Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Reseptörler Prof. Dr. Ç. Hakan KARADAĞ. Dersin Planı İlaç Etki Mekanizmaları Sınıflandırma Reseptör Tipleri.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Reseptörler Prof. Dr. Ç. Hakan KARADAĞ. Dersin Planı İlaç Etki Mekanizmaları Sınıflandırma Reseptör Tipleri."— Sunum transkripti:

1 Reseptörler Prof. Dr. Ç. Hakan KARADAĞ

2 Dersin Planı İlaç Etki Mekanizmaları Sınıflandırma Reseptör Tipleri

3 İlaç Etki Mekanizmaları Bir enzim üzerine etki Transit sistemleri üzerine etki Fiziko-kimyasal etki Makromoleküllerin (DNA, RNA ve Proteinler) sentezi üzerine etki Reseptörler üzerine etki

4 Bir enzim üzerine etki Bazı ilaçlar vücuttaki bir enzimi inhibe ederek etkilerini gösterirler - Siklooksijenaz - Monoamin oksidaz - Anjiotensin dönüştürücü enzim

5 Transit sistemleri üzerine etki Bazı ilaçlar hücre membranındaki iyon kanallarını etkileyerek etkilerini oluştururlar. - Na + kanalları - Ca ++ kanalları - K + kanalları - Böbrek tubulus epitel hücrelerinde sodyum, potasyum, klorür geri emilimi

6 Fiziko-kimyasal etki Bazı ilaçlar etkilerini vücutta kimyasal reaksiyonlar oluşturarak oluştururlar. - Antasidler - Antidotlar

7 Makromoleküllerin sentezi üzerine etki Bazı ilaçlar bakteri, parazit veya malign hücrelerin makromoleküllerini (DNA, RNA ve protein) spesifik bir şekilde etkileyerek etkilerini oluştururlar. - Antibiyotikler - Antikanser ilaçlar

8 Reseptörler üzerine etki İlaçların çoğu etkilerini reseptörleri etkilemek suretiyle oluştururlar. Reseptörler, biyolojik aktif maddelerin (hormonlar, otakoidler, sitokinler, ilaçlar vb.) etkilerine aracılık eden, protein yapısında makromoleküllerdir. Yerleşimlerine göre, hücre içinde yerleşmiş ve membranda yerleşmiş reseptörler şeklinde 2 ana gruba ayrılırlar.

9 İntraselüler reseptörler 1.Steroid hormon reseptörleri Membranda yerleşmiş reseptörler 2.İntraselüler kısmı enzim etkinliği gösteren reseptörler (tirozin kinaz) 3.İntraselüler kısmı bir enzim ile kenetli reseptörler (tirozin kinaz) 4.Yapılarında iyon kanalı bulunduran reseptörler (iyonotropik reseptör) 5.G proteini ile kenetli reseptörler (metabotropik reseptör)

10 İntraselüler reseptörler (Steroid hormon reseptörleri) Bu reseptörlerin aktivasyonu, hücre çekirdeğinde DNA ekspresyonunda değişmeye neden olur. Glukokortikoidler Projestinler Mineralokortikoidler Androjenler Estrojenler Tiroid hormon Retinoik asit Vitamin D

11 İntraselüler kısmı enzim etkinliği gösteren reseptörler (tirozin kinaz) Reseptörün aktivasyonu hücre içinde bazı proteinlerin aktivasyonunda değişime neden olur. İnsülin Epidermal Büyüme Faktörü (EGF) Trombosit Kaynaklı Büyüme Faktörü (PDGF) Sinir Büyüme Faktörü (NGF) İnsülin-benzeri Büyüme Faktörü-1 (IGF-1)

12 İntraselüler kısmı bir enzim ile kenetli reseptörler (tirozin kinaz) Reseptörün aktivasyonu hücre içinde bazı proteinlerin aktivasyonunda değişime neden olur. Büyüme hormonu Eritropoietin Sitokinler Koloni stimüle edici faktörler

13 Yapılarında iyon kanalı bulunduran reseptörler Reseptörün ortasında bir iyon kanalı vardır. Reseptörün aktivasyonu kanalın geçirgenliğinde değişikliğe neden olur. Nikotinik reseptör Glutamat NMDA reseptörü GABA A reseptörü

14 G proteini ile kenetli reseptörler Reseptör bir G proteini aracılığı ile membrandaki bir enzimle kenetlidir. Reseptörün aktivasyonu enzimi aktive ederek hücre içinde ikinci ulak oluşumuna neden olur. Birçok hormonun ve ilacın etkilediği reseptör tipidir.

15 G proteini ile kenetli reseptörlerde ikinci ulaklar G proteini ile aktive edilen enzim: Adenilil siklaz İkinci Ulak: sAMP G proteini ile aktive edilen enzim: Fosfolipaz C İkinci Ulak: diasilgliserol (DAG) ve İnositol trifosfat (IP 3 )

16 Bazı Tanımlar Reseptöre bağlanarak bir etki oluşturabilen maddelere agonist denir. Reseptöre bağlanan, doğrudan bir etki oluşturmayan, ancak agonistin bağlanmasını engelleyen maddelere antagonist denir. Reseptöre bağlanabilen maddelere (agonist ya da antagonist olabilir) ligand denir


"Reseptörler Prof. Dr. Ç. Hakan KARADAĞ. Dersin Planı İlaç Etki Mekanizmaları Sınıflandırma Reseptör Tipleri." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları