Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Artropodların Yapıları ve Genel Özellikleri Dr. Erdal Polat.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Artropodların Yapıları ve Genel Özellikleri Dr. Erdal Polat."— Sunum transkripti:

1 Artropodların Yapıları ve Genel Özellikleri Dr. Erdal Polat

2 GENEL ENTOMOLOJİ

3 Entomoloji Entomon = böcek Logos= bilim Entomoloji artropodların yapısını, gelişmesini, yaşayışını ve ekolojik özelliklerini inceleyen bilim dalıdır Entomoloji zoolojinin bir dalıdır

4 Arthropodlar Bugün yeryüzünde yaşayan canlıların % ’ini oluştururlar Günümüzden 400 milyon yıl önce yaşayan böcekler, bilinen 1 milyonun üzerinde türe sahiptir En azından 10 milyon türünün olduğu tahmin edilmektedir

5 Arthropodlar Böceklerin toplam sayısının 1 trilyon, ağırlığının ise 2.7 milyar ton olduğu olduğu düşünülmektedir Yanı yer yüzündeki her insana karşı 170 milyon böcek vardır Bir çekirge sürüsü 2 milyar bireyden oluşur Arthropodların sadece küçük bir bölümü tıbbi ve veterinerlik açısından önemlidir

6 Arthropodlar İnsan paraziti olan böcekler ve akarlar Sokarak Kan emerek Dokulara yerleşerek, dokuyla beslenerek Alerjik reaksiyonlar oluşturarak Bazı hastalıkları bulaştırarak İnsanların depoladığı ürünleri yiyerek ve bozarak insanlara zara vermektedirler

7 Arthropodlar İki yandan simetrili Sölomlu Çift çift bacakları Antenli (duyargalı) Ağız parçaları Omurgasız hayvanlar olup kendilerine özgü bir dış iskeletleri vardır Erkek ve dişileri çoğunlukla dış morfolojileri ile birbirlerinden ayrılırlar

8 Arthropodlar Dış iskelet kutikula olup hayvanın biçimini oluşturur Vücuttu bir zırh gibi sarar Kutikula bu omurgasız canlıların varlıklarını milyonlarca yıl sürdürmesinin yardımcı olmuştur Canlıyı dış etkilere kaşı korur Vücut sıvısının buharlaşmasını önler

9 Arthropodlar Kutikula vücut zarının altındaki birtakım bezlerin salgıladıkları kitin ve karbonhidratlardan oluşmuştur Kutikula iskelet görevinin görür İskelet levhalar halinde olup bunlara sklerit (halka) denir Skleritin dorsalde kalan kısmına tergum, ventralde kalan kısmına sternum adı verilir

10 Arthropodlar Tergum ve sternumu bir birine bağlayan kısma pleron adı verilir Eklem yerlerinde kitin tabakası incelenerek zar şeklini almıştır, bu özellikleri sayesinde arthropdlar kolaylıkla hareket edebilirler Sclerit denen kabuğun iç kısmına arthropdların kasları yapışır

11

12

13 Arthropodlar Sert kitin tabakası arthropodların büyümesini önlediğinden arthropodlar gömlek değiştirirler Arthropodların vücutları Baş Göğüs Karın olarak ayrılır

14 Arthropodlar Bazılarında Baş ve göğüs birleşerek tek bir parça halini almıştır (prosoma veya cephalothorax) Karına opisthosoma adı verilir Bazılarında ise Baş ve göğüs ve karın birleşerek tek bir parça halini almıştır

15

16 Arthropodlar Arthropodların Ön (kitin, ağız boşluğu, kaslı yutak, yemek borusu ve ön mide) Orta (mide olup kitinsizdir) Arka (kitinlidir) Olmak üzere üç kısımdan yapılmış tam bir sindirim borusu vardır

17 Arthropodlar Solunum sitemi Suda yaşayanlarda solungaç Karada yaşayanlarda trakea Solunum sisteminin dışarıya açıldığı deliğe solunum deliği veya stigmat denir Sinir sistemi oldukça iyi gelişmiştir Arthropodların bir çoğunda ışığa hassas göz lekeleri veya sade gözler (Ocellus) veya bileşik gözler (Omatidia) vardır

18 Arthropodlar Kasları birçok türde ve özellikle hareket organlarında çizgilidir Erkek ve dişiler çok kez dış morfolojileri ile bir birlerinden ayrılırlar Kabuklu arthropodlar suda yaşarlar

19

20 Tıbbi Önemi Olan Arthropodlar Arılar Bed bugs Caterpillars Fleas Flies - Biting Flies - Biting Midges (Sand Flies)

21 ClassInsecta (Böcekler) Vücuttları Baş (caput) Göğüs (thoraks) Karın (abdomen) olmak üzere üç parçadan oluşmuştur Üç çift bacakları var Bazılarında 1 veya 2 çift kanat var Bazıları kanatsızdır

22 ClassArachnida 4 çift ayaklı eklembacaklılar Subclass - IAcarina (akarlar) Vücutlarında; baş, göğüs ve karın tamamen birleşmiş ve Idiosoma adını almıştır Larvalarında üç çift bacak, erişkinlerinde ise dört çift bacak bulunur

23 Tıbbi Önemi Olan Arthropodlar Kuş akarı Toz akarı Scabies Akrep Örümcekler Kene

24 Tıbbi Önemi Olan Arthropodlar Sinekler Sirvrisinekler Miyaz sinekleri Vücut bitti Baş bittiLice - Head Kasık bitti

25 İnsan Paraziti Arthropodlar Sınıf: Insecta (böcekler) Erişkinleri 3 çift bacaklı Bir çift anten Trakealarla solarlar Sınıf: Arachnida (araknidler) Erişkinleri 4 çift bacaklı Antensiz Trakealarla solarlar Şeliserli

26

27 ClassInsecta (Böcekler) Gelişmelerine (metamorfoz) göre Holometabola (tam başkalaşım) Yumurta Larva Pupa Erişkin

28

29 ClassInsecta (Böcekler) Hemimetabola (eksik başkalaşım) Yumurta (Larva) Nimf Erişkin

30 Vektörlük Sokarak Isırarak Deri ve besinler üzerine taşıdıkları virüsleri, bakterileri, mantarları ve parazitleri bir omurgalıdan diğerine bulaştıran genellikle arthropodlar veya başka omurgasızlardır

31 Arthropodların vektörlüğü A- Taşıyarak bulaştırma (Mekanik vektörlük) 1- Taşıyıp sokarak bulaştırma (kan emen arthropodlar) 2- Taşıyıp değerek bulaştırma B- Konak olarak bulaştırma (biyolojik vektörlük) 1- Sokucu konak bulaştırması a- Üretici vektörler; parazitler çoğalır, fakat şekil değiştirmezler (pireler ile bulaşan Yersinia pestis)

32 Arthropodların vektörlüğü b- Geliştirici vektörler; parazitin sayısı artmaz ancak şekli değişir (Sivrisinekler, Wuchereria bancrofti) c- Geliştirip üretici vektörler; parazit hem çoğalır ve hem de şekli değiştirerek gelişir (anfoller; Plasmodium) 2- Yutulan konak bulaştırması; parazitin ara konakla birlikte yutulması (pireler, H. diminuta)


"Artropodların Yapıları ve Genel Özellikleri Dr. Erdal Polat." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları