Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 Atomun Temel Parçacıkları Proton Nötron Elektron Not: Günümüzde 300’ün üzerinde atom altı parçacık bilinmektedir.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 Atomun Temel Parçacıkları Proton Nötron Elektron Not: Günümüzde 300’ün üzerinde atom altı parçacık bilinmektedir."— Sunum transkripti:

1 1 Atomun Temel Parçacıkları Proton Nötron Elektron Not: Günümüzde 300’ün üzerinde atom altı parçacık bilinmektedir.

2 2 Atomun Temel Parçacıkları Atomdaki Parçacık Kütle (gram) Kütle (akb) Yük (kulon) Elektron 9,1096 x , ,6022x Proton 1,6726 x , ,6022x Nötron 1,6749 x ,

3 3 Atomun Temel Parçacıkları Atomdaki Parçacık Bağıl KütlesiBağıl Yükü Elektron1 Proton Nötron18390

4 4 İzotoplar Çoğu elementin iki yada daha fazla atomu olup, bunlar Dalton’un iddia ettiği gibi özdeş değildir. Bir elementin proton ve elektron sayıları eşit fakat nötron sayıları farklı atomlarına o elementin izotopları denir.

5 5 İzotoplar Bir elementin çekirdeğindeki proton ve nötron sayısının toplamına o elementin kütle numarası denir. Bir elementin atomunun çekirdeğindeki proton sayısına da o elementin atom numarası denir. Bir elementin atom numaraları aynı fakat kütle numaraları farklı atomlarına o elementin izotopları denir.

6 6 İzotoplar A: Kütle numarası Z: Atom numarası A = p sayısı + n sayısı Z = p sayısı

7 7 İzotopların Adlandırılması İzotoplar, elementin adının sonuna kütle numarası getirilerek adlandırılır.

8 8 Karbonun İzotopları 6 proton 6 proton6 proton 12-6 = = = 8 6 nötron 7 nötron8 nötron

9 9 Hidrojenin İzotopları Hidrojen’in 3 tane izotopu olup, bunların özel adları vardır. İzotop AdıSembolu 1 1 H Protiyum H 2 1 HDöteryum D 3 1 HTrityum T

10 10 Hidrojenin İzotopları Sembol İzotop Protons Nötron Elektron sayısı sayısısayısı H 1 1 H10 1 D 2 1 H11 1 T 3 1 H12 1

11 11 İzotoplar Bir elementin izotoplarının doğada bulunma yüzdeleri (sayıca) farklıdır. İzotopDoğada bulunma yüzdesi (%) Neon-2090,9 Neon-210,3 Neon-228,8 Yani, 1000 neon atomunun 909 kadarı neon-20 atomudur.

12 12 Orbitallerin enerji Sırası 1s < 2s < 2p < 3s < 3p < 4s < 3d < 4p < 5s < 4d < 5p <6s < 4f < 5d < 6p < 7s < 5f < 6d < 7p

13 13 Elementlerin Elektronik Yapıları Bir atomda elektronların düzenlenme şekline atomun elektronik yapısı denir. Elektronlar, orbitalleri üç kurala uyarak doldururlar. Bunlar: Elektronlar, orbitalleri en az enerjili orbitalden başlayarak doldururlar. Düşük enerji seviyeli bir orbital tamamen dolmadan, bir üst seviyedeki orbitale elektron giremez (Aufbau İlkesi).

14 14 Elementlerin Elektronik Yapıları Bir orbitale en fazla ters spinli iki elektron girebilir (Pauli İlkesi). Atom içerisinde elektronların girebileceği aynı (eş) enerjili birden fazla boş orbital varsa, elektronlar bu orbitallere önce paralel spinlerle tek tek girerler.

15 15 Elementlerin Elektronik Yapıları Böylece, eş enerjili orbitallerin tamamı yarı dolmuş (yani tek elektronlu) duruma geldikten sonra, gelen elektronlar, zıt spinlerle bu yarı dolmuş orbitalleri doldururlar (Hund Kuralı)

16 16 Elementlerin Elektron Konfigurasyonları (Dağılımları) Atomik orbitaller, çoğu zaman bir kare, daire yada yatay bir çizgi ile gösterilirler. Elektronlar ise çift çengelli oklar ile temsil edilirler.

17 17 AtomZTemel hal elektron konfigürasyonu H11s 1 He21s 2 Li31s 2 2s 1 Be41s 2 2s 2 B51s 2 2s 2 2p 1 C61s 2 2s 2 2p 2 N71s 2 2s 2 2p 3 O81s 2 2s 2 2p 4 F91s 2 2s 2 2p 5 Ne101s 2 2s 2 2p 6 Na111s 2 2s 2 2p 6 3s 1

18 18 Aufbau İlkesinden Sapmalar Çoğu element için Aufbau Yöntemine göre öngörülen elektron dağılımları deneysel olarak da doğrulanmıştır. Birkaç elementin elektron dağılımı, bazı ufak sapmalar gösterir. Bu değişiklikler, dolu ve yarı dolu orbitallerin kararlılığı ile açıklanır (küresel simetri). ns 2 (n-1)d 4 yerine ns 1 (n-1)d 5 ns 2 (n-1)d 9 yerine ns 1 (n-1)d 10

19 19 Aufbau İlkesinden Sapmalar AtomÖngörülen Elektron Dağılımı Deneysel Elektron Dağılımı 24 Cr1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 2 3d 4 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 1 3d 5 29 Cu1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 2 3d 9 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 1 3d 10

20 20 Grup ve periyot Bulunması Atom numarası verilen elementin elektron dağılımı yapılır. Orbital katsayısı en yüksek olan sayı, elementin periyot numarasını verir. Son elektron s veya p orbitalinde bitmişse, element A grubundadır. s-Orbitali üzerindeki sayı doğrudan A grubunun numarasını verir.

21 21 Grup ve periyot Bulunması Elementin elektron dağılımı p orbiatli ile bitmişse, p’nin üzerindeki sayıya 2 ilave edilerek grup numarası bulunur. Örnekler: 11 Na: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 1 3. periyot, 1A Grubu 17 Cl: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 5 3. periyot, 7A Grubu

22 22 Grup ve Periyot Bulunması En son elektron d orbitalinde bitmişse, element B grubundadır.

23 23 Grup ve periyot Bulunması Örnek: 25 Mn: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 4s 2 3d 5 4. periyot, 7B Grubu Elektron dağılımı yapılan elementin en son elektronu 4f orbitalinde bitmişse Lantanitler, 5f de bitmişse Aktinitler serisinin bir üyesidir.

24 24 Peryodik Tablo (Çizelge) Periyodik tablonun temel özelliği, elementleri artan atom numaralarına göre yan yana ve benzer özelliklerine göre de alt alta toplamasıdır. Peryodik tabloda yatay sütunlara periyot, dikey sütunlara da grup denir. Perydik tablo, 8 tane A ve 8 tane de B grubundan oluşmaktadır.

25 25 Peryodik Tablo Periyodik tabloda, bazı elementlerin özel adları vardır. 1A grubu elementlerine alkali metaller, 2A grubu elementlerine toprak alkali metaller, 7A grubu elementlerine halojenler ve 8A grubu elementlerine de soygazlar denir.

26 26 Atomlar ve İyonların Büyüklüğü Atom yarıçapları Atomlar, küresel yapılı tanecikler olarak kabul edilir. Atom yarıçapı, çekirdeğin merkezi ile en dış kabukta bulunan elektronlar arasındaki uzaklık olarak tanımlanır. Atomlar tek tek izole edilemediğinden, yarıçaplarının doğrudan ölçülmesi zordur.

27 27 Atomlar ve İyonların Büyüklüğü Atom yarıçapları, daha çok dolaylı yollardan bulunur. Örneğin, birbirine kovalent bağla bağlı iki atomun çekirdekleri arasındaki uzaklık (bağ uzunluğu) deneysel olarak ölçülebilir. Bu değerin uygun şekilde ikiye bölünmesi ile, atom yarıçapı bulunur. Bu şekilde bulunan yarıçapa “Kovalent yarıçap” denir.

28 28 Atomlar ve İyonların Büyüklüğü Atom yarıçapları, daha çok pikometre (pm) cinsinden verilir. 1 pm = m

29 29 Atomlar ve İyonların Büyüklüğü Peryodik çizelgede bir periyot boyunca soldan sağa doğru gidildiğinde, genel olarak atom yarıçapları küçülür. Bir grup boyunca yukardan aşağıya doğru inildiğinde ise, genel olarak atom yarıçaplarında artış olur.

30 30 8.3

31 31 Atomlar ve İyonların Büyüklüğü İyon yarıçapları, iyonik bağla bağlanmış iyonların çekirdekleri arasındaki uzaklık deneysel olarak ölçülüp, katyon ve anyon arasında uygun bir şekilde bölüştürülmesi ile bulunur. Her hangi bir atomdan türetilen pozitif iyon, daima o atomdan daha küçüktür.

32 32 Atomlar ve İyonların Büyüklüğü Bir atomun +2 yüklü iyonu +3 yüklü iyonundan daha büyüktür. Örneğin; Fe117 pm Fe pm Fe pm

33 33 Atomlar ve İyonların Büyüklüğü Buna karşılık, negatif bir iyonun yarıçapı daima türediği atomunkinden daha büyüktür. Örneğin; Cl99 pm Cl pm

34 34 Katyon türediği nötr atomdan daima daha küçüktür Anyon türediği nötr atomdan daima daha büyüktür 8.3

35 35 Atomlar ve İyonların Büyüklüğü Soru: Peryodik çizelgeden yararlanarak, parantez içerisinde verilen atom ve iyonları büyüklüklerine göre sıralayınız ( 18 Ar, 19 K +, 17 Cl -, 16 S 2-, 20 Ca 2+ )

36 36 İyonlaşma Enerjisi Gaz halindeki izole bir atomdan, bir elektron uzaklaştırarak yine gaz halinde izole bir iyon oluşturmak için gerekli olan minimum enerjiye “iyonlaşma enerjisi” denir.

37 37 İyonlaşma Enerjisi İyonlaşma enerjisi, tanımından da anlaşılacağı gibi, bir atomdaki elektronların çekirdek tarafından ne kadar bir kuvvetle çekildiğinin bir ölçüsüdür. Aynı zamanda iyonlaşma enerjisi, elektronları çekirdeğe bağlayan kuvveti yenmek için gerekli olup, bir atomun elektronik yapısının ne kadar kararlı olduğunun da bir ölçüsüdür.

38 38 İyonlaşma Enerjisi Bir elektronu uzaklaştırılmış bir iyondan, ikinci bir elektronu uzaklaştırmak için gerekli olan enerjiye de “ikinci iyonlaşma enerjisi” denir. Aynı şekilde, üçüncü, dördüncü ve daha büyük iyonlaşma enerjileri de tanımlanır. Bir sonraki iyonlaşma enerjisi, daima bir önceki iyonlaşma enerjisinden daha büyüktür.

39 39 İyonlaşma Enerjisi A (g) A + (g) + e - A + (g) A 2 + (g) + e - A 2+ (g) A 3+ (g) + e - IE 1 (birinci iyonlaşma enerjisi) IE 2 (ikinci iyonlaşma enerjisi) IE 3 (üçüncü iyonlaşma enerjisi) IE 1 < IE 2 < IE 3 < ….< IE n

40 40 İyonlaşma Enerjisi Periyodik çizelgede bir grup boyunca, yukardan aşağıya inildikçe elementlerin birinci iyonlaşma enerjileri genel olarak azalır. Element Atom yarıçapı(pm)IE 1 (kj/mol) Li152520,2 Na186495,8 K227418,8 Rb248403,0 Cs265375,7

41 41 İyonlaşma Enerjisi Periyodik çizelgede bir periyot boyunca, soldan sağa doğru gidildiğinde elementlerin birinci iyonlaşma enerjileri genel olarak artar. Çünkü artan çekirdek yükünden dolayı dış yörüngedeki elektronlar çekirdek tarafından daha kuvvetli çekilir. Metal atomları, ametal atomlarına kıyasla, daha düşük iyonlaşma enerjisine sahiptirler.

42 İyonlaşma enerjisi için istisnalar 1-Asal gazlar (He, Ne, Ar, Kr, Xe, Rn) ns 2 np 6 kararlı yapısına sahiptir. 2-Be, Mg, Zn, Cd ve Hg’nin dış yörüngelerinde dolmuş S orbitali vardır (ns 2 ) yapısı 3- N, P, As gibi elementler dış yörüngelerinde yarı dolu p orbitallerine sahiptir (ns 2 np 3 ) yapısı. Elementlerin bu tür yapıları (küresel simetri) kararlıdır ve bu elektronik yapıya sahip elementler bu yapıyı bozmak istemediklerinden iyonlaşma enerjileri beklenenden yüksektir. 42

43 43 Elektron İlgisi İyonlaşma enerjisi elektron kaybı ile ilgilidir. Elektron ilgisi (EI) iyonlaşma enerjisinin tersi olup, gaz halindeki nötr bir atoma elektron katılarak yine gaz halindeki negatif bir iyon oluşturma işlemidir.

44 44 Elektron İlgisi Bu tür işlemlerde her zaman olmamakla beraber, genellikle birinci elektron alımında enerji açığa çıkarken (ekzotermik) ikinci elektron alımı endotermiktir. Bu nedenle, birinci elektron ilgilerinin (EI 1 ) büyük bir çoğunluğu, negatif işaretlidir.

45 45 Elektron İlgisi Kararlı elektronik yapıya sahip olan soygazların, bir elektron kazanması da enerji gerektirir. Yani olay endotermiktir ve elektron ilgisi pozitif işaretlidir.

46 46 Elektron İlgisi Genel olarak, periyodik çizelgede bir periyot boyunca soldan sağa gidildiğinde elektron ilgisi artar. Bir grupta yukarıdan aşağıya doğru inildiğinde ise elektron ilgisi azalır. Ametaller, metallere kıyasla daha yüksek elektron ilgisine sahiptirler.

47 47 Elektron İlgisi

48 Elektronegatiflik Bağı oluşturan atomların bağ elektronlarını çekme gücüdür. Atom çapı küçüldükçe elektronlar çekirdek tarafından daha güçlü çekilir yani elektronegatiflik artar. 48

49 Kimyasal Bağ Bağ Türleri Lewis Yapıları Hibritleşme ve Moleküler Geometri 49


"1 Atomun Temel Parçacıkları Proton Nötron Elektron Not: Günümüzde 300’ün üzerinde atom altı parçacık bilinmektedir." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları