Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Gözyaşartıcı kimyasalların yarattığı sağlık sorunlarında belgeleme Dr. Ümit Ünüvar Adli Tıp Uzmanı Maltepe Ü.T.F. Adli Tıp AD.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Gözyaşartıcı kimyasalların yarattığı sağlık sorunlarında belgeleme Dr. Ümit Ünüvar Adli Tıp Uzmanı Maltepe Ü.T.F. Adli Tıp AD."— Sunum transkripti:

1 Gözyaşartıcı kimyasalların yarattığı sağlık sorunlarında belgeleme Dr. Ümit Ünüvar Adli Tıp Uzmanı Maltepe Ü.T.F. Adli Tıp AD

2 Gözyaşartıcı Kimyasallar Kısa dönem toksik etkilerin hızla başlaması Kısa sürmesi Deriye ve mukozaya irritan-etkisiz hale getiriyor Hedef organlar; deri, göz, akciğerler, GIS Genellikle bir organik çözücü içinde çözünmüş halde Crowd control Tear gas Lacrimatory agent/ toxic Riot control.... Demonstration CA Non/less lethal agents Vomiting agent Peripheral chemosensory irritants Harassing agents Lacrimator Aksırtıcı Kusturucu Lacrimator Aksırtıcı Kusturucu

3 Yaygın kullanılanlar

4 CN C 8 H 7 ClO Kloroasetofenon Almanya- 1869’da keşfedildi ve ilk kez Japonlar savaşta kullandı Chemical Mace Self-protection Chemical Mace Self-protection

5 CS C 10 H 6 ClN 2 o- kloro benzalmalononitril 1928 yılında ( C orson & S toughton) üretmiş – göz yaşartıcı olarak tanımlanmış; Kapsül içine sıkıştırılarak sprey/toz halde salınıyor/aerosol form yakın temasta blister etkili CS’ye silika jel koyarak CS1 ve 2 yapılarak etkisi ve süresi arttırılıyor. CS1; açık havada bir hafta, kapalı ortamda 14 gün etkin. CS2 suya dayanıklıdır ve partiküller 1- 2 ay arası aktif. CS’ye silika jel koyarak CS1 ve 2 yapılarak etkisi ve süresi arttırılıyor. CS1; açık havada bir hafta, kapalı ortamda 14 gün etkin. CS2 suya dayanıklıdır ve partiküller 1- 2 ay arası aktif. Lacrimatory agent

6 DM Adamsite C 6 H 4 (AsCl(NH)C 6 H 4 C 12 H 9 AsClN Vomiting agent Üst solunum yolu irritanı Diğerlerinden daha toksik Etki diğerleri gibi hızlı başlamıyor ama kalıcı Uzamış sistemik etkiler yaratıyor; başağrısı, titreme, kramplar, bulantı-kusma, diare Ölüm rapor edilmiş Üst solunum yolu irritanı Diğerlerinden daha toksik Etki diğerleri gibi hızlı başlamıyor ama kalıcı Uzamış sistemik etkiler yaratıyor; başağrısı, titreme, kramplar, bulantı-kusma, diare Ölüm rapor edilmiş

7 CR Dibenz (b, f)-1, 4-oxazepine İlk kez 1962’de İngilizler tarafından sentezlendi. 1974’de Kuzey İrlanda’da yarattığı yanma hissi nedeniyle yangın gazı olarak anıldı Daha hızlı, daha az toksik Fire gas

8 OC - Biber Gazı Oleoresincapsicum Daha hızlı, daha ucuz CN - CS den daha şiddetli intoksikasyon Kontaminasyon

9 PAVA pelargonic acid vanillylamide Capsaisinin sentetik formu Gözlerde CS’den daha fazla acı /ağrıya neden olur

10 CS, CN, CR etki mekanizmaları Mukoz membranlarda clorid iyonlarını azaltarak hidroklorid asit üretimi – deride lokal irritasyon/yanma CN, CS nükleofilik bölgede SN 2 alkillleyici ajan Laktikdehidrogenaz inhibitörü Metabolik enzim sistem inaktivatörü; asc CoA seviyesi azalır Bradikinin salınımına neden olmak CS’nin ciyanide metabolizasyonu - lethaliteyi arttıran etken Ciyanid hızla ölüme neden oluyor, endojen opioidlerin salınımına neden oluyor - respiratuar paralizi Worthington and Nee, 1999, Cucinell et al, 1971; Andersen et al, 1996

11 Capsaicinoidlerin etki mekanizmaları Sensory nöronlarda Vanilloid reseptor (TRPV 1 ) aktivasyonu  ağrılı yanma hissi Vanilloid reseptore bağlanarak nöropeptid salınımı Ca ion kanalları açarak Ca ve Na akışı, suptance P, sitokinlerin salınımı  ağrı-yanma-lokalize inflamasyon-sıcaklık artışı Hızla hücresel hasar ve hücresel ölüm  Solunum mukoza, epitel, kan damarı, gland ve düz kaslarda değişimlere neden olur  Bronkokonstüksiyon; vasküler permaabilite artışı, mukozal sekresyon artışı, ödem, nötrofilik kemotaksise neden olur Szallasi l 1991,1992; Montel 2002; Lundbland l 1984; Marthing 1987; Jansco l 1984; Blanc 1991; Tominac 1987; Reilly 2002

12 Kullanılan maddenin etkinliğini etkileyen faktörler Doz/Aktif madde konsantrasyonu Süre Aeresol veya sprey şekli Uygulandığı ortam (kapalı, açık, ısı, nem..) Çözücü maddenin fizikokimyasal özellikleri İtici gazın özellikleri ve püskürtücü gücü Bireysel faktörler (solunum sayısı, ek hastalık..)

13 Kullanılan çözücüler Bir çözelti içinde çözülmeleri gerekir ▫ Diklorometan (Metilenklorit) – kanserojen- ▫ Formaldehit ▫ Trikloroetan – SSS depresanı, baş dönmesi, konfüzyon, bilinç kaybı, ölüm ▫ Metil izobutil keton - kimyasal pnömoni ▫ Eterbazlı solüsyonlar; izopropil alkol, etanol, propilenglikol-anti friz - korneaya penetran-

14 Göz Yaşartıcı Gazların Etkileri

15 Göz Ağrı, Batma, yanma, Gözyaşı salgısında artma, Blefarospazm, Geçici körlük, Işık hassasiyeti, Korneal hasar % 7-22 oranında kornea abrazyonu Çözücülerin etkisi de önemli!!! benzil alkol

16 Deri ve pulmoner sistem Akut cilt etkileri; eritem, yanma, tahriş hissi, alerjik dermatit, vezikül, bül Yüksek dozlarda maruziyette ikinci /üçüncü derece cilt yanığı… Ağız burunda yanma, geçici duyma kaybı, boğazda yanma hissi, öksürük, hapşırma, tükürük salgısında artış Burun akıntısı, hapşırma, boğulma hissi, nefes almada zorluk, bronkokonstrüksiyon/spazm, Özellikle astım hastalarında solunum yetmezliği riski.... Kısa soluma sendromu, Akut pulmoner ödem  temel ölüm nedeni Edwards SM et al 1997

17 Midede irritasyon ile bulantı kusma, diare, Hipertansiyon atağı Kan basıncında ani iniş çıkışlar Asidoz Hipotermi Kalp yetmezliği/karaciğer hasarı Kardiak ve solunum semptomlarının anksiyete ve panik atağa neden olduğu bildirilmektedir. Motor kontrol kaybı Santral sinir sisteminde de hasarlar Diğer sistemler Smith J et al 2002

18 Medya, Sosyal Medya....

19 Belgeleme yapan organizasyonlar

20 297 olgunun verileri; Kimyasala maruz kalmış TİHV olguları Gezi parkı süreci kapsamında 297 olgu 269 olgu (%90,6) kimyasal maruziyet 63 kişi (%23,4) sadece kimyasal maruziyet 247’si kimyasala bağlı yakınmalar tariflemiş

21 Bazı kadın olgularda menstrüel düzensizlik yakınmaları Bir olguda akut toksik hepatit

22 TİHV olguları 2004 yılı-64 olgu 2004 yılında İstanbul’da NATO toplantısını protesto eden 2 farklı toplumsal gösteride yoğun gözyaşartıcı kimyasallar kullanıldı. Yakınmalar, bulgu ve semptomlar literatür ile uyumlu Unuvar et al 2013

23 Toksik etki sonucu rapor edilen ölümler kez spreyle karşılaşan erkek olguda nefes darlığı sonrası ölüm; (Steffee CH, 1995). Birlikte kullanılan; alkol, organik çözücüler, hidrokarbon gibi maddelerin solunması ile ani kalp, solunum, sinir sistemi bulguları ortaya çıktığı, ritim bozuklukları ve ölüm; (Smith G, 1999). Amerika’da 6000 güvenlik görevlisinden 61’inde solunum güçlüğünden bilinç kaybına kadar hayatı tehdit eden sonuçlar; (Smith G, 1999). TTB ALTERNATİF RAPORLARI

24 Belgeleme Olguların değerlendirilmesinde zor kullanımı tıbbi olarak gösterilmeli ve belgelenmelidir

25 Olgu 1 Öykü: Bir toplumsal gösteride kolluğun bolca kullandığı gözyaşartıcı kimyasal ortamında bulunmuş, yaklaşık yarım saat kalmış, gaz fişeğiyle karın bölgesinden yaralandığı iddiasıyla acil olgu olarak acil servise başvurmuş Olgu; kadın, 50 yaşında; batın sol yanda geniş kontüzyon, karın ağrısı, nefes darlığı, kısa kısa soluma yakınmaları var.

26

27 Öykü: “Bir gün önce 1 Mayıs gösterilerinde kortejin arkasında yürürken birden bire üstümüze resmi ve sivil giyimli kişiler biber gazları ve coplarla saldırdı... copla yüzüme ve kollarıma vurdular, çok korktum, dakika kadar sürdü, gazdan nefes alamaz hale geldik...” öyküsünü anlatırken ağlar. Yakınma: Bel, sağ kol, bacaklarda ağrı, morluklar, sağ kulakta işitme azlığı, ciltte döküntüler, dilde şişme ‘’bu olaydan çok sıkılıyorum, boğulacak gibi oluyorum. Dün uyuyamadım, hemen sabah olsun istiyorum...“ Olgu 2

28 Kimyasal maruziyet sonrası deride döküntüler, dilde şişmeye neden olan alerjik reaksiyon Cop kullanımı ile uyumlu ray şeklinde kırmızı mor renkli ekimozlar

29 Maruziyetin şiddeti, sıklığı ve süresi Koruyucu bir cisim kullanımı var mı ? Yakınmalar neler oldu ? Halen devam eden yakınmalar neler ? Neler hissetti? Yaraların iyileşme süresi Nasıl oluştu? Nerede oluştu? Yaralar ne kadar sürede iyileşti/ mi? Ne tür tedavi gördü? Fiziksel ve Ruhsal muayene

30 Ne tür bir cisimle oluştu ?

31

32

33 Hekim; her olgu için tüm bulgu ve yorumlarını yazmalıdır muayeneyi talep eden makamın istemi olmasa bile, önemli gördüğü bulgu ve yorumunu açıkça yazmalıdır.

34 BELGELEME ve SONUÇ Tıbbi öykü Fizik muayene Konsültasyonlar Ruhsal değerlendirme Tanısal testler Yorum & Sonuç Hastanın öyküsü ile fiziksel ve ruhsal travma bulguların uyumlu olup olmadığı

35

36

37 Fizik muayene bulguları OLGU 1: Kişinin … tarihinde yapılan muayenesinde dış bulgularda tespit edilen …. künt travma sonucu meydana gelmiş yaralanması; şekil özellikleri itibarıyla gaz fişeğinin gövde yapısı ile benzer özellikler göstermektedir. Bulgular; kişinin öyküsünde vermiş olduğu bu bölgeye doğrudan atılan gaz fişeğinin çarpması ile uyumlu bulunmuştur.

38 Kimyasal maruziyet bulguları Kişinin maruziyet sonrası bildirdiği yakınmaları; ▫ (nefes darlığı, öksürük, öğürtü, göğüs ağrısı, göz, boğaz yanması, ciltte yanma, kızarıklık, kaşıntı, ishal, ses kısıklığı, tedirginlik, korku, ölüm korkusu, terleme, panikleme) Halen devam eden yakınma ve bulguları; ▫ ses kısıklığı, farenks ve kulak zarında hiperemi, deride döküntüler literatürde bildirilen göz yaşartıcı kimyasal ajanların neden olduğu erken dönem sağlık sorunları ile örtüşmektedir.

39 OLGU 2: Psikiyatri Konsültasyonu: …tarihinde muayene edilen hastada depresif duygu durum, anhedoni, ılımlı suisidal düşünceler, işlevsellikte azalma, iştah ve enerji kaybı, zaman zaman irkilme tepkisi, uykusuzluk, işten kaçınma davranışı ve bunlara eşlik eden somatik anksiyete belirtileri saptandığı, psikiyatrik muayenede konuşmanın amaca yönelik, kısık sesle ve miktarında azalma olduğu, duygulanım ve duygudurumun depresif olduğu, bilişsel yetilerinin yerinde olduğu, gerçeği değerlendirme ve yargılamanın olağan, çağrışımların düzenli olduğu, travma sonrası stres belirtilerinin mevcut olduğu, öykü ve fizik muayene bulguları ile kişide olay sonrası gelişen akut stres bozukluğu olduğu...

40 Ruhsal muayene bulguları Kişi travma süresince ciddi kaygı, çaresizlik ve dehşet duygusu yaşamış; Sonrasında travmayı (bazen kendiliğinden, bazense çeşitli tetikleyici uyaranlar etkisi ile) istemsiz olarak yeniden yaşantılamak durumunda kalmış, Zorlayıcı etkilerinden korunmak amacı ile çeşitli kaçınma tepkileri vermiş, Bu ise sosyal hayatını birçok alanda sınırlamış, sonrası dönemde kaygılı, gergin ve keyifsiz bir ruh hali içine düşmüştür.

41 Ruhsal muayene bulguları Bütün bu bulgular bir arada ele alındığında başvuranda fiziksel ve ruhsal travmatik yaşantılar ile ilintili olduğu düşünülen; kişinin sosyal, ilişkisel ve ruhsal işlevselliğini olumsuz etkileyen; Ruhsal Bozukluklar Tanısal ve Sayısal El Kitabı (DSM- IV) tanı ölçütlerine göre “Akut Stres Bozukluğu” tanısını karşılayan ruhsal durumun bulunduğu kanaatine ulaşılmıştır.

42 Sonuç Travmatik sürece maruz kaldıkları ortam koşulları, göz yaşartıcı kimyasalların kullanım şekli ve yoğunluğu, travmatik yaralanmaların özellikleri birlikte değerlendirildiğinde; kişinin bu süreçte insan eliyle oluşturulmuş travmaya maruz kaldığı,

43 Sonuç Dünya Sağlık Örgütü’nün Uluslararası Hastalık Sınıflandırması, ICD 10 kapsamında Y07.3 kodu ile de belirtilen “işkence ve diğer zalimane, insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele” kapsamı içinde değerlendirilmelidir

44 TEŞEKKÜRLER


"Gözyaşartıcı kimyasalların yarattığı sağlık sorunlarında belgeleme Dr. Ümit Ünüvar Adli Tıp Uzmanı Maltepe Ü.T.F. Adli Tıp AD." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları