Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Dış Ticaret İşlemleri Muhasebesi Öğr. Gör. A. Çağlar ERKAN.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Dış Ticaret İşlemleri Muhasebesi Öğr. Gör. A. Çağlar ERKAN."— Sunum transkripti:

1 Dış Ticaret İşlemleri Muhasebesi Öğr. Gör. A. Çağlar ERKAN

2 TİCARET NEDİR? Ticareti, üretilen mal ve hizmetlerin belirli bir ücret karşılığı son kullanıcılara ulaştırılmasını sağlayan alım-satım faaliyetlerinin tümü olarak tanımlayabiliriz. Bu alım-satım işlemleri devamlı olarak tekrarlanmakta, işlemlerin içine birçok firma ve kuruluşun hizmetleri katılmakta ve bu işlemler karşılığında çeşitli ödemeler yapılmaktadır.

3 TİCARET 2’YE AYRILIR…. Ticaret genel olarak, iç ve dış ticaret olmak üzere ikiye ayrılır. Her iki yönteminde aynı olmasına karşın, dış ticareti iç ticaretten ayıran bazı durumlar vardır.

4 Dış Ticaret = İthalat ve İhracat Dış Ticaret, malların ve sermayenin ulusal sınırların dışına akışıyla ilgilidir. ihracat ve ithalat olmak üzere iki şekilde gerçekleşir. İhracat, üretimi gerçekleştirilen bir malın o ülkenin mevzuatına uygun bir şekilde başka bir ülkeye gönderilip, bedelinin yurda getirilmesidir. İthalat ise, bir malın bedelinin ödenerek yurda getirilmesidir. İhracatta para akışı içeri, mal akışı dışarı doğrudur.

5 DIŞ TİCARET Dış ticareti, üretilen mal ve hizmetlerin belirli bir fiyat-ücret karşılığı son kullanıcılarına ulaştırılmasını sağlayan alım-satım faaliyetlerinin tümü olarak tanımlayabiliriz. Söz konusu alım-satım faaliyetleri devamlı olarak tekrarlanmakta, işlemler bütünü içine birçok kuruluşların hizmetleri katılmakta, bu hizmetler karşılığında çeşitli ödemeler yapılmaktadır.

6 Dış Ticaret için gerekli olan bu temel bilgileri aşağıdaki şe­kilde özetleyebiliriz: Ülke: Pazarlama faaliyetinin başlatılarak sürdürüleceği ülke ile ilgili hem genel, hem de pazarlama konusunu yakından ilgilendiren bilgiler. Bu bil­giler hedeflenen pazarın genel çerçevesini gösterir. Konum: Pazarın konumu önemlidir. Yakın olması ulaşım masraflarını etkileyecektir. İklim, gerek pazarlanacak olan ürünün türünü, gerekse de pazar­ lama yapacak kişileri etkileyecektir. Coğrafi konum, ulaşım yöntemini etkileye-, çektir. Hatta yakın çevrede yer alan rakip ülkeler, fiyatlarımızı dahi etkileyecektir.

7 Doğal Kaynaklar ve Ekonomik Faaliyet: Doğal kaynak ve ekonomik faaliyet, o ülkeye yönelik pazarlama bakış açısını doğrudan etkileyecektir. Nüfus özellikleri: Nüfus ve özelliklerinin de pazarlama faaliyeti açı­ sından önemi büyüktür. Tahmini satış miktarım belirlemede, ürün cinsini be­lirlemede, yaş, cinsiyet, eğitim ve kültür özellikleri çok önemlidir. Altyapı: Altyapı bilgisi; bir yandan pazara girme konusunda bir takım Kolaylıkların derecesini anlamamızı, öte yandan ülkenin kalkınma düzeyi hakkında fikir sahibi olmamızı sağlar. Burada kastedilen ulaşım imkanları, enerji kaynakları, eğitim müesseseleri gibi altyapı öğeleridir

8 Ticari Politika: Bir ülkenin ticari politikasının, Dış Ticaret stratejisinin şekillenmesinde çok büyük önemi vardır. Ülkeler bazı ülkelerle ticareti yasaklamış veya kotalar koymuş olabilir. Gümrük birlikleri ve ekono­mik entegrasyon kuralları söz konusu olabilir. Aynı durum, pazarlama faaliyeti sapacağınız ülke için de geçerli olabilir. Gümrük kısıtlamaları, çok çeşitli ver­giler, etiketleme ve paketleme, standardizasyon kuralları koymuş olabilir.

9 Pazar Yapısı: Her ülkenin kendine has bir pazar yapısı mevcuttur. İnsanları, aile yapıları, özel ve kamu kuruluşları, pazarın işleyişi, mali yapısı ile ilgili bilgiler, başarılı bir Dış Ticaret için temel bilgileri teşkil eder. Rekabet: Rekabet iç üreticiden ve diğer ülkelerden gelebilir. Satmaya çalıştığımız mamulün hedeflenen ülkedeki iç üretimi, genellikle önemli ithalat kısıtlamalarının bir habercisidir.

10 Dış Ticaretin Kaynakları Dış Ticarette önemli olan sadece bilgilerin türünü saptamak değil, aynı zamanda bilgi kaynaklarını da bulup onlara ulaşabilmektir. Bu kay­ nakları şöyle sıralayabiliriz:

11 Dış Ticareti Geliştirme Ofisleri Daha çok ihracatı geliştirme amacı ile kurulmuşlardır. Hem ilgili ülke hem de ticari faaliyette bulunan ülkeler ile ilgili geniş kütüphaneleri mevcuttur ve araştırmalar yaparlar. Örneğin, Türkiye'de İhracatı Geliştirme Merkezi (iGEME)gibi. Ticaret Ataşelikleri Bulunduğu ülkelerle ilgili bilgi toplama faaliyetleri ile birlikte ticari ta­ nıtma faaliyetlerinde de bulunurlar, adresler temin ederler, ilişkilerin kurulma­sında yardımcı olurlar.

12 Bankalar Yurt dışında ofisleri olan bankalardan da gerek rakipler ve gerekse ülke­lerin mali yapıları hakkında bilgi toplamak mümkün olabilir. Örneğin, İş Ban­kası ve Yapı Kredi Bankası bülten ve raporları. Hedef Ülkelerin Resmi Kuruluşları Bu kuruluşların yayınladıkları gizli olmayan rapor ve istatistikler elde edilip değerlendirildiği takdirde, önemli bir takım pazar bilgilerini elde etmek mümkün olabilir.

13 Ticaret Odaları Bu odalar da dış ticareti geliştirme merkezinin yaptığı çalışmalara benzer çalışma ve faaliyetlerde bulunurlar. Aslında konuları iç ticaret olup, dış tica­retle de ilgilenirler.

14 Yabancı Gazeteler ve Mecmualar Hedef ülke ile ilgili olarak elde edilebilecek ticari ağırlıklı gazete ve mecmualardan, genel ekonomik eğilimler üzerine fikir sahibi olmak mümkün­dür.

15 Fuar ve Sergiler Hem rakipler ve ürünler ile ilgili- bilgiler, hem de müşterilerle doğrudan temas sonucu elde edilecek bilgiler, bu tür organizasyonlar aracılığı ile temin edilebilir. Aynı zamanda satış faaliyetini de gerçekleştirmek mümkün olabilir.

16 Dış Ticaret ile İlgili Seminer ve Konferanslar Bu tür organizasyonlarda; hem genel olarak dış pazarlama konusunda ge­rekli bilgiler aktarılır, hem de dış pazarlarda edinilen tecrübeler iletilir.

17 Dünya Ticaret Merkezleri Dünya Ticaret Merkezleri; bilgi alışverişi yolu ile uluslararası ticaretin yayılması, gelişmesi ve etkin bir biçimde faaliyetlerin yürütülmesi amacını güderek çeşitli ülkelerde kurulmuş olan, politik niteliği olmayan ve kar amacı gütmeyen ticari işletmelerdir. Bu merkezler birçok hükümet kuruluşunu ve ticari kuruluşları içine almaktadır.

18

19 Uluslararası Kuruluşlar Bu kuruluşlar; ülkelerle ilgili olarak kapsamlı istatistikler, bilgiler ya­ yınlamaktadır. Bu tür kuruluşlara örnek olarak aşağıdakileri sayabiliriz:

20 Uluslar arası Ticaret Merkezi (International Trade Center-ITC) Cenevre'deki bu kuruluş; belli mamuller için piyasa araştırmaları, genel ülke pazar profilleri, iki aylık bültenler (International Trade Forum) yayınla­makta ve ihracatla ilgili özel bilgi isteklerini cevaplandırmaktadır.

21 Birleşmiş Milletler (United Nations-UN) Ticaret, sanayi ve çeşitli ekonomik konularda istatistik serileri ve piyasa gelişmesi ile ilgili özel raporlar yayınlamaktadır. Ayrıca Birleşmiş Milletler Ekonomik Komisyonları (UN Economic Commissions) ilgilendikleri coğrafi bölgelerle ilgili istatistik ve özel araştırmalar hazırlamaktadır.

22 Gıda ve Tarım Organizasyonu(Food and Agriculture Organization-FAO) Birleşmiş Milletler'in Roma merkezli bu yan kuruluşu, tarımla ilgili ista­ tistik serileri ve gıda mamulleri için pazar raporları yayınlamaktadır.

23 Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (Organization for Economic Cooperation and Development-OECD) Türkiye'nin de üyesi olduğu bu kuruluş dış ticaret, sanayi, bilim ve tek­ noloji, gıda, taşımacılık gibi alanlarda ülke ekonomi araştırmaları, istatistik bültenleri ve raporları hazırlamaktadır.

24 Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (United Nations Conference on Trade and Development-UNCTAD) Bu konferansın yayınları arasında uluslararası ticaret, ticaret engelleri, ti­caret tercihleri gibi konular yer almaktadır.

25 Uluslararası Para Fonu (International Monetary Fund-IMF) Yayınları arasında ülke ve uluslararası döviz mevduatı, ticaret engelleri, dış ticaret, mali ve ekonomik gelişmeler yer almaktadır. (UNCTAD ve IMF'ye bir sonraki konuda daha geniş olarak tekrar değinilecektir.) (Kozlu, 1993)

26 Uluslararası Ticareti Teşvik Eden Kuruluşlar Ticaret ve Tarifeler Genel Anlaşması (General Agreement on Tarif/s and Trade- GATT) 1929'da patlak veren büyük ekonomik buhrandan sonra, başta ABD ol­mak üzere, ileri gelen batılı devletler, dünya ticaretini genişletmek için çalış­malar yapmışlardır. İşte bu doğrultuda Havana Görüşmeleri başlatılmış ve Uluslararası Ticaret Organizasyonu'nun (ITO'nun) kuruluşunu öngören Havana Anlaşması imzalanmıştır. Fakat bu anlaşmanın, ABD'de bile kongreden geçiri­lememesi üzerine, Batılı ülkeler; hizmetleri, gümrük engellerini ve ticareti da­raltıcı diğer kısıtlamaları kaldırma düşüncesiyle "Hazırlık Komitesi" kurmuş­lardır. Böylece 1947 yılında Tarife Görüşmeleri başlamıştır. Genel Anlaşma kuralları, akit yapan ülkelerin kendi aralarındaki ticari ilişkilerini düzenler. Bunların uygulanmasının denetimi, GATT'ın devamlı ve önemli bir görevidir. Ayrıca, danışma ve uzlaşmayı sağlayıp, görüş farklılıkla­rını gidermeyi, üyelerin ticari menfaatlerine zarar gelmesini önlemeyi hedefler.

27 Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (United Nations Conference on Trade and Development-UNCTAD) Dünya temel madde ihraç fiyatlarının 1950-1962 yılları arasında % 7 oranında düşmesi, buna karşın sanayi ürünleri fiyatlarının % 25 oranında artma­sı, dış ticarette fiyat sorununun uluslararası düzeyde çözüme kavuşturulması için Birleşmiş Milletler bünyesinde bu sorunlarla ilgilenecek bir kuruluşun oluşturulmasını gerekli kılmıştır. Ancak bu amaçla kurulan UNCTAD'ın he­defleri, baştan beri temel madde ticareti sorunlarını aşmıştır. UNCTAD daha genel anlamda, az gelişmişliğin ve az gelişmişlerin sorunlarının dile getirildiği bir forum olmuş ve az gelişmiş ülkelerin (AGÜ) ortak menfaatleri için zaman zaman mücadeleler verdiği bir uluslararası platform görünümü kazanmıştır. UNCTAD'ın çalışmaları, merkezi Cenevre'de bulunan bir Sekretarya, bu­nun altında yer alan ve görevi UNCTAD Konferanslarını hazırlamak ve iki konferans arasında kararları uygulamaya koymak olan bir Ticaret ve Kalkınma Konseyi ile Konseye bağlı çalışma komitelerince yürütülmektedir. Başlıca ça­lışma komiteleri; Temel Maddeler, Mamul Maddeler, Teknoloji Transferleri, Denizcilik ve Finansman Komiteleridir

28 Dünya Bankası(WorldBank-WB) Grubu Dünya Bankası Grubu adı altında; Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası, Uluslararası Kalkınma Birliği ve Uluslararası Finansman Kurumu, uluslara­rası para ve kalkınma projelerinde faaliyet göstermektedir.

29 Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası (International Bank f ör Reconstruction and Development-IBRD Uluslararası Kalkınma Birliği (International Development Association-IDA) Uluslararası Finansman Kurumu (International Finance Corporation- IFC) Uluslararası Para Fonu (InternationalMonetary Fund-IMF)

30 Dünden Bugüne Dış Ticaretin Gelişimi

31 OSMANLI DA İL DIŞ TİCARE POLİTİKALARI Batılı ülkelerde Sanayi Devrimi devam ederken, Osmanlı Devleti’nde iktisadi hayatın önemli bir unsurunu oluşturan ticaret, devletin kontrolü altında yürütülmekteydi. Osmanlı dış ticaret politikası geleneksel olarak ülke içinde mal bolluğunu arttırarak ekonomik karlılığı, özellikle de fiyat karlılığını amaçlayan ithalatı teşvik edici, ihracatı kısıtlayıcı bir uygulamaya dayanmaktaydı. Uygulanan bu politikaları desteklemek amacıyla ihracat yüksek oranlarda vergilendirilirken bazı mallara da ihracat yasağı konmaktaydı.

32 Kapitülasyonların da desteklediği bu ithalatı teşvik edici dış ticaret politikası ile birlikte 1838 yılında İngiltere ile Osmanlı Devleti arasında yapılan Balta Limanı Anlaşması ve bunu takip eden yıllarda Fransa ve diğer Avrupa devletleri ile yapılan benzer nitelikteki anlaşmalar Osmanlı Devleti’nin gümrükleri üzerinde diğer Avrupalı devletlere sayısız ayrıcalıklar tanımak suretiyle engelsiz bir ticaret sistemi geliştirmelerine imkan sağlamıştır. Bu durum aynı zamanda Osmanlı ekonomisinin gelişen Avrupa sanayisi için açık bir pazar haline gelmesine yardımcı olmuştur.

33 1830–1911 Osmanlı İhracatı ve Başlıca Ülkelere Göre Dağılımı İHRACATMilyon Sterlinİngiltere (%) Fransa (%) Almanya (%) Avusturya (%) Rusya (%) 1830–324131423113 1840–425201722910 1850–5292016128 8 1860–6212243011710 1870–7219272501415 1880–821524281614 1890–92182625464 1900–02202619784 1908–112618141184

34 Dünya Savaşı Sonrası Ticaret Politikaları (1914–1923) Halkın gıdası için zorunlu kaynakların koruma altına alınması ve ulusal ekonomik faaliyetlerin korunması, Devletin güvenliği, Mikrop ve salgın hastalıklara karşı korunma, Afyon ve zehirli maddelerin kullanımını önleme, Alkollü içkilerin yurda girişini engellemek, Altın çıkışını önlemek ve, Kamu tekelleri kurma ve kurulanların desteklenmesi amaçlanmıştır.

35 CUMHURİYETTEN GÜNÜMÜZÜ DIŞ TİCARETİN GELİŞİMİ Türkiye’nin dış ticaret yapısını iki alt başlık altında incelemek mümkündür. 1980’den önce genel hatlarıyla ithal ikameci bir ekonomi politikası izleyen Türkiye’nin, 1980’den sonra, gerek ticari serbestleşme, gerekse finansal serbestleşme politikaları uygulayarak uluslararası ticarete daha büyük ölçekte katıldığı olduğu görülmektedir.

36 1923 50 790 86 872- 36 082 137 66258,5 1924 82 43562,3 100 46215,6- 18 027 182 89782,1 1925 102 70024,6 128 95328,4- 26 253 231 65379,6 1926 96 437-6,1 121 411-5,8- 24 974 217 84879,4 1927 80 749-16,3 107 752-11,3- 27 003 188 50174,9 1928 88 2789,3 113 7105,5- 25 432 201 98877,6 1929 74 827-15,2 123 5588,7- 48 731 198 38560,6 1930 71 380-4,6 69 540-43,7 1 840 140 920102,6 1931 60 226-15,6 59 935-13,8 291 120 161100,5 1932 47 972-20,3 40 718-32,1 7 254 88 690117,8 1933 58 06521,0 45 09110,7 12 974 103 156128,8 1934 73 00725,7 68 76152,5 4 246 141 768106,2 1935 76 2324,4 70 6352,7 5 597 146 867107,9 Yıllara göre dış ticaret Foreign trade by years (Bin $ -Thousand $) İhracatın Dış ticaretDış ticaretithalatı dengesihacmikarşılama Balance of Volume oforanı foreign trade foreign tradeProportion of DeğerDeğişimDeğerDeğişimDeğerDeğerimports covered YıllarValueChangeValueChangeValueValueby exports

37 Yıllara göre dış ticaret Foreign trade by years (Bin $ -Thousand $) İhracatın Dış ticaret ithalatı İhracatİthalatdengesihacmikarşılama ExportsImports Balance of Volume of oranı foreign trade Proportion of DeğerDeğişimDeğerDeğişimDeğer imports covered YıllarValueChangeValueChangeValue by exports Years % % % 199826 973 9522,745 921 392-5,4-18 947 44072 895 34458,7 199926 587 225-1,440 671 272-11,4-14 084 04767 258 49765,4 200027 774 9064,554 502 82134,0-26 727 91482 277 72751,0 200131 334 21612,841 399 083-24,0-10 064 86772 733 29975,7 200236 059 08915,151 553 79724,5-15 494 70887 612 88669,9 200347 252 83631,069 339 69234,5-22 086 856116 592 52868,1 200463 167 15333,797 539 76640,7-34 372 613160 706 91964,8 200573 476 40816,3116 774 15119,7-43 297 743190 250 55962,9 2006 85 534 67616,4 139 576 17419,5-54 041 498225 110 85061,3 2007107 271 75025,4 170 062 71521,8-62 790 965277 334 46463,1 2008 132 027 19623,1 201 963 57418,8-69 936 378 333 990 77065,4 2009 102 142 613-22,6 140 928 421-30,2-38 785 809243 071 03472,5 2010 113 883 21911,5 185 544 33231,7- 71 661 113 299 427 55161,4 2011 134 906 86918,5 240 841 67629,8- 105 934 807 375 748 54556,0 2012 152 461 73713,0 236 545 141-1,8- 84 083 404 389 006 87764,5 2013 151 802 637-0,4 251 661 2506,4 - 99 858 613 403 463 88760,3 2014* 157 715 0403,9 242 223 959-3,7 - 84 508 918 399 938 999 65,1

38 1933 58 06521,0 45 09110,7 12 974 103 156128,8 1934 73 00725,7 68 76152,5 4 246 141 768106,2 1935 76 2324,4 70 6352,7 5 597 146 867107,9 1936 93 67022,9 73 6194,2 20 051 167 289127,2 1937 109 22516,6 90 54023,0 18 685 199 765120,6 1938 115 0195,3 118 89931,3- 3 880 233 91896,7 1939 99 647-13,4 92 498-22,2 7 149 192 145107,7 1940 80 904-18,8 50 035-45,9 30 869 130 939161,7 1941 91 05612,5 55 34910,6 35 707 146 405164,5 1942 126 11538,5 112 879103,9 13 236 238 994111,7 1943 196 73456,0 155 34037,6 41 394 352 074126,6 1944 177 952-9,5 126 230-18,7 51 722 304 182141,0 1945 168 264-5,4 96 969-23,2 71 295 265 233173,5 1946 214 58027,5 118 88922,6 95 691 333 469180,5 1947 223 3014,1 244 644105,8- 21 343 467 94591,3 1948 196 799-11,9 275 05312,4- 78 254 471 85271,5 1949 247 82525,9 290 2205,5- 42 395 538 04585,4 Yıllara göre dış ticaret Foreign trade by years (Bin $ -Thousand $) İhracatın Dış ticaret ithalatı İhracatİthalatdengesihacmikarşılama ExportsImports Balance of Volume oforanı foreign trade Proportion of DeğerDeğişimDeğerDeğişimDeğer imports covered YıllarValueChangeValueChangeValue by exports Years % % %

39 Gelecek Ders Dış Ticaretin amaçları Temel Bilgiler


"Dış Ticaret İşlemleri Muhasebesi Öğr. Gör. A. Çağlar ERKAN." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları