Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

RASYONALİZM. Bilginin kaynağının akıl olduğunu; doğru bilginin ancak akıl ve düşünce ile elde edilebileceği tezini savunan felsefi yaklaşıma verilen isimdir.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "RASYONALİZM. Bilginin kaynağının akıl olduğunu; doğru bilginin ancak akıl ve düşünce ile elde edilebileceği tezini savunan felsefi yaklaşıma verilen isimdir."— Sunum transkripti:

1 RASYONALİZM

2 Bilginin kaynağının akıl olduğunu; doğru bilginin ancak akıl ve düşünce ile elde edilebileceği tezini savunan felsefi yaklaşıma verilen isimdir. Buna göre, kesin ve evrensel bilgilere ancak akıl aracılığıyla ve tümdengelimli bir yöntemsel yaklaşımla ulaşılabilir. Dünya hakkındaki mühim olan bilginin sadece deney ötesi yöntemlerle elde edilebilir, duyu ve algıların zorunlu, kesin ve genel geçer bilgi veremeyeceğini savunur. Akılcılık her bireyin eşit ve değişmez aklî ve mantıkî ilkelere sahip olduğunu kabul eder.

3 SOKRATES PLATON ARİSTOTELES FARABİ (MÖ ) (MÖ ) (MÖ ) ( )

4 Sokrates, insanın ahlaklı olabilmesini sağlayacak bilginin, ahlaki doğruların ve erdemlerin bilgisi olduğunu söyler. Ona göre, bu erdemlerin bilgisi deney ya da tecrübe yoluyla sonradan kazanılmaz. Bu bilgi doğuştandır. İnsan aklı doğuştan bu bilgilere sahiptir. Ancak bu bilginin hatırlanması ve bilinç düzeyine çıkarılması gerekir.

5 Sokrates, bu bilginin açığa çıkartılması için doğurtma ve tartışma yöntemini önerir. Bu yöntemin temelinde, disiplinli, sıkı bir düşünme ile doğrunun bulunabileceğine inanma vardır. Akılda, doğuştan gelen bilgiler var; bunlar herkes için ortak olan doğrulardır. Bunlar, sorup soruşturma ile tartışma ile açığa çıkarılabilir ve bilinir bir hale getirilebilirler. Tartışma boyunca Sokrates, yeni bir bilgi vermez, yalnızca soru sorar. Bununla da insanların ruhlarında bulunan, fakat onların kendilerinin tam olarak bilincinde olmadıkları doğruları gün ışığına çıkarmayı amaçlar.

6 Sokrates kullandığı yöntemden yola çıkarak ‘Atina bir at ve ben onu uyandırmaya çalışan at sineğiyim.’ demiştir. Bu sözünden sonra idam edilerek öldürülmüştür.

7 Asıl adı Aristokles'tir. Sokrates'in öğrencisidir. Bilgi öğretisi varlık felsefesi temeline dayanır. Platon iki varlık alanı belirler: İdealar evreni ve Gölgeler evreni. İdealar evreni, sürekli varolan, hiçbir zaman oluş halinde olmayan, cisimsel olmayan, uzayın ya da cisimler dünyasının hiçbir yerinde bulunmayan, gerçekten varolan, asıl varlık alanıdır. Gölgeler evreni ise, hep oluş halinde olan, duyularla algılanan cisimler halinde, cisimler dünyasıdır.

8 Platon'a göre ruh ölümsüzdür. Birçok defalar yeryüzüne gelmiştir. Bu arada yeryüzünde ve öbür dünyada bulunan her şeyi görmüştür. Yeryüzünde her şey de birbirine bağlı olduğu için, ruh bunlardan birini görünce sürekli bir araştırma ile ötekilerini de bulabilir ve hatırlayabilir. Ruhta doğru tasavvurlar, önce bilinçsiz bir halde bulunurlar; bunlar ilkin, bir rüya gibi kımıldanırlar, uygun sorular ve araştırmalarla sonunda aydınlık bir bilgi haline gelirler. Buna göre: Öğrenmek, eskiden bilinmiş bir şeyi yeniden hatırlamaktan başka bir şey değildir.

9 Aristo, doğru bilginin değişmez olanın bilgisi olduğunu savunur. Gerçek anlamda bilimsel bilginin, varlıkların nedenlerine ilişkin ispatlanmış bir bilgi olduğunu söyler.

10 Aristo'ya göre, varolan bir şeyle ilgili olarak gerçek bilgiye sahip olabilmek için, onun varlığa gelişini sağlayan dört nedenin bilinmesi gerekir. Bu dört neden :  Maddi neden : Varlığı meydana getiren maddenin ne olduğunun bilinmesidir.  Formel neden : Varlığın şeklinin nasıl olduğunun bilinmesidir.  Fail neden : Varlığı, varlığa getirenin kim olduğunun bilinmesidir.  Ereksel neden : Varlığın hangi amaç için meydana geldiğinin bilinmesidir.

11 Farabi, akılda bir sezgi gücü bulunduğunu, insan zihninde doğuştan getirilen düşünceler olduğunu kabul eder. Ayrıca Farabi gerçek bilimsel bilginin zorunlu akıl yürütmeyle elde edilebileceğini savunur.

12 Farabi, bilgi elde etmenin üç yolu olduğunu söyler. Bunlar: Duyu, akıl ve nazar. Duyu yoluyla dış dünyayı algılarız. Akıl ile kendi iç dünyamızda olup biteni, kendi zihin hallerimizi gözlemleriz. Nazar ise, insanın doğuştan sahip olduğu fikirlerdir. Farabi'ye göre, insanın zihninde ayrıca sezgi adı verilen bir güç vardır. Sezgi, apaçık ve kesin bilgiye ulaşma aracıdır.

13 Farabi üç tür bilgiden söz eder. 1.İlk bilgiler 2.Duyulara ve mantıksal çıkarımlara dayalı bilgiler 3.Tasdiki bilgiler

14 1) İlk Bilgiler Herkesin kabul ettiği ve kullandığı bilgilerdir. Bunların doğrulukları ve yanlışlıkları söz konusu edilemez. 2) Duyulara ve mantıksal çıkarımlara dayalı bilgiler Doğrulukları kesin bulunamayan ama ilk bakışta insana doğru gelen bilgilerdir. 3) Tasdiki bilgiler Doğrulukları kıyas ile kanıtlanmış akli ve tümel bilgilerdir.

15

16 Platon'a göre içinde yaşadığımız duyular dünyası, gerçek varlığın bulunduğu idealar dünyasının yansımasıdır. Platon'un bu düşünce sistemi aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılmaktadır A)materyalizm B)düalizm C)entüisyonalizm D)nihilizm E)idealizm

17 Platon'a göre içinde yaşadığımız duyular dünyası, gerçek varlığın bulunduğu idealar dünyasının yansımasıdır. Platon'un bu düşünce sistemi aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılmaktadır A)materyalizm B)düalizm C)entüisyonalizm D)nihilizm E)idealizm

18 Rasyonalist bir filozofun aşağıdakilerden hangisini savunması beklenemez? A) Bilmek hatırlamaktır B) Bilginin kaynağı duyumlardır C) Doğru bilgi mümkündür D) Bilginin kaynağı akıldır E) Doğuştan gelen bilgi vardır

19 Rasyonalist bir filozofun aşağıdakilerden hangisini savunması beklenemez? A) Bilmek hatırlamaktır B) Bilginin kaynağı duyumlardır C) Doğru bilgi mümkündür D) Bilginin kaynağı akıldır E) Doğuştan gelen bilgi vardır

20 Sokrates bir şeyler bildiğini sanan kişiye hiçbir şey bilmediğini kanıtlarken hangi yöntemi kullanmıştır? A)maiotik B)diyalektik C)ironi D)idea E)akıl

21 Sokrates bir şeyler bildiğini sanan kişiye hiçbir şey bilmediğini kanıtlarken hangi yöntemi kullanmıştır? A)maiotik B)diyalektik C)ironi D)idea E)akıl

22 “Platon'a göre asıl varlıklar hiç değişmeyen, oluş hâlinde bulunmayan, öncesiz ve sonrasız varlıklardır.” Platon tanımını verdiği bu varlığa ne ad vermektedir? A) İyi B) İdea C) Akıl D) Madde E) Fenomen

23 “Platon'a göre asıl varlıklar hiç değişmeyen, oluş hâlinde bulunmayan, öncesiz ve sonrasız varlıklardır.” Platon tanımını verdiği bu varlığa ne ad vermektedir? A) İyi B) İdea C) Akıl D) Madde E) Fenomen

24 ‘‘Akıl bilgi taşıyıcısı değil, bilgi üreticisidir.’’ görüşünü savunan filozof hangisidir? A)Platon B)Farabi C)Sokrates D)Hegel E)Aristoteles

25 ‘‘Akıl bilgi taşıyıcısı değil, bilgi üreticisidir.’’ görüşünü savunan filozof hangisidir? A)Platon B)Farabi C)Sokrates D)Hegel E)Aristoteles

26 Platon'a göre, aşağıdaki varlıklardan hangisi görünüşler dünyasında yer alan varlıklardan biridir? A) Güzellik B) Cesaret C) İyilik D) İyi insan E) Adalet

27 Platon'a göre, aşağıdaki varlıklardan hangisi görünüşler dünyasında yer alan varlıklardan biridir? A) Güzellik B) Cesaret C) İyilik D) İyi insan E) Adalet

28


"RASYONALİZM. Bilginin kaynağının akıl olduğunu; doğru bilginin ancak akıl ve düşünce ile elde edilebileceği tezini savunan felsefi yaklaşıma verilen isimdir." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları