Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Dr.Mümtaz ÖZKAN Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü ANKARA Kışlamış Ergin Mücadelesi 20/03/2014 Tekirdağ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Dr.Mümtaz ÖZKAN Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü ANKARA Kışlamış Ergin Mücadelesi 20/03/2014 Tekirdağ."— Sunum transkripti:

1 Dr.Mümtaz ÖZKAN Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü ANKARA Kışlamış Ergin Mücadelesi 20/03/2014 Tekirdağ

2 Sunu Akışı 1-Kışlamış Ergin Mücadelesinde mevcut durumun tesbiti 2-Kışlamış Ergin Mücadelesinde ilişkin olarak bugüne kadar yaşanan gelişmeler 3-Kışlamış Ergin Mücadelesinin bilimsel açıdan irdelenmesi 2

3 1-Kışlamış Ergin Mücadelesinde mevcut durumun tesbiti 3

4 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi (1) Süne mücadelesinde talimat dışı olarak uygulanan en önemli mücadele şekli ‘’Kışlamış Ergin mücadelesi’’dir. Talimat dışı bu uygulama; Trakya bölgesinde Tekirdağ,Edirne,Kırklareli ve İstanbul illerinde ;Güney ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerimizde ise Diyarbakır, Mardin, Şanlıurfa, Adıyaman ve Gaziantep illerinde, son yıllarda herhangi bir mücadele eşiği dikkate alınmaksızın yaygın olarak yapılmaktadır. KE mücadelesi uygulamaları *Doğrudan insektisit kullanımıyla yapılan KE mücadelesi *insektisit+fungusit(özellikle pas ilaçları) *yabancıot ilacı+insektisit şeklinde de yapılabilmektedir. Önemli Not:Bu uygulama şekillerinde özellikle karışım ilaçlama şekillerinde ilaçların birbirileriyle karışabilir özelliklere sahip olup olmadığı, ilaçların birbiriyle etkileşime girip girmeyeceği ve fitotoksite durumları gibi parametreler kesinlikle dikkate alınmamaktadır 4

5 2-Kışlamış Ergin Mücadelesinde ilişkin olarak bugüne kadar yaşanan gelişmeler 5

6 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi (2) Diyarbakır Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsünde 1963-1973 yılları arasında yürütülen’’Güneydoğu Anadolu bölgesinde Süne(Eurygaster integriceps)’nin Biyolojisi,Ekolojisi ve Epidemiyolojisi ile daha uygun kimyevi mücadele yöntemlerinin araştırılması’’ isimli proje çalışması sonucunda kışlamış erginlere karşı teknik talimatta yer alan koşullar yerine getirilmek şartıyla Fenthion 50 EC etkili maddesini içeren preperatların 180 ml/da dozda,Fenthion % 3 toz etkili maddesini içeren preperatların ise 3 kg/da dozda kullanılabileceği ortaya konulmuştur Yine Diyarbakır Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsünde yürütülen’’Güneydoğu Anadolu bölgesinde hububat’da zararlı Süne(E. integriceps) haşeresi ile yabancı otlara karşı kombine mücadele imkanlarının araştırılması’’ isimli proje çalışması sonucunda;KE mücadelesi+Yabancı ot mücadelesi’ nin birlikte yapılabilmesinin bazı ekstrem yıllarda yabancı ot mücadelesinin son zamanlarında yapılabileceği belirlenmiştir. 6

7 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi (3) 1988 yılında Tekirdağ’da yapılan ‘’Süne simpozyumunda’’Uzm.A.Ulvi KILIÇ’ın sunduğu ‘’Türkiye’de Süne Mücadelesinin esasları’’ isimli bildiride Kışlamış Ergin Mücadelesine ilişkin olarak şu ifadeler yer almaktadır: ‘’Kıymetlendirme sürveyleri sonucunda süne yoğunluğu m²’de 3 ve daha fazla olduğu yerlerde kimyasal mücadele önerilmektedir.Ancak mücadele dişilerin yumurtlama dönemine girmeden önce yaklaşık 1 hafta içinde bitirilmesi gerektiğinden en yüksek yoğunluk gösteren yerlerde ve çok dar alanlarda yapılabilmektedir. Olumsuz hava koşulları nedeniyle ilaçlamalar üreticiler tarafından yer aletleriyle yapıldığı ve aynı sahalarda nimf döneminde yeniden ilaçlama gerekebileceği için KE mücadelesi yaygınlaştırılamamıştır.Nitekim bugüne kadar ülkemizde KE mücadelesi pek çok yıl yapılmamış ve kullanılacak ilaçlar üzerinde durulmamıştır.Halen sadece Fenthion 50 EC etkili maddesini içeren ilaçlar önerilmektedir.’’ 7

8 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi (4) Trakya’da 1988 yılında Süne Teknik Koordinatörü olarak görev yapan Uzm.A.Ulvi KILIÇ’ın hazırladığı ‘’1988 yılında Trakya’da yapılacak süne mücadelesi için bakanlıkça görevlendirilen koordinatör ve İl araştırma sorumluların mahallinde yaptıkları çalışmalar ‘’hakkındaki raporunda Kışlamış Ergin Mücadelesine ilişkin olarak şu tesbitler yer almaktadır: A) Kışlamış Ergin Mücadelesi: Lebaycid 50 EC(Fenthion 50 EC) isimli ilaç ile m²’de 5 ve daha KE yoğunluğu bulunan yerlerde populasyonu kırmak amacıyla kimyasal mücadele yapılmasını ve 5-6 gün içinde bitirilmesi il Md.’lüklerine talimat olarak verildi.Aynı alanlar sürekli kontrol edilerek nimf mücadelesi proğramına alındı. B) Kışlamış Erginlere karşı Tatbikat denemesi: Fenthion etkili madde içeren Lebaycid 50 EC formülasyonlu ilacın,Süne KE’lerine karşı yer aletleriyle yüksek konsantrasyonda bir başka ifadeyle atomizörlerle kullanılmasının fitoksite açısından sakıncalı olduğu ortaya konuldu. C) Trakya bölgesinde Süne KE mücadelesi ile hububatda yabancı ot mücadelesinin birleştirilmesi :1988 yılında yapılan çalışma sonucunda hububatda KE mücadelesi ile Yabancıot mücadelesinin birlikte yani kombine yapılmasının mümkün olmadığı anlaşıldı 8

9 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi (5) Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğünde 17.11.1993 tarihinde bakanlığımızda yapılan ‘’Edirne-Çanakkale- Kırklareli-Tekirdağ illeri Süne hazırlık toplantısı’’ yapılmış ve 1994 yılına dönük olarak uygulanması düşünülen Kışlamış Ergin Mücadelesine ilişkin aşağıdaki karar alınmıştır: ‘’Tekirdağ ili hububat alanlarında kışlamış ergin süne mücadelesinin; populasyonun en az % 70’nin ovaya göçünün bir haftada tamamlanması kaydıyla m²’de 3 ve üzerinde yoğunluğun olduğu yerlerde teknik talimat esaslarına uyulması ve il müdürlüğü denetiminde yer aletleriyle yapılması,mücadele masrafları Tekirdağ il Özel idaresi ve çiftçiler tarafından karşılanması şartıyla yapılmasına’’ Önemli Not:Tekirdağ ilinde 1994 yılında inişler 16 Mart tarihinde başlamış ve 13 Nisan tarihinde tamamlanmıştır.İnişler 28 gün sürmüştür.Toplantıda alınan karar o yıl Tekirdağ’da gerçekleşmemiştir.Buna rağmen bazı köylerde KE mücadelesi yaptırılmış tır.Sonuçta dişi bireyler yumurta bıraktığından tekrar nimf mücadelesi yapılması durumunda kalınılmıştır. 9

10 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi (6) 1995 yılında Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü bünyesindeki Zirai Mücadele araştırma enstitülerinde hububat zararlıları konusunda görevli araştırıcıların katılımıyla oluşturulan komisyon o gün için yürürlükte olan Hububat Zararlıları Teknik Talimatı(1984)’nı redakte etmiş ve Süne’de Kışlamış Ergin mücadelesini talimatdan çıkarmıştır. Bu komisyonun çalışmaları sonucunda 1995 yılında basılan ‘’Zirai Mücadele Teknik Talimatları –Cilt-1’deki hububat zararlıları’’ bölümünde KE mücadelesi talimatda yer almamıştır. Yine 2008 yılında basılan ve günümüzde halen kullanılmakta olan ‘’Zirai Mücadele Teknik Talimatı –Cilt-1’de Tahıl Zararlıları’’ bölümünde de KE mücadelesi talimatda yer almamaktadır. 10

11 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi (7) Kışlamış Ergin mücadelesinin sistematik süne mücadelesinde yer alıp almayacağı konusunda geçmiş yıllarda değişik platformlarda tartışmalar açılmıştır.12-15 Mart 1996 yılında Ankara Zirai Mücadele Merkez araştırma Enstitüsünde Bakanlık yetkilileri,Süne konusunda çalışan araştırmacılar ve bazı illerin Bitki koruma şube müdürlerinin katılımı ile gerçekleştirilen ve ülkemizde uygulanan süne mücadelesinin ve süne ilgili araştırmaların stratejilerinin belirlendiği ‘’Süne Toplantısında’’ bu konu bir gündem maddesi olarak yer almış ve konu ayrıntılı bir biçimde tartışılmıştır. Bu toplantıda yapılan tartışmaların ışığı altında Süne mücadelesinde bir yöntem olarak ‘’Kışlamış Ergin Mücadelesinin uygulanmaması’’ kararı alınmıştır.

12 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi (8) 2004 yılında gerçekleştirilen’’Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Süne(Eurygaster integriceps)’nin KE’lerine karşı kimyasal mücadele olanakları’’ adlı proje dışı çalışmada bazı ilaçlar KE’lere karşı denenmiş ve sonuçta Lambda –Chyalothrin etkili madde içeren preperat 75 ml/da dozda etkili olduğu belirtilmiştir.

13 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi (9) Lambda-cyhalothrin etkili maddesi kontak ve mide etkili bir insektisit olup ;repellent etkiye de sahiptir. Ayrıca ani etkiye ve uzun süreli rezidüel etkiye sahip olduğu da belirtilmekte ve WHO sınıflandırılmasına gore 2.gurup zehirli sınıfına girmektedir. Lambda-cyhalothrin etkili maddesinin SC (Mikrokapsül süspansiyon) formülasyonunun son ilaçlama ile hasat arasında bırakılması gereken sure K K G M ‘’Bitki Koruma Ürünleri 2002’’ kitabında Pamuk,Bağ, Fındık için 7gün, Patates,Elma,Pancar,Domates, Antep Fıstığı,Zeytin için 3 gün; Lahanada 2 gün; Mısır ve Buğdayda ise 14 gün

14 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi (10) Ayrıca süneler açısından uzun sure etki gösteren bir ilacın ;doğal düşman kompleksi üzerindeki etkisinin de yıkıcı olacağı bilinen bir gerçektir. Bir aktif maddenin formülasyonununda değişiklik yapılarak çevre ve insane sağlığı açısından kazanımlar sağlamak elbette istenilen bir olaydır.Ama bu durum o aktif maddenin zehirlilik ile ilgili özelliklerini ortadan kaldırmaz ve diğer formulasyonlar gibi hedef alınan zararlı ve o ekosistemde bulunan tüm faydalı canlılar açısından istenilen yada istenilmeyen olumsuz etkileri de mutlak suretle gösterir.

15 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi (11) Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğünün Süne konusunda gerçekleştirdiği ve tüm tarafların (Bakanlık Yetkilileri,Üniversite,Araştırma Enstitüleri,İl Müdürlükleri,Ziraat Odaları,Çiftçiler gibi) katıldığı bir dizi toplantıda da KE mücadelesi konusu tüm yönleriyle tartışılmış ve konuya ilişkin olarak herhangi bir strateji değişikliğine gidilmemiştir.

16 3-Kışlamış Ergin Mücadelesinin bilimsel açıdan irdelenmesi

17 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi (12) Bu mücadele yöntemi yeni teknik talimatlarımızda(1995 ve 2008 basım) yer almamaktadır. Eski Teknik Talimatımızda(1984 basım) ise belirli koşullar oluştuğunda yapılması gerektiği belirtilen Kışlamış Ergin Mücadelesi için mutlaka şu kriterlerin ortaya çıkması gerekmektedir: 1- Kışlaktan ovaya göç süresi 12-13 günü geçmemelidir. (ilk 7-8 günde ise % 70 iniş oluşmalı). 2- Kışlaktan ovaya inişle birlikte yapılacak kaba sürveylerde m²’de ort. 2 ve daha fazla kışlamış ergin yoğunluğu belirlenen tarlalarda ;yapılacak kıymetlendirme sürvey sonucunda m²’de ort 3 ve daha fazla kışlamış ergin yoğunluğu belirlenen tarlalar kimyasal mücadele proğramına alınır. 3- Dişilerin yeterince yumurta bırakmamış olması gerekmektedir. 4- Erginlerin tamamının kışlaktan tarlalara göç etmesi;sonuçta inişlerin tamamlanması gereklidir.

18 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi (13) Eğer 1 nolu sunuda belirtilen şartlar gerçekleşmeden yapılacak KE mücadelesi sonucunda mutlaka yeniden Nimf mücadelesi gerekebilir. Kışlamış Ergin mücadelesi salgın yıllarında pop.kırmak amacıyla düşünülmüş bir yöntemdir.Bu alanlarda mutlaka ilave bir mücadele olarak nimf mücadelesi uygulamak gerekmektedir.Çünkü Sunu 1’deki şartlar gerçekleşse bile ilk inen bireyler yumurta bırakmış olmaktadır.Süne mücadelesinde kullanılan ilaçların ovisit etkisi olmadığından;yumurtalar açılmakta ve sonuçta nimflere etkisi olmamaktadır.

19 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi (14) 1-‘’Kışlaktan ovaya göç peryodu 12-13 günü geçmemelidir’’ kriterinin irdelenmesi: Süne mücadelesinin sistematik olarak uygulandığı tüm bölgelerde bu durum genelde gerçekleşmemektedir.Tüm bölgelerde iklim koşullarının çok ekstrem geçtiği yıllar hariç kışlaktan ovaya göç seyri yaklaşık olarak 20-30 gün sürmektedir.

20 TRAKYA IŞIKLAR KIŞLAĞI (Tekirdağ-Edirne-Kırklareli-İstanbul-Çanakkale illeri hububat ekiliş alanları için potansiyel tehlike arz eden Süne kışlağı) Kışlaktan Ovaya Göç Seyri: Yıllarİniş tarihleriSüre (gün) Yıllarİniş tarihleriSüre (gün) 199013 Mart-05Nisan22200206 Mart- 09 Nisan43 199122 Mart-22 Nisan31200304 Nisan- 01 Mayıs27 199221 Mart-20 Nisan30200421 Mart-14 Nisan25 199325 Mart- 19 Nisan26200509 Nisan-15 Nisan7 199416 Mart-13 Nisan28200604 Nisan- 13 Nisan10 199520 Mart-20 Nisan32200719 Mart- 13 Nisan26 199603Nisan-28 Nisan26200816 Mart- 16 Nisan31 199721 Nisan-02 Mayıs12200924 Mart- 16 Nisan24 199809 Mart-16 Nisan38201019 Mart- 13 Nisan26 199907 Nisan-21 Nisan15201122 Mart- 30 Nisan40 200027 Mart- 17 Nisan21201220 Mart-13 Nisan25 200116 Mart- 09 Nisan24201315 Mart-11 Nisan28

21 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi (15) 2-‘’Kışlaktan ovaya inişle birlikte yapılacak kaba sürveylerde m²’de ort. 2 ve daha fazla kışlamış ergin belirlenen tarlalarda yapılacak kıymetlendirme sürvey sonucunda m²’de ort 3 ve daha fazla kışlamış ergin belirlenen tarlalar kimyasal mücadele proğramına alınır’’ kriterinin irdelenmesi; Türkiye Genelinde 50 Milyon dekar hububat ekilişinde süne kıymetlendirme sürvey çalışmaları gerçekleştirilmektedir.Bu alanın 30 milyon dekarlık bölümü potansiyel tehlike altındadır.

22 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi Tekirdağ-1 Yıllar0.00-0.79 KE/m² (da) 0.80-2.99 KE/m² (da) 3.00 KE/m² ve yukarısı (da) 0.8KE/m² ve üzeri Toplam Alan(da) Kimyasal mücadele yapılan alan(da) 1988 - 1.926.478 1989 - - 199034.013 - - 19912.027.011140.492 - - 19921.790.180309.820 - 297.225 1993 - 2.428.966 199422.7501.980.260519.7352.500.0002.708.500 19951.300.000856.4602.440858.9001.011.666 19961.507.000-

23 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi Tekirdağ -2 Yıllar0.00-0.79 KE/m² (da) 0.80-2.99 KE/m² (da) 3.00 KE/m² ve yukarısı (da) 0.8KE/m² ve üzeri Toplam Alan(da) Kimyasal mücadele yapılan alan(da) 19971.138.000 - 1.474.698 1998147.2102.243.460 - 2.293.900 199981.4602.301.000 - 1.379.620 20001.625.000617.075 - 63.600 20011.304.2351.071.4153.0001.074.415377.237 2002101.9201.855.460336.4202.191.8802.108.000 20032.316.000 - 2.217.000 2004621.8101.787.310 - 578.400 200591.410 - 13.670

24 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi Tekirdağ -3 Yıllar0.00-0.79 KE/m² (da) 0.80-2.99 KE/m² (da) 3.00 KE/m² ve yukarısı (da) 0.8KE/m² ve üzeri Toplam Alan(da) Kimyasal mücadele yapılan alan(da) 20061.976.804157.1162.000159.116637.533 2007855.5651.122.3077001.123.007967.800 20081.140.713931.7604.100935.860880.197 2009808.5101.243.885 - 1.410.945 20101.195.041822.432 - 1.497.983 20111.310.780689.120 - 715.680 20121.346.042600.772 - 1.335.296 20131.039.872836.323 - 826.3231.423.725 2014

25 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi Edirne-1 Yıllar0.00-0.79 KE/m² (da) 0.80-2.99 KE/m² (da) 3.00 KE/m² ve yukarısı (da) 0.8KE/m² ve üzeri Toplam Alan(da) Kimyasal mücadele yapılan alan(da) 198866.2081.964.845882.399 19891.422.133104.708 - - 19901.730.56012.000 - - 19911.948.000500 - - 19921.391.000444.650 - 590.109 1993356.0001.296.950253.9501.550.9002.023.345 1994-2.351.9001.613.000 1995603.8001.406.54013.5001.420.040554.000 19961.057.600298.732

26 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi Edirne-2 Yıllar0.00-0.79 KE/m² (da) 0.80-2.99 KE/m² (da) 3.00 KE/m² ve yukarısı (da) 0.8KE/m² ve üzeri Toplam Alan(da) Kimyasal mücadele yapılan alan(da) 19971.093.2501.066.250 - - 1998829.1001.173.600 - 1.009.000 199972.2001.652.30052.8001.705.100574.666 2000977.3001.035.750 - 43.000 20011.279.800716.2506.000722.250238.666 2002933.8501.000.350 - 733.200 2003352.5501.276.808348.7721.625.5801.305.000 2004480.0201.546.650 - - 2005800.550 - -

27 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi Edirne-3 Yıllar0.00-0.79 KE/m² (da) 0.80-2.99 KE/m² (da) 3.00 KE/m² ve yukarısı (da) 0.8KE/m² ve üzeri Toplam Alan(da) Kimyasal mücadele yapılan alan(da) 20061.302.950445.400 - 464.000 2007865.400849.150 - 538.467 2008855.850847.85033.500881.350758.333 2009247.1001.471.30466.2501.537.8541.325.504 20101.043.153744.10034.000778.100414.200 2011921.485760.70018.200760.700414.200 2012852.156740.700 - 203.100 2013714.710936.12034.000936.120964.000

28 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi Kırklareli-1 Yıllar0.00-0.79 KE/m² (da) 0.80-2.99 KE/m² (da) 3.00 KE/m² ve yukarısı (da) 0.8KE/m² ve üzeri Toplam Alan(da) Kimyasal mücadele yapılan alan(da) 19881.398.408105.103 - 828.798 1989513.468921.724 - - 199059.3351.314.578 - - 19911.700.5606.350 - - 19921.405.72565.084 - 41.100 1993466.7451.104.568 - 392.333 19941.350.703293.710 - 543.000 19951.385.254222.600 - 162.666 19961.371.230256.200 - 168.000

29 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi Kırklareli-2 Yıllar0.00-0.79 KE/m² (da) 0.80-2.99 KE/m² (da) 3.00 KE/m² ve yukarısı (da) 0.8KE/m² ve üzeri Toplam Alan(da) Kimyasal mücadele yapılan alan(da) 1997844.800737.091 - 551.800 1998859.980762.420 - 704.000 1999260.7801.084.3007.6001.091.900486.000 20001.217.810355.150 - 355.100- 20011.276.050355.200 - - 2002693.090683.25024.500707.750386.000 2003342.3501.211.000 - 961.750 2004336.3151.209.90012.3001.222.20086.666 20051.357.500164.500 - -

30 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi Kırklareli-3 Yıllar0.00-0.79 KE/m² (da) 0.80-2.99 KE/m² (da) 3.00 KE/m² ve yukarısı (da) 0.8KE/m² ve üzeri Toplam Alan(da) Kimyasal mücadele yapılan alan(da) 20061.289.450108.400 - - 2007908.504556.200 - 24.000 2008707.057759.151 - 306.200 2009786.652626.674 - 198.340 20101.031.517285.350 - 94.006 20111.178.580156.000 - 86.123 20121.005.585263.720 - 260.350 2013947.660347.600 - 381.322

31 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi(16) Son yıllarda 7-19 Milyon dekarlık hububat ekilişinde mücadele gerçekleşmektedir.Mücadele gerçekleştirilen bu alanlardaki m²’de 3 ve daha fazla kışlamış ergin bulunan alan miktarı bölgelere göre farklılık göstermekle birlikte epidemi yılları hariç 100.000-150.000 dekar civarındadır Bu durumda eşik olarak m²’de 3 ve daha fazla kışlamış ergin dikkate alındığında; Bu alanlarda kimyasal mücadele (+) Diğer %98-99 hububat ekilişi (?) Kıymetlendirme+Yumurta parazit+Nimf sürveyleri Süzgeç Potansiyel tehlike 30 Milyon dekar alan Koruyucu İlaçlama(+-?)

32 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi(17) KORUYUCU İLAÇLAMA(+-?) Süzgeç görevi gören sürveyler beklenilmeksizin ilaçlama yapılarak(eşik kavramına uyulacakmı? Uyulmayacakmı?) İlaçlama sonucunda 30 gün (+-?) tarla kontrol altında tutulacak iddia(+)

33 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi(18) Kışlamış erginlerin ovaya inişi ile birlikte, doğada faaliyetlerini aktif bir şekilde sürdüren sünenin en önemli doğal düşmanları olan yumurta parazitoidlerinin erginleri bu dönemde yapılacak kimyasal uygulamalardan olumsuz yönde etkileneceklerdir. Çünkü bu dönemde hareketli olan ve uçuşan parazitoid erginleri kimyasallara karşı son derece duyarlıdır. Bununla ilgili olarak 1994 yılında Tekirdağ ilimizin merkezinde gerçekleştirilen kışlamış ergin mücadelesi sonucunda o yıl ve izleyen yıllardaki parazitlenme oranlarındaki dramatik düşüşler en güzel örneklerden biridir

34 Trakya bölgesi illeri Parazitlenme oranları(%) YıllarTekirdağEdirneKırklareliİstanbulÖnemli not 198969.1091.7084.80 199341.6055.0058.87 199442.6074.0572.65 199552.1069.5584.28 199643.5667.7075.55 199732.5556.4054.71 199830.9255.3458.26 199951.4577.8977.20 200058.5575.3073.80 200133.1155.7072.90 200213.7256.6358.7014.02 200324.2267.3462.3017.09 34

35 Trakya bölgesi illeri Kimyasal mücadele yapılan alanlar(da) YıllarTekirdağEdirneKırklareliİstanbul 1989-1990-1991---- 1992297.225590.10941.000- 19932.428.9962.083.345392.333104.665 19942.708.8331.613.000543.000200.558 19951.011.666553.999162.6662.295 19961.507.000298.372168.00073.643 19971.474.698-551.800240.628 19982.293.9001.009.000704.000175.062 19991.379.690574.666486.000180.236 200063.60043.000-107.765 2001377.237238.666-206.283 20022.108.000733.700386.666345.000 20032.217.0001.035.000961.750393.333 35

36 Trakya bölgesi illeri Parazitlenme oranları(%) YıllarTekirdağEdirneKırklareliİstanbulÖnemli not 200455.2582.0077.3028.24 200565.1775.0079.9049.47 200631.6452.0054.5014.20 200735.6063.0070.3013.97 200844.2049.0068.8025.00 200939.8058.5076.2025.80 201018.3077.3377.8021.27 201136.2061.8362.2022.70 201231.9367.4168.1012.30 201325.1037.0064.1015.30 36

37 Trakya bölgesi illeri Kimyasal mücadele yapılan alanlar(da) YıllarTekirdağEdirneKırklareliİstanbul 2004578.400-86.666382.634 200518.670--5.000 2006637.530464.000-232.217 2007967.800548.72524.000347.600 2008880.197758.337306.000355.200 20091.410.9451.325.504198.340394.150 20101.497.983414.20094.006339.400 2011715.680137.95086.123357.300 20121.335.296203.100132.389356.700 20131.423.725964.000381.322335.900 37

38 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi(19) Ayrıca yurt dışında (Özellikle Rusya,Romanya,Bulgaristan) bu konuda yapılmış pek çok araştırma vardır. 1993 yılında Suriyede ICARDA ‘da gerçekleştirilen’’Sunn pest and their control in the near east ‘’ adlı bilimsel toplantıda ;Rosca ve ark. ‘nın sunduğu tebliğde Romanyada bu konu ile ilgili yapılan çalışmalar bunlardan birisidir.Romanyada yapılan araştırmalarda Kışlamış ergin mücadelesi uygulaması yapılan tarlalarda parazitlenme oranları %0.0 ile % 13.0 (ort. % 8.3)arasında değişirken, Kışlamış ergin mücadelesi uygulaması yapılmayan tarlalarda ise parazitlenme oranları %72.2 ile % 95.2 (ort. %86.9) arasında bulunmuştur.

39 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi Bölge(İl/İlçe)m²’de Yumurta sayısı Parazitlenme oranları(%) KE Mücadelesi yapılıp yapılmadığı Braila/İnsratei25.8 89.10KE Kim. Müc.(-) Calarasi/Galbinasi22.4 85.30KE Kim. Müc.(-) Doji/Radovanu58.495.20KE Kim. Müc.(-) Galati/Fintinesti21.080.00KE Kim. Müc.(-) Constanta / Valeni11.28.40KE Kim. Müc.(+) Constanta/ Negureni10.6 3.50KE Kim. Müc.(+) Constanta / Baneasa15.813.00KE Kim. Müc.(+) Teleorman /Slobozia4.20.00KE Kim. Müc.(+) Teleorman/Orbeasca12.6 12.50KE Kim. Müc.(+) Calarasi/Valea8.512.00KE Kim. Müc.(+) Calarasi/Sohatu14.2 9.10KE Kim. Müc.(+)

40 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi(20) Ülkemizde uygulanan sistematik süne mücadelesinde de yumurta parazitoidlerini korumak amacıyla da; süne yumurta parazitoidlerinin 1. dölünün çoğunluğunun süne yumurtaları içinde olduğu dönemde(bu dönemde süne 2 dönem nimflerinin genel nimf pop. Içindeki payı % 40) nimf mücadelesi uygulanmaktadır. Bu dönemde uygulanan kimyasal mücadelenin süne yumurtası içerisinde bulunan parazitoidlere olan olumsuz etkilerini süne yumurtalarının kabuk kısmı önlemektedir.

41 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi(21) Geçmiş yıllarda önerilen ama hiç resmi olarak uygulama şansı olmayan kışlamış ergin mücadelesi salgın yıllarında populasyonu kırmak amacıyla düşünülmüş bir yöntemdir. Bu alanlarda mutlak suretle 2. bir mücadele olarak nimf mücadelesi uygulamak gerekmektedir. Çünkü yukarıdaki şartaların gerçekleşmesini bekleme durumunda ilk inen bireyler,yumurta bırakmış olmaktadır.Kışlamış Ergin mücadelesinde kullanılan ilaçların ovisit etkisi olmadığından yumurtadan çıkacak nimflere etkisi de söz konusu değildir. Bu konu ile ilgili yurtdışında (Bulgaristan) yapılan bir çalışmadan örnek verebiliriz.

42 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi PlevneKE Kim Müc (+)Nimf Müc(-)%16.8 Emgi PlevneKE Kim Müc (+)Nimf Müc(+)%0.60 Emgi PlevneKE Kim Müc (+)Nimf Müc(-)%20.2 Emgi PlevneKE Kim Müc (+)Nimf Müc(+)%3.80 Emgi PlevneKE Kim Müc (+)Nimf Müc(-)%18.8 Emgi PlevneKE Kim Müc (+)Nimf Müc(+)%0.40 Emgi PlevneKE Kim Müc (+)Nimf Müc(+)%1.20 Emgi PlevneKE Kim Müc (+)Nimf Müc(+)%1.80 Emgi PlevneKE Kim Müc (+)Nimf Müc(+)%2.80 Emgi PlevneKE Kim Müc (+)Nimf Müc(+)%2.60 Emgi TolbukinKE Kim Müc (+)Nimf Müc(-)%21.0 Emgi VarnaKE Kim Müc (+)Nimf Müc(-)%12.0 Emgi VraçaKE Kim Müc (+)Nimf Müc(-)%11-35 Emgi VraçaKE Kim Müc (+)Nimf Müc(-)%16-20 Emgi VraçaKE Kim Müc (+)Nimf Müc(-)%21.0 Emgi

43 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi(22) Bulgaristan’da KE mücadelesi en son 1966 yılında uygulanmış KE Mücadelesi uygulaması( + ) % 6.7 EMGİ KE Mücadelesi(+) ve Nimf Mücadelesi (+) %0.4;0.1;0.2 Emgi 1.2 parazitoid /m² KE Müc( +) 0.0 parazitoid / m²

44 Kışlamış Ergin(KE) Mücadelesi(23) Rusya Kamenokova Krasnador 1966-1968 KE Mücadelesi Rostov 1969-1970 Sonuç: Parazitlenme oranı %42,90 ‘dan % 8,60 ya inmiş KE mücadelesi yapılan yerlerde; ilaveten Nimf mücadelesi ( +) yapılma zorunluluğu ortaya çıkmıştır. Araştırıcı ;Konukçu sayısı ve parazitoidlerin kışlama koşullarına bağlı olarak Hym. Yumurta Parazitoidlerinin, sünenin 2. dönem nimflerin pop. Payı % 40 olduğunda yapılacak tek bir ilaçlama uygulamasıyla korunduğunu bildirmektedir

45 Süne –Kimyasal Mücadele(da) (2003-2007) Bölgeler20032004200520062007 Güneydoğu Anadolu 8.857.6528.534.7927.726.6946.978.4977.871.761 Güney Anadolu 813.459519.258488.442537.800616.196 Trakya4.877.0831.049.70018.6701.333.7501.877.867 Marmara333.148143.5230.000 997.022 Ege1.844.5691.166.49968.334580.000900.000 Orta Anadolu 2.372.9302.627.141348.311107.0162.025.633 Türkiye18.828.93114.040.9138.650.5219.537.06313.399.867 Proğram16.113.00018.082.00018.868.00016.093.00015.968.000

46 Süne –Kimyasal Mücadele(da) (2008-2013) (2008-2012) Bölgeler200820092010201120122013 G.Doğu Anadolu 4.173.4523.969.9574.509.8613.339.2554.154.3752.684.090 Güney Anadolu 434.830505.089352.056347.990369.342292.400 Trakya 2.299.9303.328.9392.345.5891.297.0532.027.4853.104.947 Marmara 241.768309.708111.095181.5501.117.806594.257 Ege 1.404.1301.199.260300.319457.50014.500333.050 Orta Anadolu 3.560.0673.061.9573.259.5921.329.1942.671.5332.016.834 Türkiye12.114.17712.374.91010.878.5126.952.54210.355.041 9.025.578 Proğram16.537.50019.062.00019.346.50020.652.25025.010.895 22.011.790

47 YILLARTürkiye geneli Süne Mücadele Proğram(da) Türkiye geneli Süne Mücadelesi yapılan alan(da) Orta Anadolu Böl. Süne Mücadelesi yapılan alan(da) 200316.113.00018.828.9312.372.930 200418.082.00014.040.9132.627.141 200518.868.0008.650.521348.311 200616.093.0009.537.063107.016 200715.968.00013.339.8672.025.663 200816.537.00012.114.1773.560.067 200919.062.00012.374.9103.061.957 201019.346.50010.878.5123.259.592 201120.602.2506.952.5421.329.194 201225.010.895*10.355.0412.671.533 201322.011.7909.025.5782.016.834 * Eskişehir ili sehven 3.000.000 da olarak proğrama girmiş,300.000 da olması gerekir.Düzeltilmiş proğram 22.310.895 da

48 Enstitümüzde Hububat Zaralıları biriminde uzun yıllar birlikte görev yaptığım ve 12.07.2013 tarihinde de kaybettiğimiz mesai arkadaşım Merhum Atilla GÖKDOĞAN’ı bir kez daha rahmetle anarak sözlerime son vermek istiyorum 48

49 49


"Dr.Mümtaz ÖZKAN Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü ANKARA Kışlamış Ergin Mücadelesi 20/03/2014 Tekirdağ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları