Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 1 YENiDOĞAN TARAMA PROGRAMLARI VI.ULUSAL ANA ÇOCUK SAĞLIĞI KONGRESİ 17.11.2011.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 1 YENiDOĞAN TARAMA PROGRAMLARI VI.ULUSAL ANA ÇOCUK SAĞLIĞI KONGRESİ 17.11.2011."— Sunum transkripti:

1 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 1 YENiDOĞAN TARAMA PROGRAMLARI VI.ULUSAL ANA ÇOCUK SAĞLIĞI KONGRESİ

2 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü  Beslenme  Yenidoğan taramaları  Yenidoğana temel yaklaşımın sağlanması  Yenidoğan yoğun bakım hizmetleri  Çocukluk çağı enfeksiyonlarını önleme  Bebek ölümlerini izleme  Evlilik öncesi danışmanlık ve evlilik öncesi taramalar

3 Yenidoğan tarama programı, tüm dünyada gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde halk sağlığı programları içerisinde çok önemli yeri olan koruyucu sağlık hizmetidir S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü

4 4 Türkiye’de Yenidoğan Tarama Programları  Ulusal Neonatal Tarama Programı; ◦ tarihinde tüm Türkiye’de Sağlık Bakanlığı tarafından uygulamaya başlatılmıştır(AÇSAP Gen.Mud. ve RSHM Başkanlığı Koordinasyonu ile)  Yenidoğan İşitme Taraması;  Gelişimsel Kalça Dispalzisi;

5 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 5 Erken tanı Erken tanı, herhangi bir hastalığın, o hastalığa ait belirtilerin henüz tam ortaya çıkmadığı, kişiyi rahatsız etmediği zamanda tanınmasıdır

6

7 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü7 DünyadaYenidoğan Taramaları Dünyada Yenidoğan Taramaları Robert Guthrie, M.D., Ph.D. Basit, ucuz PKU tayini testi=Guthrie testi 1960lı yıllarda bulunmuş Yenidoğan tarama konusuna ilk adım

8 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 8 Neonatal Tarama Programı;  Fenilketonüri Tarama Programı; ◦ 1987 yılında başlamış, 1993 yılında tüm Türkiye’ye yaygınlaştırılmıştır, 25 Aralık 2006 tarihinde;  Sağlık Bakanlığı tarafından (Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü ve Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı koordinasyonu ile)  Tüm Türkiye genelinde başlatılan Neonatal Tarama Programı ile ◦ Ülkemizdeki tüm yenidoğanların Fenilketonüri ve Konjenital Hipotiroidi yönünden taranması amaçlanmıştır  2008 Ekim ayı sonunda da panele Biyotinidaz Eksikliği eklenmiştir.

9 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 9 Yenidoğan Tarama Programı Basamakları EĞİTİM TARAMA TAKİP TANI YÖNETİM DEĞERLENDİRME

10 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü Bölge toplantısı gerçekleştirilmiş;  İl Sağlık Müdür Yardımcısı,  Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Şube Müdürü,  NTP Birim Sorumluları,  YTP danışmanlığı yapan ilgili uzman hekimler,  Üniversite ve devlet hastanelerinde Pediatri Beslenme Metabolizma ve Pediatri Endokrinoloji kliniklerinde görev yapan öğretim görevlileri Toplam 524 kişi bu toplantılara katılmış ACSAP Şube Müdürlüklerin aracılığıyla taramada çalışan tüm personel eğitimleri tamamlandı(sorun yaşanan bölgelerde eğitimler aralıklı olarak devam etmekte)

11 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 11 Tüm Yenidoğanlar da ilk kan örneğinin testi Gerekli ise tekrar kan örneği Test analizi

12 Aile Hekimleri Doğum Hastaneleri Özel Hastaneler Üniversite Hastaneleri vb. Kapiller Kan Örneği Hıfzısıhha Merkezi(Ank.veya İst.) Sonuçlar Tanı konan vakalar Sağlıklı yenidoğanlar Aileler Tedavi Uzmanlaşmış Pediatri Departmanları Değerlendirme ve İzlem Dernek ve Vakıflar Ulusal Yenidoğan Tarama Komitesi Sağlık Bakanlığı İl Sağlık Müd. AÇSAP Şb.

13 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 13 YENİDOĞAN TARAMA PROGRAMI Akış Şemaları

14 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 14 FENİLKETONÜRİ AKIŞ ŞEMASI

15 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 15 KONJENİTAL HİPOTİROİDİ AKIŞ ŞEMASI

16 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 16 BİYOTİNİDAZ EKSİKLİĞİ AKIŞ ŞEMASI

17 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 17 Test sonuçlarının alınması Tanı testlerinin uygulanması Test sonuçlarının aileye bildirilmesi Tedavi basamağına yönlendirilmesi

18 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 18 Uzman doktor ile değerlendirme Sonucu aile ile paylaşma

19 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 19 PEDİATRİK BESLENME VE METABOLİZMA HASTALIKLARI KLİNİKLERİ (Fenilketoüri ve Biyotidinaz Eksikliği için) ANKARA Hacettepe Üniversitesi -Ankara Gazi Üniversitesi-Ankara Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji ve Onkoloji Eğitim Araştırma Hastanesi-Ankara İSTANBUL İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi -İstanbul İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi -İstanbul Bakırköy Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi-İstanbul İZMİR Ege Üniversitesi - İzmir ADANA Çukurova Üniversitesi -Adana SİVAS Cumhuriyet Üniversitesi - Sivas KAYSERİ Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi - Kayseri ESKİŞEHİR Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi - Eskişehir ERZURUM Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi - Erzurum KIRIKKALE Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi – Kırıkkale DİYARBAKIR Diyarbakır Çocuk Hastanesi-Diyarbakır

20 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 20 Tedavi Uzun Dönem Takip

21 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 21 İL DEĞERLENDİRMESİ PROGRAMIN DEĞERLENDİRİLMESİ LABORATUVAR UYGULAMALARI

22 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 22

23 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 23 Bugüne kadar neler yapıldı

24 AMAÇ:  Türkiye genelinde uygulanacak Yenidoğan Tarama Programı ile, tüm yenidoğanların Konjenital Hipotiroidi, Fenilketonüri ve Biyotinidaz Eksikliği yönünden taranması ve tanı konan bebeklerde bu hastalıklar nedeniyle oluşacak rahatsızlıkları önlemek amacıyla en kısa sürede uygun tedavi başlanması S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 24

25 MEVCUT DURUM :  2002 yılında fenilketonüri taraması yapılan yenidoğan oranı % 59,2 iken, 2010 yılında ulaşılma oranı %97 yükselmiştir.  2010 yılında ise bebeğin taraması gerçekleştirilmiştir  2011 ilk 9 ayında bebeğin taraması gerçekleştirilmiştir S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 25

26 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 26 Yıllara ve hastalıklara göre kan alma sayıları

27 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 27 Yıllara Göre Alınan Topuk Kanı Örneği Sayısı

28

29 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü29 NTP Kan Örneği Döngüleri (gün)

30 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 30 Yıllar içinde şüpheli-hasta çıkan FKÜ tanısı alan bebek sayısı Uygunsuz kan alma oranı: % 2.07 Tekrar istenen kan örneği oranı: % 2.33

31 2010 yılında; ◦ FKU şüpheli pozitif çıkan bebek sayısı: (Tekrar istenen kan örneklerine göre) ◦ 2010 yılı Hiperfenilalaninemi Tanısı alan bebek sayısı:479 ◦ 2010 yılı FKU tanısı alan bebek sayısı:182 Görülme Sıklığı: 1/6.228 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 31

32 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 32 Uygunsuz kan alma oranı: % 2.15 Tekrar istenen kan örneği oranı: % 5.80

33 2010 yılında; ◦ KHT şüpheli pozitif çıkan bebek sayısı: (Tekrar istenen kan örneklerine göre) ◦ 2010 yılı KHT tanısı alan bebek sayısı:2.543 Görülme Sıklığı: 1/1270 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 33

34 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 34 Uygunsuz kan alma oranı: % 2.60 Tekrar istenen kan örneği oranı: % 0.38

35 2010 yılında; ◦ BE şüpheli pozitif çıkan bebek sayısı:4.525 (Tekrar istenen kan örneklerine göre) ◦ 2010 yılı BE tanısı alan bebek sayısı:199 Görülme Sıklığı: 1/7116 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 35

36  Her hastalık için ayrı sevk formları oluşturulmuştur  Tarama sonucunda hastalık tanısı alan bebekler web uygulamadaki klinik tanı bölümüne kayıtları yapılmaktadır  Laboratuar ve protokoller arasında uygulamada yaşanan uyumsuzluklar düzenlenmiştir S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 36

37

38  Her yıl bebek doğmakta,  Bu bebeklerin yaklaşık işitme kayıplı olarak dünyaya gelmekte,

39 Temel Amaç; Ülkemizde işitme kaybı ile doğan bebeklerin erken dönemde tanınması ve rehabilitasyonunun sağlanmasıdır Yenidoğan İşitme Tarama Programı

40 Hedefi; Doğum yapılan tüm sağlık kurumlarında yenidoğan işitme tarama merkezinin olması ve tüm yenidoğanlara işitme taraması yapılması

41 Türkiye’de İşitme Taramalarının Tarihçesi  1994 Marmara Üniversitesi Odyoloji Bilim Dalı  1998 Hacettepe Universitesi Odyoloji Bilim Dalı  2000 Başbakanlık Özürlüler idaresi Başkanlığı Sağlık Bakanlığı ve Hacettepe Üniversitesi Odyoloji Bilim Dalı işbirliği ile Ankara Zübeyde Hanım Doğum Hastanesinde ilk işitme taraması pilot projesi  2003 ikinci pilot proje Ankara Dr. Zekai Tahir Burak Doğum Hastanesinde uygulamaya başlanmıştır  2003 Gazi Üniversitesi KBB ABD  2004 Ulusal Yenidoğan İşitme Taraması

42 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 42 Yenidoğan İşitme Tarama Programı Basamakları EĞİTİM TARAMA TAKİP TANI YÖNETİM DEĞERLENDİRME

43 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü yılından beri uygulayıcı eğitimleri yapılmakta;  yıllarında 3 Merkez  2008 yıllında Ankara da eğitim standardizasyonu  yılında birer eğitici eğitimi yapılmdı  yılları arasında toplam 11 eğitim merkezimizle uygulayıcı eğitimi yapılmaktadır.

44 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 44 YILLAREĞİTİM ALAN DOKTOR EĞİTİM ALAN DİĞER SAĞLIK PERSONELİ *62339 TOPLAM * 2011 ilk 9 ay Toplam kişi Yenidoğan İşitme Taraması Uygulayıcı Eğitimi almıştır

45

46 2009 – 2011 ilk 9 ay yıllararı arasında

47 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 47 Tüm Yenidoğanlar ilk72 saat ilk testi Tekrar kaldı ise 2. ve/veya 3. Basamak merkeze sevk Kaldı ise tekrar test

48 Yenidoğan İşitme Tarama Programı yürütüldüğü iller

49

50 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 50 YENİDOĞAN İŞİTME TARAMASI TARAMA PROTOKOLÜ

51 1. Basamakta T-OAE testi 2 kulak geçti Aileyi bilgilendir, broşür ver 1 veya 2 kulak kaldı Hasta taburcu olmadan test tekrarı (T-OAE) 2 kulak geçti 1 veya 2 kulak kaldı Hasta taburcu olduktan 15 gün sonra 1. basamakta T-OAE tekrarı 2. Basamakta KBB muayenesi, immitansmetrik değerlendirme(678 Hz veya 1000 Hz probe tone) ve T- ABR testi 2 kulak geçti 1 veya 2 kulak kalmışsa 2. veya 3. basamağa sevk 3. Basamakta tanısal odyolojik testler 1 veya 2 kulak kaldı Risk faktörü bulunan bebeklere mutlaka T-ABR testi yapılacak T-OAE CİHAZLI İŞİTME TARAMASI PROTOKOLU

52 T-OAE DEN KALAN VE/VEYA RİSKLİ BEBEKLER İÇİN T-ABR İLE İŞİTME TARAMASI PROTOKOLU T-ABR testi Aileyi bilgilendir, broşür ver 2 kulak geçti 1 veya 2 kulak kaldı 15 gün sonra T-ABR testi tekrarı 2 kulak geçti 1 veya 2 kulaktan kalmışsa 2. veya 3. basamağa sevk 2. Basamakta KBB muayenesi, immitansmetrik değerlendirme(678 Hz veya 1000 Hz probe tone) ve T-ABR testi 3. Basamakta tanısal odyolojik testler 2 kulak geçti 1 veya 2 kulak kaldı

53 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 53 Test sonuçlarının değerlendirilmesi Tanı testlerinin uygulanması Test sonuçlarının aileye bildirilmesi Rehabilitasyon basamağına yönlendirilmesi

54 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 54 Odyolojik değerlendirme Sonucu aile ile paylaşma Cihazlandırma ve özel eğitim / Kohlear implant

55 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü BASAMAK REFERANS MERKEZLERİMİZ

56 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 56 Rehabilitasyon Uzun Dönem Takip

57 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 57 İL DEĞERLENDİRMESİ PROGRAMIN DEĞERLENDİRİLMESİ ODYOLOJİK DEĞERLENDİRME SONUÇLARI

58 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü58 RAPORLAMA

59 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 59 Bugüne kadar neler yapıldı

60 Yenidoğan İşitme Tarama Programı - I. Basamak Doğumevleri ve Devlet Hastaneleri II. Basamak -KBB Uzmanı - Timpanometre (y-frekans) - O-ABR (Riskli YD / YB-YD / 1. basamaktan sevk) -İleri tanı merkezi -KBB Hekimi - Uz. Odyolog - Eğ. odyoloğu/Özel eğitimci/psikolog, SAĞLIK BAKANLIĞI

61 Tüm birimler tarama ile ilgili verileri, bilimsel kurul tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde toplamak ve ilgili makamlara bildirmekle yükümlüdür. Tüm Uygulama Birimlerinin Ortak Görevi

62 Yıl İşitme Taraması Yapılan Bebek Sayısı İşitme Engeli Şüphesi İle Merkezlere Gönderilen Bebek Sayısı İşitme Engeli Tespit Edilen Bebek Sayısı İşitme Taraması Oranları %6, %9, %14, %26, %36, %57,1 2011* %67,3 Yıllara Göre İşitme Taraması Sonuçları

63

64  ÜLKEMİZDE HER YIL CANLI DOĞUM OLMAKTADIR KD görülme sıklığı 1/100 Tam çıkıklı çocuk görülme sıklığı da 1/1000 Beklenen Vaka (yılda)

65  Yenidoğan döneminde tüm bebeklerin kalça çıkığı açısından muayenelerinin yapılması,  Riskli ve klinik muayenede şüpheli grubun ileri tetkik için yönlendirilmesi,  Tedavi gerektiren olgularda erken ve uygun tedavilerinin başlatılması,  Kalça çıkığı için yapılacak cerrahi tedavi sayısı ve muhtemel komplikasyonların en aza indirilmesidir.

66  Türk Ortopedi ve Travmatoloji Birliği Derneği Çocuk Ortopedisi Şubesi (TOTBİD/ ÇOŞ)  T.C. Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı Aile Planlaması Genel Müdürlüğü (AÇSAP)  T. C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü  T. C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Eğitimi Genel Müdürlüğü

67 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 67  Eğitim materyali Türk Ortopedi ve Travmatoloji Birliği Derneği Çocuk Ortopedisi Şubesi (TOTBİD/ ÇOŞ) tarafından; teorik ve pratik uygulama olarak iki bölümden oluşan bir günlük eğitim programı hazırlanmıştır.  Bu amaçla, öncelikle birinci basamak sağlık kurumlarında görev yapan sağlık personeli (ebe, hemşire, pratisyen hekim ve aile hekimi) bilgilerini yenilemek amacıyla 5-6 Ekim 2010 tarihlerinde her ilden 2 kişinin katılımı ile Ankara’da bir eğitici eğitimi gerçekleştirilmiştir  Programın başlatılmasının ardından 2011 Şubat ayı itibariyle 81 ilde tüm Aile Hekimlerine ve Aile Sağlığı Elemanlarına eğitim verilmeye başlanmıştır toplamda 57 il aile hekimi ve aile sağlığı elamanı eğitim almıştır  Eğitimlerin bitirilmesi ve ardından kamuoyunun program ile ilgili bilgilendirilmesi planlanmaktadır  ACSAP Şube Müdürlüklerin aracılığıyla 24 ilde aile hekimlerin eğitimleri devam etmektedir.

68 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 68 Tüm Yenidoğanlar da GKD risk değerlendirmesi ve Muayenesinin yapılması Muayene sonrası; Risk faktörlerinin varlığında ilk bir ay içinde GKD tarama muayenesine yönlendirilir

69 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 69 Gelişimsel Kalça Displazisi Akış Şemaları

70 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 70

71 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 71

72 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 72

73 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 73 Risk Faktörlerinin değerlendirilmesi +Muayene Tanılama Süreci Akış şemasına göre değerlendirilmesi Tedavi basamağına yönlendirilmesi

74 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 74 Uzman doktor ile değerlendirme Sonucu aile ile paylaşma

75 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 75 Tedavi Uzun Dönem Takip

76 S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 76 İL DEĞERLENDİRMESİ PROGRAMIN DEĞERLENDİRİLMESİ

77  Birinci Basamak Sağlık Personelinin Kalça Displazisi İle İlgili Bilgilerinin Yenilenmesi,  Risk grubu tanımlamasının yeterli şekilde yapılmasının sağlanması,  Programın etkinliğinin arttırılabilmesi için öncelikle anne farkındalığının arttırılması  Halk bilgilendirilmesi

78  Muayene sonrası; Risk faktörlerinin varlığında ilk bir ay içinde GKD tarama muayenesine yönlendiriyoruz  Bu personelin saptadığı riskli bebekler veya gelişimsel kalça displazisi şüpheli olgular her il için belirlenen referans ortopedi hekimlerine muayene ve gerekiyorsa da radyolojiye USG için yönlendirilecek,

79


"S.B.Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü 1 YENiDOĞAN TARAMA PROGRAMLARI VI.ULUSAL ANA ÇOCUK SAĞLIĞI KONGRESİ 17.11.2011." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları