Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

“sütçocukluğunda uyku bozuklukları” 21 şubat 2013, kocaeli.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "“sütçocukluğunda uyku bozuklukları” 21 şubat 2013, kocaeli."— Sunum transkripti:

1 “sütçocukluğunda uyku bozuklukları” 21 şubat 2013, kocaeli

2 “sunum planı” - uyku bozukluklarının gelişimsel önemi - uyku bozukluklarının sınıflandırılması yaş döneminde uyku bozuklukları -0-2 yaş dönemi uyku bozukluklarında tedavi

3 “neden uyuyoruz?” “teoriler” – onarıcı işlev “restorative theory of sleep” – uyumsal işlev “adaptive theory of sleep” – enerji koruyucu işlev “energy conservation theory”

4 “uykunun işlevi” - büyüme - immün sistem - hafızanın kalıcılaştırılması - bilişsel işlevler - onarıcı işlevler - diğer ?

5 “uyku bozukluklarının bilişsel ve psikolojik sonuçları” günboyu uyku hali - seçici dikkatte azalma - bilişsel işlevlerin bozulması - hafızada bozulma - uzamış reaksiyon zamanı ADHD benzeri klinik tablo - huzursuzluk, dikkat eksikliği, dürtüsellik - fiziksel aktivitede artış depresyon, anksiyete anne-baba ile ilişkilerde bozulma - zıt duygulanım (%85 / %35) - annelik depresyonu (%46 / %19)

6 “horlayan sütçocuğu ve bilişsel gelişim” yaşamın ilk ayından itibaren horlayan sütçocukları 6.ayda Bayley testi ile değerlendirildiklerinde bilişsel gelişimleri geri bulunmuş Piteo ve ark. Sleep Medicine 2011; 12:

7 “sütçocukluğu ve erken çocuklukta uyku sorunu olan çocuklarda 5 ve 14 yaşlarında dikkat bozukluğu” sütçocukluğu ve erken çocuklukta uyku sorunu olması çocukluk ve adolesan dönemde dikkat bozukluğu gelişimi için risk faktörü O'Callaghan ve ark. Early Human Development 2010; 86:

8 “sütçocukluğu uyku sorunları ve anne-babanın yaklaşımı okul öncesi dönem uyku sorunları açısından hazırlayıcı olabilir mi?” sütçocukluğu döneminde uyku kalitesinin artırılması ve anne-babanın sütçocuğu uykusu konusundaki yanlış inanç ve algılarının düzeltilmesi okul öncesi dönemde ortaya çıkacak uyku sorunlarını giderebilir Tikotzy ve Shaashua. Sleep Medicine 2012; 13:

9 “genetik ve çevresel faktörlerin sütçocuğu uykusuna etkisi” gece uykusu süresi, gündüz uykusu süresi ve uyku bozuklukları açısından çevresel faktörler genetik faktörlere göre daha etkili Fisher ve ark. Pediatrics 2012; 129:

10 “yenidoğan ve sütçocuklarının uyku gereksinimi” yaşuyku gereksinimi yenidoğan16-18 saat 1-3 ay15-17 saat 3-18ay13-15 saat 18 ay- 2 yaş11-13 saat

11 “yenidoğan- 2 yaş döneminde uyku organizasyonu” - uyku süresi aşamalı olarak azalır - 1 yaşında saat (2-3 saati gündüz uykusu) - 2 yaşında saat - REM uyku oranı aşamalı olarak azalır - REM-NREM siklusları aşamalı olarak uzar uyku aşamalı olarak NREM'le başlar - gece boyu uyuma ya da 24:00-05:00 arası uyku 3-6 ay arasında başlar 9. ayda %70 sütçocuğunda

12 “uyku bozukluklarının sınıflandırılması” (ICSD-2 - “International Classification of Sleep Disorders; 2005) - insomnia - uykuyla ilişkili solunum bozuklukları - santral hipersomniler - sirkadyen ritm bozuklukları - parasomniler - uykuyla ilişkili hareket bozuklukları - izole semptomlar ve normal varyantlar - diğer

13 yenidoğan - ailenin yanlış yorumladığı normal uyku davranışları - tetikleyici sorunlar: kolik; GER; mama entoleransı 2-12 ay - davranışsal insomnia uyku başlangıcıyla ilişkili tip - uykuyla ilişkili ritmik hareketler baş sallama; sarsılma 1-3 yaş - davranışsal insomnia: uyku başlangıcıyla ilişkili tip - davranışsal insomnia: sınır koymayla ilişkili tip “yaş dönemlerine göre uyku bozuklukları”

14 3-5 yaş - davranışsal insomnia: sınır koymayla ilişkili tip - uykuda yürüme - uyku terörü - gece korkuları, kabus görme 6-12 yaş - kabus görme - obstrüktif uyku apnesi - yetersiz uyku süresi >12 yaş - yetersiz uyku süresi - gecikmiş uyku fazı bozukluğu - narkolepsi - huzursuz bacak sendromu

15 “sütçocukluğu döneminde en sık görülen uyku sorunları” uzun süreli gece uyanmaları yaş çocuklarda tüm uyku sorunlarının %88'i uyku zamanında yatağa yatmakta direnç yaş çocuklarda sık gece korkuları parasomniler

16 “insomnia”

17 “davranışsal insomnia” uykunun başlatılmasıyla ilişkili tip “yaş grubu”: en sık 0-5 yaş arasında “mekanizma”: çocuğun uykuya dalarken anne-babasının desteğine gereksinim duyması; gece boyunca dakikalık uyku sikluslarının sonundaki uyanma dönemlerinde çocuğun kendi başına uykuya dalamaması “sonuç”: gece uykusunda uzun süreli uyanıklık ve yetersiz uyku “korunma”: çocuğun uyumadan önce yatağına yatırılması

18 12 ayın altındaki çocuklar gece boyunca ortalama 3 kez uyanıyor ! gece boyu sabaha kadar uyanmaksızın uyku – 2 aylık bebeklerde %6 – 9 aylık bebeklerde %16 uyanmaların yarısında bebek anne-babayı uyarır; diğer yarısında bebek kendi başına yeniden uykuya dalar Anders T. Night waking in infants during the first year of life. Pediatrics 1979; 63:

19 ne zaman patolojik ? gecede en az 3 kez, haftada en az 4 gece, 20 dakikadan daha fazla uyanık kalma ya da yeniden uykuya dalmak için anne-babanın yatağına alınma gereksinimi

20 “davranışsal insomnia” sınır konulmasıyla ilişkili tip “yaş grubu”: okul öncesi ve daha büyük çocuklar “mekanizma”: uykuya yatış zamanına direnme; anne-babanın uykuya yatış zamanıyla ilgili kural koyamaması; anne-babanın yanlış beklentisi “sonuç”: uyku başlangıcının gecikmesi, yetersiz uyku “korunma”: anne-babanın yatış zamanıyla ilgili ortak, kararlı tutumu; uykuya dalmayı geciktiren sağlık sorunlarının dışlanması (astım, egzema, otit, GER, ilaçlar, vb.)

21 “parasomniler”

22 NREM dönemi (sıklıkla uykunun ilk üçte birlik dönemi) - uyku terörü - uykuda yürüme - konfüzyonel uyanma REM dönemi (sıklıkla uykunun geç dönemleri) - kabus görme - REM uykusu davranış bozukluğu - uyku paralizisi uyku-uyanıklık-uyku geçiş dönemi - ritmik hareket bozukluğu- uyku “start'ı” - uykuda konuşma- noktürnal nöbet tüm uyku dönemleri - uykuda diş gıcırdatma- noktürnal enürezis “uyku dönemlerine göre parasomniler”

23 “0-2 yaş NREM dönemi parasomnileri” (uyanma parasomnileri) konfüzyonel uyanma uyku terörü uykuda yürüme klinik görünümler farklı, patogenez aynı NREM'den uyanmaya geçişte bozukluk

24 “uyanma parasomnilerinde kolaylaştırıcılar” - uykudan uyanmaya neden olan durumlar uyku-apne sendromu huzursuz bacak sendromu periyodik ekstremite hareketleri gastroözofageal reflü - uyku açığı - dolu mesane - ateş - stres, anksiyete, ayrılık anksiyetesi - çevresel faktörler (yüksek ses,vb.)

25 “konfüzyonel uyanma” - sıklık % sıklıkla uykunun ilk 2-3 saati içinde - yatağında oturur ağlar, mırıldanır, inler, huzursuzdur “git”, “hayır” gibi kelimeler kullanabilir - tüm çabalara karşın sakinleştirilemez - terleme, yüz kızarıklığı, motor hareketler olmaz dakika sürer - sabah uyandığında olanları hatırlamaz

26 “uyku terörü” - sıklık %40 - genellikle gece uykusunun ilk üçte birinde görülür - uykudan çığlık atarak uyanır, ajitedir - terleme, yüz kızarıklığı, taşikardi eşlik eder - anne-babanın sakinleştirme çabası işe yaramaz - yataktan atlayıp gitmek isteyebilir - sabah uyandığında olanları hatırlamaz - gündüz uykusunda görülmez - büyük çocuklarda kabus ile karıştırılabilir

27

28 “NREM parasomni”“noktürnal nöbet” - okul öncesi ve çocukluk dönemi - tüm çocukluk dönemleri - gece uykusunun ilk 1/3 dönemi- uykunun tüm dönemleri dakika dakika - gecede genellikle 1 kez- gecede sıklıkla 1'den fazla - uyanıklıkta beklenmez- uyanıklıkta da tekrar edebilir gündüzleri normal gündüzleri uykulu ve huzursuz olabilir

29 “uykuyla ilişkili epileptik sendromlar” -rolandik epilepsi (sentro-temporal dikenli selim çocukluk çağı epilepsisi) 1-14 yaş; 8-9 yaşında zirve - erken başlangıçlı oksipital lob epilepsisi; (Panayiotopoulos sendromu) 1-14 yaş; 4-5 yaşında zirve - noktürnal frontal lob epilepsisi 7-12 yaş; zirve 11 yaş - semptomatik fokal epilepsiler tüm yaşlarda

30

31 “uyku terörü”“kabus” - uykunun ilk 1/3 dönemi- uykunun son yarısı ya da NREM döneminde son 1/3 dönemi; REM döneminde - ilk 2 yaşta görülebilir- ilk 2 yaşta beklenmez - yeniden uykuya geçiş kısa- yeniden uykuya geçiş uzun - anne-baba sakinleştiremez,- anne-baba sakinleştirebilir, çocuk uyandığında konfüzedir çocuk uyandığında iyidir - çocuk olanları hatırlamaz- çocuk olayı hatırlar - otonom bulgular belirgindir- otonom bulgular hafiftir

32 “uyurgezerlik” - sıklık %15 - emekleme, yürüme ya da koşma şeklinde görülebilir - ev dışına çıkabilir - ajitedir, uygunsuz davranışları olabilir - yüz kızarıklığı, terleme sıklıkla eşlik eder - sabah uyandığında olanları hatırlamaz - sıklıkla uyku terörüyle birliktelik gösterir - kaza ve ölüm riski yaratabilir

33 “sütçocuklarında uykuyla ilişkili epileptik olmayan göz hareket bozuklukları” - paroksizmal tonik yukarı bakış deviasyonu - paroksizmal aşağı bakış - opsokloni-miyokloni sendromu

34

35

36 “gastroözofageal reflü” - uykudan ani uyanma ve ağlama; gövde ve ekstremitelerde tonik ekstansiyon - öksürük eşlik edebilir - uyanıklıkta da benzer ataklar olabilir - eş zamanlı EEG'de epileptiform aktivite yok - atak sırasında pH monitörizasyonuyla reflünün gösterilmesi

37

38 “uyanma parasomnilerinde tedavi” - seyrekse (<1-2/ay) tedavi gereksiz - ailenin bilgilendirilmesi selim bir sorun 1-2 yıl içinde kendiliğinden düzelme sık - uyurgezerlikte güvenlik önlemleri atak sırasında çocuğun uyandırılmaya çalışılmaması - davranış tedavisi - ilaç tedavisi

39 “uyanma parasomnilerinde davranış tedavisi” “programlı uyandırma” - olayın beklenen zamanından dakika önce çocuğu uyandırma (~ 1 ay) uyku hijyeni uyurgezerlikte alarm sistemleri

40 “uyanma parasomnilerinde ilaç tedavisi” - hazırlayıcı neden olmadığı veya bulunamadığı halde uyanma parasomnilerinin önemli bir sorun olarak devam ettiği durumlarda - davranış tedavisi uygulanamıyor veya başarılı olmuyorsa düşük doz benzodiazepin “klonazepam” 0.01 mg/kg gece tek doz “diazepam” mg/kg gece tek doz

41 “REM dönemi parasomnileri” (uyanma parasomnileri) kabus görme REM uykusu davranış bozukluğu uyku paralizisi 0-2 yaş döneminde beklenmez

42 “uyku-uyanıklık geçiş dönemi parasomnileri” - ritmik hareket bozukluğu - uyku miyoklonisi (hipnik “start”) - uykuda konuşma <2 yaş beklenmez

43 “ritmik hareket bozukluğu” 3 tipte görülebilir; baş vurmak vücudu sallamak sağa-sola dönmek - normal çocukların üçte ikisinde görülür (E:K=4:1) - genellikle 4 yaşından önce kendiliğinden sonlanır “tedavi” - uyku öncesi ritmik hareketler, ritmik sesler - CBZ, antihistaminikler, benzodiazepinler

44

45

46

47

48 tüm uyku dönemlerinde olabilen parasomniler “uykuda diş gıcırdatma” - %50'den fazla çocukta pozitif öykü - %10-20 çocukta dişlerde gıcırdatma lehine bulgular kolaylaştırıcılar: maloklüzyon, diş anomalileri anksiyete, stres uykuyla ilişkili solunum bozuklukları komplikasyonlar: diş, çene, yüz ve baş ağrısı periodontal doku hasarı dişeti kanaması

49 “aşırı uyuklayan <2 yaş çocuk” - yetersiz uyku süresi davranışsal – uyku başlangıcıyla ilişkili tip – sınır koymayla ilişkili tip – kronik uyku açığı erken okula gidiş saati sosyal aktiviteler anne-babanın iş takvimi – idyopatik insomni sirkadyen ritm bozuklukları – gecikmiş uyku fazı – hipotalamik tümör; körlük; mental gerilik

50 “aşırı uyuklayan <2 yaş çocuk” - uykunun bölünmesi davranışsal – uyku başlangıcıyla ilişkili tip parasomniler – gece terörü – uykuda konuşma – uyurgezerlik – konfüzyonel uyanma uykuyla ilişkili solunum bozuklukları – uyku-apne sendromu – üst havayolu direnci sendromu diğer sorunlar – astım, kistik fibrozis, GER, noktürnal nöbetler çevresel – anne ve/veya babayla uyuma

51 “aşırı uyuyan <2 yaş çocuk” - artmış uyku itkisi narkolepsi geçici hipersomnolans – akut medikal hastalıklar – madde bağımlılığı, ilaçlar yineleyen hipersomnolans – depresyon – Klein-Levin sendromu – menstrüasyonla ilişkili idyopatik hipersomnolans

52 “sütçocuklarında uyku bozukluklarının tedavisi” hazırlayıcı hastalık var mı? varyok özgül tedaviuyku hijyeni + davranış tedavisi yanıt varyanıt yok medikal tedavi

53 “nörolojik sorunu olmayan çocukta uyku bozukluğu– tedavi” - ailenin bilgilendirilmesi - uyku hijyeni - davranış tedavisi - bitkisel tedavi ? - medikal tedavi

54 “sütçocuklarında uyku hijyeni” - sabit uyku saati ve uyku öncesi rutinler - bebeğin aç karnına yatırılmaması - emziren annelerin kafein içeren ürün tüketimini sınırlaması - yatak odasının sessiz ve karanlık düzenlenmesi - yatak odasının uygun sıcaklıkta tutulması - yatak odasının ceza amaçlı kullanılmaması - yatak odasında televizyon, bilgisayar, vb., bulundurulmaması - uyku-uyanıklık saatlerinde <1 saat değişkenlik (haftaiçi, haftasonu)

55 “davranış tedavisi” - söndürme - aşamalı söndürme - kolaylaştırıcı rutinler ve yatış zamanının kaydırılması - pozitif destek - programlı uyandırma - koruyucu eğitim

56 “uyku bozukluğu – medikal tedavi” - antihistaminikler - kloralhidrat - benzodiazepinler - benzodiazepin olmayan hipnotikler zolpidem; zaleplon - klonidin - sedatif anti-depresanlar mirtazapin; trazodon - atipik antipsikotikler risperidon; olanzapin; ketiapin - melatonin - melatonin reseptör agonistleri - ramelteon

57 “antihistaminikler” niaprazin 1-3 mg/kg/gün trimeprazin0.5-1 mg/kg/gün difenhidramin1-6 mg/kg/gün prometazin1-6 mg/kg/gün hidroksizin1 mg/kg/gün - uyku bozukluklarında işe yarayabilir ve iyi tolere edilirler - yan etkiler: sedasyon, ataksi, baş dönmesi, antikolinerjik yan etkiler, “paradoks” yanıt

58 “melatonin” pineal bezde triptofandan sentez edilir triptofan 5-OH-triptofan serotonin N-asetilserotonin melatonin (MLT) - ilk haftalarda ritmik salgısı yok, ritmik salınım 4. haftadan sonra belirginleşip, 3. ayda oturur - yatmadan 1-2 saat önce 0.05 mg/kg dozunda verildiğinde etkili bulunmuş ( van Geijlwijk ve ark., 2010 )

59 “medikal tedavi kararı öncesi uyku bozukluğunun tipi gözönüne alınmalı” - uykuya geçiş bozuk mu? - gece uyanması var mı? - uyandıktan sonra yeniden uykuya dalamama var mı? - uyku hareketliliği var mı?

60 “uyku bozukluğunun tipine göre medikal tedavi” uykuya geçiş bozuk, gece uyanma yok - melatonin; niaprazin uykuya geçiş bozuk, gece sık uyanma - niaprazin, prometazin uykuya geçiş normal, gece sık uyanma - L-5-OH-triptofan geceyarısı uyanma ve yeniden uyuyamama - L-5-OH-triptofan, niaprazin, prometazin tam uyanamama ve sürekli ağlama - L-5-OH-triptofan noktürnal hiperaktiviteye bağlı gece uyanma - demir, gabapentin

61 “özgül nöro-psikiyatrik bozukluklarda uyku bozukluklarının medikal tedavisi”

62 “otizm ve uyku bozukluğu- medikal tedavi” “melatonin” - uykuya geçiş bozukluklarında etkili yatmadan dakika önce başlangıç dozu 1 mg doz aşamalı olarak 3 – 6 mg'a çıkılabilir - “sirkadyen” ritm bozukluğunda etkili (“kronobiotik”) yatmadan 3-5 saat önce daha düşük dozlar yeterli olabilir (300 μg) tedavi süresi 6 hafta veya daha fazla uyku siklusu düzelince tedavi sonlandırılır - uyku idamesinde bozuklukta etkisiz

63 “otizm ve uyku bozukluğu- medikal tedavi” davranış tedavisi ve melatonin etkili olmazsa klonidin; sedatif antidepresanlar; atipik antipsikotikler uykuya dalış süresinde ve gece uyanma sıklığında azalma otizm + epilepsi - felbamat dışındaki antiepileptiklerin kullanımında sakınca yok antiepileptik dozu mümkünse gece yatmadan önce otizm + depresyon - mirtazapin tercih edilebilir otizm + agresyon; kendine zarar veren davranışlar; bipolar boz. - risperidon, olanzapin tercih edilebilir

64 “ADHD ve uyku bozukluğu- medikal tedavi” - sedatif hipnotikler benzodiazepinler benzodiazepin dışı sedatifler zolpidem etkisiz klonidin – insomnide etkili – doz ? yan etkiler ! (kilo kaybı, hipotansiyon) - melatonin insomni ve sirkadyen ritm bozukluğunda etkili uykuya dalış süresinde kısalma toplam uyku süresinde uzama güniçi davranış bozukluklarına etkisi yok yan etkilere dikkat! – astma, nöbet, erken puberte

65 “Rett sendromu” - gece uykusundan sık uyanma - uyanıklıkta apneik solunum ve hiperventilasyon atakları; uykuda düzenli solunum - melatonin ile uykuya dalma sürelerinde kısalma - folinik asid ?

66 “Smith-Magenis sendromu” - sirkadyen ritm bozukluğu sık - gelişim geriliği, hiperaktivite, agresif ve kendine zarar veren davranışlar, huzursuzluk nöbetleri - günboyu uygunsuz melatonin salınımı albuterol sabah dozu ile melatoninin baskılanması melatonin akşam dozu


"“sütçocukluğunda uyku bozuklukları” 21 şubat 2013, kocaeli." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları