Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TJP Mesozoyik Triyas-Jura-Kretase. M E S O Z O Y İ K M E S O Z O Y İ K (Orta yaşam) Mesozoyik zamanı üç devirden oluşur KRETASE KRETASE 145.5 – 65.5 my.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TJP Mesozoyik Triyas-Jura-Kretase. M E S O Z O Y İ K M E S O Z O Y İ K (Orta yaşam) Mesozoyik zamanı üç devirden oluşur KRETASE KRETASE 145.5 – 65.5 my."— Sunum transkripti:

1 TJP Mesozoyik Triyas-Jura-Kretase

2 M E S O Z O Y İ K M E S O Z O Y İ K (Orta yaşam) Mesozoyik zamanı üç devirden oluşur KRETASE KRETASE – 65.5 my JURA JURA – my TRİYAS TRİYAS 251 – my

3 Kambriyen ( ) Ordovisiyen ( ) Siluriyen ( ) Devoniyen ( ) Karbonifer ( ) Permiyen ( ) PALEOZOYİK Triyas (251 – 199.6) Jura ( ) Kretase (145.5 – 65.5) MESOZOYİK Paleojen (65.5 – 23) Neojen (23 – 0) SENOZOYİK FANEROZOYİKFANEROZOYİK Devir (milyon yıl)Zaman Üst Zaman

4 (Latince Triad = üç) T R İ Y A S 251 – my 251 My My Triyas Devri Erken Orta Geç Triyas Sistemi Alt Orta Üst Zaman BirimiZaman-Stratigrafi Birimi

5 (Latince Triad = üç) Germanya Havzası 19. Yüzyılın ilk yarısında E. Beaumont ve F. Alberti (1834) Germanya Havzası’ nda inceledikleri istifi Triyas Sistemi olarak ayırtlamış ve adlamışlardır. Bu havzadaki istif altta karasal, ortada denizel, üstte karasal birimlerden oluşmaktadır. Triyas adı istifin 3 bölümden oluşmasına istinaden verilmiştir T R İ Y A S adlama

6 Germanya Havzası Bu Triyas, epikontinental tipte olup tipik olarak Suab, Frankoni, Turingen ve Hanover bölgelerini kapsayan Germanya Havzası’nda görüldüğü için GERMANYA TRİYAS’ ı denir Triyas istifleri, Germanya Havzası’ndan kuzeye gidildikçe karasal, güneye gidildikçe denizel özelliklere geçer Bu nedenle 3 tip Triyas ayırtlanmıştır

7 (Latince Triad = üç) T R İ Y A S 1.Kontinental Triyas 2. Germanya Triyas’ı 3.Alp Triyas’ı

8 3 tip Triyas : denizel karasal denizel karasal 12 3 KB GD

9 Germanya Havzası Germanya Havzası GERMANYA TRİYAS’ı

10 GERMANYA TİPİ TRİYAS’IN GÖRÜLDÜĞÜ ALANLAR GERMANYA TRİYAS’ı

11 Sistem / Devir Seri/ DevreKat / Çağ TRİYAS Üst/GeçKOYPER (alacalı marnlar) Orta/OrtaMÜŞELKALK (kavkılı kireçtaşları) Alt/ErkenBUNTZANTŞTAYN (alacalı kumtaşları) GERMANYA TRİYAS’ı bölümleme

12 GERMANYA TRİYAS’ININ TANITMAN FOSİLLERİ Sistem / Devir Seri/ Devre Kat / Çağ TANITMAN FOSİLLER TRİYAS Üst/ GeçKoyper Myophoria kefersteini (bivalv) Orta/ OrtaMüşelkalk Myophoria vulgaris (bivalv) Myophoria goldfussi (bivalv) Encrinus liliformis (krinoid) Ceratites nodosus (ammonoid) Ceratites semipartitus (ammonoid) Beneckeia buchi (ammonoid) Alt/ ErkenBuntzantştayn(Bunter) Myophoria tenuis (bivalv) Gervillia murchisoni (bivalv) Beneckeia tenuis (ammonoid)

13 BuntzantştaynBuntzantştayn Alt Triyas, Permiyen üzerinde transgressif olan alacalı kumtaşlarıyla başlar. Triyas’ın sınırları tümüyle Zekştayn Denizi’nin biraz genişlemesi şeklinde görülür. Tümüyle kurak iklimde oluşmuş, sel sağnak formasyonu özelliği gösterir. SeriKat ÜstKoyper OrtaMüşelkalk AltBuntzantştayn

14 Üstte: lagüno-denizel (transgressiyon) Ortada: karasal (regresyon) altta: Zekştayn denizinin sonu Üstte: lagüno-denizel (transgressiyon) bazen denizel fosilli bazen de jips ve dolomitli olan lagüner-denizel kumtaşları Ortada: karasal (regresyon) bitki kalıntılı, konglomeratik kumtaşları altta: Zekştayn denizinin sonu ince, benekli kumtaşları Alt Triyas BUNTZANTŞTAYN

15 Linyitli marnlar. Dolomit, jips ve bitki kalıntıları kapsayan bu seviye Müşelkalk denizinin sonunu belirtir. Bu seviyenin tanıtman fosili Myophoria goldfussi’ dir m kalınlığında kokina (kavkılı kireçtaşı), enkrinit (krinoidlerden oluşan kçt), kireçtaşı, marn ve dolomit (asıl Müşelkalk seviyesi). Bu seviyede Encrinus liliformis, Myophoria vulgaris, Ceratites nodosus, Ceratites semipartitus gibi fosiller vardır. jips, anhidrid, tuz ve potas. Bu seviyede hemen hemen hiç fosil bulunmaz. Kireçtaşı-marn ardışımı (Welenkalk). Havzanın kenarlarında ise kumlu veya kırıntılı fasiyesler (Müşelzantştayn). Welenkalk içinde Myophoria vulgaris (bivalv), Beneckeia buchi (ammonoid) gibi fosiller vardır. Orta Triyas MÜŞELKALK (kavkılı kireçtaşı) alt üst

16 metre kalınlığa erişir. Tuzlu ve lagüner formasyonlardan meydana gelmiştir. Renkli marnlar, dolomitli kireçtaşları, jips, anhidrit ve bitki kırıntıları kapsayan kumtaşlarından oluşmuştur. Almanya’nın önemli tuz yatakları bu seviyede bulunur. Üst Triyas’ın tanıtman fosili Myophoria kefersteini’dir. Bu fosilin doğu Alplerde Raibl bölgesindeki Karniyen katında da bulunuşu iki tip Triyas’ın deneştirilmesini sağlar metre kalınlığa erişir. Tuzlu ve lagüner formasyonlardan meydana gelmiştir. Renkli marnlar, dolomitli kireçtaşları, jips, anhidrit ve bitki kırıntıları kapsayan kumtaşlarından oluşmuştur. Almanya’nın önemli tuz yatakları bu seviyede bulunur. Üst Triyas’ın tanıtman fosili Myophoria kefersteini’dir. Bu fosilin doğu Alplerde Raibl bölgesindeki Karniyen katında da bulunuşu iki tip Triyas’ın deneştirilmesini sağlar. Üst Triyas KOYPER

17 Germanya (Almanya) Triyas’ı tümüyle “Tam seri” halinde görülür. Altta transgressif, ortada denizel, üstte ise regressif özellikler dikkati çeker.

18 Alp Dağları bölgesinde görülen derin denizel Triyas’a “Alp Triyas’ı” adı verilmiştir (3) Katların ayırtlanması Germanya tipinden farklıdır. Germanya ve Alp tipi Triyas’ın birbirleriyle girik olduğu yerler mevcuttur (örn., Lysa Gora ve Balear adaları). ALP TRİYAS’ı ALP TRİYAS’ı

19 Sistem / Devir Seri/ Devre Kat / Çağ TRİYASTRİYASTRİYASTRİYAS Üst/Geç NORİYEN KARNİYEN Orta/Orta LADİNİYEN ANİSİYEN Alt/ErkenSKİTİYEN SPATİYEN NAMMALİYEN GRİSBAHİYEN ALP TRİYAS’ı bölümlenme ALP TRİYAS’ı bölümlenme

20 ALP TRİYAS’ININ TANITMAN FOSİLLERİ Sistem / Devir Seri/ Devre Kat / Çağ TANITMAN FOSİLLER TRİYASTRİYASTRİYASTRİYAS Üst/ Geç Noriyen Myophoria kefersteini (bivalv) Monotis salinaria (bivalv) Karniyen Trachyceras aonoides (ammonoid) Halobia stryaca (bivalv) Orta/ Orta Ladiniyen Daonella lommeli (bivalv) Protrachyceras archelaus (ammonoid) Anisiyen Spiriferina mentzelli (brakiyopod) Paraceratites trinodosus (ammonoid) Paraceratites binodosus (ammonoid) Alt/ ErkenSkitiyen Spatiyen Tirolites cassianus (ammonoid) Nammaliyen Anasbirites pluriformis (ammonoid) Grisbahiyen Ophiceras woodwardi (ammonoid)

21 İngiltere’nin orta kesimlerinde (1) Triyas, üst seviyelerdeki Resiyen tabakaları hariç, genelde kırmızı renkli konglomera, kumtaşı ve marnlardan oluşur. Bu karasal istifin alt kesimi Almanya’daki Buntzantştayn’a, üst kesimi ise Koyper’e eşdeğerdir. Müşelkalk veya herhangibir denizel oluşuk mevcut değildir. KONTİNENTAL TRİYAS KONTİNENTAL TRİYAS karasal denizel karasal 12 Koyper Buntzantştayn Müşelkalk

22 KONTİNENTAL TRİYAS KONTİNENTAL TRİYAS PERMİYEN TRİYAS Resiyen tabakaları: denizel karasal Geç Triyas’ta Resiyen Denizi’nin kapladığı alanlar

23 KONTİNENTAL TRİYAS KONTİNENTAL TRİYAS PERMİYEN TRİYAS Resiyen tabakaları: denizel Yeni Kırmızı Kumtaşı Yeni Kırmızı Kumtaşı (New Red Sandstone) kara üzerinde veya tuzlu, canlı yaşamına elverişli olmayan göllerde meydana gelmişlerdir. Bu birimler içinde kara bitkilerine ait kalıntılar, amphibia, reptil ve balık kalıntıları; bazı ince taneli birimlerde amphibia ve reptil ayak izleri bulunmuştur.

24 T R İ Y A S coğrafya PERMO-TRİYAS Türkiye’ye ait alanlar

25 KÜRE OKYANUSU MELİATA OKYANUSU MALİAK OKYANUSU PİNDOS OKYANUSU T R İ Y A S NORİYENKARNİYENLADİNİYENANİSİYENSKİTİYEN Mevcut Okyanuslar PALEOTETİS OKYANUSU NEOTETİS OKYANUSU Açılacak Okyanuslar

26 KÜRE OKYANUSU KÜRE KOMPLEKSİ T R İ Y A S

27 Küre Kompleksinin yüzeylediği alan

28 KÜRE OKYANUSU Geç Skitiyen’de Geç Skitiyen’de Lavrasya’nın aktif güney kenarında, Paleotetis’in kuzeye doğru dalmasıyla ilişkili olarak gelişen yay ardı riftleşmeyle açılmaya başladı NORİYENKARNİYENLADİNİYENANİSİYENSKİTİYEN

29 (LAVRASYA) Konya NORİYENKARNİYENLADİNİYENANİSİYENSKİTİYEN KÜRE OKYANUSU

30 LAVRASYA Küre rifti KÜRE OKYANUSU Karniyen’de Karniyen’de güneye doğru dalarak kapanmaya başladı NORİYENKARNİYENLADİNİYENANİSİYENSKİTİYEN

31 NORİYEN NEOTETİS Paleotetis süturuNORİYENKARNİYENLADİNİYENANİSİYENSKİTİYEN Küre Okyanusunun açılmaya başlaması Küre Okyanusunun güneye doğru dalarak kapanmaya başlaması kk : Karakaya Kompleksi İs: İstanbul Zonu Paleotetis süturuKonya KÜRE OKYANUSU

32 Erken Triyas’ ta açıldı Geç Triyas’ ta güneye doğru dalarak kapanmaya başladı. Orta Jura’ da tamamen kapandı. Küre okyanusal havzasının açılıp kapanması sonucunda gelişen birimler Küre kompleksi’ni oluşturdu

33 Küre Kompleksi Kompleks jeolojik evrimleri farklı üç birimden oluşmaktadır: Kompleks jeolojik evrimleri farklı üç birimden oluşmaktadır: 1. Küre Sırtı Birimi : Permiyen öncesine ait, düşük dereceli metamorfizma gösteren okyanusal istifler ve bunları uyumsuzlukla örten Alt-Orta Triyas yaşlı sığ denizel istiflerden oluşur 2. Küre Okyanusal birimi : Küre okyanusunun aktif güney kenarında, Orta Karniyen’den Orta Jura’ya kadar oluşan yığışım prizması birimlerini ve Orta Jura yaşlı molasları kapsar 3. Çalça Birimi : Küre okyanusunun kuzey pasif kenarında oluşan birimleri kapsar

34 KARAKAYA OKYANUSU (?) KARAKAYA KOMPLEKSİ T R İ Y A S

35 KARAKAYA KOMPLEKSİ

36 KARAKAYA KOMPLEKSİ :Permo-Triyas yaşlı değişik tektono-stratigrafik birimlerden oluşur ve Sakarya zonunda bir kuşak şeklinde uzanır.

37 Okay & Göncüoğlu, 2004 Karakaya Kompleksi’nin çökelme ortamını ve tektonik gelişimini izah eden iki model bulunmaktadır. Rift modeli 1. Rift modeli: Karakaya Kompleksi Geç Permiyen’de açılan, Geç Triyas’ta kapanan okyanusal bir havzada oluşmuştur. Dalma-batma eklenme modeli: 2. Dalma-batma eklenme modeli: Karakaya Kompleksi, Paleotetis’in Triyas’ta Lavrasya’nın altına dalması sırasında dalma-batma zonunda oluşan yığışım prizmasıdır KARAKAYA KOMPLEKSİ

38 Rift modelinde 1. Rift modelinde, Karakaya Kompleksi kayaları Geç Permiyen yaşında bir riftte oluşmuş, bu rift daha sonra okyanusal bir kenar denize dönüşmüş ve en Geç Triyas’ta kapanmıştır.

39 Rift modelinde Rift modelinde, (devamı) Küre Okyanusu Küre Okyanusu

40 Dalma-batma eklenme modeline 2. Dalma-batma eklenme modeline göre Karakaya Kompleksi, Paleo- Tetis’in Triyas’ta kuzeye doğru Lavrasya’nın aktif kıta kenarı boyunca dalma-batması ile oluşmuş bir eklenir prizmayı (yığışım prizması) temsil eder

41 Okay & Göncüoğlu, 2004 Stampfli

42 KARAKAYA KOMPLEKSİ nin Dalma-batma-eklenme modeline göre oluşum yeri LAVRASYA Küre rifti SAKARYA ZONU

43 NORİYENKARNİYENLADİNİYENANİSİYENSKİTİYEN Konya LADİNİYEN ANİSİYEN

44 NORİYEN NEOTETİS Paleotetis süturuNORİYENKARNİYENLADİNİYENANİSİYENSKİTİYEN Küre Okyanusunun açılmaya başlaması Küre Okyanusunun güneye doğru dalarak kapanmaya başlaması kk : Karakaya Kompleksi İs: İstanbul Zonu Paleotetis süturuKonya

45 İstanbul Zonu Sakarya Zonu Okay & Göncüoğlu 2004 Türkiye’nin tektonik birlikleri

46 JURA – my My My JURA DEVRİ Erken Orta Geç JURA SİSTEMİ Alt Orta Üst Zaman Birimi Zaman-Stratigrafi Birimi

47 J U R A J U R A adlama  Jura terimini ilk kez 1795 yılında Alman jeolog A. Von Humbolt Jura dağlarındaki beyaz kireçtaşları için önermiştir.  1829 yılında Fransız paleontolog Brogniart bu terimi bir devir için kullanmıştır.  Alman jeolog Von Buch Jura Dağları’ndaki formasyonların üçe ayrıldığını görerek Jura Sistemini üç seriye ayırmıştır

48 J U R A J U R A bölümleme Jura Sistemi üç seriye bölünmüştür: MALM ( Beyaz Jura ) Üstte MALM ( Beyaz Jura ) DOGGER ( Esmer Jura ) OrtadaDOGGER ( Esmer Jura ) LİYAS ( Kara Jura ) Altta LİYAS ( Kara Jura )

49 Hettanjiyen Sinemuriyen Pliyensbahiyen Toarsiyen LİYAS Alt/Erken Aaleniyen Bajosiyen Batoniyen Kalloviyen DOGGER Orta/Orta Oksfordiyen Kimmericiyen Titoniyen MALM Üst/GeçJURA Kat / Çağ Seri/ Devre Sistem / Devir

50 Alsanites liassicusHettanjiyen Asteroceras obtusumSinemuriyen Phricodoceras taylori Pseuduptonia micromphalaPliyensbahiyen Harpoceras falciferumToarsiyen LİYAS Alt/Erken Aaleniyen Bajosiyen Batoniyen Kalloviyen DOGGER Orta/Orta Idoceras planula Epipeltoceras bimammatumOksfordiyen Sutneria platynotaKimmericiyen Paraulacosphinctes transitorius Hybonoticeras hybonotumTitoniyen MALM Üst/Geç JURAJURA Tanıtman fosillerKat / ÇağSeri/Devre Sis/Dev

51 Jura Devri’nde yaşamış canlıların en önemlileri ammonitlerdir Jura Sistemi’nin katları ammonit zonlarıyla belirlenmiştir. Jura Sistemi’nin katları ammonit zonlarıyla belirlenmiştir.

52 J U R A J U R A coğrafya Jura öncesinde varolan okyanuslar KÜRE OKYANUSU MELİATA OKYANUSU MALİAK OKYANUSU PİNDOS OKYANUSU NEOTETİS OKYANUSU

53 NEOTETİS TRİYAS SONU Jura öncesinde varolan okyanuslar

54 J U R A J U R A coğrafya Jura’da açılmaya başlayan okyanuslar ATLANTİK OKYANUSU ALPİN TETİS OKYANUSU VARDAR OKYANUSU İZMİR-ANKARA-ERZİNCAN OKYANUSU İNTRAPONTİD OKYANUSU

55 İZMİR-ANKARA-ERZİNCAN OKYANUSU

56 İntrapontid süturu: İntrapontid okyanusu’nun kapandığı kuşak

57 İzmir-Ankara-Erzincan süturu: İz.-Ank.-Erz. okyanusu’nun kapandığı kuşak

58 GÜNÜMÜZDE TÜRKİYE’NİN TEKTONİK BİRLİKLERİ VE OFİYOLİTİK KENET ZONLARI

59 OKYANUSLAR KAPANMADAN ÖNCE (Not: şematik olup gerçek coğrafik konumlar değildir)

60 İZMİR-ANKARA-ERZİNCAN OKYANUSU (IA) Küre Okyanusu’nun ve onun batıdaki devamı olan Meliata-Maliak okyanuslarının güneye doğru dalmasıyla ilişikli olarak Geç Triyas-Erken Jura’ da Vardar Okyanusu ve onun doğuya doğru devamı şeklinde İzmir- Ankara-Erzincan Okyanusu açılmaya başlamıştır NEOTETİS Titoniyen Kimmericiyen Oksfordiyen Kalloviyen Batoniyen Bajosiyen Aaleniyen Toarsiyen Pliyensbahiyen Sinemuriyen Hettanjiyen

61 İZMİR-ANKARA-ERZİNCAN OKYANUSU Titoniyen Kimmericiyen Oksfordiyen Kalloviyen Batoniyen Bajosiyen Aaleniyen Toarsiyen Pliyensbahiyen Sinemuriyen Hettanjiyen

62 İNTRAPONTİD OKYANUSU İntrapontid okyanusu Jura başında, Sakarya Zonu’nun saatin aksi yönünde dönerek Lavrasya kenarından ayrılmasıyla açılmıştır ve Vardar Okyanusu’nun doğuya doğru uzanan bir koyu şeklindedir.

63 ATLANTİK OKYANUSU ALPİN TETİS OKYANUSU

64 ATLANTİK OKYANUSU Atlantik Okyanusu’ nun orta kesimleri Geç Triyas-Erken Jura evresinde açılmaya başlamıştır Titoniyen Kimmericiyen Oksfordiyen Kalloviyen Batoniyen Bajosiyen Aaleniyen Toarsiyen Pliyensbahiyen Sinemuriyen Hettanjiyen SİNEMURİYEN

65 ALPİN TETİS OKYANUSU Titoniyen Kimmericiyen Oksfordiyen Kalloviyen Batoniyen Bajosiyen Aaleniyen Toarsiyen Pliyensbahiyen Sinemuriyen Hettanjiyen Atlantik Okyanusu’ndaki riftleşmeler Jura boyunca doğuya doğru ilerleyerek Alpin Tetis’i açmıştır TOARSİYEN ALPİN TETİS RİFTİ

66 K ALPİN TETİS OKYANUSU TİTONİYEN KİMMERİCİYEN OKSFORDİYEN KALLOVİYEN BATONİYEN BAJOSİYEN AALENİYEN TOARSİYEN PLİYENSBAHİYEN SİNEMURİYEN HETTANJİYEN

67 ALPİN TETİS OKYANUSU TİTONİYEN KİMMERİCİYEN OKSFORDİYEN KALLOVİYEN BATONİYEN BAJOSİYEN AALENİYEN TOARSİYEN PLİYENSBAHİYEN SİNEMURİYEN HETTANJİYEN

68 Oksfordiyen TİTONİYENKİMMERİCİYENOKSFORDİYENKALLOVİYENBATONİYENBAJOSİYENAALENİYENTOARSİYENPLİYENSBAHİYENSİNEMURİYENHETTANJİYEN GEÇ JURA LavrasyaveGondwana Lavrasya Gondwana Orta Jura’da Kapanan Küre süturu

69 LAVRASYA GONDWANA P A N G E A ATLANTİK OKYANUSU Orta Atlantik ve Alpin Tetis’in açılmasıyla PANGEA Kıta’sı ikiye ayrılmıştır: Kuzeyde LAVRASYA ( Lavrensiya+Avrupa+Asya) Güneyde GONDWANA ( G.Amerika+Afrika+Hindistan+Avustralya+Antartika )

70 KRETASE – 65.5 my 145.5My 65.5 My KRETASE DEVRİ Erken Geç KRETASE SİSTEMİ Alt Üst Zaman BirimiZaman-Stratigrafi Birimi

71 KRETASE KRETASE adlama (Latince Creta = tebeşir)

72 KRETASE KRETASE adlama  Kretase terimi ilk kez 1822 yılında Omalius d’Halloy tarafından Manş denizi’nin sahillerinde görülen beyaz renkli, tebeşirli, bir gurup formasyon için kullanılmıştır  Kretase istifleri her yerde beyaz renkli, tebeşirli formasyonlardan oluşmaz Bu güne kadar daha uygun bir terim önerilmediği için Kretase terimi korunmuştur.

73 KRETASE KRETASE bölümleme Alt / Erken Üst / Geç K R E T A S E Seri / Devre Sistem / Devir

74 Beriaziyen Valanjiniyen Hotriviyen Barremiyen Apsiyen Albiyen Alt/ Erken Senomaniyen Türoniyen Koniasiyen Santoniyen Kampaniyen Maastrihtiyen Üst/ Geç KRETASEKRETASE Kat / ÇağSeri/ Devre Sistem / Devir

75 Beriaziyen Valanjiniyen Hotriviyen Barremiyen Apsiyen Albiyen Alt/ Erken Senomaniyen Türoniyen Koniasiyen Santoniyen Kampaniyen Maastrihtiyen Üst/ Geç KRETASEKRETASE Kat / ÇağSeri/ Devre Sistem / Devir Neokomiyen Senoniyen

76 Seri/ Devre Kat / ÇağTanıtman fosiller KRETASEKRETASE Üst/ Geç Maastrihtiyen Orbitoides apiculatus (foraminifer) Orbitoides medius (foraminifer) Globotruncana stuarti (foraminifer) Kampaniyen Globotruncana calcarata (foraminifer) Santoniyen Lacazina compressa (foraminifer) Koniasiyen Globotruncana concovata (foraminifer) Türoniyen Rotalipora turonica (foraminifer) Senomaniyen Cyclolina cretacea (foraminifer) Alt/ Erken Albiyen Hoplites dentatus (ammonit) Douvilleiceras mamillatum (ammonit) Apsiyen Acanthohoplites nolani (ammonit) Barremiyen Costidiscus recticostatus (ammonit) Macroscaphites yvani (ammonit) Hotriviyen Crioceratites (C.) duvalii (ammonit) Crioceratites (C.) nolani (ammonit) Valanjiniyen Neocomites neocomiensis (ammonit) Beriaziyen Pseudosubplanites grandis (ammonit) Calpionella alpina Tintinnopsella carpatica

77 Pseudosubplanites grandis (ammonit) Calpionella alpina Tintinnopsella carpaticaBeriaziyen Neocomites neocomiensis (ammonit)Valanjiniyen Crioceratites (C.) duvalii (ammonit) Crioceratites (C.) nolani (ammonit)Hotriviyen Costidiscus recticostatus (ammonit) Macroscaphites yvani (ammonit)Barremiyen Acanthohoplites nolani (ammonit)Apsiyen Hoplites dentatus (ammonit) Douvilleiceras mamillatum (ammonit)Albiyen Alt/ Erken K r e t a s e Tanıtman fosiller Kat / ÇağSeri/ Devre

78 Cyclolina cretacea (foraminifer) Senomaniyen Rotalipora turonica (foraminifer) Türoniyen Globotruncana concovata (foraminifer) Koniasiyen Lacazina compressa (foraminifer) Santoniyen Globotruncana calcarata (foraminifer) Kampaniyen Orbitoides apiculatus (foraminifer) Orbitoides medius (foraminifer) Globotruncana stuarti (foraminifer) Maastrihtiyen Üst/ Geç K r e t a s e Tanıtman fosillerKat / Çağ Seri/ Devre

79 Alpin Tetis güneye doğru dalmaya başladı MAASTRİHTİYEN KAMPANİYEN SANTONİYEN KONİASİYEN TÜRONİYEN SENOMANİYEN ALBİYEN APSİYEN BARREMİYEN HOTRİVİYEN VALANJİNİYEN BERİAZİYEN ERKEN KRETASE ( VALANJİNİYEN ) Alpin Tetis KRETASE Coğrafya

80 Pirene Okyanusu açılmaya başladı ERKEN KRETASE ( APSİYEN ) KRETASE Coğrafya MAASTRİHTİYEN KAMPANİYEN SANTONİYEN KONİASİYEN TÜRONİYEN SENOMANİYEN ALBİYEN APSİYEN BARREMİYEN HOTRİVİYEN VALANJİNİYEN BERİAZİYEN

81 APSİYEN ALBİYEN APSİYEN BARREMİYEN HOTRİVİYEN VALANJİNİYEN BERİAZİYEN MAASTRİHTİYEN KAMPANİYEN SANTONİYEN KONİASİYEN TÜRONİYEN SENOMANİYEN Pirene Okyanusu Güney Atlantik açılmaya başladı Hindistan, Avustralya ve Antartika Gondwana’dan ayrılmaya başladı ERKEN KRETASE ( APSİYEN ) KRETASE Coğrafya

82 SANTONİYEN MAASTRİHTİYEN KAMPANİYENSANTONİYEN KONİASİYEN TÜRONİYEN SENOMANİYEN ALBİYEN APSİYEN BARREMİYEN HOTRİVİYEN VALANJİNİYEN BERİAZİYEN GEÇ KRETASE  Güney Atlantik açıldı  Kuzey Atlantik açılmaya başladı  Tethiyen alanda daralma başladı  Avustralya ve Antartika ayrıldı KRETASE Coğrafya

83 GEÇ KRETASE Pirene dağları İspanya Fransa KRETASE Coğrafya MAASTRİHTİYEN KAMPANİYENSANTONİYEN KONİASİYEN TÜRONİYEN SENOMANİYEN ALBİYEN APSİYEN BARREMİYEN HOTRİVİYEN VALANJİNİYEN BERİAZİYEN Pirene Okyanusu kapandı, Pirene Dağları yükseldi

84 KRETASE KRETASE Türkiye İNTRAPONTİD OKYANUSU Jura  İntrapontid Okyanusu, Sakarya Zonu’nun saatin aksi yönünde dönerek Lavrasya kenarından ayrılmasıyla Jura başında açılmıştır  Vardar Okyanusu’nun doğuya doğru uzanan bir koyu şeklindedir. Hatırlatma:

85  Kretase’nin ortalarında, İntra-Pontid Okyanusu (İP) kuzeye, İstanbul Zonu’nun (İZ) altına doğru dalmaya başlamıştır. İP KRETASE KRETASE Türkiye İNTRAPONTİD OKYANUSU

86 Türoniyen Apsiyen-Senomaniyen  İstanbul Zonu’ndaki ilk yaygın kalkalkalen volkanizmanın Türoniyen (Geç Kretase) yaşlı olması İntra-Pontid Okyanusu’ndaki dalma-batmanın Apsiyen-Senomaniyen sürecinde başladığına işaret eder. BERİAZİYEN VALANJİNİYEN HOTRİVİYEN BARREMİYEN APSİYEN ALBİYEN SENOMANİYEN TÜRONİYEN KONİASİYEN SANTONİYEN KAMPANİYEN MAASTRİHTİYEN KRETASE KRETASE Türkiye İNTRAPONTİD OKYANUSU

87 KRETASE Batı Karadeniz Rifti KRETASE Türkiye Batı Karadeniz Rifti İstanbul Zonu’nun kuzeyindeki Odessa şelfinde başlayan riftleşme batı Karadeniz havzası’nın açılacağı alandır. BERİAZİYEN VALANJİNİYEN HOTRİVİYEN BARREMİYEN APSİYEN ALBİYEN SENOMANİYEN TÜRONİYEN KONİASİYEN SANTONİYEN KAMPANİYEN MAASTRİHTİYEN

88 KRETASE Batı Karadeniz Havzası KRETASE Türkiye Batı Karadeniz Havzası Erken Kretase sonları

89  Erken Kretase’nin  Erken Kretase’nin sonlarında başlayan riftleşmeyle, İstanbul Zonu iki büyük transform fayla sınırlanmış küçük bir kıta parçası halinde, arkasında batı Karadeniz havzasını açarak güneye doğru hareket etmeye başlamıştır.  Bununla eş zamanlı olarak doğu Karadeniz bloğu’nun saatin aksi yönünde dönmesiyle Batı Karadeniz havzasının doğu kesimi ve doğu Karadeniz havzası açılmaya, Slate-Diabase Okyanusu ise kapanmaya başlamıştır KRETASE KRETASE Türkiye İNTRAPONTİD OKYANUSU

90 BERİAZİYEN VALANJİNİYEN HOTRİVİYEN BARREMİYEN APSİYEN ALBİYEN SENOMANİYEN TÜRONİYEN KONİASİYEN SANTONİYEN KAMPANİYEN MAASTRİHTİYEN KRETASE KRETASE Türkiye İNTRAPONTİD OKYANUSU

91 KRETASE İntrapontidkeneti KRETASE Türkiye İntrapontid keneti Geç Kretase’de Erken Eosen’de İstanbul Zonu’nun, Geç Kretase’de başlayıp Erken Eosen’e kadar devam eden güneye doğru kayma hareketi sonucu Erken Eosen’de kıta- kıta çarpışmasıyla İstanbul ve Sakarya zonları kenetlenmiştir.

92 KRETASE Torid-Anatolid platformu KRETASE Türkiye Torid-Anatolid platformu

93 Şengör&Yılmaz, 1981 Türkiye’nin büyük bir kesiminin üstünde bulunduğu alanı Torid- Anatolid platformu olarak adlandırmış, bu alanı Mesozoyik ve Tersiyer’de bir bütün olarak kabul etmişlerdir. Model 1 Not: şekil sütur zonlarının genişletilmesiyle oluşturulmuştur, şematiktir Torid – Anatolid platformu Enine kesit yeri

94 KRETASE Torid-Anatolid platformu KRETASE Türkiye Torid-Anatolid platformu Model 1

95 KRETASE Torid-Anatolid platformu KRETASE Türkiye Torid-Anatolid platformu Görür ve diğerl., 1985 Kırşehir bloğu ile Torid platformunu iki ayrı parça olarak düşünmüşler ve araya Neotetis’in bir kolu olarak İç Torid Okyanusu nu, yerleştirmişlerdir Model 2 Not: şekil sütur zonlarının genişletilmesiyle oluşturulmuştur, şematiktir Enine kesit yeri

96 KRETASE Torid-Anatolid platformu KRETASE Türkiye Torid-Anatolid platformu Model 2

97 KIRŞEHİR BLOĞU Günümüzdeki konumu KIRŞEHİR BLOĞU Günümüzdeki konumu

98 KRETASE Ofiyolitik napların yerleşmesi KRETASE Türkiye Ofiyolitik napların yerleşmesi Geç Kretase Geç Kretase,  Tüm alpidlerde olduğu gibi Türkiye’de de Neotetis tektonik gelişmelerinin meydana geldiği bir süreçtir.  Hemen hemen bütün levhalarda bir yaklaşma rejiminin başladığı bu dönem, devasa ofiyolitik napların yerleşmeleriyle simgelenir.

99 KRETASE Ofiyolitik napların yerleşmesi KRETASE Türkiye Ofiyolitik napların yerleşmesi Geç Kretase’de  Torid-Anatolid platformunun hemen hemen her kesimi, Geç Kretase’de, yaygın bir ofiyolit yerleşme dönemidir.  Platformun bütün kuzey kenarı boyunca naplarının yerleşmesi Geç Kampaniyen-Maastrihtiyen’de gelişmiştir. BERİAZİYEN VALANJİNİYEN HOTRİVİYEN BARREMİYEN APSİYEN ALBİYEN SENOMANİYEN TÜRONİYEN KONİASİYEN SANTONİYEN KAMPANİYENMAASTRİHTİYEN

100 KRETASE Ofiyolitik napların yerleşmesi KRETASE Türkiye Ofiyolitik napların yerleşmesi  Naplar, çok geniş karbonat platformları üzerine ilerlemiş, platformlar bu üzerlemenin başlaması ile birlikte çöküp alçalmaya başlamışlardır.  İlerleyen ofiyolit naplarına nazaran platformun değişik kesimlerinde, ofiyolitlerle olan mesafeye bağlı olarak, pelajik birimler veya fliş/olistostrom çökelme ortamları gelişmiştir.

101 Ofiyolitik napların yerleşme mekanizması K G Emirdağ-Kütahya, Eskişehir-Balıkesir kuşağı SENOMANİYEN MAASTRİHTİYEN-PALEOSEN Erken SENONİYEN

102 Bozkır Ofiyolit Napı Bitlis-Pötürge Ofiyolit Napı İP Kırşehir Ofiyolit Napı Model 2

103 KRETASE Ofiyolitik napların yerleşmesi KRETASE Türkiye Ofiyolitik napların yerleşmesi  Platformun kuzey kıtasal şelfi üzerinde görülen ofiyolitik olistostromlar ve Maastrihtiyen fliş çökelimi napların Maastrihriyen yerleşmesinin verileridir.  Aynı esnada platformun kendi de ilerleyen ofiyolit örtülerinin altında çökmüştür  İlerleyen bindirme örtüleri altında görülen seyrek mavişist metamorfizmasının gelişimi olasılıkla ofiyolit yerleşimine bağlıdır. Emirdağ-Kütahya, Eskişehir-Balıkesir kuşağı boyunca Torid- Anatolid platformu üzerinde allokton konumlu duran metamorfik kayalardaki mavişist metamorfizması buna örnek gösterilebilir.

104 KRETASE Ofiyolitik napların yerleşmesi KRETASE Türkiye Ofiyolitik napların yerleşmesi K G Emirdağ-Kütahya, Eskişehir-Balıkesir kuşağı SENOMANİYEN MAASTRİHTİYEN-PALEOSEN Erken SENONİYEN

105 MAASTRİHTİYEN KAMPANİYEN SANTONİYEN KONİASİYEN TÜRONİYEN SENOMANİYEN ALBİYEN APSİYEN BARREMİYEN HOTRİVİYEN VALANJİNİYEN BERİAZİYEN GEÇ KRETASE MAASTRİHTİYEN

106 Kretase’de deniz düzeyi bu günkünden metre daha yüksekti.

107 Kuzey ve Güney kutup dairelerinde önemli buzullar gelişmedi, bu alanlarda Dinazorlar ve palmiye ağaçları mevcuttu

108 Global iklim bu günkünden daha sıcaktı

109 Volkanlar patlamakta, gökten göktaşları yağmaktaydı

110 Kretase sonu  Dünyaya göktaşları çarptı  Kitlesel yok olumlar meydana geldi

111 Kretase sonu Meksika Körfezine düşen göktaşının yeri


"TJP Mesozoyik Triyas-Jura-Kretase. M E S O Z O Y İ K M E S O Z O Y İ K (Orta yaşam) Mesozoyik zamanı üç devirden oluşur KRETASE KRETASE 145.5 – 65.5 my." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları