Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

GERİATRİK PSİKİYATRİ; YAŞLILAR ARTIYOR, SORUNLARI ÇOĞALIYOR... Prof.Dr. Işın Baral Kulaksızoğlu.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "GERİATRİK PSİKİYATRİ; YAŞLILAR ARTIYOR, SORUNLARI ÇOĞALIYOR... Prof.Dr. Işın Baral Kulaksızoğlu."— Sunum transkripti:

1 GERİATRİK PSİKİYATRİ; YAŞLILAR ARTIYOR, SORUNLARI ÇOĞALIYOR... Prof.Dr. Işın Baral Kulaksızoğlu

2 -Türkiye’ de 65 yaş üzeri nüfus %6.3 ama 2050 de %19 olacak -(A.B.D de %26) -En hızlı büyüyen nüfüs kesimi yaşlılar -İhtiyaçlarımız için hiçbir hazırlığımız yok

3 Yaşlılık Psikiyatrisi Psikiyatrik hastalıklar –Hastalıkların yaşa özgü belirtileri ve sunumları –Farklı etyolojik nedenler –Yaşlılığa özgü ek biyolojik değişiklikler –Farklı tedavilerin gerekliliği Psikososyal Sorunlar –Yaşanılan yerlerin yaşlılara göre düzeninin sağlanması –Yaşlıları koruyan kanunlar hazırlanması –Bakım ve huzurevleri açılması –Yaşlı istismarın önlenmesi – Bakım verenlerin sorunları

4 D-D-D Afektif bozukluklar –Depresyon Nörodejeneratif hastalıklar –Alzheimer Demansı Amnestik ve diğer kognitif bozuklular –Akut konfüzyonel durum, Delirium Psikotik bozukluklar Anksiyete bozuklukları Diğerleri..

5 Alzheimer Demansı

6 Bickel 2002, pooled data Yaş grubu Prevalans Prevalans [%] Demansın prevalansı yaşla birlikte kademeli olarak artar. Her 5 yılda bir ikiye katlanarak artar. Epidemiyoloji

7 AH ve ATD (MAH) Kavramları Alzheimer hastalığı: patolojik tanı –Nörofibriler yumaklar ve amiloid plaklar tarzında biriken anormal protein katlanma ürünlerinin kendilerine özgü bir nöro anatomik seçicilikle beyin dokusunda yayıldığı dejeneratif bir hastalık. Alzheimer tipi demans sendromu: klinik tanı –Çekirdeğini yakın bellek bozukluğunun oluşturduğu çoğul kognitif bozuklukların GYA’ları alışılmış düzeylerinde sürdürülemez kıldığı bir demans sendromudur. Gürvit

8 Alzheimer Sendromu Bellek de dahil en az 2 kognitif alan, günlük yaşam aktivitelerinin idamesini engelleyecek ağırlıkta, sinsi başlangıçlı, yavaş ilerleyen bir seyirle bozulur, bu tablo demansa neden olabilen başka bir hastalıkla açıklanamaz. –DSM-IV: ATD –NINCDS-ADRDA: MAH/MüAH Tanısal duyarlılık/özgüllük %90

9 Yeni Kriterler

10 Başlıca Demans Alt Tipleri AH %60-70 Diğer %10-25 VaD %15-20 Lewy CD Parkinson HD FTD Diğer Alzheimer hastalığı (AH) en sık demans nedenidir (Evans, JAMA, 1989; 262: )

11 Bu Görüşmede Aile Fertlerinden de Bilgi Alınmalıdır. Unutuyor mu? Neleri unutuyor? Ne zamandır var? Nasıl başladı ve ilerledi? Günlük yaşamını nasıl ve ne derecede etkiliyor? Psikiyatrik belirti var mı? Halüsinasyon, depresyon, delüzyon, ajitasyon Başka fiziksel bir hastalığı var mı? İlaçları neler? Ailede başka demans hastası var mı?

12 Genel Yaşam Aktiviteleri Enstümental GYA’lar Temel GYA’lar Giyinme Kişisel hijyen ve özbakım Banyo yapma Yemek yeme Tuvalete gitme Yürüme Alışveriş Yemek hazırlama Günlük ev işleri Nakil araçlarını kullanma Para kontrolü Telefon kullanımı Kişisel yazışmaları yürütme Durumları ve açıklamaları kavrama Ev gereçlerini kullanma Hobiler/boş zaman etkinliklerini gerçekleştirme

13 Demanslarda Ayırıcı Tanı Demanslarda ayırıcı tanı: 1.Kognitif bozukluğun tipi 2.Başlangıç ve seyir özellikleri 3.İşlevsel bozukluğun seyri 4.Davranışsal ve/veya motor bulguların mevcudiyeti; mevcutsa tablodaki ağırlıkları ve katılım zamanlamaları 5.Biyolojik belirleyiciler

14 Kognitif Yıkıma Neden Olabilecek A.D Dışı Durumlar GERİ DÖNÜŞÜMLÜ DEPRESYON TİROİD HASTALIKLARI İLAÇ YAN ETKİLERİ İLAÇ TOKSİSİTESİ DELİRİUM –ENFEKSİYONLAR –ORGAN YETMEZLİKLERİ –ELEKTROLİT DENGE BOZ GERİ DÖNÜŞÜMSÜZ DİĞER DEMANSLAR –VASKÜLER –FRONTOTEMPORAL –LEWY CİSİMCİKLİ –PARKİNSON YKL İNME ENSEFALİT DİĞER..(CA MET. JC HASTALIĞI...)

15 Kognitif >Davranışsal >Motor > AH PPA/SD LCD PKA FTD Depresyon PHD VaD NBH KBD PSP HD Kardinal Alanın Ağırlığına Göre Demanslar Gürvit

16 Başlangıç ve Seyre Göre Demanslar Sinsi/kronik sürekli AHPKA LCDPSP FTDKBD PHDHD Akut/kronik basamaksı VaD Akut-subakut/hızlı CJD Paraneoplastik LA FTD-ALS MSS kronik enfeksiyonları YKL Statik Travmatik beyin hasarı Hipoksik ansefalopati HSE sekeli Stratejik enfarkt demansı Gürvit

17 Alzheimer Hastalığında Klinik Seyir Nasıldır? Yavaş başlar Sinsi ve yavaş ilerler Başlangıçta sadece bellek bozukluğu ile başlar Zamanla diğer kognitif, psikiyatrik ve işlevsel sorunlar eklenir Geri dönüşümsüzdür

18 CDR Yıl Normal yaşlanma MCI Hafif demans Orta demans Ağır demans Bellekle ilgili yakınmalar yok veya özel isim unutma gibi sübjektif yakınmalar İlerleyici unutkanlık, objektif yakın bellek bozukluğu, GYA’larda bozulma yok Çoğul kognitif bozukluklar, enstrümental GYA’larda bozulma: hobiler, mali işler, yabancı mekanda yön bulma, alet kullanma, ± depresyon Global kognitif yıkım, temel GYA’larda tümüyle bağımlı, ajitasyon, amaçsız tekrarlayıcı hareketler, s i finkter kontrol kusuru, yürüyüş bozukluğu %48 %31 %21 Hebert 2003 Kognitif bozulmada artış, ev çevresinde yön bulma, iletişim, temel GYA’larda güçlük: giyinme, yıkanma, beslenme; davranışsal problemler: hezeyan, halusinasyon, anksiyete, fobiler

19 AH’nin HAFİF EVRESİ (MMSE= 21-30) Galasko 1997 Alzheimer Hastalığında Klinik Evreler I

20 AH’nin ORTA EVRESİ (MMSE= 10-20) Galasko 1997 Alzheimer Hastalığında Klinik Evreler II

21 AH’nin İLERİ EVRESİ (MMSE <10) Galasko 1997 Alzheimer Hastalığında Klinik Evreler III

22 Deluzyonlar Halüsinasyonlar (görsel/ işitsel ve diğerleri) Ajitasyon Anksiyete Depresyon Mood elevasyonu Apati Disinhibisyon İrritabilite Motor kontrolsüzlük Alzheimer Hastalığında Görülen Psikiyatrik Belirtiler Nelerdir?

23 Yapılması Gerekenler MUAYENE TA / nabız Kalp solunum sistemi Yürüyüş /denge Psikiyatrik değerlendirme Nörolojik değerlendirme Diğer hastalıklar: diabet, KOAH... LABORATUAR Tam kan sayımı Tiroid fonksiyonları Bun-kreatinin Akş Kc fonksiyon testleri Elektrolitler, kalsiyum B12-folik asit Sy testi Ekg

24 AH Risk Faktörleri Modifiye edilemez –Yaş (toplam risk ~%12)* –Aile öyküsü (toplam risk %27)* –APOE-ε4 (tek: ORx3; çift: ORx10) § –Kadın cinsiyet –Eğitim –Kafa travması Modifiye edilebilir –Serebrovasküler hastalık –Diabet –Hipertansiyon –Hiperkolesterolemi –Hiperhomosisteinemi –Obesite –Hipotiroidi –Depresyon *Hardy 2005 (http://www.geneclinics.org/profiles/alzheimer/details.html#gcID16827 )http://www.geneclinics.org/profiles/alzheimer/details.html#gcID16827 §Bertram, Tanzi. J Clin Investigation 2005 Gürvit

25 Tedavi Psikososyal tedaviler Farmakolojik tedavi EKT ve diğerleri.... Doğru tanı ve gerekli olunca ilaç; Az ilaç; yavaş titrasyon; yan etkilerin gözlenmesi; maliyet analizi gibi faktörler söz konusudur.

26 İlaç Seçenekleri AChE inhibitörleri Diğer demans ilaçları. Atipik antipsikotikler Antidepresanlar Diğerleri –Mood stabilizatörü (Na valproat,lityum...) –Psikostimulanlar –Anksiyolitikler


"GERİATRİK PSİKİYATRİ; YAŞLILAR ARTIYOR, SORUNLARI ÇOĞALIYOR... Prof.Dr. Işın Baral Kulaksızoğlu." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları