Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KONU: HARİTA BİLGİSİ. Yeryüzünün tamamının ya da bir bölümünün, kuşbakışı görünüşünün, belli bir ölçek dahilinde küçültülerek, bir düzlem üzerine aktarılmasıyla.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KONU: HARİTA BİLGİSİ. Yeryüzünün tamamının ya da bir bölümünün, kuşbakışı görünüşünün, belli bir ölçek dahilinde küçültülerek, bir düzlem üzerine aktarılmasıyla."— Sunum transkripti:

1 KONU: HARİTA BİLGİSİ

2

3 Yeryüzünün tamamının ya da bir bölümünün, kuşbakışı görünüşünün, belli bir ölçek dahilinde küçültülerek, bir düzlem üzerine aktarılmasıyla elde edilen çizime harita denir.

4 HARİTA BİLGİSİ Bir çizimin harita özelliği taşıyabilmesi için gerekli olan koşullar şunlardır: 1. Kuşbakışı olarak çizilmiş olması Haritası çizilen alanın tam tepeden görünüşü kuşbakışı olarak adlandırılır. Haritaların çiziminde tepeden görünüm sağlanamaz ise yeryüzü şekillerinin biçimlerinde, boyutlarında ve birbirlerine göre uzaklıklarında değişmeler olur.

5 HARİTA BİLGİSİ 2. Ölçekli olması Haritalardaki küçültme oranına ölçek denir. Bir başka ifade ile harita üzerindeki uzunlukların gerçek uzunluklara olan oranıdır. Yer şekillerinin biçimleri ve boyutları, oldukları gibi aktarılamadığı için, belli bir ölçek dahilinde küçültülmesi gereklidir. Ölçek iki şekilde gösterilir.

6 HARİTA BİLGİSİ a. Kesir ölçek: a. Kesir ölçek: Küçültme oranı kesirli sayılarla ifade edilen ve haritalarda en çok kullanılan ölçeklerdir. 1/500, 1/5.000, 1/50.000, 1/ gibi. Kesir ölçeklerde pay her zaman 1 dir. Paydada yer alan sayı ise, haritası çizilen alanın kaç defa küçültüldüğünü gösterir

7 HARİTA BİLGİSİ b. Çizik (Grafik) Ölçek: b. Çizik (Grafik) Ölçek: Eşit dilimlere ayrılmış bir çizgi üzerinde harita üzerindeki uzunlukların gerçek uzunluklara oranının gösterildiği ölçeklerdir.

8 HARİTA BİLGİSİ Herhangi bir yerin, kuşbakışı görünüşünün ölçeksiz ve kabataslak olarak bir düzleme aktarılmasına kroki denilmektedir. Harita ile kroki arasındaki fark, krokinin ölçeksiz, haritanın ise ölçekli olmasıdır.

9 HARİTA BİLGİSİ 3. Bir düzleme aktarılmış olması Dünya’nın kutuplardan basık, Ekvator’dan şişkin kendine has küresel bir şekli vardır. Dünya’nın küresel yüzeyi düzleme aktırılırken bazı güçlüklerle karşılaşılır. Bunun nedeni, küresel yüzeyin düzleme aktarılmasının geometrik açıdan imkânsız olmasıdır. Buna bağlı olarak haritalar çizilirken, kara ve denizlerin yerküre üzerindeki biçimleri ve genişlikleri tam olarak yansıtılamamakta ve boyutlarında gerçeğe uymayan bozulmalar olmaktadır. Haritalarda görülen ise, gerçeğin az ya da çok benzeridir. Harita çizimindeki zorluklar dikkate alınarak bazı metodlar geliştirilmiştir. Buna projeksiyon (izdüşüm) yöntemleri adı verilir.

10 HARİTA BİLGİSİ Başlıca projeksiyon yöntemleri şunlardır: 1)Silindir Projeksiyon: 1)Silindir Projeksiyon: Ekvator ve çevresindeki bölgelerin çiziminde kullanılır. 2)Konik Projeksiyon: 2)Konik Projeksiyon: Kutuplar ve çevresindeki bölgelerin çiziminde kullanılır. 3)Düzlem (Ufki) Projeksiyon: 3)Düzlem (Ufki) Projeksiyon: Bu projeksiyonla elde edilen haritalarda biçim ve alan bozulmaları çok fazladır. Bu haritalar daha çok denizcilik ve havacılıkta kullanılır.

11 Düzlem Silindir Koni

12 HARİTA BİLGİSİ Projeksiyonlar, izdüşüm (Yükseltinin sıfır m. kabul edilmesi) esasına göre çizildiğinden, yükseltinin fazla olduğu yerlerde ve ülkelerde izdüşüm alan ile gerçek alan arasındaki fark artar. Türkiye’de, izdüşüm alan ile gerçek alan arasındaki farkın en fazla olduğu bölgeler Doğu Anadolu ve Karadeniz, en az olduğu bölgeler ise Marmara ve Güneydoğu Anadolu’dur.

13 HARİTA BİLGİSİ HARİTA ÇEŞİTLERİ A.KULLANIM AMAÇLARINA GÖRE HARİTALAR 1)SİYASİ(İDARİ) HARİTALAR 2)FİZİKİ HARİTALAR 3)BEŞERİ VE EKONOMİK HARİTALAR B. ÖLÇEKLERİNE GÖRE HARİTALAR 1)BÜYÜK ÖLÇEKLİ HARİTALAR 2)ORTA ÖLÇEKLİ HARİTALAR 3)KÜÇÜK ÖLÇEKLİ HARİTALAR

14 HARİTA BİLGİSİ KULLANIM AMAÇLARINA GÖRE HARİTALAR 1. İdari ve Siyasi Haritalar Ülkelerin başka ülkelerle olan sınırlarının gösterildiği haritalara siyasi haritalar adı verilirken, ülkelerin kendi içerisindeki illeri, eyaletleri, bölgeleri gösteren haritalara idari haritalar denilmektedir.

15 HARİTA BİLGİSİ 2. Beşeri ve Ekonomik Haritalar Nüfus, göç, yerleşme, tarım, hayvancılık, sanayi, turizm, vb. dağılışını gösteren haritalardır.

16 HARİTA BİLGİSİ 3. Fiziki Haritalar Yeryüzü şekillerinin fiziki yapısını, dağılış ve yükseltilerini gösteren haritalardır

17 HARİTA BİLGİSİ B. ÖLÇEKLERİNE GÖRE HARİTALAR 1.Büyük Ölçekli Haritalar a.Plânlar: a.Plânlar: Ölçeği 1/20.000'e kadar olan haritalardır. Şehir imar plânları, kadastro haritaları bu türdendir. b. Topoğrafya Haritaları: b. Topoğrafya Haritaları: Ölçeği 1/ ile 1/ arasında olan haritalardır. Ulaşım haritaları ile topoğrafik, jeolojik, morfolojik haritalar bu türdendir.

18 HARİTA BİLGİSİ Büyük ölçekli haritaların genel özellikleri şunlardır: – Paydası küçüktür. – Dar alanları gösterir. – Ayrıntıyı gösterme gücü fazladır. – Küçültme oranı azdır. – Aynı alanı gösteren küçük ölçekli haritalara göre düzlemde daha fazla yer kaplarlar. – İzohipsler arası yükselti farkı azdır. – Bozulma oranı azdır.

19 HARİTA BİLGİSİ. Orta Ölçekli Haritalar 2. Orta Ölçekli Haritalar Ölçeği 1/ ile 1/ arasında olan haritalardır. 3. Küçük Ölçekli Haritalar Ölçeği 1/ den daha küçük olan haritalardır. Bu haritalar Dünya’nın, kıtaların, ülkelerin tamamını veya bir bölümünü gösterir.

20 HARİTA BİLGİSİ Küçük ölçekli haritaların genel özellikleri şunlardır: – Paydası büyüktür. – Geniş alanları gösterir. – Ayrıntıyı gösterme gücü azdır. – oranı fazladır. – Aynı alanı gösteren büyük ölçekli haritalara göre düzlem üzerinde daha az yer kaplarlar.Küçültme – İzohipsler arası yükselti farkı fazladır. – Bozulma oranı fazladır.

21 HARİTA BİLGİSİ Büyük ölçekli haritalar Küçük ölçekli haritalar Ölçek paydası küçük Büyük Gösterilen alan darGeniş Ayrıntı fazlaAz Bozulma azFazla Harita alanı geniş (aynı bölge için) Dar İzohipsler arası yükselti farkı az (10-20 m gibi) İzohipsler arası yükselti farkı fazla ( m gibi)

22 HARİTA BİLGİSİ

23 1/  Dünya 1/  Dünya 1/  Asya 1/  Asya 1/  Türkiye 1/  Türkiye 1/  Mersin 1/  Mersin 1/  Çamlıyayla 1/  Çamlıyayla 1/5.000  Küçükkale sokak 1/5.000  Küçükkale sokak 1/500  Kasım Ekenler Lisesi 1/500  Kasım Ekenler Lisesi ÖRNEK:

24 HARİTA BİLGİSİ HARİTA PROBLEMLERİ 1.Uzunluk Problemleri Kısaltmalar; G.U. = Gerçek Uzunluk H.U. = Haritadaki Uzunluk Ölç. P. = Ölçeğin Paydası

25 HARİTA BİLGİSİ 2. Alan Problemleri Kısaltmalar; G.A. = Gerçek Alan H.A. = Haritadaki Alan Ölç. P2 = Ölçeğin Paydasının Karesi G.A = H.A x Ölç.P 2

26 HARİTA BİLGİSİ HARİTALARDA YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİ GÖSTERME YÖNTEMLERİ 1. Renklendirme Yöntemi Fiziki haritalarda yeryüzü şekillerini daha belirgin gösterebilmek için yükselti basamakları renklerle ifade edilir. Renklendirme işlemi, tabloda gösterildiği gibi olur:

27 HARİTA BİLGİSİ Yükselti basamakları (m) Kullanılan Renkler 0-200Yeşil Açık Yeşil Sarı Turuncu Açık Kahverengi 2000 ve üzeri Koyu Kahverengi

28 HARİTA BİLGİSİ Fiziki haritalarda beyaz renkler buzulları ya da kalıcı karları gösterirler. Göl, deniz ve okyanuslar ise mavi renkle gösterilmektedir. Mavinin tonu koyulaştıkça derinliğin arttığı anlaşılır. Renklendirme yöntemi, günümüzde en çok kullanılan yöntemlerdendir.

29

30 HARİTA BİLGİSİ 2. Gölgelendirme Yöntemi Yerşekillerinin bir yönden ışıkla aydınlatıldığı düşünülür. Buna göre, ışık alan yerler açık, gölgede kalan yerler koyu renkte boyanır. Haritacılıkta daha çok yardımcı bir yöntem olarak kullanılır.

31 HARİTA BİLGİSİ

32 3. Tarama Yöntemi Eğim ile orantılı olarak kalınlıkları artan çizgilerle yerşekilleri gösterilir. Tarama yönteminde, eğim fazla ise çizgiler kalın, kısa ve sık olur. Eğim az ise çizgiler ince, uzun ve seyrek olur. Düz alanlar ise taranmayarak boş bırakılır. Fazla kullanılmayan bir yöntemdir.

33 HARİTA BİLGİSİ

34 4. Kabartma Yöntemi Yeryüzü şekillerinin belirli bir ölçek dahilinde küçültülerek oluşturulan maketleridir. Bu yöntem, yerşekillerinin gerçeğe en uygun olarak gösterilmesini sağlar. Ancak, kabartma haritaların yapılışı ve taşınması zor olduğundan kullanım alanı dardır.

35

36 HARİTA BİLGİSİ 5. İzohips (Eş yükselti) Yöntemi Deniz seviyesinden itibaren aynı yükseklikteki noktaların birleştirilmesiyle elde edilen eğrilere izohips eğrileri denir.

37 İZOHİPS EĞRİLERİNİN ÖZELLİKLERİ  İzohipsler yeryüzü şekillerinin kuşbakışı görünüşünü yansıtırlar.

38 İzohipsler, iç içe kapalı eğrilerdir ve birbirlerini kesmezler. İzohipsler, iç içe kapalı eğrilerdir ve birbirlerini kesmezler.

39 Her eğri kendisinden daha fazla yükseklik gösteren eğriyi çevreler. Her eğri kendisinden daha fazla yükseklik gösteren eğriyi çevreler.

40 Aynı izohips üzerinde bulunan bütün noktaların yükseltileri aynıdır. Aynı izohips üzerinde bulunan bütün noktaların yükseltileri aynıdır.

41 Eğimin fazla olduğu yerlerde izohipsler sıklaşır. Eğimin az olduğu yerlerde izohipsler seyrekleşir. Eğimin fazla olduğu yerlerde izohipsler sıklaşır. Eğimin az olduğu yerlerde izohipsler seyrekleşir.

42 Bir haritada bulunan izohipsler arasındaki yükselti farkı her yerde aynıdır. Bir haritada bulunan izohipsler arasındaki yükselti farkı her yerde aynıdır.

43 İzohips aralığı, haritanın ölçeğine bağlı olarak değişir. İzohips aralığı, haritanın ölçeğine bağlı olarak değişir. Örneğin; büyük ölçekli haritalarda izohips aralığı az (5 – 10 metre gibi) iken küçük ölçekli haritalarda ise izohips aralığı (500 – 1000 metre gibi) daha fazladır. Örneğin; büyük ölçekli haritalarda izohips aralığı az (5 – 10 metre gibi) iken küçük ölçekli haritalarda ise izohips aralığı (500 – 1000 metre gibi) daha fazladır.

44 Bir izohips haritasında birbirini çevrelemeyen komşu iki izohipsin yükseltileri aynıdır. Bir izohips haritasında birbirini çevrelemeyen komşu iki izohipsin yükseltileri aynıdır.

45 HARİTA BİLGİSİ Kıyıdan 200 m. derinliğe kadar olan sahaya kıta sahanlığı (şelf alanı) denir. Yüksek kıyılarda şelf alanı dar (Karadeniz ve Akdeniz kıyıları), alçak kıyılarda şelf alanı geniştir. (Ege ve Marmara kıyıları)

46 HARİTA BİLGİSİ İZOHİPS HARİTALARINDA BAZI YERYÜZÜ ŞEKİLLERİNİN GÖSTERİLMESİ 1. Boyun Tepe ve sırtlar arasında nispeten alçakta kalan düzlüklerdir.

47 HARİTA BİLGİSİ

48 Ortak bir tabana sahip iki tepe arasında kalan yere boyun denir. Ortak bir tabana sahip iki tepe arasında kalan yere boyun denir.

49 HARİTA BİLGİSİ. Vadi 2. Vadi İzohipslerin zirveye doğru “ Ù ” şeklinde girinti yaptıkları yerlerdir. Vadi yamacının eğimine göre “ Ù ” şeklindeki girintinin biçimi de değişir. “ Ù ” nin açık ağzı suyun akış yönünü, kapalı kısmı kaynak yönünü gösterir

50 HARİTA BİLGİSİ

51 Vadilerde izohips eğrileri, yükseltisi az olan eğriden, yükseltisi fazla olan eğriye doğru “V” şekli oluşur. “V”nin sivri ucu akarsuların kaynak tarafını gösterir. Vadilerde izohips eğrileri, yükseltisi az olan eğriden, yükseltisi fazla olan eğriye doğru “V” şekli oluşur. “V”nin sivri ucu akarsuların kaynak tarafını gösterir.

52 HARİTA BİLGİSİ 3. Sırt İki yamacın birleştiği, su bölümü çizgisinin geçtiği sınırdır.

53 Sırtlarda (yamaç) ise izohips eğrileri, yükseltisi fazla olan eğriden yükseltisi az olan eğriye doğru “V”şekli oluşur. “V”nin sivri ucu alçak yerleri gösterir. Sırtlarda (yamaç) ise izohips eğrileri, yükseltisi fazla olan eğriden yükseltisi az olan eğriye doğru “V”şekli oluşur. “V”nin sivri ucu alçak yerleri gösterir.

54 HARİTA BİLGİSİ

55

56 HAFİF EĞİMLİ(AZ EĞİMLİ) YAMAÇ

57 HARİTA BİLGİSİ DİK YAMAÇ(FAZLA EĞİMLİ YAMAÇ)

58 HARİTA BİLGİSİ

59 4. Çanak (Kapalı Çukur) Çevresine göre yükseltisi az olan sahalardır. Çanakların kolaylıkla tanınabilmesi için, eğim yönünde merkezi gösteren bir ok işareti konur.

60 HARİTA BİLGİSİ

61 5. Kıyı Çizgisi Deniz seviyesini gösteren sıfır metre eğrisidir. 6. Delta Akarsuların denize döküldükleri yerlerde denize doğru uzanan, üçgen şeklindeki çıkıntılardır.

62 Akarsuların denize döküldükleri yerlerde, kıyı çizgisinin denize doğru çıkıntı yaptığı yerler deltaları gösterir. Akarsuların denize döküldükleri yerlerde, kıyı çizgisinin denize doğru çıkıntı yaptığı yerler deltaları gösterir.

63 Kıyı çizgisinin akarsuyun ağzından içeriye doğru girinti yaptığı yerler ise haliçleri gösterir. Kıyı çizgisinin akarsuyun ağzından içeriye doğru girinti yaptığı yerler ise haliçleri gösterir.

64 HARİTA BİLGİSİ DORUK ÇİZGİSİ

65 HARİTA BİLGİSİ TEPE

66 İzohipslerin ortasındaki nokta, zirveyi (dağ doruğunu gösterir. İzohipslerin ortasındaki nokta, zirveyi (dağ doruğunu gösterir.

67 HARİTA BİLGİSİ AKARSULAR

68 HARİTA BİLGİSİ 1.TEPE2.VADİ3.SIRT4.BOYUN5.ÇÖKÜNTÜ 6.DERİN VADİ7.OVAYA BAĞLANAN BURUN P U S U L A 8.UÇURUM9.GEÇİT10.DOLGU

69 HARİTA BİLGİSİ

70 SORUSORU

71 SORUSORU

72 SORUSORU

73 SORUSORU

74 SORUSORU

75 SORUSORU

76 SORUSORU

77

78

79

80 SEMİNERİMİ GÖSTERDİĞİNİZ YOĞUN İLGİDEN ÖTÜRÜ TEŞEKKÜRLER…


"KONU: HARİTA BİLGİSİ. Yeryüzünün tamamının ya da bir bölümünün, kuşbakışı görünüşünün, belli bir ölçek dahilinde küçültülerek, bir düzlem üzerine aktarılmasıyla." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları