Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İKTİSAT TARİHİ ÜNİTE 5 GEÇ ORTAÇAĞ’DA AVRUPA. EKONOMİK KRİZ Ekonomik Kriz Ekonomik Kriz –Daha önceleri Rönesans dönemindeki sanat, kültür ve mimarideki.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İKTİSAT TARİHİ ÜNİTE 5 GEÇ ORTAÇAĞ’DA AVRUPA. EKONOMİK KRİZ Ekonomik Kriz Ekonomik Kriz –Daha önceleri Rönesans dönemindeki sanat, kültür ve mimarideki."— Sunum transkripti:

1 İKTİSAT TARİHİ ÜNİTE 5 GEÇ ORTAÇAĞ’DA AVRUPA

2 EKONOMİK KRİZ Ekonomik Kriz Ekonomik Kriz –Daha önceleri Rönesans dönemindeki sanat, kültür ve mimarideki hareketlilik ekonomik canlılığın da göstergesi olarak kabul ediliyordu. –Ancak bu dönemde şimdi azalan üretimin, düşen hayat standartlarının ve yaygın hoşnutsuzluğun var olduğu kabul edilmektedir. –Bu nedenle Rönesans Dönemi, ekonomik düşüş dönemi olarak görülmektedir.

3 Carlo Cipolla Carlo Cipolla –Carlo Cipolla’ya göre 15. yy’da ekonomi hâlâ esnek ve dinamikti. Cipolla’nın bu görüşüne neden olan unsurlar; Bu dönemde İngiliz kumaş sanayinde üretimin ve ihracatın artması Bu dönemde İngiliz kumaş sanayinde üretimin ve ihracatın artması Braban’da kumaş üretiminin kuzeye doğru yayılması Braban’da kumaş üretiminin kuzeye doğru yayılması Avrupa’nın pek çok kısmında bölgesel refahın alanlarının oluşmasıdır. Avrupa’nın pek çok kısmında bölgesel refahın alanlarının oluşmasıdır. –Cipolla’ya göre bu dönemde uluslararası işbölümü yeniden şekillenme sürecindeydi. –Avrupa’da büyüme dönemi 14. yy’ın başlarında sona ermiştir. Bunun nedenleri; Devri Hareketler: Bu düşüş, ekonomik hareketlerin devri niteliğinin bir sonucudur Devri Hareketler: Bu düşüş, ekonomik hareketlerin devri niteliğinin bir sonucudur Mali Nedenler: Krizin başlangıcı bu dönemde Avrupa’da yaşanan mali sıkıntılardır Mali Nedenler: Krizin başlangıcı bu dönemde Avrupa’da yaşanan mali sıkıntılardır İklim Değişmeleri: Krizin ortaya çıkmasının nedeni iklimde yaşanan değişmelerdir. İklim Değişmeleri: Krizin ortaya çıkmasının nedeni iklimde yaşanan değişmelerdir. EKONOMİK KRİZ

4 14. Yüzyıldaki Krizin Nedenleri 14. Yüzyıldaki Krizin Nedenleri –Devri Hareketler Mevcut teknoloji içinde genişlemenin optimal noktasına varılınca geriye dönüş kaçınılmazdı. Mevcut teknoloji içinde genişlemenin optimal noktasına varılınca geriye dönüş kaçınılmazdı. 1300’lerde Avrupa böyle bir doyma noktasına gelmiştir 1300’lerde Avrupa böyle bir doyma noktasına gelmiştir Mevcut teknolojiye göre nüfus yoğun hale gelmiş ve tarımda azalan verimler kuralı işlemeye başlamıştır Mevcut teknolojiye göre nüfus yoğun hale gelmiş ve tarımda azalan verimler kuralı işlemeye başlamıştır Bu durum yiyecek kıtlığına, salgınlara ve hastalıklara yol açarak krize neden olmuştur Bu durum yiyecek kıtlığına, salgınlara ve hastalıklara yol açarak krize neden olmuştur –Mali Nedenler Avrupa’da ’lerde başlayan Yüzyıl Savaşları nedeniyle savaş ekonomisi içine girdi Avrupa’da ’lerde başlayan Yüzyıl Savaşları nedeniyle savaş ekonomisi içine girdi Bu durum vergi gelirlerine ihtiyacı artırdı ve ağır vergileme sistemi oluştu Bu durum vergi gelirlerine ihtiyacı artırdı ve ağır vergileme sistemi oluştu Krallar mali ihtiyaçları karşılamak için borçlanma yoluna gitti Krallar mali ihtiyaçları karşılamak için borçlanma yoluna gitti Ekonomideki likidite sıkıntısı derinleşti, fiyatlar hızla yükseldi, kriz oluştu. Ekonomideki likidite sıkıntısı derinleşti, fiyatlar hızla yükseldi, kriz oluştu. Savaşların yüksek ekonomik ve sosyal maliyeti en çok Fransa’da etkili oldu. Savaşların yüksek ekonomik ve sosyal maliyeti en çok Fransa’da etkili oldu. EKONOMİK KRİZ

5 14. Yüzyıldaki Krizin Nedenleri 14. Yüzyıldaki Krizin Nedenleri –İklim Kötüleşmesi 14. yy’da ortaya çıkan iklim kötüleşmesi hasadı olumsuz etkilemiş, bazı ürünler ekilemez olmuştur 14. yy’da ortaya çıkan iklim kötüleşmesi hasadı olumsuz etkilemiş, bazı ürünler ekilemez olmuştur Aşırı sıcak geçen yaz ayları veba mikrobunun taşıyıcısı olan siyah farelerin aşırı çoğalmasına neden olmuştur Aşırı sıcak geçen yaz ayları veba mikrobunun taşıyıcısı olan siyah farelerin aşırı çoğalmasına neden olmuştur Bu ise salgın hastalıkları beraberinde getirmiş ve nüfus azalmıştır. (Bu açıklamaya yapılan itiraz, zirai daralmanın iklim değişmesinden önce başlamış olmasıdır) Bu ise salgın hastalıkları beraberinde getirmiş ve nüfus azalmıştır. (Bu açıklamaya yapılan itiraz, zirai daralmanın iklim değişmesinden önce başlamış olmasıdır) EKONOMİK KRİZ

6 Tarımda Yaşanan Gelişmeler Tarımda Yaşanan Gelişmeler –Özet Salgın sonucunda nüfus azaldı ve kıt bir faktör haline geldi Salgın sonucunda nüfus azaldı ve kıt bir faktör haline geldi Toplam talep, nüfustaki azalmaya paralel bir şekilde düştü Toplam talep, nüfustaki azalmaya paralel bir şekilde düştü Ortalama köylü işletmeleri büyüdü Ortalama köylü işletmeleri büyüdü Nüfusun düşmesi rezervler üzerinde olumsuz bir etkide bulundu Nüfusun düşmesi rezervler üzerinde olumsuz bir etkide bulundu Lordlar ekim alanlarını çayırlara dönüştürdü Lordlar ekim alanlarını çayırlara dönüştürdü Talep daraldı, arz arttı ve fiyatlar düştü Talep daraldı, arz arttı ve fiyatlar düştü Fiyatlardaki düşüşten şehirli nüfus fayda sağladı (kırda ise geçimlik üretim yapan köylü) Fiyatlardaki düşüşten şehirli nüfus fayda sağladı (kırda ise geçimlik üretim yapan köylü) TARIM

7 Salgın Öncesinde Durum Salgın Öncesinde Durum –Avrupa ekonomisinde darboğazlar yaşanmaktaydı. –Demografik baskı sonucunda düşük verimli topraklar üretime açıldı –Bu yüzden toprağın ve işgücünün marjinal prodüktivitesi azaldı –Toprak nüfusa göre kıt bir faktör haline geldi, değeri yükseldi –Buna karşılık ücretlerde düşüş yaşandı –Bunun sonucunda kıtlıklar ve ardından salgınlar geldi –Yaşanan veba salgını sonucunda Avrupa’da 25 milyon insan öldü TARIM

8 Salgın Sonrasındaki Durum Salgın Sonrasındaki Durum –14. yy ortasında yaşanan büyük nüfus kırımı üretimin iki temel faktörünün (toprak ve emek) kıtlık durumlarını çarpıcı bir şekilde değiştirdi –İşgücünün %25 oranında azalması onu yetersiz hale getirdi –Bunun sonucunda köylüler; Malikanelerde kendi şartlarını hakim kılmaya çalıştılar Malikanelerde kendi şartlarını hakim kılmaya çalıştılar Daha yüksek ücret talep ettiler Daha yüksek ücret talep ettiler Angaryaların nakdi ödemelere çevrilmesini talep ettiler Angaryaların nakdi ödemelere çevrilmesini talep ettiler Daha düşük kiralar teklif ettiler Daha düşük kiralar teklif ettiler –Lordlar bu tekliflere fazla yanaşmayınca köylü isyanlarına yol açtı TARIM

9 Talep ve Üretim Talep ve Üretim –Toplam talep, nüfustaki azalmaya paralel bir şekilde düştü –Daha az yiyeceğe ihtiyaç olduğundan tarım en verimli topraklarla sınırlandırılarak ekim alanları daraltıldı –Bu dönemde Avrupa’da pek çok köy boşaltıldı –Üretim daha verimli topraklarda sürdürüldü, dolayısıyla verim arttı –Böylece köylünün istediği gibi üretebileceği ve satabileceği bir ürün fazlası ortaya çıktı TARIM

10 Köylü İşletmeciliği ve Rezervler Köylü İşletmeciliği ve Rezervler –Bu dönemde ortalama köylü işletmeleri büyümüştür –Köylü nüfusun salgınlar nedeniyle azalması, küçük ve parçalanmış işletmelerin bütünleşmesi ve büyümesi sonucunu doğurmuştur –Bu bütünleşme; Miras Miras Kiraların düşürülmesi Kiraların düşürülmesi Toprak satın alınması yoluyla gerçekleşti. Toprak satın alınması yoluyla gerçekleşti. –Nüfusun düşmesiyle rezervler işgücü sıkıntısı içine girdi –Rezerv toprak sahipleri, bu nedenle daha az işgücü gerektiren işlere yöneldiler –Bağcılık faaliyetleri yaygınlaştı, keten, kendir ve boya maddeleri için üretim arttı –Lordlar için en alternatif kullanım şekli ekili alanların çayırlara dönüştürülmesiydi TARIM

11 Fiyat Gelişmeleri Fiyat Gelişmeleri –Azalan nüfus nedeniyle şehirlerde talep daralmış, ancak köylü işletmelerinin büyümesiyle oluşan verim artışı sonucunda ürün arzı artmıştı. Bu nedenle fiyatlarda düşüş yaşanmıştı. –Tarımsal malların fiyatlarının düşüşü köylü ve şehirli kesimlerin refahını farklı şekilde etkiledi –Köylüler nakdi gelirlerinin azalması nedeniyle zarar gördüler. Ancak geçimlik üretim yapan köylü, daha büyük ve verimli topraklara sahip olduğu için bu kriz döneminden kazançlı çıktı. –Şehirlerde ise sınai ürünlerin fiyatları çok fazla düşmedi. Bu nedenle başlangıçta düşen fiyatlardan başlangıçta şehirli nüfus faydalandı. –Ancak zamanla köylünün gelirinin azalmasıyla şehirli tüccar ve esnaf müşterilerinin büyük kısmını yitirdi TARIM

12 Doğu Avrupa’da Durum Doğu Avrupa’da Durum –14. yy’da salgının etkisi Doğu Avrupa’da daha sınırlı oldu –Bu bölgede fazla nüfus baskısı yoktu –13. yüzyılda en hızlı şehirleşme hareketi; Polonya Polonya Macaristan Macaristan Çekoslavakya’da görüldü Çekoslavakya’da görüldü – Buradaki şehirlerden en büyükleri; Prag Prag Krakow Krakow Budapeşte’dir. Budapeşte’dir. TARIM

13 Doğu Avrupa’da Üretim Doğu Avrupa’da Üretim –Küçük şehirlerin Doğu Avrupa’da yaygınlaşması bölgedeki talebi artırdı –Bu bölgede tahıl üretiminde artış oldu ve buralar pazarlara yakındı –Üretimde yaşanan artış fiyatların düşmesine yol açtı –Hububat fiyatlarında yaşanan düşüş köylü üzerinde lordların kontrolünün artmasına neden oldu –Bu kontrolün temel nedeni asil sınıfın daha güçlü olmasıdır TARIM

14 Yeni Teknikler ve Şehirler Yeni Teknikler ve Şehirler –Toplam ticaret hacmi bu dönemde düşüktü –Tüccarlar daralan iş hacmi karşısında işlemlerini rasyonelleştirmek için çift girişli muhasebe sistemini benimsediler –15. yy’ın firmaları daha küçüktü –Büyük firmalar iflas riskini azaltmak için holdinglere benzer bir organizasyon geliştirdiler –Ticarette bölgesel kaymalar ortaya çıktı Floransa ve Venedik rakiplerini sindirdiler Floransa ve Venedik rakiplerini sindirdiler 14. yy’da Cenova Panayırı, Champagne Panayırı’nın yerini aldı 14. yy’da Cenova Panayırı, Champagne Panayırı’nın yerini aldı Kuzey’de Antwerp giderek Bruj’un yerini aldı Kuzey’de Antwerp giderek Bruj’un yerini aldı Alman Hansa’sı rakiplerine imtiyaz kaptırmamak için resmi bir örgüt haline geldi Alman Hansa’sı rakiplerine imtiyaz kaptırmamak için resmi bir örgüt haline geldi TİCARET VE SANAYİ

15 Sınai Mal Üretimi ve Loncalar Sınai Mal Üretimi ve Loncalar –Sanayide mamul mal üretimi salgından sonra düştü –Kırsal talep köylünün azalan satın alma gücü nedeniyle azaldı –Şehirli nüfus artan nispi gelir nedeniyle lüks mallara yöneldi –Yeni sanayi merkezlerinde özellikle de kırsal bölgelerde üretim artıyordu –Loncalar talepteki düşüşten sonra arzı kontrol etmek için; Düzenlemelerini sıklaştırdılar Düzenlemelerini sıklaştırdılar Üretimlerini sınırlandırdılar Üretimlerini sınırlandırdılar Çalışma şartlarını belirlediler Çalışma şartlarını belirlediler Mesleğe giriş şartlarını zorlaştırdılar Mesleğe giriş şartlarını zorlaştırdılar TİCARET VE SANAYİ

16 Mamul Mal Üretimi Mamul Mal Üretimi –Sınai üretimde genel bir düşme söz konusuydu –16. ve 17. yüzyıllarda bazı şehirlerde sınai üretimde düşme görülmekteydi. Bu şehirler; Flaman Flaman Flandra Flandra Kuzey İtalya’dır. Kuzey İtalya’dır. –Yeni sanayi merkezlerinde, özellikle de kırsal bölgelerde sınai üretim genişlemekteydi. –Madeni üretimde ise Ortaçağ’ın sonlarında bir genişleme görülmekteydi. TİCARET VE SANAYİ

17 Sanayinin Şehirden Kıra Göçü Sanayinin Şehirden Kıra Göçü –Ortaçağ’ın sonlarında sanayi şehirlerden kırlara doğru kaymaya başladı –Büyük çapta dokuma sanayi, küçük çapta demir sanayi göç etti –Bu göçün nedenleri; –Su gücüyle çalışan basit makinelerin (su değirmenleri) sanayide artan ölçüde kullanılması; Bu yolla Un öğütülüyor Un öğütülüyor Kumaş kalıplanıyor Kumaş kalıplanıyor Boya maddeleri eziliyor Boya maddeleri eziliyor Demir ocaklarına hava pompalamak için güç kaynağı oluyordu Demir ocaklarına hava pompalamak için güç kaynağı oluyordu SANAYİNİN KIRSAL BÖLGELERE GÖÇÜ

18 Sanayinin Şehirden Kıra Göçü Sanayinin Şehirden Kıra Göçü –Şehir sanayilerinin talep yapısındaki gelişmelere uyma konusunda yeterli esnekliği gösterememesi Şehirlerdeki lonca düzeni esnekliğin önünde engel teşkil ediyordu Şehirlerdeki lonca düzeni esnekliğin önünde engel teşkil ediyordu –İşgücünün kırsal bölgede daha ucuz olması Şehirde esnaf kırda olmayan bazı vergileri ödemek zorundaydı Şehirde esnaf kırda olmayan bazı vergileri ödemek zorundaydı Kırsal kesimde sınai faaliyet işçi için ek bir marjinal faaliyetti. Kırsal kesimde sınai faaliyet işçi için ek bir marjinal faaliyetti. Kırsal sanayide daha az kontrol ve sınırlama bulunmaktaydı Kırsal sanayide daha az kontrol ve sınırlama bulunmaktaydı SANAYİNİN KIRSAL BÖLGELERE GÖÇÜ

19 Tüccar Kapitalist ve Putting-Out Tüccar Kapitalist ve Putting-Out –Bu yapı içinde farklı bir sınai organizasyon tarzı ortaya çıktı; tüccar kapitalist; İplikçiye ham yünü, dokumacıya ipliği temin ediyor İplikçiye ham yünü, dokumacıya ipliği temin ediyor Sermaye yoğun nitelikte olan işlemleri doğrudan kendi kontrolünde gerçekleştiriyor Sermaye yoğun nitelikte olan işlemleri doğrudan kendi kontrolünde gerçekleştiriyor Kırsal kesimde çalışan esnaf ile pazar arasındaki bağı meydana getiriyor Kırsal kesimde çalışan esnaf ile pazar arasındaki bağı meydana getiriyor Esnafı düzenli aralıklarla dolaşarak hammaddeyi dağıtıyor, mamulleri topluyordu Esnafı düzenli aralıklarla dolaşarak hammaddeyi dağıtıyor, mamulleri topluyordu –Modern kapitalizmin ilk tezahürü olan ve Putting-Out Sistemi olarak adlandırılan bu düzenlemede; Esnaf, tüccar için çalışıyor Esnaf, tüccar için çalışıyor Tüccar hammaddeyi temin ediyor Tüccar hammaddeyi temin ediyor İş için parça başına ücret ödüyordu İş için parça başına ücret ödüyordu SANAYİNİN KIRSAL BÖLGELERE GÖÇÜ


"İKTİSAT TARİHİ ÜNİTE 5 GEÇ ORTAÇAĞ’DA AVRUPA. EKONOMİK KRİZ Ekonomik Kriz Ekonomik Kriz –Daha önceleri Rönesans dönemindeki sanat, kültür ve mimarideki." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları