Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TÜRKİYE’DE MADENCİLİK VE MADEN YATAKLARI. Maden: Yer kabuğundaki çeşitli iç ve dış doğal etkenlerle oluşan, ekonomik yönden değer taşıyan mineral bileşimlerine.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TÜRKİYE’DE MADENCİLİK VE MADEN YATAKLARI. Maden: Yer kabuğundaki çeşitli iç ve dış doğal etkenlerle oluşan, ekonomik yönden değer taşıyan mineral bileşimlerine."— Sunum transkripti:

1 TÜRKİYE’DE MADENCİLİK VE MADEN YATAKLARI

2 Maden: Yer kabuğundaki çeşitli iç ve dış doğal etkenlerle oluşan, ekonomik yönden değer taşıyan mineral bileşimlerine maden denir. Cevherleşme: Tektonik, volkanik ve metamorfik (başkalaşım) olaylar, kayaçların yapılarındaki mineralleri etkileyerek maden yataklarını oluşturmuştur. Bu oluşuma cevherleşme adı verilir. Filiz: Madenlerin taş ve toprakla karışık olarak çıkarılmasına denir. Rezerv: Bir madenin yeraltında bulunan henüz çıkarılmamış toplam miktarına «maden rezervi» denir.

3 Tenör: Maden yatağından taş ve topraklarla karışık halde çıkarılan mineral maddenin, artık maddelerden ayrıldıktan sonra elde edilen net maden miktarına «tenör» denir. --- (kayacın içindeki cevher oranı) Tuvenan: Bir maden yatağından çıkarılan taş ve toprakla karışık maden miktarıdır. Ayıklanmış: Taş ve topraktan ayıklanan madenlere ayıklanmış denir.

4 Madenler 3’e ayrılır: 1.Metal madenler: Demir, krom, bakır, kurşun, çinko vb. 2.Metal dışı (ametal) madenler: Mermer, lületaşı, granit, oltu taşı vb. 3.Yakıt madenler: Taşkömürü, linyit, petrol. Metal (metalik) madenler: Kayaçların bileşiminden ergitilerek ayrıştırılan madenlere metal (metalik) madenler adı verilir. Demir, krom, bakır, nikel, kurşun vb. Bunlar her kayaç içinde az çok bulunur. Metal dışı (ametal) madenler: Cevherleşmeye uğramadığı halde, kayacın kendi yapısındaki elementlerin maden olarak kullanıldığı kayaçlardır. Mermer, lületaşı, zımpara taşı, fosfat, kükürt, amyant (asbest), vb.

5 Bir madenin işletilebilmesi için gerekli şartlar: Bir madenin içindeki tenör oranının fazla olması Maden rezervinin yeterli olması Madenin sanayi merkezlerine ve kullanım alanlarına yakın olması gerekir.

6  Ülkemizin maden kaynakları bakımından çeşitlilik göstermesinin nedeni: Farklı jeolojik zamanlara ait arazilerin bulunmasıdır. Ülkemizin bulunduğu alan Alp orojenezinden aşırı derecede etkilenmiş, bunun sonucunda çeşitli volkanizma ve başkalaşım (metamorfizma) olayları meydana gelmiştir.  Ülkemiz maden bakımından zengin olmasına rağmen çoğu maden yatağının işletilememesinin sebebi: Alp orojenezi sırasında aynı yer hareketlerinin aynı bölgede birkaç kez tekrarlanması maden yataklarının parçalanarak daha küçük yataklar şeklinde dağılmasına yol açmıştır. Bu durum çoğu madenlerimizin işletmeye açılmasını engelleyen olumsuz bir faktördür.

7 bor minerali --- Bandırma taş kömürü --- Zonguldak kromit --- Harmancık-Bursa  Cumhuriyetin kurulmasıyla madencilik alanında meydana gelen en önemli gelişme: Osmanlı’nın son döneminde madenlerin çoğu yabancılar tarafından işletilmekteydi. Cumhuriyetin kurulmasıyla bine yakın madenin imtiyazı (arama ve işletme ruhsatı) yabancı kişi ve kurumlardan geri alınarak devletleştirilmiştir.

8 Demir:  En çok demir çıkarılan bölgemiz — Doğu Anadolu Bölgesi Önemli demir yatakları: Sivas-Malatya bölgesindeki Divriği ve Hasançelebi arasındaki demir yatakları Sivas-Malatya bölgesindeki Divriği ve Hasançelebi arasındaki demir yatakları Kayseri’den Adana ve Kahramanmaraş’a kadar uzanan saha (Mansurlu, Karamadazi demir yatakları) Kayseri’den Adana ve Kahramanmaraş’a kadar uzanan saha (Mansurlu, Karamadazi demir yatakları) Bitlis masifi Sakarya Eskişehir Edremit-Eymir Ayvalık (Ayazmant) Simav Kastamonu Düzce Mersin Sivas --- Divriği, Kangal Malatya --- Hasançelebi, Hekimhan Demir-Çelik Tesisleri: Karadeniz Ereğlisi (Erdemir) Karabük (Kardemir) Karabük (Kardemir) İskenderun (İsdemir) Sivas Kırıkkale İzmir

9  Elektriği gümüşten sonra en iyi ileten metal olması nedeniyle elektrik ve elektronik sanayinde kullanılır.  En çok bakır çıkarılan bölgemiz --- Karadeniz bölgesi Önemli bakır yatakları: Artvin-Murgul Kastamonu-Küre Elazığ-Maden Elazığ-Maden Rize-Çayeli Siirt-Madenköy Bakır: Bakır işletme tesisleri: Samsun Artvin-Murgul Elazığ-Maden (Kapalı)

10 Kurşun-Çinko: Önemli kurşun-çinko yatakları: Adana ile Kayseri arasında --- Develi, Yahyalı Orta Toroslar --- Hadım-Bozkır, Bolkardağ, Zamantı yöreleri Kuzeybatı Anadolu’da --- Edremit, Dursunbey, Balya (Balıkesir), Altınoluk, Yenice-Arapuçan (Çanakkale). İşletmeye açılan yataklar: Akdağmadeni (Yozgat) Çamardı (Niğde) Aladağ (Kayseri) Koyulhisar (Sivas) Yenice (Çanakkale) Köprübaşı (Giresun)  Kurşun rezervi ton  Çinko rezervi milyon ton

11 Krom:  Krom, çelik malzemeleri kırılma ve darbelere karşı güçlendirir. Çeliği oksitlenmeye ve aşınmaya karşı korur. (Demir-çelik sanayisindeki önemi) Önemli krom yatakları: 1.Bursa-Eskişehir Bölgesi 2.Guleman-Elazığ Bölgesi 3.Fethiye-Köyceğiz-Denizli Bölgesi 4.Kayseri-Adana-Mersin Bölgesi 5.Kopdağı Bölgesi 6.İskenderun-Islahiye-Kahramanmaraş Bölgesi 7.Aladağ Bölgesi Krom işleme tesisleri: Antalya Elazığ ferrokrom tesisleri  Krom rezervi milyon ton

12 Boraksit:  Boyacılık, eczacılık  Füze yakıtı Önemli boraksit yatakları: Sultançayırı (Balıkesir-Susurluk arasında) Emet (Kütahya) Sındırgı-Kırka (Eskişehir)

13 Boksit:  Alüminyum sanayinin hammaddesidir.  Boksit aramalarına 1939’da başlanmıştır.  288 boksit yatağı  Boksit rezervi milyon ton Önemli boksit yatakları: Akseki (Antalya) Seydişehir (Konya) Milas (Muğla) Saimbeyli (Adana) Silifke-Taşucu Zonguldak Boksit işletme tesisleri: Seydişehir alüminyum tesisleri

14 Nikel:  10 nikel yatağı  Henüz ülkemizdeki nikel yatakları işletilmemektedir. Önemli nikel yatakları: Çaldağ Çaldağ (Turgutlu-Manisa) milyon ton rezerv Yunusemre (Eskişehir) Muratdağı (Kütahya) Güneş (Divriği-Sivas) Pancarlı (Tatvan)

15 Manganez:  Çelik sanayinde, çeliğe sertlik, taşıma direnci ve aşınmaya karşı dayanıklılık kazandırır.  620 manganez yatağı  Manganez rezervi milyon ton Önemli manganez yatakları: Kütahya Eskişehir Denizli Ankara Bursa Karadeniz Ereğlisi

16 Flüorit:  42 flüorit yatağı Önemli flüorit yatakları: Kaman (Kırşehir) Şefaatli (Yozgat) Ovacık (Kütahya) Beylikova (Eskişehir) Fosfat:  Fosfat rezervi milyon ton Önemli fosfat yatakları: Mazıdağı (Mardin) Adıyaman Hatay Bingöl Bitlis

17 Bor Mineralleri:  Yüksek soğutma niteliğinden dolayı enerji santrallerinde ve gübre yapımında kullanılır.  Roket ve jet yakıtlarında ve nükleer enerji üretiminde kullanıldığı için stratejik bir madendir.  Dünya bor rezervinin % 60’ından fazlası Türkiye’de bulunur. Bor Minerali Yatakları: Balıkesir-Susurluk ve Bigadiç Bursa-Kestelek Kütahya-Emet Eskişehir-Kırka

18 Uranyum:  31 uranyum yatağı Önemli Uranyum Yatakları: Aydın Uşak Salihli-Manisa Çanakkale Sorgun-Yozgat Manyezit:  300 manyezit yatağı  Tahmini rezerv 220 milyon ton. Önemli Manyezit Yatakları: Eskişehir Kütahya Balıkesir Bursa Civa:  61 civa yatağı  Rezerv milyon ton. Önemli Civa Yatakları: İzmir Konya Uşak Niğde Balıkesir

19 Antimon:  Çoğunlukla, ilaç yapımında kullanılır.  Rezervi milyon ton. Önemli Antimon Yatakları: Turhal (Tokat) Dağardı Murat Dağı (Kütahya) İvrindi (Balıkesir) Ödemiş (İzmir) Gümüşler (Niğde) Kızılcahamam (Ankara) Sülüklüköy (İnegöl) Söğüt (Bilecik)

20 Volfram (Tungsten):  Çok sert olması nedeniyle özel çelik yapımında ve elektriksel direncin fazla olması ile de akkor lamba telleri ve elektrik direnç tellerinin yapımında kullanılır.  27 volfram yatağı Önemli Volfram Yatakları: Uludağ (Bursa) Keban Akdağmadeni (Yozgat) Demirköy (Kırklareli) Gümüşler (Niğde) Dudaş (Bilecik)

21 Asbest: Önemli Asbest Yatakları: Topuk (Bursa) Cumaçay (Ağrı) Kızıldağ (Hatay) Yağcılar (İzmir) Armutalan (Muğla) Destuni (Siirt) Celali (Sivas) Altın:  28 altın yatağı  6500 ton altın rezervi  Türkiye, dünya altın talebi yönünden 4. sıradadır. Önemli Altın Yatakları: Sart (Manisa) Menderes Masifi (Aydın) Kartaldağı (Çanakkale) Arpadağ (İzmir) Bolkardağ (Niğde) Altınoluk (Balıkesir) Nazaruşağı (Elazığ) Ovacık (Bergama) Mastra (Gümüşhane) Kışladağ (Uşak)

22 Trona (Tabii Soda): (sodyum karbonat tuzu)  Beypazarı (Ankara)  240 milyon ton rezerv  Türkiye, dünya trona rezervi yönünden Dünya’da 2. sıradadır. Yakın yıllara kadar soda elde edilen göllerimiz: — Erçek ve Van gölü Ankara Beypazarı’nda dünyanın ikinci büyük katı sodyum karbonat yatakları bulunduktan sonra Van ve Erçek göllerinden soda elde etme işi bırakılmıştır. Harita-: Beypazarı trona (doğal soda) yatağının jeolojik konumu.

23 Harita-: Trona (doğal soda) yataklarının Dünya'daki dağılımı.

24 Zımpara Taşı: (silisli sert kayalar)  Elmastan sonra en sert mineraldir.  Mobilyacılık ile taşların, madenlerin, optik araçların parlatılması ve cilalanmasında kullanılır. Muğla, Aydın Ege Bölgesi --- metamorfik arazi Denizli

25 Tuz: Çankırı, Çorum, Yozgat, Sivas, Erzincan, Erzurum, Kars üzerinden İran’a bağlanan büyük bir kuşak --- evaporit havzalar Tuz Üretim Alanları: Çankırı Sekili (Yozgat) Tuzköy (Nevşehir) Tepesidelik (Kırşehir) Kağızman ve Tuzluçadır (Kars)  Türkiye’nin en önemli göl tuzu yatağı --- Tuz Gölü  Kaynak tuzlaları --- Çorum, Sivas, Erzincan, Erzurum, Muş, Siirt  Deniz suyundan tuz üretimi --- İzmir Çamaltı tuzlası, Ayvalık tuzlası  Kaya tuzundan tuz üretimi --- Hacıbektaş (Nevşehir)  Toplam tuz üretimi milyon ton  Yemeklik tuzların % 80’i --- İzmir-Çamaltı Tuzlası’ndan elde edilir.

26  En fazla maden zenginliğine sahip olan bölgemiz ve bölümü — Doğu Anadolu Bölgesi - Yukarı Fırat Bölümü


"TÜRKİYE’DE MADENCİLİK VE MADEN YATAKLARI. Maden: Yer kabuğundaki çeşitli iç ve dış doğal etkenlerle oluşan, ekonomik yönden değer taşıyan mineral bileşimlerine." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları