV.lik malın yarısı beğenilmediği için işletmemize müşteri tarafından iade edilmiştir. ___________xx/xx/xxxx__________ 610 Satıştan İadeler Hs İndirilecek KDV Alıcılar Hesabı110.— Satılan malın iadesi. Soru 4 : 110 Tl.lik alacak müşteriden tahsil edilmiştir. ___________xx/xx/xxxx__________ 100 Kasa Hesabı Alıcılar Hesabı110.— Alacağımızın tahsili.

185 121 ALACAK SENETLERİ HESABI Senetli alacaklarımızın izlendiği bir hesaptır. Mal ve hizmet satışı sonunda- Senetli alacak tahsil edilirse Senet, poliçe, bono alınırsa, - Senetli alacağımızı ciro edersek. ________xx/xx/xxxx______________xx/xx/xxxx_______ 121 Alacak Snt.Hs.xx xx xx121 Alacak Snt. xx

186 ÖRNEK : Soru 1 : İşletmemiz KDV.lik mal satmıştır. Karşılığında Tl. nakit para, kalanına da bono almıştır. __________xx/xx/xxxx__________ 100 Kasa Hesabı Alacak Senetleri Hs Yuriçi Satışlar Hs — 391 Hesaplanan KDV — Yarısı kredili, yarısı peşin mal satışı Soru 2 : TL.lik senetli alacağımız tahsil edilmiştir. __________xx/xx/xxxx__________ 100 Kasa Hesabı Alacak Senetleri Hs — Senetli alacağın tahsili

187 Soru 3 : Cam Tic.ten Olan Tl.lik senetsiz alacağa karşılık aynı tutarda bir poliçe alınmıştır. __________xx/xx/xxxx_________ 121 Alacak Senetleri Alıcılara Hesabı3.000.— Senetsiz alacağın senetli hale gelmesi. Alacak Senetlerinin Yardımcı Hesapları 1- Cüzdandaki senetler 2- Tahsildeki senetler 3- Teminattaki senetler (güvence oluşturmak amacıyla verilen senetler) 4- Protestolu senetler(gününde tahsil edilemeyen alacağımızı tahsil edemiyorsak noter aracılığı ile protesto çekilir) 5- Takipteki senetler(Protesto çekildiği halde hala tahsil edilemiyorsa yasal yollardan takibe alınır.)

188 Konuyu yevmiye kaydı ile netleştirelim. ___________xx/xx/xxxx__________ 121 Alacak Senetlerixxxx (Teminattaki Senetler) 121 Alacak Senetlerixxxx (Cüzdandaki Senetler) ___________xx/xx/xxxx__________ 121 Alacak Senetleri xxxx (Tahsildeki senetler) 121 Alacak Senetleri Hs.Xxxx (cüzdandaki senetler)

189 ÖRNEKLER: Soru 1 : Tl.lik senetli alacağımız vadesinde tahsil edilemediği için noterden protesto çekilmiş, protesto masrafı olarak notere 500 Tl.lik nakit ödeme yapılmıştır. __________xx/xx/xxxx________ 121 Alacak Senetleri Hs — (Protestolu Senetler) 121 Alacak Senetleri — (cüzdandaki senetler) 100 Kasa Hesabı 500.— Bunun sonucunda iki olay meydana gelebilir.

190 Senet protesto olduktan sonra iki olay meydana gelebilir. Birincisi, protesto çekildikten sonra alacak tahsil edilir. ___________xx/xx/xxxx__________ 100 Kasa Hesabıxxxx 121 Alacak Senetleri Hs.Xxxx (Protestolu Snt.Hs.) İkincisi, Protesto çekildiği halde tahsil edilemezse, gerekli yollardan mahkemeye başvurularak dava açılabilir. __________xx/xx/xxxx_______ 121 Alacak Senetleri Hs.xxxx (Takiptesi Snt.Hs. 121 Alacak Senetleri Hs.Xxxx (Protestolu Snt.Hs.)

191 Senet İskontosu : Vadelerinden önce işleyecek faiz ve komisyon düşündükten sonra bankaya satılması işlemine senet iskontosu denir.(Kırdırma) Örnek : Tl.lik senetli bir alacağımız var. Vadesine (tahsil edilmesine) ise 40 gün var. Bizim paraya ihtiyacımız var ve bu senedi gününden önce kırdırmak istiyoruz. Biz Tl. senedi bankaya Tl.ye sattığımızı (kırdırdığımızı) varsayalım Tl. bizim için finansman gideri sayılmaktadır. _____________xx/xx/xxxx____________ 121 Alacak Senetleri Hs — Teminata Verilen Snt. 121 Alacak Senetleri Hs — Cüzdandaki Sent. ______________xx/xx/xxxx_____________ 100 Kasa Hesabı Finansman Giderleri Banka Kredileri Hs —

192 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HES. Bir iş karşılığında ve iş bitiminde geri alınmak üzere verilen teminatlardır. Örnek: İşletmemiz tarafından Tl. depozito verilirse. ___________xx/xx/xxxx_________ 126 Verilen Dep.Tem.Hs Kasa Hesabı2.000.— Verilen nakit depozito Not. Depozito geri alındığında ters kayıt yapılarak ilgili hesaplar kapatılır. __________xx/xx/xxxx__________ 100 Kasa Hesabı2.000.— 126 Verilen Dep.Tem.Hs — Verilen nakit depozitonun geri alınması.

193 159 - VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI Yurt içinde veya yurt dışından satın alınmak üzere siparişe bağlanan stoklarla ilgili olarak yapılan avans ödemelerinin izlendiği hesaptır. Örnek: İşletme mal alımı için 500 Tl. avans vermiştir. _________xx/xx/xxxx_________ 159 Verilen Sipariş Avansları Hs Kasa Hesabı500 Mal alımı ile ilgili verilen sipariş avansı Örnek: 20 gün sonra mallar işletmeye gelmiş olup bu mallar işletmeye TL.KDV.ye mal olmuş, Tl. peşin ödenmiş olup kalan tutar için borçlu kalınmıştır. _________xx/xx/xxxx__________ 153 Ticari Mallar Hesabı İndirilecek KDV Verilen Sipariş Avansları Hs Kasa Hesabı Satıcılar Hesabı3.000

194 2 DURAN VARLIKLAR İşletmede bir yıldan daha uzun sürede kullanılmak amacıyla alınmış olan varlıklara diyoruz. 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 250 ARAZİ VE ARSALAR HES. 251 YERALTI VE YERÜSTÜ DÜZENLERİ HES.(İşletmeye, şirketimize park, bahçe, alt geçit, üstgeçit, tünel gibi değerler yaptırıyorsak) 252 BİNALAR HESABI 253 TESİS, MAKİNA VE CİHAZLAR HES. 254 TAŞITLAR HESABI 255 DEMİRBAŞLAR HESABI(Büro eşyası-masa,sandalye,klima, bilgisayar vs.) 256 DİĞER MADDİ DURAN VARLIKLAR HES. 257(-) BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI 258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HES.(Yukarıdaki duran varlığı satınalmayarak biz yaptırıyorsak ; yapımı tamamlanıncaya kadar yapılan tüm masraflar bu hesapta izlenir. 259 VERİLEN AVANSLAR HESABI

195 Duran Varlıklarda Şu Özelliği Bilmemiz Gerekmektedir. Duran varlık ne için alınıyor? Kullanılmak için alınıyor. Duran varlıklar kullanılmak amacıyla alındıkları için kullanıldıkları süre içerisinde yıpranır ve tükenir. Bu yıpranma ve tükenme payına amortisman denir. Bütün duran varlıklar tükenmeye tabidir. Yalnız Arsa ve Araziler amortismana tabi değildir.

196 DURAN VARLIKLARIN SATIN ALINMASI: Satın alınırken maliyet bedelleri üzerinden aktifleştirilirler ve alımı sırasında yapılan KDV. hariç tüm masraflar alınan duran varlığın maliyetine eklenir. KDV. hiçbir şekilde maliyetlere eklenmez. Devlet adına alınan vergilerdir. Maliyete Dahil Edilen Unsurlar : Fatura bedeli, Alış giderleri, nakliye giderleri Tapu, noter giderleri Gümrük vergisi, emlak vergisi, Montaj giderleri,

197 Örnek: Binayı – Tl —Tl. KDV.ye satın aldık ve bedeli bankadan havale çıkartılmıştır. Binayı üzerimize alınması sırasında tapu ve notere – Tl – Tl. KDV. Nakit masraf yapıldı. ___________xx/xx/xxxx___________ 252 BİNALAR HESABI — 191 İNDİRİLECEK GİDERLER BANKALAR HESABI — 100 KASA HESABI — İşletmeye bina satın alınması.

198 Örnek : 1 İşletme KDV.ye arsa satın almış ve karşılığında çek ciro etmiştir. Arsa satınalınırken – Tl.lik gümrük vergisi ve notere de 500.– Tl.lik nakit ödeme yapılmıştır. Maliyet : = __________xx/xx/xxxx__________ 250 ARAZİ VE ARSALAR HES — 191 İNDİRİLECEK KDV. HES — 101 ALINAN ÇEKLER HES — 100 KASA HESABI — Alınan arsanın kaydı.

199 Örnek : 2 İşletme —Tl – Tl. KDV.ye arsa satın almış, bedelini nakit olarak ödemiştir. Tapuya ve notere de 800.– Tl.lik nakit ödeme yapmıştır. Maliyet : = — _________xx/xx/xxxx_________ 250 ARAZİ VE ARSALAR HES — 191 İNDİRİLECEK KDV — 100 KASA HESABI — Nakit olarak satın alınan arsa kaydı

200 255 - DEMİRBAŞLAR HESABI İşletme faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan her türlü büro makineleri ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi maddi duran varlıkların izlendiği hesaptır. (İşletme isterse 2013 yılı için 800 Tl.nin altındaki alımlarını D.Baş hesabına almayarak gider olarak kayıt edebilir.) Örnek: İşletme ihtiyaçları için kullanılmak üzere Tl. KDV.lik fotokopi makinası nakit olarak satın alınmıştır. ___________xx/xx/xxxx__________ 255 Demirbaşlar Hs İndirilecek KDV. Hs Kasa Hesabı2.750

201 257 – BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI Maddi duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde hesaben yokedilmesini sağlamak amacıyla kullanılan hesaptır. Örnek: İşletme yıl sonunda maliyet bedeli Tl. olan fotokopi makinesi için %20 oranında amortisman ayırmıştır. ___________xx/xx/xxxx___________ 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ HS BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HS

202 «258 Yapılmakta Olana Yatırımlar Hs.» Bir duran varlık işletme tarafından yaptırılmak istendiğinde duran varlığın yapımı tamamlanıncaya kadar yapılan tüm masraflar duran varlığın tamamlanmasına kadar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının borcunda izlenir. İlgili duran varlık tamamlanırsa, bu hesap alacaklandırılarak kapatılır ve ilgili duran varlık hesabı borçlandırılır.

203 Örnek : 1 İşletmemiz bir bina yaptırmaya karar vermiştir. Anlaştığı müteahhit firmaya 1. hakediş bedeli olan Tl Tl. KDV. yi çek ciro ederek yapmıştır. ____________xx/xx/xxxx___________ 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hes — 191 İndirilecek KDV. Hesabı — 101 Alınan Çekler Hesabı — Yapılmakta olan binanın 1. hakediş ödemesi Şayet Bina yapılmış olsaydı __________xx/xx/xxxx___________ 252 Binalar Hesabıxxxxxxx 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hs.xxxxxxx

204 DURAN VARLIKLARI SATIN ALDIKTAN SONRA YAPILAN MASRAFLAR Duran varlığa sahip olduktan sonra yapılan masraf ikiye ayrılır. 1.Duran varlığın ömrünü artırır,1. Değerini artırmaz, 2.Değerini artırır,2. Ömrünü uzatmaz. 3.Yenileyici özellik taşırsa 3.Yani, normal bir ( Taşıtımızın motorunu yeniledik, bakım, onarım gideri. Taşıtımızın Kasasını yeniledik, Binamıza Asansör yaptırdık.) Burada yapılan masraf ilgili duranBu harcamalar ise Varlığın maliyetine eklenir. Yani dönem gideri olarak Aktifleştirilir.Muhasebeleştirilir.

205 Örnek : 1 İşletme pazarlama işinde kullandığı kamyonunun eskiyen kasasını KDV. ye yenilemiştir. ___________xx/xx/xxxx________ 254 Taşıtlar Hesabı7.000.— 191 İndirilecek KDV. Hes. 700.— 100 Kasa Hesabı7.700.— Taşıt için yapılan bir yenileme gideri kaydı Örnek : 2 Pazarlama işinde kullanılan kamyonun aylık bakım gideri yaptırılmış ve Tl.KDV.lik masraf yapılmıştır. __________xx/xx/xxxx___________ 760 Pazarlama, Satış ve Dağ.Gid.Hs.800.— 191 İndirilecek KDV. Hs. 80.— 100 Kasa Hesabı880.—

206 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 260 HAKLAR (Marka, patent, lisans, Unvan, imtiyaz, telif hk. gibi hak satın alındığında bu hesap borçlandırılır.) 261 ŞEREFİYELER (Halk arasında kullanılan hava parası. Bir işyeri devir alınırken net varlığının üzerinde yapılan ödemeye denir ve bu hesabın borcunda izlenir.) 262 KURULUŞ VE ÖRGÜTLENME GİDERLERİ (İstenirse aktifleştirilir, istenirse masraf olarak kayıt yapılabilir.) 263 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ (Yeni bir çalışmada, yeni bir ürün ortaya çıkarmak için yapılan faaliyetlerin sonucunda yapılan harcamalar bu hesabın borcuna işlenir.) 264 ÖZEL MALİYETLER (Kiralanan Gayrimenkullere yapılan kalıcı harcamalar.) 268(-) BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (Maddi olmayan duran varlıklarının yıpranan kısımlarının izlendiği hesaptır.)

207 Örnek : 1 Veli Kalmaz’a ait kitabın telif hakkı Tl.si KDV. olmak üzere Tl. alınmış ve bedeli Bankadan ödenmiştir. _________xx/xx/xxxx________ 260 HAKLAR HESABI — 191 İNDİRİLECEK KDV — 102 BANKALAR HES — Veli Kalmaz’a ait kitabın telif hakkının satın alınması. Örnek : 2 İşletme kiralamış olduğu binanın elektrik tesisatının tamamını KDV. ye değiştirmiştir. Bedelini kasadan ödemiştir. (Bu işlem binada kalıcı bir harcamadır.) __________xx/xx/xxxx__________ 264 ÖZEL MALİYETLER HES İNDİRİLECEK KDV. HES KASA HESABI

208 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 30 MALİ BORÇLAR Mali Borç: Kredi kurumlarından ve sermaye piyasası araçlarından sağlanan fon’a mali borçlar diyoruz. 300BANKA KREDİLERİ 303UZUN VADELİ KREDİLERİN ANA PARA TAKSİTLERİ 304TAHVİL, ANAPARA BORÇ, TAKSİT VE FAİZLERİ 305 ÇIKARILMIŞ BONOLAR VE SENETLER 306ÇIKARILMIŞ MENKUL KIYMETLER 308(-)MENKUL KIYMETLER İHRAÇ FARKI 309DİĞER MALİ BORÇLAR

209 300. BANKA KREDİLERİ HESABI Kaynak hesaplarında artışlar daima alacağa, Azalışlar ise daima borca yazılır. Kaynak hesapları daima alacak kalanı verir. BorçBorç Hesapların İşleyişiAlacak ( - )( + )

210 300 BANKA KREDİLERİ ( Kendi içerisinde ikiye ayrılır ) 1.Nakit Krediler2. Nakit Olmayan Krediler a) Avans Kredisi a) Teminat Mektupları b) İştira Kredisi c) İskonto Kredisi d) Borçlu Cari Hesap 1- Açık Krediler 2- Kefalet KarşılığıKonumuzu Oluşturan 3- Maddi Teminat Karşılığı Kısımlar Krediler

211 BORÇLU CARİ HESAP Açık Krediler : Bir imza karşılığında alınan, karşılığında hiçbir kefil, kefalet ve teminat verilmeden alınan kredilere açık kredi denir. Açık kredi sağlayabilmek için, 1- Ticari geçmişi olacak, 2- Ticari geçmişi, ticari ahlakı doğru olacak, 3- Kredi alacağı bankada hesabı olacak, 4- Faaliyet konusunda güvenli olacak, 5- İyi bir deneyimi olacak. Borçlu Cari Hesap Dendiğinde ; Banka Kredileri Hesabını Alacaklı Cari Hesap Dendiğinde ; Normal Banka mevduat hesabını anlamak gerekiyor.

212 Örnek 1: İşletmemiz XX Bankasından Tl. limitli açık kredi sağlamış ve bu kredinin – Tl. sini kullanarak nakit kredi çekmiştir. ___________xx/xx/xxxx___________ 100 KASA HESABI3.000.— 300 BANKA KREDİLERİ HS — Bankadan çekilen kredi. Örnek 2: Bankadaki kredi hesabımıza – Tl. nakit para yatırılmıştır. _____________xx/xx/xxxx____________ 300 BANKA KREDİLERİ HES KASA HESABI1.000.— Borçlu hesaba yatırılan para.

213 Örnek: İşletmemiz Akbank’tan 3 ay vadeli Tl. kredi almış olup para işletmenin vadesiz mevduat hesabına yatırılmıştır. __________xx/xx/xxxx__________ 102 Bankalar Hesabı Banka Kredileri Hesabı Akbank’tan alınan kredinin hesaba yatırılması Örnek: Akbank almış olduğumuz krediye dönem sonunda 500 Tl. faiz işletmiş olduğunu bildirmiştir. __________xx/xx/xxxx___________ 780 Finansman Giderleri Hes Banka Kredileri Hes.500

214 Borç 300 Banka Kredileri HesabıAlacak 3. Bankadaki Kredi Borcu1. Bankadan Kredi Çekilirse, ödenince2. Faiz Uygulanırsa, Bu hesap alacak kalanı verirse, henüz ödenmeyen kredi borcumuz olduğunu gösterir.

215 Örnek : Bankadan gelen hesap özetine göre kredi hesabımıza 800.– Tl. faiz tahakkuk etmiştir. _____________xx/xx/xxxx___________ 780 Finansman Giderleri Hes Banka Kredileri Hesabı800.— Bankadaki kredi borcumuza faiz tahakkuk ettirilmesi.

216 HAVALE, EFT, VİRMAN Aynı bankadaki farklı Farklı bankalar arasındaAynı bankadaki Şubeler arasında oluşan oluşan para transferineborç hesabı ile Para transferine denir. EFT denir.Alacak hesabı arasında oluşan Örn.: İş Bnk. Kadıköy Şb. Örn. Vakıfbank ….Şb.denpara aktarma Den İş Bnk. Bakırköy Şb.ne İş Bnk.na para gönderme,işlemine denir. Yapılan para transferi

217 Kefalet Karşılığı Kredi : Açık krediden farkı sadece kredi alırken birinin kefaleti(imzası) karşılığında kredi alınmasıdır. Muhasebe işlemleri açısından açık kredili işlemlerden hiçbir farkı yoktur. Maddi Teminat Karşılığı Krediler : Kredi çeken işletme kredi karşılığında belli bir teminat veriyor. Banka da verilen bu teminata belli bir yüzde ile marj(indirim) uyguluyor. Örnek: İşletme X bankasından – limitli kredi sağlamıştır. İşletme bankaya – Tl. senedi teminat olarak vermiş ve banka teminata % 20 marj uygulamıştır. ___________xx/xx/xxxx__________ 121 Alacak Senetleri — Teminattaki Senetler 121 Alacak Senetleri — Cüzdandaki Senetler

218 – Tl. senet x %20 marj= — Uygulanan marj = — Ödenecek kredi __________xx/xx/xxxx___________ 102 Bankalar Hesabı Banka Kredileri Hes — Teminat karşılığı alınan kredi. ______________________________________________________________________

219 NAKİT OLMAYAN KREDİLER  Teminat Mektupları : Nakit olmayan bir şey mali nitelikte değilse NAZIM HESAPLARDA izlenir. Bu teminat mektupları; nakit değilse, kredi değilse bu teminat mektupları ne olabilir ? Bankalar saygınlıklarını ortaya koyarak; ilgili kişi veya kurumların müşterilerine vermiş oldukları taahhütlerini yerine getireceğine dair Banka, ilgili kişi veya kuruma teminat mektubu gönderir. Banka; burada vermiş olduğu teminat mektubu karşılığında komisyon alır ve bu komisyonu 780 Finansman Giderleri Hesabında izler.

220 Örnek : İşletmemiz Kadıköy Belediyesinin açmış olduğu ihaleye gidebilmek amacıyla T.İş Bankasından – Tl.lik teminat mektubu almıştır. Banka bu işlem sonucunda işletmeden 150.– Tl.lik nakit komisyon ödenmiştir. _____________xx/xx/xxxx___________ BORÇLU NAZIM HESAPLAR80.000— Alınan Teminat Mektubu ALACAKLI NAZIM HESAPLAR _____________xx/xx/xxxx___________ 780 Finansman Giderleri Hes. 150.— 100 Kasa Hesabı

221 UZUN VADELİ BORÇLAR 405 ÇIKARILMIŞ TAHVİLLER HESABI Tahviller; Uzun vadeli fon ihtiyacını karşılayabilmek için çıkarılır. ____________xx/xx/xxxx___________ 102 BANKALAR HESABI 405 ÇIKARILMIŞ TAHVİLLER HES. ____________xx/xx/xxxx___________ 405 ÇIKARILMIŞ TAHVİLLER HES. 304 TAHVİL ANAPARA BORÇ TAKSİT VE FAİZLERİ ____________xx/xx/xxxx___________ 304 TAHVİL ANAPARA BORÇ TAKSİT VE FAİZLERİ 102 BANKALAR HESABI

222 1- ____________xx/xx/xxxx___________ 102 BANKALAR HESABI 405 ÇIKARILMIŞ TAHVİLLER HES. Halka tahvil ihraç edilip(satılıp) bedelinin bankadaki hesaba aktarılması. 2- ____________xx/xx/xxxx___________ 405 ÇIKARILMIŞ TAHVİLLER HES. 304 TAHVİL ANAPARA BORÇ TAKSİT VE FAİZLERİ Uzun vadeli çıkarılmış olan tahvillerin bir yılın altına indiğinde Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklara aktarılması.(ödeneceği zaman nasıl olsa kısa vadeli hale gelecektir.) 3- ____________xx/xx/xxxx___________ 304 TAHVİL ANAPARA BORÇ TAKSİT VE FAİZLERİ 102 BANKALAR HESABI Tahvilli borçların geri ödeme gününde banka aracılığı ile ödenmesi sırasında yapılan kayıt.

223 32 TİCARİ BORÇLAR 33,34,36 DİĞER BORÇLAR Ticari faaliyet sonucundaTicari faaliyete dayanmadan Başkalarına doğan ödemeortaya çıkan ödeme Yükümlülüklerimize bizyükümlülüğüdür. Ticari borç diyoruz.

224 GÖRECEĞİMİZ HESAPLAR 320 SATICILAR HESABI 321 BORÇ SENETLERİ HESABI 322(-) BORÇ SENETLERİ REESKONTU HESABI 326 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 331 ORTAKLARA BORÇLAR HESABI 335 PERSONELE BORÇLAR HESABI 336 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR HESABI 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HES.

225 320 SATICILAR HESABI Senetsiz, kredili, belgesiz ticari borcumuzu ifade eder. Bu bir kaynak hesabı olduğu için borçta bir artış meydana gelirse hesabın alacak tarafına yazılır. Borcumuzda azalış meydana gelirse hesabın borç tarafına yazılır. Borç320 SATICILAR HES.Alacak ( - )( + ) İade ve iskonto yaparsak,Mal ve hizmeti kredili olarak borcumuzu ödediğimizde,satın alırsak.

226 Soru 1: İşletme KDV.lik malı kredili olarak satın almıştır. ____________xx/xx/xxxx__________ 153 TİCARİ MALLAR HES — 191 İNDİRİLECEK KDV. 300.— 320 SATICILAR HESABI3.300.— Kredili mal alışı Soru 2: Satıcı X’e olan – Tl.lik borcun – Tl.lik kısmını nakit olarak ödemiştir. ______________xx/xx/xxxx______________ 320 SATICILAR HESABI KASA HESABI1.000.— Satıcılara olan borcun bir kısmının ödenmesi.

227 321 BORÇ SENETLERİ HESABI Başkalarına olan senetli borcumuzu ifade eder. Borç321 BORÇ SENETLERİ HES. Alacak ( - )( + ) Senetli borcumuz ödenirse,Mal ve hizmet alımı karşılığında bono, poliçe, senet verilirse. Soru 1: İşletme KDV.lik mal almış, karşılığında 200 Tl. nakit kalanına da senet vermiştir. ____________xx/xx/xxxx____________ 153 TİCARİ MALLAR HES.L400.— 191 İNDİRİLECEK KDV. 40.— 100 KASA HESABI200.— 321 BORÇ SENETLERİ HS.240.—

228 Soru 2 : Satıcı Evren Ertekin’e ait Tl.lik senetsiz borcumuz, senetli hale getirilmiştir. ___________xx/xx/xxxx___________ 320 SATICILAR HESABI5.000.— 321 BORÇ SENETLERİ HS — Senetsiz borcumuzun senetli hale getirilmesi Soru 3 : Satıcı Evren Ertekin’e ait Tl.lik senetsiz borcumuz, 400 Tl. vade farkı eklenerek Tl. senet alınarak borç senetli hale getirilmiştir. ___________xx/xx/xxxx___________ 320 SATICILAR HESABI5.000.— 780 FİNANSMAN GİDERLERİ 400.— 321 BORÇ SENETLERİ HS — Senetsiz borcumuzun senetli hale getirilmesi

229 Soru 4 : Tl.lik senetli borcumuz, 400 Tl. vade farkı ilave edilerek ileri tarihli Tl.lik yeni bir senet ile değiştirilmiştir. ____________xx/xx/xxxx___________ 321 BORÇ SENETLERİHS — 780 FİNANSMAN GİDERLERİ HS. 400.— 321 BORÇ SENETLERİ HS — Senetli borcumuzun vade farkı eklenerek bir başka senetle değiştirilmesi

230 326 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR Depozitolar işin bitiminde geri alınacak olan bir unsurdur. Örnek 1: İşletmemiz Tl.lik depozitoyu nakit olarak geri almıştır. ___________xx/-xx/xxxx_________ 100 KASA HESABI5.000.— 126 VERİLEN DEP.TEM.HS — Nakit verilen depozitonun geri alınması. Örnek 2: İşletme Tl.lik depozito nakit olarak almıştır. __________xx/xx/xxxx_________ 100 KASA HESABI ALINAN DEPOZİTO VE TEM — Depozito ve teminat alınması.

231 33 DİĞER BORÇLAR 331 ORTAKLARA BORÇLAR HESABI İşletmenin ortaklarına olan borçlarını ifade eder. İşletme zaman zaman paraya ihtiyaç duyabilir. Kısa vadeli fon ihtiyacını karşılayabilmek için dışarıdan para bulmak yerine var olan ortaklardan faydalanırlar. Örnek : İşletme kısa vadeli nakit ihtiyacını karşılayabilmek için ortağı E.Koç’tan Tl. para almıştır. ___________xx/xx/xxxx__________ 100 KASA HESABI3.000.— 331 ORTAKLARA BORÇLAR HS —

232 335 PERSONELE BORÇLAR 360ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 361ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ Çalışan personelin bir net maaşı vardır. Bir de kesintilerden önce Brüt maaşı vardır. Çalışanın net ücreti hesaplandığı anda şirketin çalışana borcu doğar. Ülkemizde her çalışan kazancı üzerinden Gelir Vergisi ve Damga Vergisi vermek zorundadır. Her çalışanın sosyal güvenliği için SGK’ya işçi payı ve işveren payı olmak üzere prim yatırırlar.

233 Örnek : Ali Koç ve Ort.Koll.Şti.nde çalışan Hasan Can Şirket bu çalışanına brüt ücret olarak Tl. maaş vermektedir. Her çalışanın brüt ücretten kesintisi vardır. Bunlar, Gelir Vergisi% Tl. Damga Vergisi%08 6 Tl. SGK İşçi payı tahmini Tl. olsun Ayrıca işveren SGK.ya işçi adına606 Tl. İşveren payı yatırılacak. tahmini100 Tl. olsun İşverene maliyet : Tl. brüt ücret Brüt ücretten kesintiler : 606 Tl. ( G.V., Dam.V. SGK.işçi payı) Net Ücret: Brüt ücret - Kesintiler Net Ücret: = 994 Tl. Net ücret

234 Muhasebeleştirme İşlemi, __________xx/xx/xxxx__________ 770 GENEL YÖNETİM GİD.HES — 360 ÖDENECEK VER.FON.HS.306.— (Gelir V. + Damga V.) 361 ÖDENECEK SGK.PRİMİ300.— (SGK.işçi primi + SGK.işveren primi) 335 PERSONELE BORÇLAR HS.994.— ( Net ücret) Ödenecek ücretin tahakkuku

235 KDV. HESAPLARININ TAHAKKUKU ( Mahsup İşlemi) Hesapalanan KDV. ve İndirilecek KDV. hesapları karşılaştırılır. Hesaplanan KDV., İndirilecek KDV. den fazla ise bunun sonucunda «360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı» kullanılır. Hesaplanan KDV. > İndirilece KDV. = 360 Ödenecek Ver.Fon.Hs.

236 Borç 391 Hesaplanan KDV. AlacakBorç 191 İndirilecek KDV. Alacak Borç 360 Öd.Ver.Fon.Hs. Alacak _____________xx/xx/xxxx______________ 391 Hesaplanan KDV. Hes İndirilecek KDV. Hs Öd.Ver.Fon.Hs Ödenecek KDV. tahakkuku

237 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI İşletmeler gelecekte yapacakları mal ve hizmet satımları için öncesinden tahsil ettikleri paraları izledikleri hesaba denir. Soru 1: İşletme tarihinde mal siparişi almış ve siparişine istinaden müşteriden 100 Tl. nakit avans almıştır. Soru 2: İşletmemiz tarihinde KDV.lik malı müşteriye teslim etmiş ve malın faturasını keserek paranın kalan kısmın tamamına çek almıştır. 1. ____________xx/xx/xxxx___________ 100 KASA HESABI100.— 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI100.— 2. ____________xx/xx/xxxx___________ 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI100.— 101 ALINAN ÇEKLER HESABI YURTİÇİ SATIŞLAR HES.400.— 391 HESAPLANAN KDV. 40.—

238 5 ÖZ KAYNAKLAR İşletme sahiplerinin varlıklar üzerindeki parasal hakları, Dağıtılmayarak işletmede bırakılan kar ve yedeklerin toplamına öz kaynak denir. 5 ÖZ KAYNAKLAR 50ÖDENMİŞ SERMAYE (Not. Gruplar hesap ismi değildir.) 500 Sermaye Hesabı 501( - ) Ödenmemiş Sermaye Hs. 52SERMAYE YEDEKLERİ (Kar dışında ayrılan tutarlar) 520 Hisse Senetleri İhraç Primleri 521 Hisse Senetleri İptal Karları 522 Maddi Duran Varlıkları Yeniden Değerleme Artışları 523 İştirakleri Yeniden Değerleme Artışları

239 54KAR YEDEKLERİ 540 Yasal Yedekler 541 Statü Yedekleri 542 Olağanüstü Yedekler 549 Özel Fonlar 57GEÇMİŞ YIL KARLARI 570 Geçmiş Yıl Karları Hesabı 58GEÇMİŞ YIL ZARARLARI 580(-) Geçmiş Yıl Zararları Hes. 59DÖNEM NET KARI / ZARARI 590 Dönem Net Karı Hes.Hem bilançoda, hem de 591(-) Dönem Net Zararı Hes.Gelir tablosunda yer alır. Not: Öz Kaynaklarda iki hesap indirim yaratır. 1- Ödenmemiş Sermaye Hes. 2- Dönem Net Zararı Hes.

240 50ÖDENMİŞ SERMAYE 500 SERMAYE HESABI - Taahhüt edilen sermaye tutarını gösterir. 501(-)ÖDENMEMİŞ SERMAYE HES. Taahhüt edilen sermayenin henüz ödenmeyen kısmınıı ifade eder. Bilançoda pasifte öz kaynaklarda indirim şeklinde yer alır. Bütün şirketlerde yapılan ilk kayıt sermayeyi taahhüt kaydıdır. Öncelikle ne kadar sermayeli şirket kurmaya karar veririz. Örnek: X Koll.Şti.ni Tl sermaye ile kurmaya karar verdik. __________xx/xx/xxxx____________ 501 ÖDENMEMİŞ SERMAYE HES SERMAYE HES — Daha sonra taahhüt edilen sermaye yerine getirildikçe işletmeye girdi olur ve karşılığında 501 Ödenmemiş Sermaye hesabı alacaklandırılır.

241 YEDEK : İleride ortaya çıkabilecek olası zararlara karşın öz kaynak bünyesini sağlam tutabilmek için karın veya kar dışındaki tutarların ayrılmayarak işletmede alıkonulan kısmına yedek diyoruz. Sermaye yedekleri kar’ın dışında ayrılan tutarlardır. 520 Hisse Senetleri İhraç Primleri. Sermaye artırımına giden bir A.Ş. de ihraç edilen hisse senetlerinin nominal bedel üzerinde ihraç edilmesi, yani primli satılması sonucunda ortaya çıkan olumlu farka denir. X A.Ş. Sermaye artırımına gidiyor. Hisse senetlerinin bir tanesi 2 Tl adet hisse senedi satışına gidiyor adet x 2 Tl. = Tl. artırılacak sermaye X A.Ş.nin hisseleri rağbet görüyor ad. X 2.5 Tl. = Tl. den satılıyor. Burada Tl. lik hisse senedi ihraç primi ortaya çıkmıştır.

242 İlk sermaye artırımı kararı alındığında yapılan kayıt. ____________xx/xx/xxxx____________ 501 ÖDENMEMİŞ SERMAYE HES SERMAYE HESABI — Sermaye artırım taahhüdü Hisse Senetleri Satışında yapılacak kayıt. ___________xx/xx/xxxx_____________ 102 BANKALAR HESABI — 501 ÖDENMEMİŞ SERMAYE HES — 520 HİSSE SENETLERİ İHRAÇ PRİM.HS —

243 521 HİSSE SENETLERİ İPTAL KARLARI HESABI Ortağın ayrılması sonucunda, ya da sermaye taahhüdünü yerine getirmediği zaman yönetim kurulu tarafından ortağın hisseleri iptal edilir ve piyasaya sürülür. Piyasaya ortağın hisseleri nominal bedelin üzerinde ihraç edilirse ortaya çıkan olumlu fark 522 Maddi Duran Varlıkları Yeniden Değerleme Hs.: Her dönem Maliye Bakanlığının değer üzerinden duran varlıklar yeniden değerlenir ve ortaya çıkan fark bu hesapta izlenir.

244 54 KAR YEDEKLERİ Kar Yedekleri Dönem Net Karından ayrılır ve izleyen yıl kayda geçer. 540Yasal Yedekler = TTK. na göre ayrılması zorunlu yedektir. 541 Statü Yedekleri = Şirket sözleşmesi hükümlerine göre ayrılan yedektir. 542Olağanüstü Yed.= Yönetim kurulu Kararı ile ayrılan yedeklerdir. 549Özel Yedekler = Maddi duran varlıkları üç yıl içerisinde yenileme şartıyla karlı satılırsa kar özel fonlar hesabında izlenir.

245 ____________xx/xx/xxxx___________ 570 GEÇMİŞ YIL KARLARIXXXXXXX 540YASAL YEDEKLERXXXXXXX 541STATÜ YEDEKLERİXXXXXXX 542OLAĞANÜSTÜ YEDEKLERXXXXXXX Geçmiş Yıl Karlarından Yedek ayrıldığında yapılacak olan muhasebe kaydı yukarıdaki gibidir.

246 GELİR TABLOSU HESAPLARI 600 Yurtiçi Satışlar Hesabı : Yurt içindeki gerçek ve tüzel kişilere satılan mal ve hizmetler karşılığında alınan ya da tahakkuk ettirilen toplam değerlerin izlendiği hesaptır. 610 Satıştan İadeler Hesabı(-): Satılan malların iade edilen bölümünün fatura tutarını kapsar. 611 Satış İstontoları Hesabı(-): Satışla ilgili faturanın düzenlenip satışın gerçekleşmesinden sonra yapılan her türlü kasa ve miktar iskontoları (indirim) bu hesapta izlenir. 621 Satılan Ticari Malların Maliyeti Hesabı: Herhangi bir değişikliğe tabi olmadan satılmak amacıyla alınan ticari mallar ve benzeri kalemlerin maliyetini kapsar. 630 Araştırma ve Geliştirme Giderleri(-): 750 Araştırma ve Geliştirme Giderleri hesabı dönem sonlarında bu hesaba aktarılarak kapatılır.

247 631 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri(-): 760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Hesabı dönem sonlarında bu hesaba aktarılarak kapatılır. 632 Genel Yönetim Giderleri: 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı dönem sonlarında bu hesaba aktarılarak kapatılır. 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri: Yıl içerisinde alınan temettü gelirleri bu hesaba alacak kaydedilir. 642 Faiz Gelirleri: Mali yatırımlardan sağlanan faiz gelirleri bu hesaba alacak kaydedilir. 643 Komisyon Gelirleri: Esas faaliyet dışında, yan uğraşlardan dolayı tahakkuk eden komisyon gelirleri bu hesabın alacağında takip edilir. 645 Menkul Kıymet Satış Karları: Hisse senetlerinin satışlarından elde edilen karlar bu hesabın alacağında izlenir.

248 646 Kambiyo Karları : Yabancı paraların karlı satışından elde edilen kur farkları bu hesabın alacağında izlenir. 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar: Diğer olağan faaliyetlerden elde edilen gelir ve karlar(Kira gelirleri, hurda satış karı, maddi duran varlık satış karı) bu hesabın alacağında izlenir. 653 Komisyon Giderleri: İşletmenin diğer olağan faaliyetleri ile ilgili ödemiş olduğu komisyon giderleri (acente, temsilci ve benzeri işletmelere ödediği)bu hesabın borcunda izlenir. 655 Menkul Kıymet Satış Zararları: Hisse Senetleri satışından elde edilen zararlar bu hesabın borcunda izlenir. 656 Kambiyo Zararları: Yabancı paraların zararlı satışından elde edilen kur farkları bu hesabın borcunda izlenir.

249 659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar: Diğer olağan faaliyetlerden yapılan gider ve zararlar(Kira giderleri, hurda satış zararları, maddi duran varlık satış zararı) bu hesabın borcunda izlenir. 660 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri: 780 Finansman Giderleri Hesabı dönem sonlarında bu hesaba aktarılarak kapatılır. 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar: Yukarıdaki hesap kalemleri dışında kalan arızi bir karakter taşıyan gelir ve karların izlendiği hesaptır. 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar: Yukarıda tanımlanan hesaplar kapsamı dışında kalan diğer olağandışı gider ve zararlardan oluşur. 690 Dönem Karı veya Zararı Hesabı: Dönem sonlarında sonuç hesaplarının (alacaklı ve borçlu 6.. ‘lu hesapların aktarıldığı hesaptır. 692 Dönem Net Karı veya Zararı Hesabı: Bu hesap işletmenin vergi ve diğer yasal yükümlülüklerden sonraki sonucunu gösterir.

250 NET KAR’IN SAPTANMASI VE BİLANÇO HESABINA AKTARILMASI Kar Gelir ile giderin karşılaştırılması sonucunda ortaya çıkan gelir fazlalığı sonucunda belli olur. Öncelikle Kar; 690 Dönem Kar veya Zararı Hesabının alacağında veya borcunda ortaya çıkar. Borç 690 – Dön.Kar veya Zarar Hs. Alacak GİDERLERGELİRLER Not: Borç ve Alacak tarafları toplanır. Alacak tarafı toplamı borç toplamından fazla ise KAR vardır. Borç tarafı toplamı Alacak toplamından fazla ise ZARAR vardır diyebiliriz.

251 Örnek : Gelirlerimizin toplamının —Tl. ve Giderlerimizin toplamının Tl olduğu düşünülürse, Borç690 - Dönem Kar veya Zararı Hes.Alacak Gider Toplamı Gelir Toplamı Hesabımız Tl. alacak kalanı verir. Bu ise Dönem Kar’ıdır. Biz buna Ticari Kar diyoruz. Şu anki durumu ile gelir tablosu hesabında gözükmekte olup bunu bilanço hesabına aktarmamız gerekiyor.

252 Bilançoya aktarabilmemiz için aşağıdaki gibi bir kayıt yaparız. ______________xx/xx/xxxx___________ 690 Dönem Karı veya Zararı Hes Dönem Net Karı veya Zararı Hs — Dönem Karının Dönem Net Karı Hes.na aktarılması ______________xx/xx/xxxx___________ 692 Dönem Net Karı veya Zararı Hes Dönem Net Karı Hes — Kar’ın Bilanço hesabına aktarılması Dön.Net Karı veya Zararı Hs.nın Dönem Net Karı Hs.aktarılması Not: Öz Kaynaklarda iki şey indirim yaratır. I. Ödenmemiş Sermaye, II. Dönem Net Zararı

253 GELİRLER VE GİDERLER (Faaliyet sonucunu oluşturan unsurlardır.) KARZARAR Kar ve Zarar Gelir tablosunun unsurlarıdır. Gelirlere ve giderlere nitelik olarak sonuç hesapları denir.

254 Gelir Tablosu Unsurları 6GELİR VE GİDERLER 600YURTİÇİ SATIŞLAR HES. 601YURTDIŞI SATIŞLAR HES. Ana Faaliyet Gelirleri 602DİĞER HİZMET SATIŞLARI 610SATIŞTAN İADELED HES. 611SATIŞTAN İSKONTOLAR HES. 620SATILAN MAMUL MALİYETİ HS. Ana faaliyet gideri 621SATILAN TİCARİ MALLARIN MALİETİ HS. 630 ARAŞTIRMA GELİŞTİRME GİDERLERİ HS. 631PAZARLAMA SATIŞ DAĞITIM GİDERLERİ HS. Faaliyet giderini 632GENEL YÖNETİM GİDERLERİ HES. İfade eder.

255 640İŞTİRAKLERDEN TEMETTÜ GELİRLERİ 641BAĞLI ORT.TEMETTÜ GELİRLERİ HS. 642FAİZ GELİRLERİ HES. 643KOMİSYON GELİRLERİ HES.Diğer faaliyetten 644KONUSU KALMAYAN KARŞILIKLAR HES.Olağan gelir ve 645MENKUL KIYMET SATIŞ KARLARI HS.Karlar 646KAMBİYO KARLARI HES. 647REESKONT FAİZ GELİRLERİ HS. 649DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR HS. 653KOMİSYON GİDERLERİ HES. 654KARŞILIK GİDERLERİ HES.Olağan gider ve 655MENKUL KIYMET SATIŞ ZARARLARI HS.Zararlar 656KAMBİYO ZARARLARI HES. 657REESKONT FAİZ GİDERLERİ HES.

256 679 OLAĞAN DIŞI GELİR VE KARLAR HES.Olağan dışı Gelir ve Giderler 689 OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR HES.

257 GELİRLERİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ Gelir : Varlık veya hizmet satışlarından sağlanan hasılat. ( Faiz, kira gibi işlemlerden sağlanan kazançların brüt tutarına denir. Gelirler daima alacak tarafa yazılır ve daima alacak kalanı verir. Borç…… Gelir Hs.Alacak __ _______________ __

258 KİRA GELİRİ Dönemin kira geliri 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabında takip edilir. Gelecek döneme ait peşin alınmış kira geliri varsa 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının alacağında takip edilir Kasım – Aralık _/ Ocak – Şubat – Mart / Diğ.Ol.Gel.K.380 – Gel.Aylara.Ait Gelirler __Kasım – Aralık 2010 _ / __Ocak - Aralık 2010___ / Diğ.Ol.Gel.K.480 – Gel.Yıllara.Ait Gelirler

259 Soru 1: İşletme 1 aylığına (Şubat ayı)binasını toplam Tl.ye tamamı peşin olmak üzere kiraya vermiştir. ___________xx/xx/xxxx__________ 100 KASA HESABI4.000.— 649 DİĞER OLAĞAN GEL.KAR — Soru 2: İşletme 1 Kasım 2008 tarihinde işletme binasını 5 aylık olarak toplam – Tl.ye tamamı peşin olmak üzere kiraya vermiştir. ____________xx/xx/xxxx_____________ 100 KASA HESABI — 649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR4.000.— 380 GELECEK AYLARA AİT GEL —

260 Soru 3: İşletme 1 Nisan 2009 tarihinde binasını 1 yıllık olarak toplam Tl.ye tamamı peşin olmak üzere kiraya vermiştir. _N_/_M_/_H_/_T_/_A_/_E_/_E_/_K_/_A_/ __O_/__Ş_/__M_/ 9 ay 3 ay _____________xx/xx/xxxx_____________ 100 KASA HESABI — 649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR9.000.— 380 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER3.000.—

261 GİDERLERİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ Gider: Gelir elde etmek amacıyla yapılan varlık tüketimidir. Zarar : Karşılıksız varlık tüketimidir. Sermayede azalış yaratan bir unsurdurlar. Giderler hesabın borç tarafına yazılır ve daima borç kalanı verir.

262 7 nolu gider hesapları iki gruba ayrılmıştır. 7 / Ave7 / B. Büyük işletmeler kullanır.Küçük işletmeler kullanır. Gerçekleşen giderin işlevineOluşan giderin işlevi değil Bakarak muhasebeleştirilir.Türüne veya kendisine bakarak muhasebeleşir. 750 ARAŞ.GEL.GİDERLERİ 760 PAZ.SAT.DAĞITIM GİDERİ 770 GENEL YÖNETİM GİDERİ 780 FİNANSMAN GİDERLERİ Dönem giderlerimiz önce bu hesaplara kaydolunur ve daha sonra yansıtma yoluyla 600’lü gelir tablosu hesaplarına aktarılır.

263 Elektrik, su, doğalgaz gibi giderler 770 Yönetim Giderleri Hs. Da izleriz. Örnek 1: İşletmemiz döneme ait – Tl.lik elektrik faturasını nakit olarak ödemiştir. ____________xx/xx/xxxx___________ 770 Genel Yönetim Giderleri Hes — 100 KASA HESABI7.000.— Örnek 2: İşletme döneme ait – Tl. su faturasını bankadan havale çıkartarak ödemiştir. ___________xx/xx/xxxx____________ 770 Genel Yönetim GiderleriHs — 102 Bankalar Hes —

264 KİRA GİDERLERİ Döneme ait Kira Gideri : 770 Gen.Yön.Gid.Hs. Borcunda izlenir. Gelecek Döneme ait Kira Giderleri : 180 Gelecek aylara ait Kira Giderleri Hs. veya 280 Gelecek yıllara ait Kira Giderleri hesabının borcunda izlenir.

265 Soru : İşletmemiz Tl.ye bir bina kiralamış ve % 20 stopaj kesintisi düşüldükten sonra kalan tutarı nakit olarak ödemiştir. __________xx/xx/xxxx__________ 770 Genel Yönetim Giderleri Hs — 100 Kasa Hesabı2.880.— 360 Ödenecek Vergi ve Fon.Hs. 720.— _________________________________________________ x % 20 = 720 Tl. stopaj kesintisi = Tl. ödenmesi gereken miktar.


"GENEL MUHASEBE.  MUHASEBE : İşletmenin varlıkları ve kaynakları (sermayesi ve borçları) üzerinde değişme yaratan ve para ile ifade edilen(mali) işlemlere." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları