Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

COĞRAFİ KONUM Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu alana coğrafi konum denir. Matematik ve özel konum olmak üzere ikiye ayrılır. A-Matematik Konum: *Bir.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "COĞRAFİ KONUM Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu alana coğrafi konum denir. Matematik ve özel konum olmak üzere ikiye ayrılır. A-Matematik Konum: *Bir."— Sunum transkripti:

1 COĞRAFİ KONUM Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu alana coğrafi konum denir. Matematik ve özel konum olmak üzere ikiye ayrılır. A-Matematik Konum: *Bir yerin paralel ve meridyenlere göre belirlenen konumudur. Bu yapılırken Ekvator ve Greenwich esas alınır. *Bir alanın matematik konumu belirlenirken uç noktalar esas alınır. Sunu Arşiviniz:

2

3 Paralel Daireleri *Ekvatora paralel olarak birer derece aralıkla çizilen çizgilerdir *Ekvatora paralel olarak birer derece aralıkla çizilen çizgilerdir **Ekvator: Kutuplara eşit uzaklıkta bulunan noktaların oluşturduğu çemberdir. Başlangıç paralelidir ve sıfır olarak numaralandırılmıştır. Dünya’yı kuzey ve güney olarak iki eşit parçaya böler. **Ekvator: Kutuplara eşit uzaklıkta bulunan noktaların oluşturduğu çemberdir. Başlangıç paralelidir ve sıfır olarak numaralandırılmıştır. Dünya’yı kuzey ve güney olarak iki eşit parçaya böler. *Çizgisel hızın en fazla, yer çekiminin en az olduğu gece- gündüz arasındaki süre farkının en az olduğu paraleldir. *Çizgisel hızın en fazla, yer çekiminin en az olduğu gece- gündüz arasındaki süre farkının en az olduğu paraleldir.

4 Paralellerin özellikleri: 1-Başlangıç paraleli ekvatordur. 1-Başlangıç paraleli ekvatordur. 2-Paralel daireleri arasında 1ºlık açı vardır. 2-Paralel daireleri arasında 1ºlık açı vardır. 3–90 kuzeyde, 90 güneyde olmak üzere toplam 180 paralel dairesi vardır. 3–90 kuzeyde, 90 güneyde olmak üzere toplam 180 paralel dairesi vardır. 4-İki paralel arasındaki mesafe her yerde 111 km dir. 4-İki paralel arasındaki mesafe her yerde 111 km dir. *Paralellerden yaralanarak kuzey-güney yönlü mesafeler hesaplana bilir. Çünkü birbirini takip eden iki paralel arası her yerde 111km dir. *Paralellerden yaralanarak kuzey-güney yönlü mesafeler hesaplana bilir. Çünkü birbirini takip eden iki paralel arası her yerde 111km dir. Örnek: Türkiye’nin en güneyi ile ekvator arasında kaç kilometrelik mesafe vardır? Örnek: Türkiye’nin en güneyi ile ekvator arasında kaç kilometrelik mesafe vardır? Türkiye’nin en güneyi 36 kuzeydir Türkiye’nin en güneyi 36 kuzeydir 36–0=3636 x 111= 3996 km olur. 36–0=3636 x 111= 3996 km olur.

5 Örnek: Aralarında 4995 km bulunan ve aynı meridyen üzerinde olan iki noktadan biri ekvatordadır. KYK de bulunan diğer nokta hangi paraleldedir? Örnek: Aralarında 4995 km bulunan ve aynı meridyen üzerinde olan iki noktadan biri ekvatordadır. KYK de bulunan diğer nokta hangi paraleldedir? 4995 / 111= 45 45–0=45 kuzey paraleli 4995 / 111= 45 45–0=45 kuzey paraleli 5-En büyük paralel dairesi ekvatordur. Boyları kutuplara doğru kısalır. 90 kuzey ve 90 güney paralelleri birer noktadır. 5-En büyük paralel dairesi ekvatordur. Boyları kutuplara doğru kısalır. 90 kuzey ve 90 güney paralelleri birer noktadır. 6-Paraleller numaralandırılmıştır. Değerler kuzeye doğru artıyorsa KYK, güneye doğru artıyorsa verilen yer GYK dedir. 6-Paraleller numaralandırılmıştır. Değerler kuzeye doğru artıyorsa KYK, güneye doğru artıyorsa verilen yer GYK dedir. 7-Aşılan paralel sayısı arttıkça iklim ve bitki çeşidi artar. 7-Aşılan paralel sayısı arttıkça iklim ve bitki çeşidi artar.

6 *Enlem: Dünya’daki bir noktanın ekvatora olan uzaklığının açı cinsinden değeridir. Derece, dakika, saniye cinsinden verilir. Özel Enlemler: Özel Enlemler: 1–23 27’ kuzey enlemi, Yengeç dönencesi 1–23 27’ kuzey enlemi, Yengeç dönencesi 2–23 27’ güney enlemi, Oğlak dönencesi 2–23 27’ güney enlemi, Oğlak dönencesi *Güneş ışınlarının yatay düzleme dik geldiği son noktalardır. Yerleri eksen eğikliğine bağlı olarak belirlenmiştir. *Güneş ışınlarının yatay düzleme dik geldiği son noktalardır. Yerleri eksen eğikliğine bağlı olarak belirlenmiştir. 3–66 33’ K enlemi Kuzey kutup dairesi 3–66 33’ K enlemi Kuzey kutup dairesi 4–66 33’ G enlemi Güney kutup dairesi 4–66 33’ G enlemi Güney kutup dairesi *Bu enlemlerden itibaren gündüz ve gece uzunlukları 24 saati bulur. *Bu enlemlerden itibaren gündüz ve gece uzunlukları 24 saati bulur.

7 Enlemin Etkileri: Enlemin Etkileri: 1-Güneş ışınlarının yerle yaptığı açıya etki eder. 1-Güneş ışınlarının yerle yaptığı açıya etki eder. 2-Sıcaklığa etki eder, kuşaklar oluşmuştur. 2-Sıcaklığa etki eder, kuşaklar oluşmuştur. 3-İklime etki eder. İklime bağlı olarak da; 3-İklime etki eder. İklime bağlı olarak da; a-Doğal bitki örtüsüne, a-Doğal bitki örtüsüne, b-Toprak çeşidine, b-Toprak çeşidine, c-Hayvan topluluklarına, c-Hayvan topluluklarına, d-Yağış rejimine, d-Yağış rejimine, e-Akarsu rejimine, e-Akarsu rejimine, f-Yetiştirilen tarım ürünlerine, f-Yetiştirilen tarım ürünlerine, g-Kalıcı kar sınırına, g-Kalıcı kar sınırına, h-Orman örtüsü üst sınırına, h-Orman örtüsü üst sınırına, ı-Deniz suyunun sıcaklık ve tuzluluğuna, ı-Deniz suyunun sıcaklık ve tuzluluğuna, i-Yerleşme, nüfus dağılımına ve yaşama biçimine etki eder. i-Yerleşme, nüfus dağılımına ve yaşama biçimine etki eder.

8 4-Dünya’nın dönüş hızına etki eder. Ekvatordan kutuplara doğru azalır. 4-Dünya’nın dönüş hızına etki eder. Ekvatordan kutuplara doğru azalır. 5-Gece gündüz sürelerinin değişmesine yol açar. Gece-gündüz sürelerindeki değişme kutuplara gidildikçe artar. 5-Gece gündüz sürelerinin değişmesine yol açar. Gece-gündüz sürelerindeki değişme kutuplara gidildikçe artar. 6-Ekvatordan kutuplara gidildikçe Güneşin ufukta ulaşabileceği yükselti azalır. 6-Ekvatordan kutuplara gidildikçe Güneşin ufukta ulaşabileceği yükselti azalır. *Kuzey-güney doğrultusunda her türlü olay yâda varlığın değişimi üzerinde enlemin etkisi vardır. *Kuzey-güney doğrultusunda her türlü olay yâda varlığın değişimi üzerinde enlemin etkisi vardır.

9 Meridyen yayları *Bir kutuptan diğer kutba uzanan yarım dairelere meridyen denir. Meridyenlerin başlangıç yeri olarak Londra’daki Greenwich gözlem evi esas alınmıştır. *Bir kutuptan diğer kutba uzanan yarım dairelere meridyen denir. Meridyenlerin başlangıç yeri olarak Londra’daki Greenwich gözlem evi esas alınmıştır. *Başlangıç meridyenin yeri değiştirilebilir. *Başlangıç meridyenin yeri değiştirilebilir. Meridyenlerin Özellikleri: Meridyenlerin Özellikleri: 1-Başlangıç meridyeni Greenwich’tir. 1-Başlangıç meridyeni Greenwich’tir. 2-Meridyenler kuzey-güney yönlü olarak uzanır. 2-Meridyenler kuzey-güney yönlü olarak uzanır. 3-Ekvator çemberinin 360º ‘ye bölünmesiyle 360 meridyen oluşmuştur. 180 doğu ve 180 batı meridyeni vardır. 3-Ekvator çemberinin 360º ‘ye bölünmesiyle 360 meridyen oluşmuştur. 180 doğu ve 180 batı meridyeni vardır. 4-Greenwich sıfırdır. Ayrıca 180 doğu ve 180 batı meridyeni aynı meridyendir. 4-Greenwich sıfırdır. Ayrıca 180 doğu ve 180 batı meridyeni aynı meridyendir.

10 5-Meridyenlerin uzunlukları birbirine eşittir. 5-Meridyenlerin uzunlukları birbirine eşittir. 6-Her meridyenin bir anti meridyeni vardır. Bu iki meridyen bir tam çemberi oluşturur. 6-Her meridyenin bir anti meridyeni vardır. Bu iki meridyen bir tam çemberi oluşturur. 0 ın karşıtı180 0 ın karşıtı B nın karşıtı160 D 20 B nın karşıtı160 D 130 D nun karşıtı50 B dır. 130 D nun karşıtı50 B dır. 7-Ekvatorda birbirini takip eden iki meridyen arası 111km dir. Kutuplara gidildikçe bu mesafe azalır ve kutup noktalarında tüm meridyenler çakışır. 7-Ekvatorda birbirini takip eden iki meridyen arası 111km dir. Kutuplara gidildikçe bu mesafe azalır ve kutup noktalarında tüm meridyenler çakışır. 8-Aynı meridyen üzerindeki noktalarda yerel saat aynıdır. Fakat 21 Mart ve 23 Eylül tarihleri dışında güneş, farklı zamanlarda doğup, batar. 8-Aynı meridyen üzerindeki noktalarda yerel saat aynıdır. Fakat 21 Mart ve 23 Eylül tarihleri dışında güneş, farklı zamanlarda doğup, batar. 9-Birbirini izleyen iki meridyen arası her yerde 4 dakikadır. 9-Birbirini izleyen iki meridyen arası her yerde 4 dakikadır.

11 **Meridyenler arasındaki mesafe kutuplara doğru azalmasına rağmen, 4 dakikalık zaman farkının sabit kalması, açısal hızın her yerde aynı olması ve çizgisel hızın kutuplara doğru azalmasıyla ilgilidir. **Meridyenler arasındaki mesafe kutuplara doğru azalmasına rağmen, 4 dakikalık zaman farkının sabit kalması, açısal hızın her yerde aynı olması ve çizgisel hızın kutuplara doğru azalmasıyla ilgilidir. Boylam: Herhangi bir noktanın başlangıç meridyenine olan uzaklığının derece, dakika ve saniye cinsinden değeridir. Boylam: Herhangi bir noktanın başlangıç meridyenine olan uzaklığının derece, dakika ve saniye cinsinden değeridir. Boylamın Etkileri: Boylamın Etkileri: 1-Yerel saat farklarına yol açar. 1-Yerel saat farklarına yol açar. 2-Aynı boylamdaki bütün noktalarda yerel saat aynıdır. 2-Aynı boylamdaki bütün noktalarda yerel saat aynıdır. 3-Aynı boylamdaki tüm noktalarda 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerinde güneş aynı anda doğar ve batar. 3-Aynı boylamdaki tüm noktalarda 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerinde güneş aynı anda doğar ve batar. 4-Aynı boylamdaki noktalar güneş karşısında aynı anda geçtikleri için öğle vakti aynı anda yaşanır. 4-Aynı boylamdaki noktalar güneş karşısında aynı anda geçtikleri için öğle vakti aynı anda yaşanır.

12 Öğle vakti: Bir yerde güneşin en fazla yükseldiği andır. Bu esnada saat tam 12 olarak kabul edilir. Bu esasa uyularak yapılan saat ayarına yerel saat denir. Öğle vakti: Bir yerde güneşin en fazla yükseldiği andır. Bu esnada saat tam 12 olarak kabul edilir. Bu esasa uyularak yapılan saat ayarına yerel saat denir. *Her meridyenin bir yerel saati vardır. Yerel saat namaz vakitleri, sahur ve iftar vakitleri için kullanılmaktadır. *Her meridyenin bir yerel saati vardır. Yerel saat namaz vakitleri, sahur ve iftar vakitleri için kullanılmaktadır. Ulusal saat: Bir ülkede zaman birliğini sağlamak için kullanılan saattir. Ulusal saat: Bir ülkede zaman birliğini sağlamak için kullanılan saattir. Türkiye’nin ulusal (ortak) saati, 30ºdoğu boylamındaki İzmit’e(2. Saat dilimi) ayarlıdır. Ancak yaz aylarında enerji tasarrufu sağlamak amacıyla Mart ayının sonundan itibaren 45 doğu meridyeni olan Iğdır’ın yerel saati ortak saat olarak alınır. Türkiye’nin ulusal (ortak) saati, 30ºdoğu boylamındaki İzmit’e(2. Saat dilimi) ayarlıdır. Ancak yaz aylarında enerji tasarrufu sağlamak amacıyla Mart ayının sonundan itibaren 45 doğu meridyeni olan Iğdır’ın yerel saati ortak saat olarak alınır.

13 *Doğu batı yönünde geniş alan kaplayan ülkelerde (ABD, Kanada, Rusya, Çin, Avustralya) aynı anda birden fazla ortak saat kullanılmaktadır.

14 Uluslararası Saat: Uluslar arası ilişkilerin gelişmesi için kullanılan saat sistemidir. Bu saat sistemine göre Dünya 15ºlik aralıklarla 24 saat dilimine ayrılmıştır. Uluslararası Saat: Uluslar arası ilişkilerin gelişmesi için kullanılan saat sistemidir. Bu saat sistemine göre Dünya 15ºlik aralıklarla 24 saat dilimine ayrılmıştır. Her saat dilimi sonrakinden bir saat farklıdır. Greenwich’in 7.5 doğu ve 7.5 batısı sıfır saat dilimi olarak alınmıştır. Aynı zamanda 24 uncu saat dilimidir. Her saat dilimi sonrakinden bir saat farklıdır. Greenwich’in 7.5 doğu ve 7.5 batısı sıfır saat dilimi olarak alınmıştır. Aynı zamanda 24 uncu saat dilimidir. *12’ye kadar olan saat dilimleri doğu, 12’ den sonraki saat dilimleri batı yarımkürededir. *12’ye kadar olan saat dilimleri doğu, 12’ den sonraki saat dilimleri batı yarımkürededir. *Her saat diliminin ortasından geçen meridyene ayar meridyeni denir. *Her saat diliminin ortasından geçen meridyene ayar meridyeni denir. *Türkiye kışın 2. yazın 3. saat dilimini kullanır. *Türkiye kışın 2. yazın 3. saat dilimini kullanır.

15

16 Yerel Saat Hesapları Yerel Saat Hesapları 1-İki meridyen arasında 4 dakikalık zaman farkı vardır. 1-İki meridyen arasında 4 dakikalık zaman farkı vardır. 2-Her 15ºlik dilim bir saatlik farka yol açar. 2-Her 15ºlik dilim bir saatlik farka yol açar. 3-Güneş doğudan doğduğu için yerel saat doğuda ileri batıda geridir. 3-Güneş doğudan doğduğu için yerel saat doğuda ileri batıda geridir. 4-İki noktadan güneşi daha erken gören daha doğudadır. Yerel saati daha ileridir. 4-İki noktadan güneşi daha erken gören daha doğudadır. Yerel saati daha ileridir.

17 Soru çözerken şunlara dikkat edilmeli: Soru çözerken şunlara dikkat edilmeli: a-İki yer arasındaki meridyen farkı bulunur. Bu işlem yapılırken iki nokta aynı yarım kürede ise çıkarılır, farklı yarım kürelerde ise toplanarak meridyen farkı bulunur. a-İki yer arasındaki meridyen farkı bulunur. Bu işlem yapılırken iki nokta aynı yarım kürede ise çıkarılır, farklı yarım kürelerde ise toplanarak meridyen farkı bulunur. b- Meridyen farkı 4 dakika ile çarpılarak zaman farkı bulunur. b- Meridyen farkı 4 dakika ile çarpılarak zaman farkı bulunur. c-Saatleri dakikaya çevirme işlemi sırasında bölme yaparken, normal bölme işlemi gibi virgül atılmayacağını unutmayalım. Bölmede kalan var ise işleme devam edilmez ve kalan saatin yanına yani dakika hanesine yazılır. c-Saatleri dakikaya çevirme işlemi sırasında bölme yaparken, normal bölme işlemi gibi virgül atılmayacağını unutmayalım. Bölmede kalan var ise işleme devam edilmez ve kalan saatin yanına yani dakika hanesine yazılır.

18 Örnek: 193 dakikayı saat’e çevirelim Örnek: 193 dakikayı saat’e çevirelim 193 / 60 = 3, olmaz kalan dakika olarak alınır ve sonuç 3 13 dakika olur. 193 / 60 = 3, olmaz kalan dakika olarak alınır ve sonuç 3 13 dakika olur. d-Yerel saati istenen yer daha doğuda ise zaman farkı toplanır, batıda ise çıkarılır. d-Yerel saati istenen yer daha doğuda ise zaman farkı toplanır, batıda ise çıkarılır. e-Yerel saatler verilmiş meridyen isteniyorsa; e-Yerel saatler verilmiş meridyen isteniyorsa; *Büyük saatten küçük saat çıkarılır. Sonuç dakikaya dönüştürülür ve 4’e bölünür. Çıkan sonuç: saati ileri olan soruluyorsa verilen meridyenle toplanır, saati geri olan soruluyorsa çıkarılır (yarım küreler değişiyorsa bu dikkate alınmalıdır). *Büyük saatten küçük saat çıkarılır. Sonuç dakikaya dönüştürülür ve 4’e bölünür. Çıkan sonuç: saati ileri olan soruluyorsa verilen meridyenle toplanır, saati geri olan soruluyorsa çıkarılır (yarım küreler değişiyorsa bu dikkate alınmalıdır).

19 Örnek: 30 doğu boylamında saat 12 iken; Örnek: 30 doğu boylamında saat 12 iken; a-45 doğu boylamında saat kaç olur? a-45 doğu boylamında saat kaç olur? b-15 batı boylamında saat kaç olur? b-15 batı boylamında saat kaç olur? c-Saatin 17 olduğu boylamın derecesi nedir? c-Saatin 17 olduğu boylamın derecesi nedir? Çözüm: Çözüm: a-30 D45 D a-30 D45 D 12 00??? 12 00??? *Meridyen farkı bulunur: *Meridyen farkı bulunur: 45 –30 =15 meridyen. Dakikaya çevrilir 15 x 4 = 60 dakika yapar. 60 dakika 1 saat yapar. 45 –30 =15 meridyen. Dakikaya çevrilir 15 x 4 = 60 dakika yapar. 60 dakika 1 saat yapar. İstenen yer daha doğuda olduğu için toplarız İstenen yer daha doğuda olduğu için toplarız Saat =13 00 olur. Saat =13 00 olur.

20 b-15 D30 D b-15 D30 D ??? ??? *Meridyen farkını buluruz: *Meridyen farkını buluruz: =45 meridyen 45 x4= 180 dakika yapar. 180 / 60 = 3 00 saat fark vardır. İstenen yer daha batıda olduğu için daha geri olacaktır. Dolayısıyla esas saatten çıkarılarak sonuca ulaşabiliriz =45 meridyen 45 x4= 180 dakika yapar. 180 / 60 = 3 00 saat fark vardır. İstenen yer daha batıda olduğu için daha geri olacaktır. Dolayısıyla esas saatten çıkarılarak sonuca ulaşabiliriz –3 00 =9 00 olur –3 00 =9 00 olur.

21 c-30 D ??? c-30 D ??? *Aradaki zaman farkı bulunur: *Aradaki zaman farkı bulunur: –12 00 =5 00 saat olur. Dakikaya dönüştürülür –12 00 =5 00 saat olur. Dakikaya dönüştürülür x 60 = 300 dakika yapar x 60 = 300 dakika yapar. *4 ‘e bölerek aradaki meridyen sayısını buluruz: *4 ‘e bölerek aradaki meridyen sayısını buluruz: 300 / 4=75 meridyen olur. Saati ileri olan meridyen sorulduğuna göre daha doğuda olacaktır; 300 / 4=75 meridyen olur. Saati ileri olan meridyen sorulduğuna göre daha doğuda olacaktır; = 105 doğu meridyeni olur = 105 doğu meridyeni olur.

22 *Yerel saat ile ortak saat farkından boylam bulma: a-Türkiye için kışın 30 doğu, yazın ise 45 doğu meridyenin yerel saati ortak saat olarak kabul edilir. a-Türkiye için kışın 30 doğu, yazın ise 45 doğu meridyenin yerel saati ortak saat olarak kabul edilir. b-Her meridyenin bir yerel saati vardır. Güneş tam tepede ve gölge boyunun en kısa olduğu an saat olarak kabul edilir ve yerel saat ayarı yapılır. b-Her meridyenin bir yerel saati vardır. Güneş tam tepede ve gölge boyunun en kısa olduğu an saat olarak kabul edilir ve yerel saat ayarı yapılır. c-Güneş bulunulan noktada tam tepedeyken ortak saat dan az ise, istenen yer ortak saat meridyeninden daha doğuda, saat ı geçiyorsa istenen yer ortak saat meridyeninden daha batıda bir yerde demektir. c-Güneş bulunulan noktada tam tepedeyken ortak saat dan az ise, istenen yer ortak saat meridyeninden daha doğuda, saat ı geçiyorsa istenen yer ortak saat meridyeninden daha batıda bir yerde demektir.

23 Örnek: Ocak ayında (kış mevsimi), Güneş tam tepemizde ve gölge boyumuz en kısa iken Örnek: Ocak ayında (kış mevsimi), Güneş tam tepemizde ve gölge boyumuz en kısa iken a-Ortak saat ise hangi boylamdayız? a-Ortak saat ise hangi boylamdayız? b-Ortak saat ise hangi boylamdayız? b-Ortak saat ise hangi boylamdayız? Çözüm: Çözüm: a-Mevsim kış olduğuna göre 30 doğunun yerel saati ortak saat olarak alınmıştır. Bulunduğumuz yerde güneş tam tepe noktasındaysa yerel saatimiz demektir. Bunu şu şekilde ifade edebiliriz; a-Mevsim kış olduğuna göre 30 doğunun yerel saati ortak saat olarak alınmıştır. Bulunduğumuz yerde güneş tam tepe noktasındaysa yerel saatimiz demektir. Bunu şu şekilde ifade edebiliriz; 30 doğu boylamında saat iken saatin olduğu yer neresidir? 30 doğu boylamında saat iken saatin olduğu yer neresidir? 30 D ???? 30 D ???? –11 56 = dakika –11 56 = dakika –11 56 = dakika –11 56 = dakika 4 dakika bir meridyen yapar. Saat daha ileri olduğuna göre, istenen yer daha doğudadır. 4 dakika bir meridyen yapar. Saat daha ileri olduğuna göre, istenen yer daha doğudadır = 31 doğu meridyeni olur = 31 doğu meridyeni olur.

24 b-Soruyu yukarıdaki kurala göre düzeltirsek şöyle olur: b-Soruyu yukarıdaki kurala göre düzeltirsek şöyle olur: 30 doğu boylamında saat iken saatin olduğu yer neresidir? 30 doğu boylamında saat iken saatin olduğu yer neresidir? ??30 D ??30 D –12 00 = dakika –12 00 = dakika 4 dakika bir meridyen yapar. Saat daha geri olduğuna göre, istenen yer daha batıdadır. 4 dakika bir meridyen yapar. Saat daha geri olduğuna göre, istenen yer daha batıdadır. 30 – 1 = 29 doğu meridyeni 30 – 1 = 29 doğu meridyeni

25 Güneşin doğuş ve batış zamanlarını bulma: Güneşin doğuş ve batış zamanlarını bulma: a-Güneş, doğuda daha erken doğar ve erken batar (yerel saat ile karıştırılmamalı). a-Güneş, doğuda daha erken doğar ve erken batar (yerel saat ile karıştırılmamalı). b-Ekinoks tarihlerinde gece-gündüz uzunlukları ‘şer saattir. Güneş dünyanın her yerinde doğduktan tam saat sonra batar. b-Ekinoks tarihlerinde gece-gündüz uzunlukları ‘şer saattir. Güneş dünyanın her yerinde doğduktan tam saat sonra batar. Örnek:21 Mart tarihinde, 30 doğu boylamındaki İzmit’te güneş saat 6 00 da doğmuştur. 15 doğu boylamındaki bir şehirde saat kaçta batar? Örnek:21 Mart tarihinde, 30 doğu boylamındaki İzmit’te güneş saat 6 00 da doğmuştur. 15 doğu boylamındaki bir şehirde saat kaçta batar? Çözüm: Çözüm: 15 D30 D 15 D30 D ??? 6 00 ??? – 15 = 15 meridyen fark vardır. 30 – 15 = 15 meridyen fark vardır. 15 x 4 = 60 dakika bu da 1 00 saat yapar. 15 x 4 = 60 dakika bu da 1 00 saat yapar. İstenen yer daha batıda olduğu için güneş daha geç doğar İstenen yer daha batıda olduğu için güneş daha geç doğar =7 00 da doğar ve; =7 00 da doğar ve; =19 00 da batar =19 00 da batar.

26 *Güneşin doğuş saatinden gündüz ve gece uzunluğunu bulma: *Güneşin doğuş saatinden gündüz ve gece uzunluğunu bulma: a-Güneşin gök yüzünde en fazla yükseldiği an o yer için öğle vaktidir ve saat olarak kabul edilir. a-Güneşin gök yüzünde en fazla yükseldiği an o yer için öğle vaktidir ve saat olarak kabul edilir. b-Yerel saate göre öğle vakti gündüz süresinin tam ortasıdır. b-Yerel saate göre öğle vakti gündüz süresinin tam ortasıdır. Örnek: Bir yerde güneş yerel saate göre 5 00 de doğarsa gündüz süresi ne olur? Örnek: Bir yerde güneş yerel saate göre 5 00 de doğarsa gündüz süresi ne olur? Çözüm: Saat gündüzün ortasıdır. Öyle ise – 5 00 = 7 00, 7 00 saat gündüzün yarısıdır. Çözüm: Saat gündüzün ortasıdır. Öyle ise – 5 00 = 7 00, 7 00 saat gündüzün yarısıdır = gündüz süresi olur = gündüz süresi olur. Örnek: Yerel saatle güneşin saat 8 00 de doğarsa gece süresi kaç saat olur? Örnek: Yerel saatle güneşin saat 8 00 de doğarsa gece süresi kaç saat olur? – 8 00 = – 8 00 = = 8 00 saat gündüz süresidir = 8 00 saat gündüz süresidir – 8 00 = saat gece süresidir – 8 00 = saat gece süresidir.

27 Tarih Değiştirme Çizgisi: Tarih Değiştirme Çizgisi: *180 doğu ve batı meridyenine verilen isimdir. *180 doğu ve batı meridyenine verilen isimdir. *Bu çizginin doğusunda gün bir gün geri batısında ise bir gün ileridir. *Bu çizginin doğusunda gün bir gün geri batısında ise bir gün ileridir. *Tarih değiştirme çizgisinde tarihler değişirken saatler birbirini takip eden iki meridyen arası 4 dakika esasına göre artar azalır prensibi korunur. *Tarih değiştirme çizgisinde tarihler değişirken saatler birbirini takip eden iki meridyen arası 4 dakika esasına göre artar azalır prensibi korunur. **179 doğuda saat ise 180 doğu-batı da 12 04, 179 batıda olur. Ama tarihler değişir yön olarak doğuda geri batıda ileri olur. **179 doğuda saat ise 180 doğu-batı da 12 04, 179 batıda olur. Ama tarihler değişir yön olarak doğuda geri batıda ileri olur.

28 Örnek: Örnek: 179 D180D-B179 B 179 D180D-B179 B SALI PAZARTESİ SALI PAZARTESİ *Tarih değişikliğine yol açtığı için karalardan geçmez ve zikzaklar çizerek okyanuslarda yoluna devam eder. *Tarih değişikliğine yol açtığı için karalardan geçmez ve zikzaklar çizerek okyanuslarda yoluna devam eder. Örnek: 172 doğu boylamında gün Pazar saat dır. 172 batı boylamında gün ve saat için ne söylenebilir? Örnek: 172 doğu boylamında gün Pazar saat dır. 172 batı boylamında gün ve saat için ne söylenebilir?

29 : I. Yol: : I. Yol: Greenwich esas alınır. Greenwich esas alınır. 172 Batı0 172 Doğu 172 Batı0 172 Doğu Pazar Pazar ????? ????? *Meridyen farkı bulunur = 344 *Meridyen farkı bulunur = 344 *Dakikaya çevrilir 344 x 4 = 1376 dakika *Dakikaya çevrilir 344 x 4 = 1376 dakika *Saate dönüştürülür 1376 / 60 = dakika *Saate dönüştürülür 1376 / 60 = dakika *16 00 dan yı çıkaracağız. Fakat çıkmaz o zaman 1 gün yani saat alırız böylece gün bir gün geri yani Cumartesi olur. *16 00 dan yı çıkaracağız. Fakat çıkmaz o zaman 1 gün yani saat alırız böylece gün bir gün geri yani Cumartesi olur = bunu olarak yazabiliriz = bunu olarak yazabiliriz – = olur – = olur. Demek ki 172 batıda gün Cumartesi saat tür. Demek ki 172 batıda gün Cumartesi saat tür.

30 II Kısa Yol: Tarih değiştirme çizgisi esas alınır. II Kısa Yol: Tarih değiştirme çizgisi esas alınır. 172 D 180D-B172 B 172 D 180D-B172 B Pazar Pazar ??? ??? *Meridyen farkı 180 –172 =8 *Meridyen farkı 180 –172 =8 180 –172 =8 toplam 16 olur. 180 –172 =8 toplam 16 olur. *16 x 4 = 64 dakika yapar, saate dönüştürürsek 64 /60 = 1 04 dakika olur. *16 x 4 = 64 dakika yapar, saate dönüştürürsek 64 /60 = 1 04 dakika olur. *İstenen yer yön olarak daha doğuda olduğuna göre saati daha ileri olacaktır. Dolayısıyla toplarız = olur. *İstenen yer yön olarak daha doğuda olduğuna göre saati daha ileri olacaktır. Dolayısıyla toplarız = olur. *Gün ise kural gereğince tarih değiştirme çizgisinin yön olarak doğusuna geçtiğimiz için bir gün geri olacaktır. Öyle ise cevap Cumartesi saat olacaktır. *Gün ise kural gereğince tarih değiştirme çizgisinin yön olarak doğusuna geçtiğimiz için bir gün geri olacaktır. Öyle ise cevap Cumartesi saat olacaktır.

31 Örnek: 150 doğu boylamında gün Cuma ve saat dır. 166 batı boylamında gün ve saat için ne söylenebilir? Örnek: 150 doğu boylamında gün Cuma ve saat dır. 166 batı boylamında gün ve saat için ne söylenebilir? Çözüm: Çözüm: 150 D180D-B166 B 150 D180D-B166 B Cuma Cuma ??? ??? *Önce meridyen farkı bulunur; *Önce meridyen farkı bulunur; 180 –150 =30 ve 180 –166 = 14 toplam 180 –150 =30 ve 180 –166 = 14 toplam = 44 meridyen olur. Dakikaya çeviririz; 44 x 4 = 176 dakika bu da 176 / 60 = 2 56 dakika yapar = 44 meridyen olur. Dakikaya çeviririz; 44 x 4 = 176 dakika bu da 176 / 60 = 2 56 dakika yapar. *İstenen yer yön olarak daha doğuda olduğu için saati daha ileri olacaktır. Dolayısıyla toplarız: = olur. Tarih değiştirme çizgisinin doğusuna geçildiği için gün bir gün geri alınır yani Perşembe olacaktır. *İstenen yer yön olarak daha doğuda olduğu için saati daha ileri olacaktır. Dolayısıyla toplarız: = olur. Tarih değiştirme çizgisinin doğusuna geçildiği için gün bir gün geri alınır yani Perşembe olacaktır. Sonuç: Perşembe, saat olur. Sonuç: Perşembe, saat olur.

32 SAAT DİLİMLERİ SAAT DİLİMLERİ a-Ayar boylamını bulma: a-Ayar boylamını bulma: *12 ye kadar olan saat dilimleri 15 ile çarpılır ve sonuç her zaman doğu meridyeni çıkar. *12 ye kadar olan saat dilimleri 15 ile çarpılır ve sonuç her zaman doğu meridyeni çıkar. *12 den fazla olan saat dilimleri önce 24 ten çıkarılır sonra 15 ile çarpılır. Sonuç her zaman batı meridyeni olur. b-Saat diliminin sınırlarını bulma: *12 den fazla olan saat dilimleri önce 24 ten çıkarılır sonra 15 ile çarpılır. Sonuç her zaman batı meridyeni olur. b-Saat diliminin sınırlarını bulma: *Bulunan ayar meridyenine 7.5 eklenir ve 7.5 toplanır böylece saat diliminin sınırları bulunmuş olur ( bir saat dilimi 15 meridyenden oluşur). *Bulunan ayar meridyenine 7.5 eklenir ve 7.5 toplanır böylece saat diliminin sınırları bulunmuş olur ( bir saat dilimi 15 meridyenden oluşur).

33 Örnek: 7 saat diliminin ayar meridyenini ve sınırlarını bulunuz? Örnek: 7 saat diliminin ayar meridyenini ve sınırlarını bulunuz? Çözüm: Verilen saat dilimi 12 den küçüktür. Sonuç doğu olacaktır. Öyleyse doğrudan 15 ile çarparız. Daha sonra 7.5 ekler ve çıkarırız. Çözüm: Verilen saat dilimi 12 den küçüktür. Sonuç doğu olacaktır. Öyleyse doğrudan 15 ile çarparız. Daha sonra 7.5 ekler ve çıkarırız. 7 x 15 = 105 Doğu (ayar meridyeni) 7 x 15 = 105 Doğu (ayar meridyeni) = Doğu ve = Doğu ve 105 – 7.5 = 97.5 Doğu meridyenleri sınır oluşturur. 105 – 7.5 = 97.5 Doğu meridyenleri sınır oluşturur.

34 Örnek: 16. saat diliminin ayar meridyeni ve sınırlarını bulunuz? Örnek: 16. saat diliminin ayar meridyeni ve sınırlarını bulunuz? Çözüm: Çözüm: Verilen saat dilimi 12 den büyük olduğuna göre sonuç batı olacaktır. İşleme önce 24 çıkararak başlarız, sonra yukarıdaki aynı işlemleri yaparız. Verilen saat dilimi 12 den büyük olduğuna göre sonuç batı olacaktır. İşleme önce 24 çıkararak başlarız, sonra yukarıdaki aynı işlemleri yaparız. 24 – 16 = 8 8 x 15 = 120 B (ayar meridyeni) = Batı 24 – 16 = 8 8 x 15 = 120 B (ayar meridyeni) = Batı 120 – 7.5 = Batı olur. 120 – 7.5 = Batı olur.

35 c-Bir meridyenin ait olduğu saat dilimini bulma: c-Bir meridyenin ait olduğu saat dilimini bulma: *Verilen meridyen sayısı 15 e bölünür. Bölmede kalan 7.5 tan fazla ise bölüm bir arttırılır. *Verilen meridyen sayısı 15 e bölünür. Bölmede kalan 7.5 tan fazla ise bölüm bir arttırılır. *Verilen meridyen batı yarımkürede ise aynı işlemden sonra sonuç 24 ten çıkarılır. *Verilen meridyen batı yarımkürede ise aynı işlemden sonra sonuç 24 ten çıkarılır. Örnek: 43 Doğu meridyeni kaçıncı saat dilimindedir? Örnek: 43 Doğu meridyeni kaçıncı saat dilimindedir? Çözüm: Çözüm: 43 ü 15 e böleriz. 43 / 15 = 2 tam kalan 13 olur kalan 7.5 tan fazla olduğu için ; 2 + 1= 3. Saat dilimi olur. 43 ü 15 e böleriz. 43 / 15 = 2 tam kalan 13 olur kalan 7.5 tan fazla olduğu için ; 2 + 1= 3. Saat dilimi olur.

36 Örnek: 93 Doğu meridyeni kaçıncı saat dilimindedir? Örnek: 93 Doğu meridyeni kaçıncı saat dilimindedir? Çözüm: Çözüm: 93 / 15 = 6 kalan 3 olur, Kalan 7.5 tan küçüktür dolayısıyla sonuç değişmez; 93 / 15 = 6 kalan 3 olur, Kalan 7.5 tan küçüktür dolayısıyla sonuç değişmez; 6 saat dilimi olur. 6 saat dilimi olur. Örnek: 62 Batı meridyeni kaçıncı saat dilimindedir? Örnek: 62 Batı meridyeni kaçıncı saat dilimindedir? Çözüm: Çözüm: 62 / 15 = 4, kalan 2 dir. Verilen yer batı yarım kürede olduğu için 24 ten çıkarırız; 62 / 15 = 4, kalan 2 dir. Verilen yer batı yarım kürede olduğu için 24 ten çıkarırız; 24 – 4 = 20. saat dilimi olur. 24 – 4 = 20. saat dilimi olur.

37 B- ÖZEL KONUM: B- ÖZEL KONUM: Dünya üzerindeki bir yerin boğazlara, denizlere, geçitlere, ticaret yollarına, ekonomik ve siyasi topluluklara, yer şekillerine ve yükseltilere göre olan konumudur. Dünya üzerindeki bir yerin boğazlara, denizlere, geçitlere, ticaret yollarına, ekonomik ve siyasi topluluklara, yer şekillerine ve yükseltilere göre olan konumudur. *Özel konum, bazen matematiksel konuma ters durumların ortaya çıkmasına yol açar. *Özel konum, bazen matematiksel konuma ters durumların ortaya çıkmasına yol açar. Türkiye’nin Matematiksel ve Özel konumu: Türkiye’nin Matematiksel ve Özel konumu: 1-Matematik Konum: 1-Matematik Konum: *Ülkemiz 36 –42 Kuzey paralelleri ve 26 – 45 Doğu meridyenleri arasında yer alır; *Ülkemiz 36 –42 Kuzey paralelleri ve 26 – 45 Doğu meridyenleri arasında yer alır;

38

39 a-Türkiye Orta kuşakta yer alır. a-Türkiye Orta kuşakta yer alır. b-Dört mevsim belirgin olarak yaşanır. b-Dört mevsim belirgin olarak yaşanır. c-Güneş ışınları ülkemize hiçbir zaman dik gelmez. c-Güneş ışınları ülkemize hiçbir zaman dik gelmez. d-Yıl boyunca öğle vakti gölge boyu oluşur ve kuzeye uzanır. d-Yıl boyunca öğle vakti gölge boyu oluşur ve kuzeye uzanır. e-Güneye bakan yamaçlar her zaman daha sıcaktır. e-Güneye bakan yamaçlar her zaman daha sıcaktır. f-Doğu ile batısı arasında 76 dakikalık zaman farkı vardır. f-Doğu ile batısı arasında 76 dakikalık zaman farkı vardır. h-Güney kıyıları kuzey kıyılarından daha sıcaktır. h-Güney kıyıları kuzey kıyılarından daha sıcaktır.

40 2-Özel Konum: a-Doğu-batı yönünde uzanan bir yarım adadır. a-Doğu-batı yönünde uzanan bir yarım adadır. b-Dağların doğu-batı yönlü uzanması yolların gidişini belirlemiştir. b-Dağların doğu-batı yönlü uzanması yolların gidişini belirlemiştir. c-Yükselti batıdan doğuya doğru artar. c-Yükselti batıdan doğuya doğru artar. d-Yer şekilleri çeşitli olduğu için aynı anda farklı mevsim özellikleri yaşanır. d-Yer şekilleri çeşitli olduğu için aynı anda farklı mevsim özellikleri yaşanır. e-Petrol zengini ülkeler ile sanayi ülkeleri arasında yer alır. e-Petrol zengini ülkeler ile sanayi ülkeleri arasında yer alır. f-Orta Doğu- Balkanlar ve Kafkaslar gibi her zaman karışık olan bölgelerin ortasında denge unsurudur f-Orta Doğu- Balkanlar ve Kafkaslar gibi her zaman karışık olan bölgelerin ortasında denge unsurudur

41 g-Farklı siyasi, kültürel, ekonomik özelliklere sahip ülkelerle komşudur. g-Farklı siyasi, kültürel, ekonomik özelliklere sahip ülkelerle komşudur. h-İstanbul ve Çanakkale boğazları stratejik önemini arttırmıştır. h-İstanbul ve Çanakkale boğazları stratejik önemini arttırmıştır. I-NATO nun güneydoğu kanadında yer alır. I-NATO nun güneydoğu kanadında yer alır. i-Sovyetler birliğinin dağılmasıyla önemi daha da artmıştır. i-Sovyetler birliğinin dağılmasıyla önemi daha da artmıştır. Sunu Arşiviniz:


"COĞRAFİ KONUM Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu alana coğrafi konum denir. Matematik ve özel konum olmak üzere ikiye ayrılır. A-Matematik Konum: *Bir." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları