Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Tehlikeli Atık Bertaraf Yöntemleri Sevgi AYTAŞ Kimya Mühendisi Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Tehlikeli Atık Bertaraf Yöntemleri Sevgi AYTAŞ Kimya Mühendisi Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü."— Sunum transkripti:

1 Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Tehlikeli Atık Bertaraf Yöntemleri Sevgi AYTAŞ Kimya Mühendisi Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Atık Yönetimi Dairesi Başkanlığı

2 İÇERİK Bertaraf Yöntemleri Geri kazanım Yöntemleri

3 BERTARAF YÖNTEMLERİ (Ek-2/A) (D3) Derine enjeksiyon (D4) Yüzey doldurma (D5) Özel mühendislik gerektiren toprağın altında veya üstünde düzenli depolama (D8) (D3) ila (D12) arasında verilen işlemlerden herhangi biri ile bertaraf edilen nihai bileşiklere veya karışımlara uygulanan biyolojik işlemler, (D9) (D3) ila (D12) arasında verilen işlemlerden herhangi biri ile bertaraf edilen nihai bileşiklere veya karışımlara uygulanan fiziksel- kimyasal işlemler (D10) Yakma, -(D12) Sürekli depolama -(D15) (D3) ila (D12 ) arasında belirtilen işlemlerden herhangi birine tabi tutuluncaya kadar atığın üretildiği alan içinde geçici depolama (ara depolama tesisleri ve toplama işlemi hariç)

4 BERTARAF YÖNTEMLERİ (Ek-2/B) B) GERİ KAZANIM İŞLEMLERİ (R1) Enerji üretimi amacıyla başlıca yakıt olarak veya başka şekillerde kullanma, (R2) Solvent (çözücü) ıslahı/yeniden üretimi, (R3) Solvent olarak kullanılmayan organik maddelerin ıslahı/ geri dönüşümü ( Kompost ve diğer biyolojik dönüşüm süreçleri dahil), (R4) Metallerin ve metal bileşiklerinin ıslahı/geri dönüşümü, (R5) Diğer anorganik maddelerin ıslahı/geri dönüşümü, (R6) Asitlerin veya bazların yeniden üretimi, (R7) Kirliliğin azaltılması için kullanılan parçaların(bileşenlerin) geri kazanımı, (R8) Katalizör parçalarının (bileşenlerinin) geri kazanımı, (R9) Kullanılmış yağların yeniden rafine edilmesi veya diğer tekrar kullanımları, (R10) Ekolojik iyileştirme veya tarımcılık yararına sonuç verecek arazi ıslahı, (R11) (R1) ila (R10) arasındaki işlemlerden elde edilecek atıkların kullanımı, (R12) Atıkların (R1) ila (R11) arasındaki işlemlerden herhangi birine tabi tutulmak üzere değişimi, (R13) (R1) ila (R12) arasında belirtilen işlemlerden herhangi birine tabi tutuluncaya kadar atıkların stoklanması (atığın üretildiği alan içinde geçici depolama, toplama hariç)

5 BERTARAF YÖNTEMLERİ Geri Kazanım Yakma Düzenli Depolama Bertaraf Fiziksel Kimyasal İşlemler

6 DERİNE ENJEKSİYON –Pompalanabilir atıkların kuyulara, tuz kayalarına veya doğal olarak bulunan boşluklara enjeksiyonu ve benzeri

7 YÜZEY DOLDURMA –Sıvı yada çamur atıkların kovuklara, havuzlara ve lagünlere doldurulması ve benzeri),

8 –Çevreden ve her biri ayrı olarak izole edilmiş ve örtülmüş hücresel depolama ve benzeri depolama şeklidir. –Depolama işlemi sırasında alınan önlemlerin yeterli olduğu veya atığın özelliği sebebi ile depolama işleminde çevrenin olumsuz yönde etkilenmeyeceğinin ispat edilmesi hallerinde, atıklar depolanabilir veya bu amaçla depo tesisi kurulmasına izin verilebilir DÜZENLİ DEPOLAMA

9

10 DÜZENLİ DEPOLAMA

11 BÖLÜM 7 Düzenli Depolama Tesisleri

12 Atıklar, tehlikeli olsun veya olmasın bertarafı için düzenli depolama yapılması düşünülüyorsa, TAKY Ek-11 A’da yer alan “Atıkların Düzenli Depolama Tesislerine Depolanabilme Kriterleri”ne göre tüm parametreleri içerecek şekilde analizinin yapılması ve hangi aralıkta (inert, tehlikesiz, tehlikeli) kalıyorsa ona göre bertarafının yapılması gerekmektedir. Depolamada (Ek 11-A) da belirtilen sınır değerler aşılamaz. Depolama işlemi yapılan tesislerde Ek-6 analizlerinin yapılmasına gerek bulunmamaktadır BÖLÜM 7 Düzenli Depolama Tesisleri

13 DÜZENLİ DEPOLAMA  Ön işleme rağmen (Ek 11-A) da belirtilen depolanabilme kriterlerini sağlamayan atıklar tek tür atık depolarında depolanabilir.  Depo tesisine gidecek olan atıkların % 65'den fazla su içermesi yasaktır.  Tehlikeli atıklar evsel katı atıklardan ayrı olarak işleme tabi tutulur ve depolanır

14 BAKANLIĞIMIZA SORULAN BAZI SORULAR-1 Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Ek-11A’ya göre analizi yapılan atık için LOI (kızdırma kaybı) parametresi hariç diğer parametrelerin tehlikesiz atık olarak muamele görecek atıklar kategorisinde kaldığı tespit edilen atığın değerlendirilmesi nasıl yapılmalıdır? Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Ek-11 A’ya göre yapılan analizlerde çoğu TOC değerinin yüksek çıkması nedeniyle tehlikesiz olduğu halde tehlikeli atık olarak depolama yapılacak atık kategorisinde değerlendirilmesi doğru mudur? Ne yapılmalıdır?

15 BAKANLIĞIMIZA SORULAN BAZI SORULAR-2 Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Ek-11 A’ya göre yapılan analizde DOC ve TOC değerleri yüksek olan atıklar ne şekilde değerlendirilmelidir?

16 2003/33/EC AB Direktifi - Düzenli Depolama Kriterleri’ne göre EK 11-A da yapılabilecek limit artırımları ve koşullar: Bakanlık aşağıdaki koşullarda Tabloda verilen değerler için limit artırımına gidebilir. –Belirli atıklar için, düzenli depolama tesisinin alt yapısını ve karakteristiğini göz önünde bulundurarak tek durum bazında izin verebilir. –Sızıntı suyu dahil tüm emisyonların çevreye zararı olmadığı ve tek durum bazında verilen izin kapsamındaki artırımın bu durumu değiştirmeyeceği belgelenmelidir. DÜZENLİ DEPOLAMA DİREKTİFİ

17 DÜZENLİ DEPOLAMA DİREKTİFİ İnert atık olarak muamele görecek atıklar

18 DÜZENLİ DEPOLAMA DİREKTİFİ Tehlikesiz atık olarak muamele görecek atıklar * Tehlikeli atıkların tehlikesiz atık depolama alanına depolanması halinde artırım yapılamaz

19 DÜZENLİ DEPOLAMA DİREKTİFİ Tehlikeli atık olarak muamele görecek atıklar

20 DÜZENLİ DEPOLAMA Kızdırma kaybı parametresine eluat analizinde atığın tehlikeli atık olarak muamele görecek atıklar kategorisinde olduğu tespit edilmesi durumunda bakılmakta olup, bu nedenle tehlikesiz olanlar için tabloda LOI parametresi verilmemiştir. Bu kapsamda, söz konusu atıkların Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine göre teknik alt yapıya sahip düzenli depolama alanının bir bölümünde mono depo yapılması uygundur. EK 11A’ya göre yapılan analiz sonucuna göre, atığın tehlikesiz olması, sadece TOC değerinin yüksek olması durumunda, AB 2003/33/EC düzenli depolama alanlarına atık kabulüne ilişkin direktifte yer aldığı üzere her bir duruma istinaden düzenli depolama alanına yük getirmemesi koşulu ile TOC değerinde 3 katına kadar artırım yapılabilmektedir. Ancak her durum için analiz sonuçları Bakanlığımıza gönderilerek onay alınmalıdır. Şayet TOC değeri 3 katı aşıyor ve düşürülemiyorsa, tehlikeli atıklar için teknik alt yapıya sahip tesislerde depolanması gerekmektedir. DOC değerinde hiçbir şekilde artım öngörülmemektedir

21

22 –(D8) (D3) ila (D12) arasında verilen işlemlerden herhangi biri ile bertaraf edilen nihai bileşiklere veya karışımlara uygulanan biyolojik işlemler, –BİYOLOJİK İŞLEMLER

23 –D9) (D3) ila (D12) arasında verilen işlemlerden herhangi biri ile bertaraf edilen nihai bileşiklere veya karışımlara uygulanan ve bu ekin başka bir yerinde ifade edilmeyen fiziksel-kimyasal işlemler (Örneğin: buharlaştırma, kurutma, kalsinasyon ve benzeri ), FİZİKSEL KİMYASAL İŞLEM

24 Genel tanımlama İstenmeyen bileşiklerin zararsız bileşiklere dönüştürülmesi veya daha sonraki arıtma işlemleri için uygun yapıya getirilmesi Kimyasal fiziksel arıtmanın amacı kimyevi maddeler yardımı ile atığın depolanabilecek filtrekek ve kanalizasyona deşarj edilecek temiz su şekline getirilmesidir

25 FİZİKSEL KİMYASAL İŞLEMLER Asitlerin ve Bazların Nötralizasyonu Ağır Metal Giderilmesi Kromat Giderilmesi Nitrit Giderilmesi Fluorid Giderilmesi Amonyak Giderilmesi Siyanur Giderilmesi Organik Bileşiklerin Giderilmesi Renk Giderilmesi Koku Giderilmesi

26 Kirlilik inorgan. Çö z.+##### Ağır metal -+#### #+# Organik - -#### Nötralize Çökeltme Floktasyon Flotasyon Filtrasyon Sedimentasyon Sentrifug./Dekanter İyon değiştirme Elektroliz Elektrodiyaliz Ultrafiltrasyon Tersosmoz Stripleme Adzorpsiyon Sıvı membran Transmembran-Dest. Biyolojik Arıtma Kimyasal oksidasyon Sıvı oksidasyion Destilasyon Yakma / Kurutma Püskürtme kurutma Kimyasal fiziksel arıtma sistemlerinin sıvı atıklara uygulanması + uygun / mümkün # başka metodlarla kombine - uygun değil ARITMA METODU FİZİKSEL KİMYASAL İŞLEM

27 FİZİKSEL KİMYASAL İŞLEM Fiziksel kimyasal işlemlerden önemli merkez kimyasal reaksiyonun oluştuğu reaksiyon tanklarıdır (Reaktör). Reaktörlerin yanısıra kimyevi madde tankları atık tankları ve sedimentasyon havuzları, Arıtmanın eksiksiz tamamlanabilmesi için ayrıca kum ve aktifkarbon havuzu ve filtrepres gerekmektedir Gaz ve Koku Emisyonunun engellenmesi için gaz yıkayıcıya ihtiyaç duyulmaktadır

28 Reaktör: Kimyasal Reaksyon Çökeltme Havuzu: Graviteli çökeltim (fiziksel arıtma) Çamur Susuzlaştırma Ünitesi (Filtrepres) Kum ve Aktifkarbon Havuzu Nihai Filtrasyon Temiz Su Havuzu Temiz Su (Deşarj) İnorganik Atık Kimyevi Maddeler Oluşmuş Çamur Arıtılmış Atık Kontamine Su Temiz Su Filtrekek (Depolama Alanı) FİZİKSEL KİMYASAL İŞLEM

29 FİZİKSEL KİMYASAL İŞLEM Arıtma mümkün olmadığı taktirde diğer bertaraf yöntemlerine yönlendirilmelidir

30 YAKMA Yakma,maddenin oksijen ile(havadaki) oksitler,ısı ve parlak alevler oluşturarak oksitlenmesidir.

31 Döner Fırın Tehlikeli atık yakmada en önemli buluş: BASF Şirketi tarafından 1970 yılında bulunan akışın alt tarafında yakma haznesi ile döner fırın Neden? -Döner fırın her türlü atığı yakar ve kusursuz cüruf üretir -Yakma haznesi de devir hareketli fırından çıkan dumanın tamamen yanıp yok olmasını sağlar Günümüzde, dünya çapında yüzlerce döner fırın tehlikeli atık yakma amacıyla kullanılmaktadır.

32 Döner Fırın

33 33 Atık dağıtım haznesi Atık besleme sistemi Varilin kaldırılması Birincil hava Devir hareketli yakma fırını İkincil hava Wet deslagger EKONOMİZER Arıtmaya giden atık gazlar Tehlikeli Atık yakma tesisi (AVG, Hamburg, Almanya), Yakma- ve kaynatıcı bölümü Kapasite: 2 hat (her biri 6.3 ton/sa, kullanılabilirlik: >7000 sa/yıl, 1997’den beri çalışmakta) Yakma Tesisi

34 34 Yakma ve Isı kullanma Gaz Arıtma Atık BunkeriArt Yakma ÜnitesiKurutucu Sprey Döner FırınKazan Dairesi YıkayıcıSCR Elektrostatik FiltreElektrostatik KondansatörAktif karbon Adsorblayıcı Cüruf (Depolama veya kullanma) Uçucu KülTuzlar (Kuru kayatuzu yapılarında Arazi depolaması veya Kaya depolaması) Döner Fırınlı Tehlikeli Atık Yakma Tesisi Gösterimi (Isı değişim sistemleri ve ek tanklar gösterilmemiştir)

35 YAKMA Atık Yakma Tesisleri farklı mimari yapılarda olabilirler Schweinfurt,Almanya 3 hat,herbiri 8 Mg/saat Vienna-Spittelau,Avusturya 2 hat,herbiri 18 Mg/saat

36 (EK 7) de yer alan tehlikeli atıkların yakılması sırasında uyulması gereken esaslar ve limit değerler Madde 20’ de verilmektedir. Yakma tesisleri de lisans alınması zorunlu tesisler arasındadır. Lisans alınmadan önce Madde 21 gereğince deneme yakılması yapılması gerekmektedir. YAKMA

37 DENEME YAKMASI - Deneme Yakması Planı, - Bakanlık Onayı, - Baz Alınan Kriterler ( Yüksek klor ve kül bileşeni ve en düşük yakma ısısı ) - Kapasite artırımı ve atık menü değişiminde yeniden deneme yakma planı hazırlanarak deneme yakması tekrarlanır.)

38 ALTERNATİF BERTARAF YÖNTEMLERİ Atıkların Ek Yakıt Olarak Kullanılmasında Uyulacak Genel Kurallar (22 Haziran 2005 tarih ve sayılı R.G.)  Kullanılmış lastikler,  I ve II Kategori Atık Yağlar  Boya Çamurları  Solventler  Plastik Atıklar  Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından uygun görülecek diğer atıklar

39 YAKMA VE DEPOLAMA - MEVCUT DURUM Firma AdıKapasite İZAYDAŞ (Depolama) m 3 İZAYDAŞ (Yakma) ton/yıl PETKİM (Yakma) ton/yıl TÜPRAŞ (Yakma) (Kendi atıkları) ton/yıl İSKEN (Depolama) Kendi atıkları m 3 Ekolojik Enerji Ltd.Şti. (Gazlaştırma) ERDEMİR (Kendi atıkları) ton/yıl 6084 ton/yıl

40 Madde Nihai bertaraf veya geri kazanım için uygun yer bulunamaması durumunda ya da bertaraf / geri kazanım tesislerine ulaştırılmadan önce atık miktarının yeterli kapasiteye ulaşması amacıyla atıklar ara depolarda depolanabilir. Ara depolama tesisleri için Bakanlıktan ön lisans ve lisans alınması zorunludur BÖLÜM 5 Ara Depolama Tesisleri

41 ARA DEPOLAMA TESİSİNİN ÖZELLİKLERİ Ara depolama ve işleme tesislerinde; a.Giriş, depolama ve çalışma kısımları, b.Yangın söndürme sistemleri, c.Boruların, hazne ve kapların temizlenmesi için temizleme sistemleri, d.Taşan ve dökülen atıkların toplanması için yeterli absorban, nötralizan, bulunmalıdır

42 -(D12) Sürekli depolama (bir madende konteynırların yerleştirilmesi ve benzeri ), SÜREKLİ DEPOLAMA Çuvallar, vinç yardımıyla 150m derinliğindeki tuz minerali yataklarına yerleştirilir Katılaştırma Katkı Maddesi, örneğin;alçıtaşı Atık yakımından kaynaklanan uçucu külün katılaştırılması ve kayalara doldurulması (Heilbronn,Almanya)

43 TEŞEKKÜRLER Detaylı ve Güncel Bilgi:


"Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Tehlikeli Atık Bertaraf Yöntemleri Sevgi AYTAŞ Kimya Mühendisi Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları