Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

VİRAL HEPATİTLER Dr. Meltem Uğraş. VİRAL HEPATİT ETKENLERİ VİRAL HEPATİT ETKENLERİ Hepatit A virüsü Hepatit A virüsü Hepatit B virüsü Hepatit B virüsü.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "VİRAL HEPATİTLER Dr. Meltem Uğraş. VİRAL HEPATİT ETKENLERİ VİRAL HEPATİT ETKENLERİ Hepatit A virüsü Hepatit A virüsü Hepatit B virüsü Hepatit B virüsü."— Sunum transkripti:

1 VİRAL HEPATİTLER Dr. Meltem Uğraş

2 VİRAL HEPATİT ETKENLERİ VİRAL HEPATİT ETKENLERİ Hepatit A virüsü Hepatit A virüsü Hepatit B virüsü Hepatit B virüsü Hepatit C virüsü Hepatit C virüsü Hepatit D virüsü Hepatit D virüsü Hepatit E virüsü Hepatit E virüsü Diğer hepatit virüsleri Diğer hepatit virüsleri Hepatit G virüsü “Transfusion transmitted” virüs

3 Picornaviridae ailesi, hepatovirus genusunda Picornaviridae ailesi, hepatovirus genusunda Zarfsız, nm boyutlarında dayanıklı bir RNA virüsü Zarfsız, nm boyutlarında dayanıklı bir RNA virüsü Bir çok genotip (Genotip IA, IB, II, IIIA,IIIB, IV, V, VI, VII) Bir çok genotip (Genotip IA, IB, II, IIIA,IIIB, IV, V, VI, VII) Deneysel infeksiyon oluşturulabilir ve Deneysel infeksiyon oluşturulabilir ve hücre kültürlerinde üretilebilir hücre kültürlerinde üretilebilir HEPATİT A VİRÜSÜ HEPATİT A VİRÜSÜ

4 HAV genomunun organizasyonu HAV genomunun organizasyonu

5 Epidemiyoloji (1) Epidemiyoloji (1) Fekal-oral yol ile bulaşır Fekal-oral yol ile bulaşır Parenteral bulaş oranı düşük Parenteral bulaş oranı düşük Vertikal bulaş? Vertikal bulaş? İnsan dışı kaynaklardan bulaş olmaz İnsan dışı kaynaklardan bulaş olmaz Tekrarlayan epidemiler tipik Tekrarlayan epidemiler tipik

6 Epidemiyoloji (2) Epidemiyoloji (2) Gelişmekte olan ülkeler başta olmak üzere tüm dünyada yaygın Gelişmekte olan ülkeler başta olmak üzere tüm dünyada yaygın Prevalans yaş, sosyoekonomik ve gelişmişlik düzeyi ile paralel Prevalans yaş, sosyoekonomik ve gelişmişlik düzeyi ile paralel Gelişmekte olan ülkelerde sıklıkla çocukluk çağında Gelişmekte olan ülkelerde sıklıkla çocukluk çağında

7 Epidemiyoloji (3) Epidemiyoloji (3) Gelişmekte olan ülkelerde salgınlardan Gelişmekte olan ülkelerde salgınlardan kontamine su ve besinler kontamine su ve besinler Düşük endemisite bölgelerinde Düşük endemisite bölgelerinde Eşcinsellik Eşcinsellik

8 Epidemiyoloji (4) Epidemiyoloji (4) İskandinav ülkeleri, Japonya, Batı Avrupa ülkeleri, ve Avusturalya’da insidans düşük İskandinav ülkeleri, Japonya, Batı Avrupa ülkeleri, ve Avusturalya’da insidans düşük Akdeniz kıyısı ülkeler, Afrika ülkeleri ve bazı gelişmekte olan ülkelerde sık Akdeniz kıyısı ülkeler, Afrika ülkeleri ve bazı gelişmekte olan ülkelerde sık Seroprevalans çalışmaları: Seroprevalans çalışmaları: Norveç %17 İsviçre %39 Norveç %17 İsviçre %39 B. Almanya %55 Fransa %75 Yunanistan %82 İsveç %13 B. Almanya %55 Fransa %75 Yunanistan %82 İsveç %13

9 Türkiye’de HAV Epidemiyolojisi HAV infeksiyonu yaygın HAV infeksiyonu yaygın Erişkin yaş grubunda anti-HAV pozitifliği % Erişkin yaş grubunda anti-HAV pozitifliği % İnfeksiyon 2-6 yaş arasında pik yapar ve 14 yaşına kadar erişkin düzeyine ulaşır İnfeksiyon 2-6 yaş arasında pik yapar ve 14 yaşına kadar erişkin düzeyine ulaşır

10 Yüksek risk grupları Yüksek risk grupları Özel bakım gerektiren hastaların olduğu kurumlardaki hastalar ve çalışanlar Özel bakım gerektiren hastaların olduğu kurumlardaki hastalar ve çalışanlar Yuva ve kreşlerdeki çocuklar ve çalışanlar Yuva ve kreşlerdeki çocuklar ve çalışanlar Homoseksüel gruplar Homoseksüel gruplar

11 Yüksek risk grupları Yüksek risk grupları Damar içi uyuşturucu bağımlıları Damar içi uyuşturucu bağımlıları Yüksek endemisite bölgesine seyahat edenler Yüksek endemisite bölgesine seyahat edenler Uygun olmayan koşullarda eğitim yapan askeri personel Uygun olmayan koşullarda eğitim yapan askeri personel Kanalizasyon işlerinde çalışanlar Kanalizasyon işlerinde çalışanlar

12 Klinik Klinik İnkübasyon süresi 2-8 hafta İnkübasyon süresi 2-8 hafta İnfeksiyon İnfeksiyon Belirtisiz hepatit Subklinik hepatit Klinik hepatit İkterik Anikterik İkterik Anikterik Atipik infeksiyon Kolestatik “relapsing” Fulminant Ekstrahepatik Kolestatik “relapsing” Fulminant Ekstrahepatikbulgular Kronik karaciğer hastalığı görülmez Kronik karaciğer hastalığı görülmez

13 Tipik akut viral hepatit seyri İnkübasyon dönemi İnkübasyon dönemi Prodromal dönem Prodromal dönem İkterik dönem İkterik dönem İyileşme dönemi İyileşme dönemi

14 Hastalığın seyri Yaşa bağlı 5 yaş altı %90 sessiz 5 yaş altı %90 sessiz 18 yaş ve üstü 2/3  olgu ikterik 18 yaş ve üstü 2/3  olgu ikterik

15 Tanı Tanı Laboratuvar bulguları Laboratuvar bulguları  Genel bulgular  Karaciğer hasarına ilişkin bulgular  İnfeksiyonu tanımlayan özgül testler Ag ve HAV-RNA Anti-HAV IgM Anti-HAV IgG Anti-HAV IgG Anamnez, fizik muayene Anamnez, fizik muayene

16 HAV infeksiyonunda klinik, virolojik ve serolojik bulgular

17 Tedavi Tedavi Özgül tedavisi yok Özgül tedavisi yok Destekleyici tedavi Destekleyici tedavi  Dinlenme  Beslenme Komplike olgularda hastanede izlem Komplike olgularda hastanede izlem

18 Korunma Bulaşın engellenmesi Bulaşın engellenmesi  Alt yapı düzeltilmesi  Kişisel hijyenik önlemler  Eğitim ve öğretim Pasif immünizasyon Pasif immünizasyon Aktif immünizasyon Aktif immünizasyon

19 Pasif immünizasyon Pasif immünizasyon ISG kullanılır ISG kullanılır Temas sonrası ikincil intrahepatik yayılım ve viremi engellenir Temas sonrası ikincil intrahepatik yayılım ve viremi engellenir İnfeksiyon ya tamamen önlenir ya da semptomlar hafifler İnfeksiyon ya tamamen önlenir ya da semptomlar hafifler

20 Pasif immünizasyon Pasif immünizasyon Erken inkübasyon döneminde koruyuculuk %80-90 Erken inkübasyon döneminde koruyuculuk %80-90 Virusla temastan 2 hafta önce veya 2 Virusla temastan 2 hafta önce veya 2 hafta sonra uygulanmalıdır hafta sonra uygulanmalıdır Koruyuculuk süresi 4-6 ay Koruyuculuk süresi 4-6 ay

21 Aktif immünizasyon Aktif immünizasyon İnaktif aşılar lisanslı İnaktif aşılar lisanslı İlk dozu takiben 6. veya 12. aylarda booster doz uygulanır İlk dozu takiben 6. veya 12. aylarda booster doz uygulanır Koruyuculuk süresi yıl Koruyuculuk süresi yıl

22 HAV aşısı önerilen risk grupları (1) Gelişmiş ülkelerde askeri birlikler ve insidansın yüksek olduğu bölgelerde yaşayanlar Gelişmiş ülkelerde askeri birlikler ve insidansın yüksek olduğu bölgelerde yaşayanlar Gelişmekte olan ülkeye seyahat edenler Gelişmekte olan ülkeye seyahat edenler Çocuk bakım evinde kalanlar ve çalışanlar Çocuk bakım evinde kalanlar ve çalışanlar

23 HAV aşısı önerilen risk grupları (2) Mental özürlülerin bakıldığı merkezlerde kalanlar ve çalışanlar Mental özürlülerin bakıldığı merkezlerde kalanlar ve çalışanlar Kronik karaciğer hastalığı olanlar Kronik karaciğer hastalığı olanlar Temizlik işçileri Temizlik işçileri

24 Laboratuvarda virüsla direkt olarak çalışan sağlık personeli Laboratuvarda virüsla direkt olarak çalışan sağlık personeli Uyuşturucu kullananlar Uyuşturucu kullananlar HAV aşısı önerilen risk grupları (3)

25 Sık kan transfüzyonu ve faktör VIII uygulananlar Sık kan transfüzyonu ve faktör VIII uygulananlar Akut A hepatitli hasta ile aynı evde yaşayanlar ve yakın temaslılar Akut A hepatitli hasta ile aynı evde yaşayanlar ve yakın temaslılar Mahkumlar, gıda işlerinde çalışanlar Mahkumlar, gıda işlerinde çalışanlar HAV aşısı önerilen risk grupları (4)

26

27 HEPATİT B VİRÜSÜ Hepadnavirus grubunda, zarflı, DNA virüsü Hepadnavirus grubunda, zarflı, DNA virüsü Virion 42 nm boyutlarında Virion 42 nm boyutlarında Major genler Major genler S HBsAg’yi kodlar C HBcAg ve HBeAg’yi kodlar P Viral replikasyon X Transaktivasyon ve transkripsiyon

28 HEPATİT B VİRÜSÜ HBsAg’de bulunan a, d, y, w aminoasitlerine göre 4 alt tip: adw, adr, ayw, ayr HBsAg’de bulunan a, d, y, w aminoasitlerine göre 4 alt tip: adw, adr, ayw, ayr Yedi genotip (A G) Yedi genotip (A G) Mutantlar gelişebilir Mutantlar gelişebilir

29 Epidemiyoloji Bulaş yolları: Parenteral Parenteral Cinsel ilişki Cinsel ilişki Perinatal Perinatal AntenatalNatal Postnatal AntenatalNatal Postnatal Horizontal Horizontal

30 Perinatal bulaşta etkili olan faktörler Gebenin akut veya kronik hepatit olması Gebenin akut veya kronik hepatit olması Gebeliğin dönemi Gebeliğin dönemi İnfektivite durumu İnfektivite durumu HBV-DNA ve HBeAg pozitif bulaş riski %70-90 HBV-DNA ve HBeAg negatif bulaş riski %10-40

31 Bulaş yollarına göre risk grupları (1) Parenteral bulaş Parenteral bulaş  Çoğul transfüzyon yapılanlar  Hemodiyaliz hastaları  Damar içi uyuşturucu bağımlıları  Dövme yaptıranlar  Sağlık çalışanları Cerrahlar Diş hekimleri Hemşireler HemşirelerHastabakıcılar Laboratuvar teknisyenleri İlk yardım çalışanları

32 Bulaş yollarına göre risk grupları (2) Cinsel temas ile bulaş Cinsel temas ile bulaş  Erkek eşcinseller  HBV taşıyıcılarının cinsel partnerleri  Hayat kadınları  Çok partnerli heteroseksüeller Perinatal bulaş Perinatal bulaş  HBV taşıyıcı annelerin bebekleri Horizontal bulaş Horizontal bulaş  Kötü hijyen ve düşük sosyoekonomik durumda yaşayan kalabalık topluluklar  Mental özürlüler

33 Dünyada HBV’nun endemisitesi Endemisite Bölgeleri Endemisite Bölgeleri Düşük Orta Yüksek Düşük Orta Yüksek HBsAg pozitifliği  %2 %2-10  %10 Anti-HBs pozitifliği %5-10 %20-60 %70-90 İnfeksiyonun alındığı yaş Erişkin Yenidoğan Yenidoğan Çocuk Erken Erişkin çocukluk Çocuk Erken Erişkin çocukluk Başlıca bulaşma yolu CinselHorizontal Perinatal Perkütan Horizontal Perkütan Horizontal Düşük: K. Avrupa, B. Avrupa, K. Amerika, Avustralya, Yeni Zelanda Orta: G. Avrupa, D. Avrupa, G. Amerika, O. Amerika, Ortadoğu, O. Asya, Japonya Asya, Japonya Yüksek: Güneydoğu Asya, Çin, Pasifik adaları, Alaska, Amazon

34 Türkiye’de HBV epidemiyolojisi HBsAg pozitifliği (%) HBsAg pozitifliği (%) Asker donörler 7.4 Kızılay Kan Merkezi 5.1 Sivil donörler 5.2 Normal popülasyon 6.8 Sağlık personeli 4.8 Hemodiyaliz hastaları10.1 Hayat kadınları 9.6 Kr. karaciğer hastalığı ve siroz57.3 Primer karaciğer kanseri47.9

35 Klinik İnkübasyon dönemi (ort ) gün İnkübasyon dönemi (ort ) gün Klinik şekiller Klinik şekiller İkterik hepatit Anikterik hepatit Fulminant hepatit Kronik hepatit

36 İmmuntolerans dönemi  semptomsuzdur.  HBsAg ve HBV DNA yüksek titrelerde pozitif bulunur,  ALT düzeyi normal veya hafif yüksektir.  Bu dönemin özelliği, virüse karşı gösterilen tolerans nedeniyle hepatoselüler hasar olmaksızın gerçekleşen yüksek bir viral replikasyon hızının varlığıdır.  Hastalarda HBeAg de pozitiftir.  Karaciğer biyopsisi normal veya minimal inflamatuvar aktivite gösterir.  İmmunohistokimyasal incelemede hepatositlerde nukleus içinde lokalize HBcAg bulnur.  Bu evre birkaç hafta gibi kısa bir süre olabilece¤i gibi uzun y›lar boyunca da devam edebilir.

37 İmmün yanıt dönemi Serokonversiyon fazı. Serokonversiyon fazı. HBV DNA ve HBsAg titresi bir önceki döneme göre daha düşüktür. HBV DNA ve HBsAg titresi bir önceki döneme göre daha düşüktür. Hastaların çoğunda HBeAg pozitifliği devam etmektedir, ancak yılda %3-25 oranında spontan HBeAg/Anti HBe serokonversiyonu gözlenir. Hastaların çoğunda HBeAg pozitifliği devam etmektedir, ancak yılda %3-25 oranında spontan HBeAg/Anti HBe serokonversiyonu gözlenir. ALT düzeyi yüksektir. Bu durum infekte hepatositlerin hasarını yansıtır. ALT düzeyi yüksektir. Bu durum infekte hepatositlerin hasarını yansıtır. karaciğer biyopsilerinde belirgin inflamatuvar aktivite ve hastalığınn süresi ile ilşkili olmak üzere değişik derecelerde fibrozis gözlenebilir. karaciğer biyopsilerinde belirgin inflamatuvar aktivite ve hastalığınn süresi ile ilşkili olmak üzere değişik derecelerde fibrozis gözlenebilir. HBcAg hepatosit nukleuslarının yanısıra sitoplazmada da bulunur. Bu dönem uzun yıllar devam edebilir ve bazı hastalar latent döneme geçmeden bu evre içerisinde kaybedilebilirler. HBcAg hepatosit nukleuslarının yanısıra sitoplazmada da bulunur. Bu dönem uzun yıllar devam edebilir ve bazı hastalar latent döneme geçmeden bu evre içerisinde kaybedilebilirler. Gerçekte hastalığınn nihai prognozunu belirleyen en önemli faktör, immün yanıt döneminin süresi ve şiddetidir. Gerçekte hastalığınn nihai prognozunu belirleyen en önemli faktör, immün yanıt döneminin süresi ve şiddetidir.

38 Latent dönem Nonreplikatif dönem de denir. Nonreplikatif dönem de denir. HBsAg pozitifli¤i devam etmektedir, ancak aktif viral replikasyonun göstergesi olan HBV DNA (-) bulunur. HBsAg pozitifli¤i devam etmektedir, ancak aktif viral replikasyonun göstergesi olan HBV DNA (-) bulunur. HBeAg/Anti HBe serokonversiyonu tamamlanmıştır ve hastalarda HBeAg (-), Anti HBe (+) bulunur. HBeAg/Anti HBe serokonversiyonu tamamlanmıştır ve hastalarda HBeAg (-), Anti HBe (+) bulunur. immünohistokimyasal yöntemlerle hepatosit sitoplazmasına HBsAg bulunmasına karşın HBcAg bulunmaz. immünohistokimyasal yöntemlerle hepatosit sitoplazmasına HBsAg bulunmasına karşın HBcAg bulunmaz. Transaminazlar önceki dönemden daha düşük hatta normal sınırlarda olabilir. Transaminazlar önceki dönemden daha düşük hatta normal sınırlarda olabilir. Karaciğer biyopsilerinde nekroinflamatuvar aktivitenin azalmış olduğu görülür, ancak önceki belirgin fibrozise rastlanılabilir. Karaciğer biyopsilerinde nekroinflamatuvar aktivitenin azalmış olduğu görülür, ancak önceki belirgin fibrozise rastlanılabilir.

39

40

41

42 Ekstrahepatik tablolar Serum hastalığına benzer tablo Serum hastalığına benzer tablo PAN PAN Glomerülonefritler Glomerülonefritler Papüler akrodermatit Papüler akrodermatit Guillain Barré sendromu Guillain Barré sendromu Miyokardit Miyokardit Polimiyalji romatika Polimiyalji romatika Kryoglobulinemi Kryoglobulinemi Polinöropati Polinöropati

43 ERİŞKİNLER HBV infeksiyonu BEBEKLER %80 Belirtisiz hast %1 Akut hepatit %20 Akut hepatit %95 İYİLEŞME %5 %99 Belirtisiz hast. %1 Fulminant hep. %5 %95 %5 %95 KRONİKLEŞME KRONİKLEŞME SİROZ SİROZ KANSER KANSER

44 Özgül Tanı HBsAg HBsAg HBeAg HBeAg Anti-HBc Ig M Anti-HBc Ig M Anti-HBc Ig G Anti-HBc Ig G Anti-HBe Anti-HBe Anti-HBs Anti-HBs HBV-DNA HBV-DNA

45 HBV infeksiyonunda klinik, virolojik ve serolojik bulgular

46 HBV infeksiyonunda serolojik göstergeler İnfeksiyon HBsAg Anti- Anti- HBc HBeAg Anti- HBsIg GIgMHBe Geç inkübasyon+---  - Akut B hepatiti Akut B hepatiti HBsAg taşıyıcılığı+-+-  Kronik hepatit+-+-  HBV aşısı-+----

47 Korunma Genel önlemler Genel önlemler İmmünoprofilaksi İmmünoprofilaksi  Pasif bağışıklama  Aktif bağışıklama  Pasif+aktif bağışıklama

48 Hepatit B immünglobulin profilaksisi Perkütan veya direkt mukozal temas yoluyla HBV içeren materyalle karşılaşanlar Perkütan veya direkt mukozal temas yoluyla HBV içeren materyalle karşılaşanlar İnfekte hasta ile cinsel ilişkide bulunanlar İnfekte hasta ile cinsel ilişkide bulunanlar HBV ile infekte gebeden doğan bebekler HBV ile infekte gebeden doğan bebekler

49

50

51 HBV aşısının önerildiği gruplar Etkenin bulaşı için risk faktörü olanlar Etkenin bulaşı için risk faktörü olanlar HBV infeksiyon insidansının yüksek olduğu toplumlar HBV infeksiyon insidansının yüksek olduğu toplumlar

52 Türkiye’de bulunan HBV aşıları Aşı adı FirmaSunum şekli Engerix-B SmithKline E.dozu: 20mg HBsAg/ml Beecham Ç dozu: 10mg HBsAg/0.5ml Beecham Ç dozu: 10mg HBsAg/0.5ml Euvax B Berk 10mg HBsAg/0.5ml; 0.5, 1, 3 ve 10 ml’lik bir ve yirmi flakon/kutu Genhevac-B Aventis 20 mg HBsAg Pasteur Pasteur (S ve PreS protein)/0.5ml H-B-Vax II Merk E.dozu: 10mg HBsAg/ml Sharp&Dohme Ç.Dozu: 5mg HBsAg/0.5ml Sharp&Dohme Ç.Dozu: 5mg HBsAg/0.5ml Diyaliz hast:40mg HBsAg/ml Diyaliz hast:40mg HBsAg/ml Heberbiovac Poyraz E.dozu: 20 mg HBsAg/ml Ç.dozu: 10mg HBsAg/0.5 ml Ç.dozu: 10mg HBsAg/0.5 ml Hepavax-Gene Onko& 10 yaş  :10mgHBsAg/0.5 ml Koçsel 10 yaş  :20mg HBsAg Koçsel 10 yaş  :20mg HBsAg

53

54 HEPATİT C VİRÜSÜ Flaviridae ailesi, Hepacivirus genusunda Flaviridae ailesi, Hepacivirus genusunda nm boyutlarında RNA virüsü nm boyutlarında RNA virüsü Altı major genotip, 50’den fazla subtip Altı major genotip, 50’den fazla subtip Hücre kültüründe üretilemez Hücre kültüründe üretilemez

55 Epidemiyoloji (1) Cinsel yol Cinsel yol Perinatal yol Perinatal yol Aile içi bulaş Aile içi bulaş Bulaş yolları Bulaş yolları Parenteral Parenteral  Sağlık çalışanları  Kan ve kan ürünleri transfüzyonu yapılanlar  Hemodiyaliz hastaları  İV ilaç bağımlıları

56 Epidemiyoloji (2) Dünyada yaygın Dünyada yaygın Yaklaşık 170 milyon insan infekte Yaklaşık 170 milyon insan infekte İnfeksiyon görülme oranı yaşla beraber artar İnfeksiyon görülme oranı yaşla beraber artar Avrupa ve ABD’inde genel popülasyonda prevalans %1-2 Avrupa ve ABD’inde genel popülasyonda prevalans %1-2 Risk gruplarında prevalans yüksek Risk gruplarında prevalans yüksek  Hemodiyaliz hastaları%10-36 (ABD)  Diş hekimleri% 6 (İtalya)  Diyaliz ünitesi çal.% 2 (ABD)  İV ilaç bağımlıları% 86 (Avustralya) % 85.3 (ABD)

57 Türkiye’de HCV epidemiyoloji Anti-HCV pozitifliği (%) Anti-HCV pozitifliği (%) Kan donörleri 0.6 Normal popülasyon (değişik yaş grupları) Sağlık personeli 0.7 Hemodiyaliz hastaları41.5 Hayat kadınları 4.2 Kr. karaciğer hastalığı, siroz ve primer karaciğer kanseri

58 Klinik şekiller Akut hepatit Akut hepatit Kronik hepatit Kronik hepatit Karaciğer yetmezliği Karaciğer yetmezliği Siroz Siroz Hepatosellüler karsinom Hepatosellüler karsinom Ekstrahepatik hastalıklar Ekstrahepatik hastalıklar

59 Akut C hepatiti İnkübasyon süresi ort. 7-8 hafta İnkübasyon süresi ort. 7-8 hafta %70-80 subklinik %70-80 subklinik Klinik infeksiyon genellikle hafif semptomlarla anikterik seyreder Klinik infeksiyon genellikle hafif semptomlarla anikterik seyreder Toplumdan kazanılan infeksiyonlarda pottransfüzyonel olanlara göre semptomatik seyir daha fazla Toplumdan kazanılan infeksiyonlarda pottransfüzyonel olanlara göre semptomatik seyir daha fazla

60 Akut C hepatiti ALT düzeyi HAV ve HBV akut hepatitlerine göre daha düşük ALT düzeyi HAV ve HBV akut hepatitlerine göre daha düşük ALT düzeyi 8-12 haftada pik yapar ve genellikle dalgalanmalarla seyreder ALT düzeyi 8-12 haftada pik yapar ve genellikle dalgalanmalarla seyreder Birkaç ayda spontan düzelme olur Birkaç ayda spontan düzelme olur

61 HCV infeksiyonunun seyri Akut C hepatiti Akut C hepatiti İyileşmeKronik hepatit Fulminant hepatit (%10-15) (%85-95) (%4) Siroz (%20-30) Kanser (%10, risk:% 1-4/yıl)

62 Akut C hepatitinin tipik seyri

63 Kronik C hepatitinin tipik seyri

64 HCV’nun ekstrahepatik bulguları Güçlü ilişki  Miks kriyoglobulinemi  Membranoproliferatif gln.  Panarteritis nodoza  Sikka sendromu Şüpheli ilişki  Otoimmüntiroid hast.  Porfiria kutanea tarda  Aplastik anemi  Otoimmün trombositopeni  Lenfoma  Diyabetes mellitus  Nöropati  Artrit  Liken planus  İdiyopatik pulmoner fibrozis  Fibromiyalji sendromu

65 Korunma Temas sonrası profilakside immünglobulinler etkili değil Temas sonrası profilakside immünglobulinler etkili değil Koruyucu aşı geliştirilememiştir Koruyucu aşı geliştirilememiştir Bulaş yolları bilinmeli ve buna yönelik önlemler alınmalıdır Bulaş yolları bilinmeli ve buna yönelik önlemler alınmalıdır

66

67 HEPATİT D VİRÜSÜ HBV’nün subviral bir satellitidir (defektif virüs) HBV’nün subviral bir satellitidir (defektif virüs) HDV-RNA ve HDVAg içeren nm boyutlarında bir partikül HDV-RNA ve HDVAg içeren nm boyutlarında bir partikül HDVAg HDVAg  SHDAg Replikasyon için gerekli  LHDAg Replikasyonu baskılar ve HBsAg ile birlikte virion partiküllerinin biraraya gelmesini sağlar Kılıf HBsAg proteinlerinden oluşur Kılıf HBsAg proteinlerinden oluşur Üç genotip (Genotip 1, 2, 3) Üç genotip (Genotip 1, 2, 3)

68 Hepatit D virüsünün yapısı

69 Epidemiyoloji (1) Dünyada 15 milyon insan HDV ile infekte Dünyada 15 milyon insan HDV ile infekte HBV’na benzer yollarla bulaşır HBV’na benzer yollarla bulaşır Düşük endemisite bölgelerinde İV ilaç kullanımı önemli Düşük endemisite bölgelerinde İV ilaç kullanımı önemli

70 Epidemiyoloji (2) HBV endemisine göre HDV seroprevalansı (%) HBV endemisine göre HDV seroprevalansı (%) Asemp. HBV Kronik HBV Asemp. HBV Kronik HBV taşıyıcılığı infeksiyonu taşıyıcılığı infeksiyonu 1.Çok düşük endemisite  2. Düşük endemisite Orta endemisite Yüksek endemisite  1. Uruguay, Şili, Arjantin, Güney Brezilya Batı Avrupa, Kuzey Amerika, Güney Afrika Nijerya, Somali, Kuzey Uganda, Burundi, Irak, Türkiye... Türkiye İtalya, Doğu Avrupa, Amazon Havzası, Kolombiya, Venezüella, Batı Asya, bazı Pasifik adaları... Venezüella, Batı Asya, bazı Pasifik adaları...

71 Türkiye’de HDV Epidemiyolojisi Asemp. HBsAg taşıyıcılarnda%5.3 Primer karaciğer kanserlilerinde%33.3 Kronik karaciğer hast. ve siroz%18.1 Akut B hepatitli olgular ve%11 diğer bazı gruplar

72 Klinik Klinik KoinfeksiyonSüperinfeksiyon Kronik karaciğer hastalığı

73 Koinfeksiyon İnkübasyon süresi 3-7 hafta İnkübasyon süresi 3-7 hafta Akut B hepatitinden ayrım zor Akut B hepatitinden ayrım zor Aminotransferazlarda genellikle bifazik artış olur Aminotransferazlarda genellikle bifazik artış olur Prodromal belirtiler  3-7 gün Prodromal belirtiler  3-7 gün

74 Koinfeksiyon HBV sentezi baskılanır HBV sentezi baskılanır Kr.karaciğer hastalığı görülme şansı %5  Kr.karaciğer hastalığı görülme şansı %5  Fulminant hepatit sıklığı HBV’den  ve mortalite oranı %2-20 Fulminant hepatit sıklığı HBV’den  ve mortalite oranı %2-20 Genellikle tam klinik iyileşme Genellikle tam klinik iyileşme

75 Süperinfeksiyon Kronik karaciğer hastalığı görülme riski %90  Kronik karaciğer hastalığı görülme riski %90  Fulminant hepatit gelişme riski  Fulminant hepatit gelişme riski  İyileşme son derece nadir İyileşme son derece nadir

76 %90-95 %5-10 İyileşme %2-20 %10-20 %2-20 %10-20Fulminant %2-7 %70-95 KronikleşmeSirozKanser KOİNFEKSİYONSÜPERİNFEKSİYON

77 HDV infeksiyonunda serolojik tanı Klinik HBsAg Anti-HBc HDV HDV Anti-HDV Total Yorum IgM Ag RNA IgM anti-HDV IgM Ag RNA IgM anti-HDV Ak.hepatit +/ Ak.HBV +/ Koinf. +/ Koinf Süperinf Süperinf. Kr. Hepatit Kr.HBV + - +/ Kr.HBV + - +/ Kr.HBV + HDV + HDV

78 Hepatit D virus koinfeksiyonunda klinik ve serolojik seyir

79 Hepatit D virus süperinfeksiyonunda klinik ve serolojik seyir

80 Korunma  HBV için önerilen önlemler

81

82 HEPATİT E VİRÜSÜ Zarfsız, 27-34nm boyutlarında RNA virüsü Zarfsız, 27-34nm boyutlarında RNA virüsü  Taksonomik yeri?  Caliciviridae ailesi Cailicivirus genusu  Togavidae ailesi ile benzerlik  “Alpha-like” RNA virüs üst grubu?

83 HEPATİT E VİRÜSÜ Fizikokimyasal özellikler tam olarak? Fizikokimyasal özellikler tam olarak? Replikasyon özellikleri? Replikasyon özellikleri? Tek bir serotip, 8 genotip Tek bir serotip, 8 genotip Deneysel infeksiyon oluşturulabilir Deneysel infeksiyon oluşturulabilir İzolasyonu sağlayacak rutin yöntemler yok İzolasyonu sağlayacak rutin yöntemler yok

84 “Y” “Papain- like “ proteaz Metiltransferaz Helikaz Prolinden zengin bölge “X” RNA polimeraz ORF2 (nt ) 3 1 NTR (nt ) Kapsid kDa (660 aminoasit) 14kDa (123 aminoasit) “Cytoskeleton-associated” fosfoprotein (33 aminoasit) 5 1 NTR (nt 1-27) ORF 1 (nt ) “Hypervariable” bölge ORF 3 (nt ) HEV’nun genomik yapısı

85 Epidemiyoloji (1) Fekal-oral yol ile bulaşır Fekal-oral yol ile bulaşır İnkübasyon süresi 2-8 hafta İnkübasyon süresi 2-8 hafta Aile içinde kişiler arası bulaş oranı düşük (sekonder atak oranı % ) Aile içinde kişiler arası bulaş oranı düşük (sekonder atak oranı % ) Tranplasental, parenteral ve seksüel geçiş? Tranplasental, parenteral ve seksüel geçiş?

86 Epidemiyoloji (2) İnsan dışı kaynaklardan bulaş olmaz İnsan dışı kaynaklardan bulaş olmaz Genç erişkinlerde atak hızı (%3-30) çocuklara göre (%0.2-10) yüksek Genç erişkinlerde atak hızı (%3-30) çocuklara göre (%0.2-10) yüksek Gebelerde özellikle 3. trimestirde mortalite oranı yüksek (%15-25) Gebelerde özellikle 3. trimestirde mortalite oranı yüksek (%15-25)

87 Epidemiyoloji (3) Salgınlarda kontamine su kaynaklarının rolü büyük Salgınlarda kontamine su kaynaklarının rolü büyük Salgınlar ilk temastan yaklaşık 6 hafta sonra pik yapar Salgınlar ilk temastan yaklaşık 6 hafta sonra pik yapar Hastalık Hindistan, Nepal, Burma, Çin, Meksika ve bazı Avrupa ülkelerinde endemik Hastalık Hindistan, Nepal, Burma, Çin, Meksika ve bazı Avrupa ülkelerinde endemik Gelişmekte olan ülkelerde endemik, gelişmiş ülkelerde sporadik Gelişmekte olan ülkelerde endemik, gelişmiş ülkelerde sporadik

88 Epidemiyoloji (4) Gelişmekte olan ülkelerde endemik bölgelerde anti-HEV oranı %5-60 Gelişmekte olan ülkelerde endemik bölgelerde anti-HEV oranı %5-60 Gelişmiş ülkelerde anti-HEV pozitifliği %3’ün altında Gelişmiş ülkelerde anti-HEV pozitifliği %3’ün altında

89 Türkiye’de HEV epidemiyolojisi Güneydoğu Anadolu bölgesi dışında anti-HEV prevalansı %5-10 Güneydoğu Anadolu bölgesi dışında anti-HEV prevalansı %5-10 Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde prevalans %20 dolaylarında Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde prevalans %20 dolaylarında Ülke genelinde sporadik, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde endemik

90 HEV’nün HAV ile benzerlikleri Fekal-oral bulaş Fekal-oral bulaş Diğer bulaş yollarıyla geçiş oranı düşüklüğü Diğer bulaş yollarıyla geçiş oranı düşüklüğü Antikor prevalansının yaşla artış göstermesi Antikor prevalansının yaşla artış göstermesi Kronik karaciğer hastalığına yol açmaması Kronik karaciğer hastalığına yol açmaması

91 HEV’nün HAV’den farklılıkları Gebelerde yüksek mortalite oranı Gebelerde yüksek mortalite oranı Sekonder atak hızının düşük olması Sekonder atak hızının düşük olması Kolestazın belirginliği Kolestazın belirginliği Endemik formların daha çok erişkinleri etkilemesi Endemik formların daha çok erişkinleri etkilemesi

92 HEV’nün HAV’den farklılıkları İnkübasyon süresinin uzunluğu İnkübasyon süresinin uzunluğu Salgınların dağılımının üniform olmaması Salgınların dağılımının üniform olmaması Anti-HEV konsantrasyonunun akut faz ve erken konvelesan dönemde yüksek düzeyde olması Anti-HEV konsantrasyonunun akut faz ve erken konvelesan dönemde yüksek düzeyde olması Hepatitin başlangıç döneminde anti-HEV Ig G’nin saptanabilir olması Hepatitin başlangıç döneminde anti-HEV Ig G’nin saptanabilir olması

93 Klinik İnokülum miktarı ile hastalığın ciddiyeti arasında korelasyon yok İnokülum miktarı ile hastalığın ciddiyeti arasında korelasyon yok Klinik formlar Klinik formlar Semptomatik infeksiyon Semptomatik infeksiyon  İkterik hepatit (kolestatik hepatit belirgin)  Anikterik hepatit  Fulminant hepatit Asemptomatik infeksiyon Asemptomatik infeksiyon

94 Klinik Fulminant hepatitte mortalite oranı %0.5-3 Fulminant hepatitte mortalite oranı %0.5-3 Gebelerdeki infeksiyon perinatal morbidite Gebelerdeki infeksiyon perinatal morbidite ve mortaliteye yol açar ve mortaliteye yol açar Kronik karaciğer hastalığı ve kalıcı viremi Kronik karaciğer hastalığı ve kalıcı viremi olmaz olmaz

95 Virus veya antijenik yapıları saptama testleri Virus veya antijenik yapıları saptama testleri Antikor saptama testleri Antikor saptama testleri Anti-HEV IgM Anti-HEV IgG Özgül tanı

96 HEV infeksiyonunda virolojik, histopatolojik, serolojik ve klinik bulgular

97 Korunma Genel önlemler Genel önlemler Pasif immünoprofilaksi Pasif immünoprofilaksi Aktif immünizasyon Aktif immünizasyon

98

99 Hepatit etyolojisinde sorgulanan yeni virüsler Non A-E hepatitlerin %10-20’sinin etyolojisi? Non A-E hepatitlerin %10-20’sinin etyolojisi? Yeni tanımlanan hepatit virüsleri Yeni tanımlanan hepatit virüsleri  GB virüsü tip C/hepatit G virüsü  TT virüs  SEN-V

100 GBV-C/HGV Flaviridae ailesinde RNA virüsü Flaviridae ailesinde RNA virüsü Bir çok genotipi var Bir çok genotipi var HCV’na benzer yollarla bulaşır HCV’na benzer yollarla bulaşır Karaciğer hastalıklarındaki etyolojik rolü? Karaciğer hastalıklarındaki etyolojik rolü?  Posttransfüzyonel hafif akut hepatit  Konik karaciğer hastalığına neden olduğuna ilişkin kanıt yok  HBV veya HCV infeksiyonlarında HGV ile koinfeksiyon infeksiyon seyrini etkilemez

101 TT Virüs Zarfsız DNA virüsü Zarfsız DNA virüsü Circoviridae ailesi ile ilişki? Circoviridae ailesi ile ilişki? SEN-V TTV ailesinin bir üyesi SEN-V TTV ailesinin bir üyesi Tek başına belirgin karaciğer hasarına yol açmaz Tek başına belirgin karaciğer hasarına yol açmaz Transfüzyon ile bulaşır Transfüzyon ile bulaşır Parenteral yol dışı bulaşa ilişkin kanıtlar var Parenteral yol dışı bulaşa ilişkin kanıtlar var

102


"VİRAL HEPATİTLER Dr. Meltem Uğraş. VİRAL HEPATİT ETKENLERİ VİRAL HEPATİT ETKENLERİ Hepatit A virüsü Hepatit A virüsü Hepatit B virüsü Hepatit B virüsü." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları