Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SENSÖRLER VE ÇEŞİTLERİ Nazmi KESER - 3003100037. SENSÖR NEDİR? Elektronik uygulamalarda algılama işlemini yapan sistem yada elemanlara sensör denir. Ayrıca.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SENSÖRLER VE ÇEŞİTLERİ Nazmi KESER - 3003100037. SENSÖR NEDİR? Elektronik uygulamalarda algılama işlemini yapan sistem yada elemanlara sensör denir. Ayrıca."— Sunum transkripti:

1 SENSÖRLER VE ÇEŞİTLERİ Nazmi KESER

2 SENSÖR NEDİR? Elektronik uygulamalarda algılama işlemini yapan sistem yada elemanlara sensör denir. Ayrıca algılayıcı yada duyarga olarak da bilinmektedir. Sensörler, fiziksel ortam ile elektronik cihazları birbirine bağlayan bir köprü görevi görürler. Sistemdeki sensör veya sensör grupları yapısı hangi değişkene duyarlı ise sistem dışındaki değişkeni algılar ve elde ettiği değerleri sistemin karar verme birimine yollar.

3  Mekanik Sensörler : Uzunluk, alan, miktar, kütlesel akış, kuvvet, tork (moment), Basınç, Hız, İvme, Pozisyon, Ses dalga boyu ve yoğunluğu gibi mekaniksel değişken değerlerini ölçülebilir.  Termal Sensörler : Sıcaklık, ısı akısı gibi değişkenler ölçülebilir.  Elektriksel Sensörler : Voltaj, akım, direnç, endüktans, kapasitans, dielektrik katsayısı, polarizasyon, elektrik alanı ve frekans gibi elektriksel değerler ölçülebilir.  Manyetik Sensörler : Alan yoğunluğu, akı yoğunluğu, manyetik moment, geçirgenlik gibi manyetik alana bağlı değişkenlerin değerleri ölçülebilir.  Işıma Sensörleri : Yoğunluk, dalgaboyu, polarizasyon, faz, yansıtma, gönderme gibi ışık etkili sensör çeşitlerindendir.  Kimyasal Sensörler : Yoğunlaşma, içerik, oksidasyon/redaksiyon, reaksiyon hızı, pH miktarı gibi kimyasal değerlerin ölçüldüğü sensör türleridir. Sensörlerin Giriş Büyüklükleri

4 Kullanıcılar yani bizler değişik alanlardaki farklı değerleri kontrol etmek isteriz. Bundan dolayı pek çok sensör çeşitleri vardır. Ayrıca sensör çeşitlerini etkileyen faktörlerden biri besleme gerilimidir. Besleme gerilimine göre sensörler iki farklı yapıda incelenirler. Bunlar, pasif sensörler ve aktif sensörlerdir. Sensör Çeşitleri

5  Pasif Algılayıcılar Sinyal üretebilmek için dışarıdan harici hiçbir güç kaynağına ihtiyaç duymayan fiziksel yada kimyasal değerleri istenilen çıkış değişkenine dönüştürebilen sensörlerdir. Bu pasif sensör çeşitlerine en basit örnek ise buton ve anahtardır. Bunlardan farklı olarak potansiyometre, limit anahtarları, ısı sensörleri ( PTC ve NTC), basınç sensörleri, LDR, fototransistörler, fotodiyotlar ve mikrofonlar örnek olarak söylenebilir. Bu sensörlerin çalışması için harici hiçbir enerjiye ihtiyaç yoktur. Bu sensörler sadece giriş değişkenlerini ölçerek tepki verirler. Besleme Gerilimine Göre Sensörler

6 Aktif Algılayıcılar Sinyal üretebilmesi için dışarıdan harici bir güç kaynağına ihtiyaç duyan sensörlere aktif sensör denilir. Bu sensörlerin en önemli özelliklerinden biri düşük sinyalli ölçmelerde kullanılmasıdır. Bundan dolayı oldukça hassas ölçüm yapabilirler. Aktif sensörler, ürettiği sinyal türüne göre; Analog veya Dijital sinyal çıkışı vermektedirler. Dijital olarak 0 yada 1 çıkışını vermektedirler. Çıkış sinyali analog olan sensörler ise gerilimsel yada akımsal çıkış verebilirler. Gerilim sinyali olarak genellikle 0- 5V arasında bir gerilim vermektedirler. Akım sinyali olarak ise genellikle 4-20mA arası bir çıkış vermektedirler.

7 Isı Sensörleri Ortamdaki ısı değişimini algılamamıza yarayan sensör çeşitidir. Sıcaklık sensörleri diyede bilinmektedir. Bu sensörler sıcaklık ile dirençi değişen maddelerden(nikel, bakır veya kobaltın karışımı) imal edilmektedir. Bu maddelere ise termistör denmektedir. Termistörler ikiye ayrılmaktadır. Sıcaklıkla direnci artan termistörlere PTC, sıcaklıkla direnci azalan elemana ise NTC denmektedir. Isı sensörleri, sıcaklık sensörü olarak da adlandırılmaktadır.

8 Potansiyometrik Sensörler Bir cismin pozisyonu yada seviyesi bir kaç yöntem ile takip edilebilir. Bu yöntemlerden en sık kullanılan yöntem potansiyometrik sensör uygulamalardır. Potansiyometrenin direnç değerini takip ederek mesafe ölçümü yapılır. Örnek olarak gösterilebilecek en iyi sistem hobi amaçlı olan dc servo motorlardır. Bu motorların iç yapısında açısal olarak mesafe ölçümü yapan bir potansiyometre mevcuttur.

9 Manyetik Sensörler Bobin yardımıyla elde edilen manyetik alan etkisinden faydalanılarak elde edilen sensör çeşitidir. Manyetik alan etkisinden faydalanılarak yapılan pek çok sensör vardır. Günlük hayatımızda pek çok alanda kullanılmaktadır. Bunlara örnek olarak hazine arama detektörü, X-Ray cihazları, tıp elektroniğinde sıkça kullanılmaktadır.

10

11 Basınç Sensörleri Her türlü fiziki basınç ve kuvvet değişimini algılayan ve bu değişikliği elektriksel sinyallere dönüştüren elemanlara basınç sensörleri denilmektedir. Basınç sensörleri çalışma prensibine göre dört grupta incelenmektedir.

12 Kapasitif Basınç Ölçme Sensörleri: Adından da anlaşılacağı üzere kondansatör yapıdaki basınç sensörleridir. Kondansatör plakalarının hareketine göre basınç değerini hesaplarlar. Strain Gage (Şekil Değişikliği) Sensörler: Direnç değişimini algılayarak basınç değerini hesaplayarak elektriksel sinyal üreten sensör çeşitidir. Load Cell (Yük Hücresi) Basınç Sensörleri: Çalışma prensibleri strain gage ile aynıdır. Algılama işlemini dört ayrı noktaya yerleştirilmiş yük hücreleri yapmaktadır. Piyasada Elektronik terazilerde kullanılmaktadır.

13 Piezoelektrik Basınç Ölçme Sensörleri: Piezoelektrik özellikli algılayıcılarda kuartz (quartz), roşel (rochelle) tuzu, baryum, turmalin gibi kristal yapılı maddeler kullanılır. Bu elemanlar üzerlerine gelen basınca göre küçük değerli bir elektrik gerilimi ve akımı üretir. Bu elektrik akımının değeri basıncın değeri ile doru orantılıdır. Piezoelektrik özellikli elemanlar hızlı tepki verdiklerinden ani basınç değişikliklerini ölçmede yaygın olarak kullanılır.

14 Kapasitif sensör Strain gage sensör Load cell sensör Piezoelektrik sensör

15 Optik Sensör Fotosel olarak da bilinmektedir. ışık şiddetine prensibine göre çalışan sensörlere optik sensör denir. Bunlara örnek olarak ise; LDR(Foto direnç), foto diyot, foto transistör ve opto kuplör(opto izalatör)leri örnek olarak gösterebiliriz. Bu sensörler ışık şiddetlerine göre dirençlerini artması veya azalması prensibine göre çalışmaktadır.

16 Ses Sensörleri Havadaki basınç değişikliğini algılayarak sesi elektrik sinyale dönüştürün sensörlere mikrofon (ses sensörleri) denilmektedir. Mikrofonlar yapısına göre beşe ayrılmaktadır.

17 Dinamik mikrofonlar: Dinamik mikrofonlar en çok kullanılan mikrofon türüdür. Dinamik mikrofonlar ses dalgaları ile hareket eden diyaframa bağlı bobinin sabit bir mıknatıs içinde hareket etmesinden dolayı bobin uçlarında oluşan gerilim değişimine bağlı olarak çalışır. Kapasitif mikrofonlar: Kapasitif mikrofonlar şarjlı bir kondansatörün yükü değiştirildiğinde elektrik akımının elde edilmesi esasına dayalı olarak çalışır.

18 Şeritli (bantlı) mikrofonlar: Çalışmaları dinamik mikrofonlar gibi manyetik alan esasına dayalı mikrofonlardır. Kristal mikrofonlar: Kuartz (quartz), roşel (rochelle) tuzu, baryum, turmalin gibi kristal yapılı maddelerin basınç etkisinden yaralanılarak ses titreşimlerini elektriksel sinyallere dönüştürmektedir. Karbon tozlu mikrofonlar: Karbon tozlu mikrofonlar bir hazne içinde doldurulan karbon tozu zerrecikleri ve esnek diyafram sistemleri ile çalışmaktadır. Fakat karbon tozlarının zamanla bitmesi ile ses kalitesi bozulduğundan günümüzde pek kullanılmamaktadır.

19 1.3 tane sensör örneği yazınız. 2.Isı sensörü hakkında kısaca bilgi veriniz. SORULAR

20  cesitleri.html cesitleri.html  cesitleri.html cesitleri.html  Google Görseller Kaynakça

21 BENİ DİNLEDİĞİNİZ İÇİN TEŞEKKÜR EDERİM…


"SENSÖRLER VE ÇEŞİTLERİ Nazmi KESER - 3003100037. SENSÖR NEDİR? Elektronik uygulamalarda algılama işlemini yapan sistem yada elemanlara sensör denir. Ayrıca." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları