Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR ANTRENMAN BİLGİSİ Yrd.Doç. Dr. Serkan HAZAR.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR ANTRENMAN BİLGİSİ Yrd.Doç. Dr. Serkan HAZAR."— Sunum transkripti:

1 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR ANTRENMAN BİLGİSİ Yrd.Doç. Dr. Serkan HAZAR

2 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR ANTRENMAN Antrenman organizmada fonksiyonel ve morfolojik değişmeler sağlayan ve sporcuda verimin yükseltilmesi amacıyla belirli zaman aralıkları ile uygulanan yüklenmelerin tümüdür. (Holmann) Antrenman; fizik ve moral gücün, teknik ve taktik becerilerin organik ve psikolojik yüklenmelerle düzeltilmesi ve en üst düzeye getirilmesi amaçlarına yönelik bir eğitim sürecidir.(Sevim) Antrenman sportif performansın arttırılması sürecinde uygulanan önlemler topluluğuna verilen addır.(Çetin)

3 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Antrenmanla gelişimi amaçlanan özellikler Kuvvet, dayanıklılık, sürat, hareketlilik ve beceri Teknik, taktik ve oyun anlayışı Kişilik gelişimi ve eğitimi Sosyal özelliklerin ve davranışların gelişimi Psikolojik hazırlık ve zihinsel gelişim

4 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Antrenmanın içeriği Amacına yönelik uygulanan alıştırmalar 1- genel geliştirici alıştırmalar 2- özel alıştırmalar 3- yarışma alıştırmaları

5 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Antrenman metotları Öngörülen antrenman amaçlarına ulaşmak için genellikle spor uygulamalarından geliştirilen planlı ve programlı uygulamalardır.

6 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Antrenmanın yönlendirilmesindeki aşamalar 1. Basamak : mevcut antrenman durumunun tespiti Temel antrenman dönemi; temel motorik özelliklerin geliştirilmesi, temel teknik ve taktik ilkelerin öğrenilmesi, psikolojik özeliklerin ve sosyal davranışların geliştirilmesi Gelişim antrenman dönemi; üs düzey spor verimine basamaklı olarak ulaşılmaya çalışılır. Genel ve özel kondisyon düzeltilir ve geliştirilir. Teknik ve taktik eğitim, zihinsel ve psikolojik gelişim. Yüksek performans antrenman dönemi; branşlara özgü kondisyonel, teknik taktik, zihinsel ve psikolojik hazırlık

7 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR 2. Adım. Hedef normların konulması Antrenman planlaması yapılır. Birkaç yıllık plan Yılık antrenman peryotlaması Haftalık ve günlük planlar 3. Adım. Antrenman çalışması -genel antrenman çalışmaları -Özel antrenman çalışmaları -Müsabaka çalışmaları -Kontrol

8 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Antrenman sırasındaki çalışmalar -temel motorik özelliklere yönelik çalışmalar -Teknik motor kondisyon yeteneğe yönelik çalışmalar -Taktik -Kişilik ve iradi güç çalışmaları 4. Adım : antrenman ve müsabaka kontrolleri Değerlendirme ve geri bildirim

9 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Performans Bir fiziksel aktivite sırasında, o fiziksel aktivitenin gerektirdiği fizyolojik, biyomekanik ve psikolojik verime “performans” adı verilir. Bu verimin yarışma sırasında ortaya koyulabilme düzeyi de performansın düzeyi hakkında bilgi verir. Performansı oluşturan öğeler Astrand ve Rodalh’a göre üç ana başlık altında toplanır. a-Enerji oluşumu (aerobik-anaerobik), b-Nöro-müsküler(sinir-kas) ileti, c-Psikolojik faktörler (motivasyon)

10 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Performansı etkileyen faktörler nelerdir? Performansı etkileyen iç faktörler şunlardır: a. Antrenman düzeyi, b. Yaş, c. cinsiyet. d. Fiziksel uygunluk e. Irksal faktörler, f. Stres düzeyi, g. Motivasyon durumu, h. Beslenme ve ergonomik destekleyiciler, j. Sağlık durumu k. İlaç kullanımı Dış faktörler veya eksternal faktörler ise şunlardır: a.İrtifa, b. Nem c. Sıcaklık, d. Zemini durumu

11 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR ANTRENMANIN ORGANİZMAYA ETKİSİ

12 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Antrenman Ve Kas Sistemi

13 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Kasın yapısal ünite ve bağ dokuları Kas lifi endomisyum Fasikül perimisyum Kas dokusu----- epimisyum

14 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Fasikül çekirdek Kas hücresi epimisyum perimisyum Fasikül

15 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Kasların ortak özellikleri Uyarılabilme İletebilme Kasılabilme Esnek Vizikozite özeliği

16 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Uyarılabilen özelikteki kas hücrelerinin bir araya gelmesiyle oluşan kas doku uyarıları zar yüzeyleri boyunca iletebilme ve bu elektriksel değişiklik ile mekanik olarak kasılabilme veya boylarını kısaltabilme yeteneğine sahiptir.

17 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Kas çeşitleri Düz kaslar İskelet kası Kalp kası

18 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Kas sistemi İskelet kas hücresiKalp kası hücresiDüz kas hücresi Uzunlamasına hücrelerDallı hücrelerDüz hücreler Çok sayıda çekirdekTek merkezde çekirdek Çizgili görünüm Düz görünüm istemliİstem dışı kasılmaİstem dışı

19 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Düz kaslar Otonom sinir sistemi tarafından uyarılr istem dışı kasılır aktin ve myozin flamentlerinin rastgele bir dağılım gösterir. Kan damarları, iç organlar bağırsak vb. organlarda bulunurlar.

20 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Çizgili kaslar Çizgili görünümdedir istemli kasılan kaslardır. Somatik sinir sistemi tarafından uyarılır. Kasılmalarla hareketler meydana getirirler

21 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Kalp kası Yapısal açıdan iskelet kaslarına benzerler çizgili görünürler Fonksiyonel açıdan düz kaslara benzerler Otonom sinir sistemi tarafından kontrol edilirler.

22 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR

23 Kas kasılma türleri İzometrik; aynı boyda İzotonik; aynı gerilimde -Eksantrik -konsantrik Oksotonik; karışık

24 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Kas lif tipleri Beyaz lif tipi (FT) Kırmızı lif tipi (ST)

25 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR İskelet kasının fonksiyonları Hareket Koruma Isı üretimi Mekanik iş yapabilme Postürü sağlama

26 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Myofibril ve myoflamentler Aktin miyozin

27 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR ANTRENMANIN KASLAR ÜZERİNE ETKİSİ Kas kuvveti Hipertrofi Daha iyi bir kan dolaşımı Kılcallanma ATP-PC depolarında artma Glikojen depolarında artma Kasılma hızı

28 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Kasın enerji oluşumu Anaerobik sistem -ATP-PC -laktik asit sistem Aerobik sistem

29 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR DOLAŞIM SİSTEMİ Dolaşım sistemi kalp, kan ve kan damarlarından oluşmuştur. Dolaşım sistemi kanın damarlar içerisinde belli basınç altında dolaşarak hücrelerin madde alışverişini, beslenmesini, onarımını, sıcaklığın vücuda dağılımını hormonlarla birlikte çeşitli maddelerin ve gazların taşınmasını sağlar

30 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR kalp Miyokard Uyarılması Bölümleri Sistematik dolaşım Pulmoner dolaşım Arterler Venler Kılcal damarlar

31 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Antrenmanın dolaşım sistemi üzerine etkisi Kalp atım hızı Kalp debisi Kalp hipertrofisi Kan volümü Hemoglobin miktarı Kan basıncı

32 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Solunum sistemi ve antrenman Solunum Solunum sistemi Pulmoner ventilasyon Alveoler ventilasyon

33 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR

34 Antrenmanın solunum sistemine etkisi 1-Akut değişimler 2- kronik değişimler Solunum volümü Frekansı O2 difüzyon kapasitesi Akciğerlerdeki kılcalanma

35 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR SPORTİF OYUNLARDA KULLANILAN ANTRENMAN METOTLARI

36 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR PİRAMİDAL METOT: Maksimal kuvveti belirlenir ve yüklenmenin yoğunluğu buna göre ayarlanır. Geliştirilmesi istenen kuvvet türüne göre yüklenme şiddeti, yoğunluğu, tekrar sayısı ve temposu değiştirilir

37 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR 2. İSTASYON ÇALIŞMALARI Kas guruplarına değişmeli yüklenme uygulanacak biçimde istasyonlar kurulur. İstasyon çalışmaları süre ve tekrar metodu ile uygulanır. Süre metodunda yapılacak çalışmada alıştırmanın süresi ve dinlenme aralıkları önceden belirlenir. Tekrar metodunda ise alıştırmaların tekrar sayısı istasyonlar için belirlenir.

38 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR 3 DALGASAL METOT Yüklenme sabit kalırken uygulama sayısı dalgasal olarak yükselme ve alçalma gösterir. Aynı yüklenme yoğunluğunda az tekrardan çok tekrara, sonrasında ise çok tekrardan az tekrara doğru bir dalgalanma olabileceği gibi çok tekrardan aza, daha sonra az tekrardan çok tekrara doğruda uygulanabilir.

39 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR SERİ METOT Yüklenme yoğunluğu ve alıştırmaların uygulama sayısı sabit kalır.

40 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR KAS YAPICI MAKSİMAL KUVVET ANTRENMAN METODU Uzun yüklenme süresinde yani fazla tekrar sayısında az ve orta dirençlerle çalışılmasıdır. Yüklenme yoğunluğu maksimal kuvvetin % 40-60, tekrar sayısı 8-12, akıcı ve yavaş tempo, yeni başlayanlar için 2-4 seri, üst düzey sporcular için 4-6 seri, seri aralarında sporcuların antrenman durumuna göre 3 dakika dinlenme verilir.

41 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR KAS İÇİ KOORDİNASYONU ANTRENMANI Temel ilke olarak yüklenme yoğunluğu yüksek, tekrar sayısı az, hareketler akıcı ve seri sayısı fazladır. Dinlenme seri arası 1-2 dakikadır.

42 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR KOMBİNE MAKSİMAL KUVVET ANTRENMAN METODU Kas yapıcı maksimal kuvvet antrenmanı ile kas içi koordinasyon antrenmanı kombine edilir..

43 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR

44 Temel motorik özellikler Kuvvet Sürat Dayanıklılık Koordinasyon Hareketlilik

45 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR kuvvet KUVET:Kuvvet bir dirence karşı koyabilme yetisi yada bir direnç karşısında belirli ölçüde dayanabilme yetisi olarak ta tanımlanır 8. Biyolojik yaklaşımla kuvvet sporcunun bir kütleyi ( kendi vücudu, rakip yada bir araç) hareket ettirme yani bir direnci yenebilme yada onu kas çalışması ile etkileme anlamına gelen bir kavramdır

46 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR KUVVETİN SINIFLANDIRILMASI 1. Sınıflandırma a)özel kuvvet b) genel kuvvet 2. Sınıflandırma a)Maksimal kuvvet b)Çabuk kuvvet c)Kuvvette devamlılık 3. Sınıflandırma a)Statik kuvvet b)Dinamik kuvvet 4. Sınıflandırma a)Absolut Kuvvet b)Relatif kuvvet

47 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR KUVVET ANTRENMANLARININ İLKELERİ Spor türünde kasılma biçimlerine uygun antrenman türleri Süreç içerisindeki uygulamalarda çeşitlilik ve çok yönlülük

48 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR KUVVET ANTRENMANI Genelde kuvvet gelişimi programlı ağırlık antrenmanlarıyla olur. 1- kendi vücut ağırlığıyla 2- küçük aletlerle 3- büyük ağırlıklarla 4- özel olarak geliştirilmiş makine ve aletlerle 5- eşli alıştırmalarla 6- sabit dirençlerle 7- derinlik sıçramaları ve şok çalışmalarıyla 8- kombine yöntemlerdir.

49 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR MAKSİMAL KUVVET ANTRENMANI Maksimal kuvvet antrenmanı genellikle yüksek ile maksimal arasında bir kas gerilimini ve uzun bir gerilim süresi söz konusu olduğunda daha çok kas yapıcı nitelik kazanır. Yüksek ve maksimal yüklenme yoğunluğu ile kısa süreli ve patlayıcı kasılma şeklinde uygulanırsa kas içi koordinasyonu geliştirici nitelik kazanır. Maksimal kuvvet antrenmanında genel geçerli yüklenme şiddeti % , tekrarı 1-10 arasında ve yavaş tempodur. MAKSİMAL KUVVET ANTRENMAN METOTLARI 1- Tekrar metodu: daha çok kas büyümesini ve azda olsa kas içi koordinasyonu geliştirir. Yüklenme şiddeti maksimal kuvvetin % arasındadır.

50 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR 2-Kısa süreli maksimal yüklenme metodu: oldukça yüksek yüklenme yoğunluğunda uygulanmasından dolayı maksimal kuvveti geliştirmesinin yanında kas içi koordinasyonunu da geliştirir. Kısa süreli maksimal yüklenmeler nedeniyle kas kütlesinde büyüme olmadan kuvvet gelişimini sağlar. Yüklenme şiddeti % arasında, 5-6 seri, 1-6 tekrarlar şeklinde uygulanır. 3-Arttırmalı yüklenme metodu: bu uygulamada tekrar sayısı basamak başına düşerken yoğunluk arttırılır. Normal piramit, ters piramit ve kör piramit varyanslarıyla uygulanır 4-İzometrik yüklenme metodu: statik kuvvet antrenmanıdır. Genellikle maksimal kuvvetin geliştirilmesinde kullanılır. Bu antrenman metodu kuvvetin daha sağlamlaştırılmasını ve antrenmanın etkisinin emniyete alınmasını sağlar.

51 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR 5-Dairesel antrenman metodu: büyük ve küçük kas guruplarını bir arada ve bir hareketten diğerine geçişin izlendiği bir program düzenidir. Genel anlamda tipik bir dairesel antrenmanda sporcuların her biri tüm hareketleri tamamladıktan sonra bir seri bitmiş olur.

52 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR ÇABUK KUVVET ANTRENMANI Çabuk kuvvet başlangıç ve reaksiyon kuvveti, hareket hızı ve hareket frekansı gibi etkenlere bağlıdır. Çabuk kuvvet; teknik, irade, sürat ve maksimal kuvvet gibi öğeleri kapsar. Kaslar arası ve kas içi koordinasyon ve kas liflerinin kasılma kuvvetine bağlıdır. Bu yüzden yapılacak çabuk kuvvet çalışmaları spor türüne özgü bir antrenmanla geliştirilmelidir. Çabuk kuvvet ayrıca kuvvet, sürat ve patlayıcı kuvvetin gelişimine de bağlıdır. Çabuk kuvvet kazandırıcı çalışmaları uygularken temel ilke hafif yüklerden yararlanmaktır. Özelikle uygulanacak ağırlıklar maksimal kuvvetin % 40-60, tekrar ve patlayıcı tempo olmalıdır 9.

53 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR KUVVETTE DEVAMLILIK ANTRENMANI kuvvet ve dayanıklılığın belirli oranlarda bileşimidir. Uzun süre devam eden kuvvet çalışmalarında organizmanın yorgunluğa karşı koyabilme yeteneğidir. Kuvvette devamlılığı geliştirmek için çalışma az yüklenme ve çok tekrar ilkesiyle yapılır. Orta düzey hareket temposuyla yapılır. Yüklenme şiddeti %20-40 arasında, tekrar sayısı ve orta tempodadır. En uygun metotlar istasyon ve piramidal metotlardır

54 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Kuvvet Türü Yüklenme % Şiddet Kuvvet türü Spora özel kuvvet kombinasyonları /Reaktif Güç Atma Gücü Sıçrama Gücü Yavaşlama Gücü İvmelenme Gücü Kuvvette Devamlılık Kısa kassal Dayanıklılık Orta Kassal Dayanıklılık Uzun Kassal Dayanıklılık > Süper Maks YüksekOrta Düşük Maksimum KuvvetGüç Kassal Dayanıklılık Farklı kuvvet türleri ve yüklenme ilişkileri (Bompa, 1994)

55 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Maksimal yüklenme % Maksimalin % Tekrar Sayısı Yüklenme ve tekrar ilişkisi Tekrar sayısı (Bompa, 1994)

56 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Kuvvet antrenmanıamaçlanan çalışma hızıgerçekleşen çalışma hızı HipertrofiOrtaYavaşOrta Maksimal kuvvetHızlıYavaş GüçHızlıHızlı Kuvvette devamlılıkOrtaYavaşOrtaYavaş Kuvvet türleri ve çalışma hızları (Bompa, 1994)

57 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Yüklenme %Çalışma HızıDinlenme SüresiGeşitirilen Özellik >105 (Eksentrik)Yavaş4-5/7-Maksimal kuvvet -Kas tonusu YavaşOrta3-5/7-Maksimal kuvvet -Kas tonusu 60-80YavaşOrta2-Kas hipertrofisi 50-80Hızlı4-5-Güç 30-50YavaşOrta1-2-Kuvvette devamlılık Farklı yüklenme ve dinlenme aralıkları (Bompa, 1994)

58 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Dayanıklılık Sporda dayanıklılık "Uzun süre devam eden yüklenmelerde yorgunluğa karşı koyabilme yeteneği ve bünyenin akabinde süratle kendini yenilemesi" olarak tanımlanmaktadır.

59 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Spor Türüne Göre 1.Genel Dayanıklılık- Her spor dalında ve sporcuda bulunması gereken dayanıklılık özelliğidir. 2.Özel Dayanıklılık- Her spor dalınıın özelliğine göre, o spor dalının gerektirdiği teknik,taktik uygulaması ile ortaya konan kombine bir dayanıklılık tır.

60 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Enerji oluşumuna göre Aerobik dayanıklılık; yapılan işte harcanan enerji dengelidir genellikle organizma O2 borçlanmasına girmeden yeterli O2 ortamında ortaya konan dayanıklılık tamamen organizmanın aerobik enerji üretimine dayalı olarak ortaya çıkan bir kondisyon özelliğidir. Anaerobik dayanıklılık; Süratli, dinamik çok yüksek ve maximal yüklemelerde organizmanın vücuttaki enerji depolarından yararlanılarak her hangi bir sportif faaliyeti yürütebilmesidir

61 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Motorik Özellikler Açısından 1. Kuvvet Dayanıklılığı Yüksek kuvvet verimine ihtiyaç duyulan dallarda,Anaerobik metebolizmanın atık ürünlerin vücuda birikimi ile başladığı anda geçerlidir bu bağlantı yalnızca kasların çalışma anındaki laktik asit dengesizliğinden değil aktiviteyi bitire bilmek için çekilen açılarında sonucudur

62 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR 2. Sürat Dayanıklılığı Submaximal ve maximal ( % arası yüklenmeler) yüklenmelerde oluşan yorgunluğa karşı koymak için gereklidir ve anerobik enerji yapısının üstün olmasını sağlar. yüklenme şiddetinin yükselme yüklenme süresinin uzun olduğu sporlarda doğal olarak oluşan yoğunluğa karşın süratin azalmamış olması istenilen durumdur.

63 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Dayanıklılık Antrenman Metotları. 1. Sürekli Koşular Metodu Devamlı Koşular Değişken tempolu koşular Fartlek 2. İnterval Antrenman Metodu * Kısa süreli interval antrenman metodu sn arasında yapılan çalışmaları kapsar. * Orta süreli interval antrenman metodu.1-8-dakika arasındaki çalışmaları kapsar. * Uzun süreli interval antrenman metodu dakika arası çalışmaları kapsar.

64 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Yaygın (extensive) İnterval antrenman Yoğun (intensive) İnterval antrenman Yaygın İnterval antrenman çalışma yoğunluğu düşük ancak sürekli, yoğun İnterval antrenmanda çalışma yoğunluğu yüksek yüklenme süresi az ve dinlenme aralığı uzundur. Genel ilke olarak yaygın interval antrenmanında koşular %60-80 perfonmans kapasiteyle yapılmalıdır. Üst düzey sporcularda tekrarlar arası kalp atım sayısı düşerken yeni başlayanlarda ve gençlerde bu sayının düşmesi beklenmektedir. Yoğun interval çalışmalarda ise genel ilke olarak koşullar % perfonmans kapasite ile yapılmalıdır. Üst düzey sporcularda dinlenme 1,.5 -3 dakika,gençlerde ise 2-4 dakika olmalıdır

65 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Tekrar Metodu ; Çabuk, kısa ve uzun süre dayanıklılığı artırıcı özelliktedir. Her dinlenmeden sonra mümkün olan maximal sürat artırılarak bir yenisine geçilir. Asıl amaç mümkün olduğu kadar az tekrar sayısı ve yüklenme yoğunluğunun yüksek olmasıdır. Müsabaka Metodu; Amacı yarışmaya özgü dayanıklılık yetisinin hazırlığıdır.

66 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR

67 Sürat Sporcunun kendisini en yüksek hızda bir yerden bir yere hareket ettirmesidir. Farklı dirençler söz konusu iken hareketleri en hızlı şekilde yapabilmektir Temelde ikiye ayrılır 1.Devirli sporlarda sürat 2.Devirsiz sporlarda sürat

68 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Antrenman bilimi açısından Reaksiyon sürati Sprint sürati Teknik bir hareketin uygulamasındaki sürat Süratte devamlılık

69 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Sürati etkileyen faktörler Vücudun fonksiyonları Oksijen kapasitesi Kas kuvveti Kas lif tipleri Enerji sistemleri Dolaşım sistemi Koordinasyon Kardio-respiratuar fonksiyonlar

70 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Aerobik anaerobik güç Antropometrik faktörler Yaş Boy Kilo Cinsiyet Esneklik Koordinasyon

71 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Sürat antrenmanında genel prensip Yüklenme yoğunluğu: maksimal Yüklenme şiddeti: % Tempo:Patlayıcı

72 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR

73 hareketlilik Sporcunun hareketlerini eklemlerin müsaade ettiği oranda geniş bir açıda ve değişik yönlere uygulayabilme yeteneğidir.

74 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Hareketliliği etkileyen faktörler Eklem yapısı Kas liflerinin ve derinin gerilme yeteneği Kasların ısınma derecesi Yorgunluk Günün saatlerine ve dış ısıya Yaş ve cinsiyete

75 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Hareketliliğin sınıflandırılması Aktif ve pasif hareketlilik Dinamik ve statik hareketlilik Genel ve özel hareketlilik

76 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Hareketlilik çalışmalarında temel ilkeler Çalışmalar günlüktür Yorgunken yapılmaz Antrenmanlardan önce Kademeli olarak yoğunluk arttırılmalıdır

77 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Hareketlilik çalışmaları Basit cimnastik çalışmaları Kombine alıştırmalar Eşli çalışmalar Germe cimnastiği

78 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Beceri (koordinasyon) Hareketin uygulamasına katılan iskelet kasları eklemler ve eklem bağları ile merkezi sinir sistemi arasındaki işbirliği ve uyumdur.

79 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Becerinin sınıflandırılması Genel beceri Özel beceri

80 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Beceriyi oluşturan faktörler Motorik uyum ve yetenek Mekan saha, yer kavramı Denge yeteneği Hareket hissi Esneklik Ritim Motorik öğrenme yeteneği

81 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Beceriyi etkileyen faktörler Vücut ağırlığı Boy Zaman ayarlama Hareket dakikliği -göz-kas koordinasyonu -pozisyon ve basınç duyarlılığı Reaksiyon zamanı Hareketin sürati Yaş kondisyon

82 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Beceri antrenmanı Değişik durumlarda beceri antrenmanı Ek alıştırmalar yardımıyla Uygun şartlar altında hareket değişikliğiyle Karışık öğrenme

83 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR

84

85

86

87

88 Süper kompenzasyon (Fazla tamlama) Bir fiziksel aktivite sırasında, insan organizması içindeki çeşitli maddeler kullanılmaya bağlı olarak eksilir. Jakowlew’e göre fiziksel aktivite sırasında oluşan bu eksilmenin, aktivite ardından tamamlanması eksilenden daha fazla olmaktadır. Bu olaya süper kompenzasyon (fazla tamlama) adı verilir.

89 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR yüklenme süperkompanse Yorgunluk Yenilenme

90 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Yüklenme – dinlenme ilişkisi

91 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR AŞIRI YÜKLENME İLKELERİ YÜKLENMENİN; ŞİDDETİ SIKLIĞI HACMI SÜRESİ ŞİDDET + SIKLIKYORGUNLUK adaptasyon Kondisyonel Gelişim yorgunluk Aşırı Yorgunluk Kapasite Kaybı

92 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR ANTRENMAN YORGUNLUĞU Aşırı Yüklenme Yetersiz Regenerasyon ve/veya

93 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Pt SÇ PCCePzPt S ÇP SÜPERKOMPANSE MİKROSİKLÜS HAFİF YÜKLENME NORMAL YÜKLENME YÜKSEK YÜKLENME

94 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR PtSÇPCCePzPtSÇP SÜPERKOMPANSE MİKROSİKLÜS

95 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR PtSÇPCCePzPtSÇP SÜPERKOMPANSE MİKROSİKLÜS Aşırı Zorlanma

96 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Haftalar YorgunlukYenilenme Süperkompanse MEZOSİKLÜS VE SÜPERKOMPANSE (Bompa, 1994)

97 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Antrenman Yüklenmesi Performans Yüklenme ve Gelişim Eğrisi (Bompa, 1994)

98 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR YÜKLENME KAPASİTE PERFORMANS KAYBI AŞIRI ANTRENMAN YORGUNLUĞU KRONİK YORGUNLUK AŞIRI ANTRENMAN SENDROMU Hafta 1 Hafta 2 Hafta 3 Hafta 4 Hafta 5 Hafta 6

99 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Sür antrenman antrenman periyodunun genelde sonlarına doğru oluşan kronik (uzun süreli) bir yorgunluğun ifadesidir. Burada kassal faktörlerle birlikte, sinirsel ve psişik faktörler de etkilidir Belirtileri Huzursuzluk Çabuk yorulma. Baş ve sırt ağrıları. Çok terleme Nefes darlığı Düzensiz uyku Yarışma arzusu azalır. İştah azalır. Kilo kaybı Sabahları taşikardi görülür

100 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Değişik sürelere bağlı yenilenme Evre Regenerasyon OluşumuSüre Birinci Evre*CP’ın yenilenmesi (fazla tamamlama)3-5 dk (20-30 dk) 0-6 saat*Kan laktatının yıkılması (yarı değeri)15 dk *Glikojen depolarının yenilenmesi30 dk (Özellikle Tip I fibrillerinde) İkinci Evret*Glikojen depolarının yenilenmesi24-36 saat 6-36 saat (Tip II fibrillerinde) *Elektrolit yenilenmesi (Na, K)6 saat *Kontraktil yapıların yenilenmesi12-48 saat (Aktin, miyozin) Üçüncü evre*Kas enzimlerinin yenilenmesi48-60 saat (Süperkompansasyon)*Yapısal proteinlerin yenilenmesi saat 2-5 gün (Mitokondrial) *Glikojen depolarının süperkompansasyonu2-3 gün *Elektrolit yenilenmesi (Mg, Fe, …)2-3 gün (Badke, 1987; Keul, 1986; Kindermann, 1978)

101 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Isınma Periferik ısınma Fizyolojik ısınma

102 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Aerobik güç nasıl geliştirilir? Yöntemler genelde şu ana başlıklar altında toplanır: a-Maraton tipi antrenman :Burada kısmen yavaş uzun mesafe koşular (Spor türüne göre yüzme de olabilir) söz konusudur. b-İnterval antrenman:Aralı antrenman adı da verilen interval çalışma, sporcuların aerobik güçlerini en süratli geliştiren antrenman metodudur. İnterval çalışmanın dört temel unsuru vardır. Bunlar sırasıyla mesafe, ara, tempo ve tekrar sayısıdır. Kısaca MATT ile ifade edilir. İnterval antrenman iki çeşittir. Bunlar extensiv (yaygın) internal ve intensiv (yoğun)interval. c-Fartleks:Tempolu oynaş koşusu diye de adlandırılan bu antrenman şeklinde sporcular minimum dakika arasında engebeli arazide, çeşitli çıkışlar, inişler yaparlar.

103 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Anaerobik güç nasıl geliştirilir? İnsan organizmasının anaerobik gücü genel olarak, aerobik güçten daha zor geliştirilen bir özelliktir. Burada temelde iki noktadan hareket edilir. Bu noktalar;supramaksimal (maksimalüstü) yüklenmeler ve tekrar metodudur. Özellikle supramaksimal (maksimalüstü) yüklenmeler ve tekrar metodu ile organizmanın laktik aside (süt asidi) olan dayanıklılığı artırılır. Bu yüklenmeler devamlı yüklenme yönteminden daha kısa süreli, fakat daha yoğundur. Steady state (hazır durum) nedir? Steady state (hazır durum);bir fiziksel aktivite sırasında o fiziksel aktivite için gerekli olan enerjinin sağlandığı, alınan oksijen ile kullanılan oksijenin dengelediği durumdur. Fiziksel aktivite sırasında aktiviteye uyum için kalp vurum sayısında lineer (çizgisel) bir artış görülür. Bu artış eğer steady state (hazır durum) sağlanmış ise durulur, kalp vurum sayısı dengelenir ve değişiklikler minimale indirgenir. Burada alınan ve harcanan oksijenin dengelenmesi söz konusudur.

104 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Yüklenme öğeleri ve özellikleri A. Dış yüklenmeler B. İç yüklenmeler

105 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR DIŞ YÜKLENMELER UYARININ ŞİDDETİ, UYARININ SÜRESİ, UYARININ SIKLIĞI, UYARININ SAYISI, UYARININ KAPSAMI, ANTRENMAN SIKLIĞI.

106 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR UYARININ ŞİDDETİ Uyarı yada antrenmanın şiddetinden her bir uyarının veya bir uyarı serisinin kuvvetliliği anlaşılır. Örneğin, bench pres hareketinde en yüksek ağırlık kaldırılmış ise, uyarının şiddeti de maksimal demektir. Birçok spor dallarında uyarının yüksekliği (şiddeti) sayısal değerler olarak ifade edilir. Koşularda bu değerler m/sn. şeklinde belirtildiği gibi, kuvvet ve çabuk kuvvet antrenman ve yarışmalarında kg., m/ kg., ya da m/kg/saat olarak verilebilir. Sıçrama kuvvetinin ölçümünde uyarını şiddeti, m. yada cm. olarak verilebilir.

107 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR UYARININ SÜRESİ Yüklenmenin ne kadar devam edeceğidir. Yüklenme süresini ifade eder. Antrenman planlanmasında uyarının şiddetinin yanısıra yüklenmenin süresi de önem taşır. Maksimal kuvvet antrenmanlarında olduğu gibi kasların kontraksiyonu ile bu kontraksiyonun süresi de önemlidir. Uyarının süresi kavramından, bir antrenman içeriğinde organizma üzerine etki eden hareket uyarılarının zaman içerisindeki süresi anlaşılmalıdır. Bu atletizmde atlamalarda olduğu gibi kısa, statik kuvvet antrenmanlarında olduğu gibi uzun süreli olabilir.

108 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR UYARININ SIKLIĞI Uyarı ile dinlenme arasındaki zamansal ilişkiye denir. Uyarının sıklığı uyarının zamansal gidişini belirtir ve yüklemeyle dinlenmenin değişimlerini düzenler. Uyarı sıklığının uyum sürecindeki fonksiyonu iki türlüdür. Birincide, dinlenmeler içerisindeki sadece yorgunluğun giderilmesi sağlanırken; ikincide, uyum olguları kendiliğinden oluşur. Birinci durumda tam dinlenme, ikinci durumda verimsel dinlenme söz konusudur.

109 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR UYARININ SAYISI (YOĞUNLUĞU) Her yüklenmenin şiddeti birim zamanda yapılan iştir. Bir antrenman bütünlüğünde uyarının süresi, sıklığı ve şiddetinin yanı sıra bunların sayısı da önem taşır. Sürekli yüklenmede (örneğin devamlılık koşusunda) sayı bir olarak belirlenirken, interval karakterinde ki yüklenmede uyarı sayısı ya tekrarların sayısı ile, ya da serilerin sayıları ile sayısal olarak ifade edilir.

110 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR UYARININ KAPSAMI Uyarının kapsamı. devamlılık yöntemine göre yapılan antrenmanda devamlılık koşusundaki gibi arkada bırakılan mesafenin km. ya da m. olarak sayısal değerini belirtir. Bu değer interval yöntemine göre yapılan antrenmanda uyarının yoğunluğu ve uyarının süresi ürünü ile ilgidir. Uyarının kapsamı aynı şekildeki km. ya da zaman birimi olarak ifade edilir. Böylece antrenmandaki kapsam, yoğun olmayan interval metodunda; Örneğin 30 tekrarlı 15 saniyelik uyarı süreli 100 koşuda 450 sn kapsar.

111 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Kuvvet antrenmanlarında veriler kg. ya da ton şeklindeki tanımla anlam kazanır. Bu durumda uyarının kapsamı, uyarının şiddeti ve uyarının sıklığı ürünün toplamıdır. 100 Kg ' lık disklerle dört tekrarla beş seride yapılan yüklenmede uyarının kapsamı iki tondur. Bununla birlikte uyarının kapsamının şiddetinin alanı içerisinde bağlı görmek en doğru yoldur. Ancak böylece anlamlı bir antrenman planı mümkün olup, sporcunun tüm yüklenme kavramını antrenmanın kapsamı içerisinde düşünmek yanlış olur

112 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR ANTRENMANIN SIKLIĞI Antrenmanın sıklığı kural olarak bir hafta içerisinde yapılan antrenmanın sayısı ile belirlenir. Hemen hemen bütün spor dallarında günde bir kez antrenman yapmak kuraldır. Verim sporlarında günde iki kez antrenman yapmak alışıla gelen bir durumdur. Akla yakın olanı, antrenmanın bütünlüğü içerisinde antrenmanın kapsamı ile antrenmanın şiddetinin bir bağlılık içerisinde düzenlenmesidir.

113 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR GENEL YÜKLENME İLKELERİ Yukarda sözü edilen yüklenmelerin ölçütleri belli ilkeler dahilinde uygulandığında sporsal verimin artmasına neden olabilir. Yapılan yüklenmelerin herhangi bir ilkeye bağlı olmadan gelişi güzel uygulanması, bireyin sporsal verim potansiyelini olumsuz yönde etkilenmesine yol açacaktır. Antrenman bilimci Harre, antrenmanlarda uygulanabilen genel yüklenme ilkelerini aşağıdaki şekilde guruplamıştır. Bireysel yüklenme Yıl Boyunca Yüklenme Ritmik-Dalgasal Yüklenme Sınırsal Yüklenme

114 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR BİREYSEL YÜKLENME İnsan organizmasının, fizyolojik ve psikolojik yöntemlerle yüksek düzeydeki yüklenmelere uyum sağlaması her bireyde değişiklik gösterir. Çünkü yüklenme yetisi yaş, cinsiyet, kalıtımsal özellikler, sinirsel yapısı, toplumsal sorumluluklar(aile,meslek gibi), sporsal gelişim seviyesi, sosyal-psikolojik davranış özellikleri ve genel sağlık durumu gibi bir çok faktörden etkilenir. Sporcuların dinlenebilme yeteneği bireyden bireye değişiklik gösterir. Yüksek şiddetteki yüklenmeler sonunda oluşan yorgunluk maddelerini kimi bireyler kısa sürede, kimi bireyler ise uzun sürede vücuttan uzaklaştırarak normale dönerler. Bu nedenler- her sporcunun içinde bulunduğu duruma göre yüklenme ve dinlenme yeteneğinde dalgasal farklar mevcuttur.

115 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR YIL BOYUNCA YÜKLENME Sporsal güç gelişiminin temposu aralıksız olarak uygulanan yıllık ve uzun süreli yüklenmelerle sürdürülebilir. Uzun süre antrenman yapmayan takım ve sporcuların daha önce eriştikleri güçlerinin düşeceğini bilmelidirler. Bu yüzden sporcular yıl boyunca çalışmalı ve uzun süren antrenman aralıklarından kaçınmalıdırlar.

116 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR RİTMİK-DALGASAL YÜKLENME Organizmanın hem kuvvetli hem de uzun süreli yüklenmeler ihtiyacı vardır. Yüklenmenin yüksekliği oranında dinlenmede uzun olmalıdır. Ancak dinlenme kesin olarak pasif olmamalıdır. Sporcularda sporsal verimin artırılması öncelikle yüklenme-dinlenme-yüklenme çok iyi düzenlenmesine bağlıdır.

117 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR SINIRSAL YÜKLENME Organizmanın yeni uyumlar sağlamasını amaçlayarak yapılan her yüksek antrenman yüklenmesi, organizmada büyük bir yorgunluk meydana getirir. Sporda güç gelişimi açısından zaman zaman sınırsal yapmak zorunludur. Sınırsal yüklenmeler, sporcuda mücadele gücünü geliştirir. Müsabaka esnasında oluşan yorgunluğa karşı tüm fizyolojik ve psikolojik güçlerin kullanılabilmesini sağlar.

118 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR YüklenmeTekrar yüklenme yöntemi İntensiv interval yüklenme yöntemi Ekstensiv interval yüklenme yöntemi Devamlı yüklenme yöntemi Şiddet% Maksimal %75-90 submaksimal %50-70 orta şiddet %60 Hafif şiddet KapsamAz 1-6 tekrar Orta 2-3 x 6-12 tekrar Yüksek tekrar Uzun SürekısaortayüksekUzun DinlenmeUzun (Tam dinlenme) Verimsel dinlenme 2-5 dk. Verimsel dinlenme Kısa 30-45sn, 1- 3dk Çok kısa veya yok Antrenman amacı veya etkisi Mak. Kuvvet Mak. Sürat Süratte dayanıklılık Sürat kuvveti Çabuk kuvvet Dayanıklılık Süratte dayanıklılık Genel, kuvvette, süratte dayanıklılık Orta süreli dayanıklılık Genel, kuvvette, süratte dayanıklılık uzun süreli dayanıklılık

119 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Yükseklikte sportif performans nasıl etkilenir? Deniz seviyesinden yukarılara çıkıldıkça, hava basıncı azalır. Doğal olarak da havanın içindeki oksijen miktarı düşer. İnsan organizması bu koşullara, kalp vurum sayısı ve soluk alma sayısını artırarak adapte olmaya çalışır. Yaklaşık üç haftalık bir sürede bu oksijen azlığına bağlı olarak ortaya çıkan hipoksi, birtakım mekanizmaları uyararak kandaki hemoglobin miktarının artmasını sağlar. Böylece kandaki hemoglobin miktarının artmasını bağlı olarak, kalp vurum sayısı ve soluk alma sayısı eski haline döner. Bu durum belirli bir süre için sporcu normal seviyeye inince, özellikle dayanıklılık gerektiren durumlarda avantaj sağlar.

120 Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR Yükseklik çalışmasının yararı var mıdır? Eğer bir takım tüm sezonu göz önüne alıp, yükseklik çalışması yapmaya çıkmış ise bunun hiçbir yararı yoktur. Çünkü, üç haftalık süre içinde yüksekliğe adapte olan ve hemoglobin miktarını artıran organizma, deniz düzeyine inince;yeniden deniz düzeyinin koşullarına adapte olur. Doğal olarak da hemoglobin miktarı eski düzeyine döner. Bir tek maç yapılacak ise (o maç deniz düzeyine inildiğinde kimi araştırmacılara göre ilk üç dört gün içinde ;kimilerine göre de ilk altı yedi gün içinde yapılmalıdır) o zaman bir avantaj söz konusu olabilir. Bu arada bu tür bir dağ kampının tüm sporcuları bir arada tutma, gün boyu o branşa yönelik teorik çalışma yapma olanağı ve de yaz sıcağından belirli oranda kurtulma olanağı sağladığı göz önüne alınmalıdır. Bunların dışında başka bir şey beklemek, kendini aldatmadır.


"Yrd.Doç.Dr.Serkan HAZAR ANTRENMAN BİLGİSİ Yrd.Doç. Dr. Serkan HAZAR." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları